Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Мегаполис

Токио Фудзи тауының алдында
Нью-Йорк, АҚШ-тың ең ірі мегаполисі
**Мегаполис**, **шаһар** немесе **метрополис** — бірнеше миллион тұрғыны бар инфрақұрылымы дамыған ірі қалалар немесе қала агломерациясы. Оларды урбанизацияның жаңа нысандары деп санауға болады. Бұл ел немесе аймақ үшін маңызды экономикалық, саяси және мәдени, сондай-ақ аймақтық немесе халықаралық инфрақұрылым үшін де маңызы зор орталық.

## Шығу тегі

Ежелгі грек тілінен ( *мкητρόπολις* ) «ана қаласы» дегенді білдіреді (бұрын колониялардың орталығы немесе қоныс аударатын орындар деп аталған). Кейінірек олар оны белгілі бір аймақтың (кейде қызмет) орталығы немесе елдегі кез-келген үлкен, маңызды қала деп атай бастады. Кейінірек грек сөзі `` έγέγαπολις  *(үлкен қала) пайда болды. Қазір миллионнан астам халқы бар қала метрополия деп аталады.*

## Қызықты ақпарат

Мегаполис *мемлекеттегі мемлекетке* жиі айналып жатады. Тіпті мемлекеттің тағдырын анықтайды. Қазіргі таңдағы ірі мегаполистер: Мехико-Сити, Нью-Йорк, Үлкен Токио-Йокогама, Үлкен Лондон. Олардың әрқайсысындағы халық саны шамамен 20 млн. адамды құрайды.

## Ең үлкен мегаполистер

### Еуразия

* Гуанчжоу (халқы 45,600 мың адам)
* Токио (халқы 39,900 мың адам)
* Джакарта (халқы 30 300 мың адам)
* Шанхай (халқы 29,500 мың адам)
* Дели (халқы 28,400 мың адам)

Дәл осы қалалар әлемдегі ең үлкен қалалар.

#### Африка

* Лагос (халқы 17 200 мың адам)
* Каир (халқы 16,800 мың адам)
* Йоханнесбург (халқы 13,400 мың)
* Киншаса (халқы 10,700 мың адам)
* Луанда (халқы 6,800 мың адам)

### Солтүстік Америка

* Мехико (халқы 22 600 мың адам)
* Нью-Йорк ( саны 22,200 мың адам)
* Лос-Анджелес (халқы 17,700 мың адам)
* Чикаго (халқы 9 750 мың адам)
* Вашингтон (халқы 8,500 мың адам)

### Оңтүстік Америка

* Сан-Паулу (халқы 22 100 мың адам)
* Буэнос-Айрес (халық саны 16,100 мың адам)
* Рио-де-Жанейро (халқы 12,800 мың адам)
* Лима (халқы 10 300 мың адам)
* Санта-Фе-Богота (тұрғындар саны 9 650 мың адам)

### Австралия және Мұхит елдері

* Сидней (халқы 4,900 мың адам)
* Мельбурн (халқы 4,400 мың адам)
* Брисбен (халқы 2,900 мың адам)
* Перт (тұрғындар саны 2 075 мың адам)
* Окленд (халқы 1470 мың адам)

## Әдебиеттер

* Dirk Bronger: *Metropolen, Megastädte, Global Cities. Die Metropolisierung der Erde.* Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 2004.
* *Metropolen — Geschichte, Begriffe, Methoden (PDF)*. Center for Metropolitan Studies, Universidad Técnica de Berlín.
* Census.gov, U.S. Census Bureau, *About Metropolitan and Micropolitan Statistics*
* MetroForum.com, forum dedicated to discussions on metropolis
* Blog.ar2com.de, a podcast with a worldwide analysis of megacities (focus Latin America)
* E-geopolis.eu. Басты дереккөзінен мұрағатталған 12 қазан 2009.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 14 мамыр 2019.: research group, university of Paris-Diderot, France