Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ғарыштық түсірім[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

**Ғарыштық түсіру** (*Космическая съемка*) - Жердің жасанды серіктерінде, ғарыштық стансаларда және кемелерде орнатылған суретке түсіру жүйелерінің көмегімен Жер туралы және Күн жүйесінің басқа планеталары, аспан денелері, тұмандылықтар, сондай-ақ әр түрлі ғарыштық құбылыстар туралы ақпарат алудың әдісі. Ол жер бетінің бір телімін дүркін-дүркін және жер серігінің немесе ғарыштық стансаның бір рет ұшқан кезінде қайталап түсіруге, ал ғаламдық процестерді бірнеше геостационарлық серіктердің көмегімен үздіксіз байқауға мүмкіндік береді. Алғашқы Ғарыштық түсіру 1946 жылы зымыран арқылы жасалды, ал ғарыштық кемелерден 1961 жылы кеңес ғарышкері Г.С.Титов жасады. Жерді Ғарыштық түсіру арқылы зерделеу ғарыштық егіншіліктің дамуына көмектесті.

## Дереккөздер
# Автоматты телефон станциясы[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

**Автоматты телефон станциясы** (АТС) (Автоматическая телефонная станция (АТС)) - бір телефон аппаратындағы шақырыс сигналын басқа аппаратқа автоматты түрде жіберетін құрылғы.
АТС-ке алғашқы патент (US Patent No. 447918 10/6/1891) 1889 жылы американ өнертапқышы Элмон Строуджерге берілді.
АТС жұмыс істеу принципі мынадай: құралдардың жұмыс істеуі абоненттің бақылауымен, АТС-тің басқару құралдарымен қашықтан бақылау арқылы жүзеге асады, ал олардың дәйектілігі алдын ала анықталып, автоматты түрде орындалады. АТС-тегі әрбір шақыруға қызмет көрсету кезіндегі барлық іс-әрекеттер, тығыз байланысқан процестердің күрделі жиынынан тұрады. АТС құрылғысы жалғаушы құралдардан, сигнал беруші құралдардан, басқарушы құралдардан тұрады. АТС құрылғысының негізгі жалғаушы құралдарына іздегіштер мен жалғағыштар жатады.

## АТС-тің түрлері

АТС-тің түрлері төмендегілер жатады:

-машиналық;

-электромеханикалық (декадты-қадамды және координатты, квазиэлектронды);

-электронды;

-цифрлық (дәстүрлі және IP).

## Дереккөздер
# Ганеша

Ганеша
**Ганеша** (санскрит  गणेश ) — индуистік пантеондағы құдайлардың бірі..

## Әдебиет

* Гринцер П. А. Ганеша // Мифы народов мира / Ред. С. А. Токарев — М.: Советская энциклопедия, 1991. — Т. 1. — Б. 265.
* Глушкова И. П. Общеиндийский бог Ганеша // Древо индуизма / Отв. ред. И. П. Глушкова — М.: Издательская фирма «Восточная литература» РАН, 1999. — Б. 283—312. — 559 б. — (Культура народов Востока). — 2500 экз. — ISBN 5-02-018032-7.
* Дубянский А. М. Ганеша (Ганапати) // Индуизм. Джайнизм. Сикхизм / Под общ.ред. М. Ф. Альбедиль и А. М. Дубянского — М.: Республика, 1996. — Б. 138—139. — 576 б. — ISBN 5-250-02557-9.
* Brown, R. (1991), «Ganesh: Studies of an Asian God», Albany: State University of New York Press, ISBN 0-7914-0657-1
* Doniger W. Ganesha // Encyclopædia Britannica, 03.06.2015
* Getty A. Gaņeśa: A Monograph on the Elephant-Faced God — 1992 reprint. — Clarendon Press, 1936. — ISBN 81-215-0377-9.
* Grimes, J. A. (1995), «Ganapati: Song of the Self», SUNY Series in Religious Studies, Albany: State University of New York Press, ISBN 0-7914-2440-5
* Krishan, Y. (1981–1982), "«The Origins of Gaṇeśa IAST»", Artibus Asiae (Artibus Asiae Publishers) . — Т. 43 (4): 285–301
* Krishan, Y. (1999), «Gaņeśa: Unravelling An Enigma», Delhi: Motilal Banarsidass Publishers, ISBN 81-208-1413-4
# Mastercard[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

|  |
| --- |
| Mastercard Incorporated |
|  |
| Түрі |
Қоғамдық компания
 |
| Биржадағы листингі | NYSE: **MA** |
| Құрылды |
1966
 |
| Орналасуы |  АҚШ: Харрисон, Нью-Йорк
 |
| Басты адамдары |
Ричард Хэйторнтуейт (Төраға) Аджайпал Сингх Банга (Президент және CEO) |
| Саласы |
Қаржылық қызметтер
 |
| Өнімі |
Төлем жүйелері
 |
| Меншікті капиталы |
6,49 млрд $ (2020) |
| Айналым | ▲ 22,2 млрд $ (2022) |
| Операциялық кірісі | ▲ 12,3 млрд $ (2022) |
| Таза табыс | ▲ 9,93 млрд $ (2022) |
| Активтер |
33,6 млрд $ (2020) |
| Капитализация |
354 млрд $ (26 тамыз 2021) |
| Қызметкерлер саны | ▲ 21 мың адам (31 желтоқсан 2020) |
| Сайты |
mastercard.com
 |

**Mastercard Inc.** — халықаралық төлем жүйесі, әлемнің 210 елінде 22 мың қаржы институтын біріктіретін трансұлттық қаржы корпорациясы. Компанияның бас штаб-пәтері АҚШ-тың Нью-Йорк штатындағы Уэстчестер округінде орналасқан. Ал жаһандық операциялық штаб-пәтері АҚШ-тың Миссури штатындағы Сент-Луис маңындағы О'Фэллонде жайғасқан. Бүкіл әлемде негізгі бизнес көздері сауда нүктелеріне қызмет көрсететін эквайер не эмитент банктер немесе «Mastercard» брендінің дебеттік және несиелік карталарын төлеу үшін пайдаланатын несиелік кооперативтер арасындағы төлемдерді өңдеу болып табылады. 2006 жылдан бастап MasterCard Worldwide қоғамдық компанияға айналды, алғашқы жарияланғанға дейін ол брендтік карталарды шығаратын 25000-нан астам қаржы институттары бірлесіп басқаратын ұйым болды.

Mastercard бастапқыда Bank of America шығарған BankAmericard карталарына бәсекелес болу үшін бірнеше калифорниялық банктермен Interbank / Master Charge ретінде құрылды, ол кейінірек Visa Inc төлем жүйесінің Visa несие карталарының эмитенті болды. 1966 жылдан 1979 жылға дейін Mastercard «Interbank» және «Master Charge» деп аталды.

## Дереккөздер

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Ортаққорда бұған қатысты медиа санаты бар: Mastercard |
# Сахна[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Сахна
**Сахна** (сцена; stage) — театр ойын-сауықтары көрсетілетін орын. Қазіргі Сахна үлгісі драматургияның эволюциялық даму жолымен байланысты қалыптасты. Ол Ежелгі Грекия театрларында орхестра, эллинизм дәуірінде проскений, Ежелгі Рим театрында нросцениум деп аталды. Орта ғасырда қала мен деревнядағы ашық алаңдарда Сахна сияқты діни жанрларының тууымен байланысты Сахнаның алуан түрі (педжент, т.б.) дүниеге келді. 17 ғ-да Англия театрларында Шекспир сахнасы деп аталатын Сахна түрі пайда болды. Қайта өркендеу дәуірінде Италияда сахна төрін кеңейте түсетін нерспективалық планшеттер қолданылып, оған декорациялар орнатылды. 1539 ж. Виченцада (Италия) Сахнасы алдыңғы және артқы бөліктерге бөлінген театр ғимараты (арх. СахнаСерлио) түрғызды. Осы театр Сахнасы кейінен пайда болған қораб-сахнаның негізін құрады. Бертін келе: кулисалық жабдықтау (1585, Франция), кулисалық машиналар (1619, Пармадағы Фар- незе театры), айналмалы (1896, Мюнхен) сахна сияқты дамыған Сахна түрлері туды. Қалыптасқан классик. Сахна түрі көрермендер залы жағы ашық (сахна айнасы) тұйық қорап іспетті болып келеді. Сахнаның үлкен-кіші болуы сахна айнасының (мыСахна, Сахна биіктігі сахна айнасынан 2,5 - 3 есе биік, ені 2 есе артық болады) көлеміне байланысты. Сахна алаңы: ойын алаңы, авансцена, аръерсцена және екі қапталдағы кулисалардан тұрады. Сахнаның қаптал-қабырғаларына бірнеше қабатты жұмыс галереялары орнатылады да, оған Сахнаға жарық түсіретін электр техникасы, түрлі механизмдер және оларды басқару тетіктері қойылады. Бұл екі қапталдағы жұмыс галереяларына аспалы көпір арқылы қатынайды. Әдетте драма театрлары Сахнасының еденіне айналмалы шеңбер алаңдар жасалады. Қазіргі кездегі театрлардың көбінің Ссында сахна қалталары бар. Оған көтергіш механизмдер арқылы спектакль декорациялары қойылады. Бұл спектакльді үздіксіз жүргізуге мүмкіндік береді.

## Дереккөздер