Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Домендік атау жүйесі

**Домендік Атау Жүйесі** (ағылш. *Domain Name System*) - Интернет желісіндегі IP мекенжайларында — компьютердің атын есте сақталатын домендік атауға (мысалы, www.ip.com) ауыстыру механизмі. Мұндай өзгертулер атаудың домендік жүйесінің арнайы серверлерінде автоматты түрде атқарылады. DNS-тің түпкі идеясы домендік атаулардың және аймақтардың иерархиялық құрылымының көрінісі болып табылады. Атауға жауап беруші әрбір сервер, доменнің алдағы бөлімінің жауапкершілігін басқа бір серверге сілтей алады (әкімшілік тұрғыдан қарағанда - басқа ұйымға немесе адамға). Бұл тек "өзінің" домендік атау бөлігіне жауапты түрлі ұйымдардың(адамдардың) серверінде ақпараттың өзектілігіне жауапкершілікті арттыруға мүмкіндік береді.

## DNS негізгі сипаттамалары

DNS келесі сипаттамаларға ие:

* Әкімшілік ету бөлінісі. Иерархиялық құрылымның түрлі бөліктері үшін әр түрлі адамдар немесе ұйымдар жауап береді.
* Ақпаратты сақтау бөлінісі. Желінің әрбір торабы тек оның жауапкершілік аймағына кіретін деректерді және (ықтимал) түбірлік DNS серверінің мекенжайларын сақтауы керек.
* Ақпаратт кэширлеу. Торап желідегі жүктемені азайту үшін жауапкершілік аймағынан тыс кейбір деректерді сақтай алады.
* Иерархиялық құрылым, мұнда барлық тораптар дараққа біріктіріледі, әр торап төмен тұрған тораптардың жұмысын өз бетінше анықтай алады немесе оларды басқа тораптарға табыстай (тапсыра) алады.
* Резервтеу. Олардың тораптарын (аймақтарын) сақтау және қызмет көрсету үшін, (әдетте) физикалық және логикалық түрде бөлінген бірнеше сервер жауап береді, бұл деректердің сақталуын және тораптардың бірі істен шыққан жағдайда да жұмысын жалғастыруды қамтамасыз етеді.

DNS Интернета жұмысы үшін маңызды, өйткені тораппен байланыстыру үшін, оның IP-мекенжайы туралы ақпарат қажет, цифрлардың бірізділігіне қарағанда, әріптік мекенжайларды есте сақтау оңайға соғады. Кейбір жағдайларда бұл виртуалды серверлерді, мысалы, HTTP-серверлерді олардың сұраныс атауларына ажырата отырып пайдалануға мүмкіндік береді. Бастапқыда домендік және IP-мекенжайлар арасында түрлену арнайы hosts мәтіндік файлын пайдалану арқылы жүргізілді, бұл файл орталықтандырып жасалды және өзінің жергілікті желісі бойынша машиналардың әрқайсысына жолданды. Желінің өсуіне қарай, тиімді автоматтандырылған механизм қажеттілігі туындады, DNS осындай қажеттілікке айналды. Алайда, hosts көмегімен DNS өзгерер алдында көшірілген веб-сайтты тексеру оңайға соғады.

DNS-ты 1983 жылы Пол Мокапетрис ойлап тапты, жұмыс механизмдерінің түпнұсқа сипаты RFC 882 және RFC 883-те берілген. 1987 жылы RFC 1034 және RFC 1035 жариялануы DNS сипаттізімін өзгертіп, ескірген механизмдер ретінде RFC 882, RFC 883 және RFC 973 күшін жойды.

## Қосымша мүмкіндіктері

Домендік Атау Жүйесінің қосымша мүмкіндіктері:

* Динамикалық жаңартуларды қолдану;
* Мәліметтерді (DNSSEC) және транзакцияларды (TSIG) қорғау;
* Түрлі типтегі ақпараттарды қолдану.

## Дереккөздер
# Элли Голдинг[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Ellie Goulding (2016)
 **Елена Джейн Голдинг**  (ағыл. Elena Jane Goulding; дүниеге келген уақыты 30 желтоқсан 1986 жыл, Херефорд, Англия), көбіне  **Элли Голдинг (ағылш. Ellie Goulding)**  атымен танымал - ағылшындық әнші және композитор.

2010 жылы "Сыншылар таңдауы" номинациясында BRIT Awards 2010 және BBC Sound of 2010 сауалнамасында бірінші орындарды иемденгеннен кейін әйгілі бола бастады. 2009 жылы Polydor Records ұйымымен келісімге тұрғаннан кейін өзінің алғашқы шығармашылығын EP «An Introduction to Ellie Goulding» таныстырды, сонымен қатар ең бірінші өзіндік студиялық «Lights» альбомын шығарды.

«Lights» альбомы UK Alboms Chart топшасында алғашқы орынды иемденді және Ұлыбритания бойынша альбомның 850 көшірмесі сатылды. 2010 жылдың желтоқсанында Элли Элтон Джонның «Your song» әуеніне кавер жасаған туындысы, 2011 жылы сәуір айында 3 апта бойы iTunes дүкенінде алғашқы орынды олжалады. Сонымен қатар, «Lights» әуенін Уильям және Кейт Миддлтон үйлену іс - шарасында Букингем сарайында орындады. Әуен Billboard Hot 100 топшасында да ұзақ уақыт бойын жоғарғы нәтижелерді көрсетіп отырды.

2012 жылдың қазанында Элли «Halcyon» атты өзінің екінші альбомын көрсетті. Бұл альбомды сыншылар өте жылы қабылдады. «Anything could happen» әуені Ұлыбританияның әуендер топшасында алғашқы бестікке кірді және топ 20 бағдарламасы бойынша Австралия, Жаңа Зеландия и Ирландия елдерінде бірнеше орындарды иемденді. Halcyon Billboard 200 топшасында ондыққа кірген болса, өзге елдердің әуендік топшаларында алғашқы бестіктің ішінен орын алды.

Элли Голдинг
### Өмірбаяны

Элли Херефорде (Англия) Артур және Трейси Голдинг отбасыларында дүниеге келген. Жалпы отбасы құрамында төрт бала болған (Элии екінші бала). Эллидің анасы және әкесі дәулетті отбасылар қатарынан емес еді. Сонымен қатар Эллидің 5 жас кезінде оның ата - аналары ажырасып, Элли өгей әке тәрбиесінде өседі. 9 жас кезінен ол кларнетте ойнауды игерсе, 14 жасында гитараны бағындыруға тырысады. 15 жасында өзінің алғашқы әуендерін жаза бастайды. Алғашқы білімді Элли Кингтондағы Леди Хокинс мектебінде және Hereford Sixth Form College бойында алады. Мектепті бітіргеннен кейін Элли Кент университетінде білім алып, өзінің талантын шыңдай түседі.

### Жеке өмірі

2010 жылы Голдинг BBC Radio 1 диджейі Грег Джеймспен бірге болған.

2012 жылы болса, Элли әйгілі бростеп - әнші Скриллекспен бірге кездесіп жүрген. Бірақ, екі жұп тез арада айырылысқан.

### Шығармашылығы

##### Студиялық альбомдар

* 2010: Lights / Bright Lights
* 2012: «Halcyon»
* 2013: Halcyon Days

EP

* 2009: An Introduction to Ellie Goulding
* 2010: iTunes Festival: London 2010
* 2010: Run Into the Light
* 2011: Ellie Goulding: Live at Amoeba San Francisco
* 2012: iTunes Festival: London 2012
* 2013: iTunes Festival: London 2013
* 2013: iTunes Session

### Концерттік турлар

* The Lights Tour (2010—2011)
* The Halcyon Days Tour (2012—2014)
# Өнердің ерікті жеті саласы

Философия және өнердің ерікті жеті саласы. Геррада Ландсбергтің «Hortus Deliciarum» (1167—1185) кітабынан миниатюра
**Өнердің ерікті жеті саласы**  (лат. *sēptem ārtes liberāles*) — Эллинисттік Грекиядағы, ежелгі Римдегі және орта ғасырлардығы Батыс Еуропадағы оқу пәндері.

## Басқа терминдер мен аудармалары

Өнердің ерікті жеті саласы ұғымын латын тілінде басқаша да атаған: лат. *doctrinae liberales* «ерікті ғылымдар», лат. *liberalia studia* «ерікті істер», лат. *artes bonae* «жақсы өнерлер», лат. *artes ingenuae* «сырбаз өнерлер».

Өнердің ерікті жеті саласына тривиум: грамматика, риторика, диалектиканы, және квадривиум: арифметика, геометрия, астрономия, музыканы қамтитын циклдер енді. Бұл екі цикл антик дәуірінен қалған білім жүйесіне жатады. . Бұл оқу пәндер циклын философиямен айналысу алдындағы дайындық мектебі деп қабылданатын. Бұл оқу жүйесінің негіздеушісі болып дәстүрлі түрде софизм ілімінің уәкілі Гиппий болып есептеледі.

| Өнердің ерікті жеті саласы |
| --- |
| Тривиум | Квадривиум |
| Грамматика | Диалектика (логика) | Риторика | Арифметика | Геометрия | Музыка | Астрономия |

## Дереккөздер

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Ортаққорда бұған қатысты медиа файлдар бар: Category:Seven liberal arts |
# Айшвария Рай Баччан[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Айшвария Рай Баччан
**Айшвария Рай Баччан** (ағылш. Aishwarya Rai Bachchan; 1 қараша 1973, Мангалор, Карнатака, Үндістан) — үнді актрисасы, фотомодель. 1994 жылғы «Әлем Аруы» байқауының жеңімпазы. Әкесі – Кришнарая Рай, сауда флотының офицері, анасы – Вринди Рай, жазушы. Үлкен ағасы бар. Тулу, ағылшын, хинди, маратхи және тамиль тілдерінде сөйлейді. Ұзақ жылдар бойы Салман Ханмен кездескен. 20 сәуір 2007 жылы Амитабх Баччанның ұлы Абишек Баччанға күйеуге шыққан. Түскен кинолары: «Iruvar» (1997), «…Aur Paar Ho Gaya» («Ғашық болған өтірікші»), «Hum Dil De Chuke Sanam» («Мәңгілікке сенікі боламын») (2000), «Hamara Dil Aapke Paas Hai» («Сыйлыққа махаббат беріледі») (2001), «Devdas» («Девдас») (2002), «Last Legion, The» («Соңғы легион») (2007), «Guzaarish» («Өтініш») (2010), т.б.

## Дереккөздер
# Еуропалық нәсіл[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Әлемнің жергілікті халықтарының басым тері түстері
Блондиндердің Еуропада таралу географиясы:
     1 % кем ашық түстілер,
     1 — 19 % ашық түстілер,
     20 — 49 % ашық түстілер,
     50 — 79 % ашық түстілер,
     80 — 100 % ашық түстілер
**Еуропалық нәсіл** , еуразиялық нәсіл — жер бетінде кеңінен тараған көне нәсілдердің бірі. Еуропаға, Солтүстік Африкаға, Алдыңғы Азияға, Солтүстік Үндістанға, еуропалықтар отарға айналдырған аймақтар — Америка, Австралия, Оңтүстік Африкаға тараған. Олардың ең алғаш шыққан жері — Еуропа, қалыптасқан дәуірі — палеолиттің соңғы кезеңі. Еуропалық нәсілге жататын адамдардың шығу тегі ұқсас, әрі сыртқы түр-тұлғасы, яғни морфологиялық, физиологиялық, биохимиялық, т.б. тұқым қуалаушылық белгілері де бір-біріне жақын үлкен топты құрайды. Еуропалық нәсілдің бойы ұзын, терісі мен шаштары біркелкі, түсі ақшал-сарғыш, сақал-мұрты қалың, бас сүйегі ұзынша, бет пішіні сопақтау келген, мұрыны қырлы, әрі түзу және танау тесіктері бір-біріне жақын, қатарласа орналасқан енсіздеу, көзінің үстіңгі қабағындағы қатпарлары айқын байқалмайды, жақ сүйектері алға шығыңқы емес, еріндері жұқа, көздерінің түсі көбіне көкшіл келеді. Терісінің ақшыл түсті болуы күннің ультра күлгін сәулелерін терісіне сіңіру арқылы Д витаминінің түзілуіне мүмкіндік жасайды да, мешел ауруына шалдықпауына әсер етеді. Еуропалық нәсілге антропологиялық сипаттама шашының, көзінің, терісінің түс ерекшеліктеріне қарап беріледі. Осыған байланысты оны үш топқа бөледі: 1) оңтүстік тобы — бұған Еуразияның оңтүстік аймақтарында тұратын адамдар жатады. Олардың терісінің түсі қоңырқай, көздері мен шаштарының түсі қарақоңыр болып келеді; 2) Еуразияның солтүстік аймағында тұратындардың терісі мен шашының түстері ақшыл-ашық, көздері көкшіл түсті болады; 3) Еуразияның ортүстік аймағында тұратындары шашы, терісі ақшыл, кейбірінің терісінің, көзінің де түсі көкшіл түсті болады. Еуропалық нәсілді кейде Атлант-балтық тобы (Норвегия, Финляндия, Швеция, Ұлыбритания, Ирландия, Исландия, Нидерланд, Германия, Эстония, Латвия тұрғындары), ортаеуропалық топ (Батыс Еуропа, Ортүстік Еуропа, Украина, Беларусь тұрғындары), Балқан-Кавказ тобы (Югославия, Грекия, Болгария, Оңтүстік Австрия, Солтүстік Италия, т.б. тұрғындары), Үнді-Жерорта теңізі тобы (Испания, Италия, Франция, Жерорта теңізіндегі аралдар тұрғындары), Ақтеңіз-балтық теңізі тобы (Ресейдің еуропалық бөлігінің тұрғындары), Орал тобы (Коми-Пермь, Мари-Эл, Мордовия, Удмуртия халқы), Оңтүстік Сібір тобы (Еділ өзенінің бойындағы тұрғындар) деп бөледі. Орыс халқының көпшілігі Еуропалық нәсілдің ортаеуропалық түріне жатады. Еуропалық нәсілдің шет аймақтарда тұратын халықтары көптеген аралас типтер арқылы моңғол және зәңгі нәсілдерімен бірігіп кеткен.

## Сілтемелер

Қазақ энциклопедиясы
# Автоматтандыру[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

**Автоматтандыру** — техникалық құрал-жабдықтарды, сондай-ақ энергияны, материалды және ақпаратты алу, түрлендіру, жеткізу (тасымалдау), пайдалану процестеріне адамның тікелей не ішінара қатысуын босататын экономикалық-материалдық тәсілдермен басқару жүйесін пайдалану. Онда:

1. технологиялық, энергетикалық, көліктік, өндірістік процестер;
2. күрделі агрегаттарды, кемелерді, өндірістік құрылыстармен кешендерді жобалау;
3. цехты, мекемені, сондай-ақ әскери құрамалар мен бөлімшелерді ұйымдастыру, жоспарлау және басқару;
4. ғылыми зерттеулер, медициналық және техникалық диагностикалау, статистика деректерін өңдеу және есепке алу, бағдарламалау, инженерлік есептеу т.б. автоматтандырылады.

Автоматтандырудың мақсаты — еңбек өнімділігі мен өнім сапасын арттыру, жоспарлау, басқару жұмыстарын тиімділендіру, денсаулыққа зиянды жұмыстан адамды босату. Автоматтандыру ғылыми-техникалық прогрестің басты бір бағыты саналады.

## Тарихы

Ең алғашқы кері байланысты басқару механизмі грек инженері Ктесибий (285-222 жж. б.з.д.) ойлап тапқан су сағаттары болды. 1620 жылы голландтық ғалым Корнелия Дреббел (1572-1633 жж) термостатты ойлап тапты. (Ескерту: Одан бұрынғы термостаттар тұрмыстық техникаларда кең таралған емес, температура реттегіштері немесе контроллерлері ғана болды.) Жел диірмендерінің шатырларында басқа басқару тетігі қолданылған. Оны 1745 жылы Эдмунд Ли патенттеген патенттеп алған. Сондай-ақ 1745 жылы Жак де Вокансон(1709-1782 жж) алғашқы автоматтандырылған тігін машинасын жасап шығарды. Ең алғашқы толықтай автоматтандырылған диірменді 1785 жылы Оливер Эванс(1755-1819) ойлап тапты.

## Сондай-ақ қараңыз

* Автоматтандырылған жүйе
* Автоматтандырылған ақпараттық жүйе
* Өндірістік автоматтандыру
* Кибернетика
* Робототехника

## Дереккөздер
# Деректер туралы ғылым[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

**Деректер туралы ғылым** (ағылш. *data science*) — бұл көптеген құрылымдық және құрылымданбаған мәліметтерден білім алу және түсіну үшін ғылыми әдістерді, процестерді, алгоритмдер мен жүйелерді қолданатын пәнаралық сала. Деректер туралы ғылым деректерді іздеу, машиналық оқыту және үлкен деректермен байланысты.

Деректер ғылымы — бұл «нақты құбылыстарды түсіну және талдау» мақсатында «статистика, деректерді талдау және соған байланысты әдістерді біріктіру тұжырымдамасы». Ол математика, статистика, информатика, пәндік білім және информатика контекстінде көптеген салалардан алынған әдістер мен теорияларды қолданады. Тюринг сыйлығының иегері Джим Грей деректер ғылымын ғылымның «төртінші парадигмасы» ретінде ұсынды (эмпирикалық, теориялық, есептеу және қазір деректерге негізделген) және «ақпараттық технологиялар мен деректер ағымының әсерінен ғылымда бәрі өзгереді» деп сендірді.

## Негіздері

Деректер туралы ғылым - бұл әдетте үлкен мәліметтер массивінен білім алуға бағытталған пәнаралық сала. Бұл сала талдауды, талдау үшін мәліметтерді дайындауды және ұйымда жоғары деңгейдегі шешімдер қабылдау үшін нәтижелерді ұсынуды қамтиды. Сонымен, оған информатика, математика, статистика, ақпаратты визуализациялау, графикалық дизайн, күрделі жүйелер, байланыс және бизнес саласындағы дағдылар кіреді. Бен Фрайға сүйене отырып, статист Натан Яу деректер ғылымын адам мен компьютердің өзара әрекеттесуімен байланыстырады: пайдаланушылар деректерді интуитивті түрде басқара және зерттей алуы керек. 2015 жылы Американдық статистикалық қауымдастық дерекқорды басқаруды, статистиканы және машиналық оқытуды, сонымен қатар таратылған және параллель жүйелерді үш негізгі кәсіби қауымдастық ретінде анықтады.

## Дереккөздер
# Объектіге-бағытталған бағдарламалау

**Объектіге-бағытталған бағдарламалау** (*орыс тілі объектно-ориентированное программирование; ағыл. object-oriented programming*) — объектілерді қолдану арқылы бағдарламалау парадигмасы, объектілік-бағдарланған архитектурасы пайдаланады. Мәліметтердің әрбір құрылымы тек бір программалық модульде тұруы тиіс. Бұл мәліметтер құрылымындағы өзгерістердің және мәліметтермен орындалатын әрекеттердің оңашалануына кепілдік береді. Мәліметтерге кез келген қатынас құру тек модульді пайдалану арқылы болады. Объектілік-бағдарланған программалау негізгі 3 қасиетімен: *инкапсуляцияларымен*, *мұрагерлігімен* және *полиморфизмімен* сипатталады. Объект ұғымы дәстүрлі Паскаль, Си процедуралық-бейімделген программалау тілдеріне де енгізіледі.

## Кіріспе

*Объектіге-бағытталған бағдарламалау* – объектілердің көмегімен бағдарламаларды жобалау, жазу. Объектіге-бағытталған бағдарламалаудың негізі болып объект саналады. Объект деп – мәліметтер және олармен жұмыс істеу әдістерінің жиынтығы аталады. Объектіге-бағытталған бағдарлама деп – объектілер және олардың өзара әрекеттесу тәсілдерінің жиынтығы аталады.

##### Объектілі-бағытталған бағдарламалаудың негізгі принциптері:

1. Полиморфизм;
2. Инкапсуляция;
3. Мұрагерлік.

**Полиморфизм** - бір иерархиядағы объектілер үшін бір атаумен берілген әдістерді қолдану мүмкіндігі.

**Инкапсуляция** - бір объектілік типте мәліметтерді біріктіру.

**Мұрагерлік** - бір класстың мінездемелерін басқа класс арқылы қолдану мүмкінідігі.

## Тағы қараңыз

* Объектіге-бағытталған бағдарламалау тілі
* Java
* C Sharp

## Дереккөздер
# Мейрамхана

Нью-Йорктегі мейрамхана
**Мейрамхана** - қызмет көрсету деңгейі бойынша люкс, симпозиум қатысушыларына, банк және офис қызметкерлеріне арналған қоғамдық орын түрі. Егер де бизнес-ланч үш тағамнан құралса, тұтынушылар төрт курстан тұратын жинақты тандайды: бірінші курс — салқын және ыстық басытқылардың бірнеше нұсқалары ; екінші курс — көжелер; үшінші курс — негізгі ыстық тағамдар және төртінші — десерт. Бизнес-ланч мәзірі әр апта сайын өзгертілуі керек. Жексенбілік бранч мәзірі — мейрамханаларда 12—16 сағ. аралығында отбасылық ас беру кезінде қолданылады. Бранч мәзіріне швед үстелі қосылады. Жеке-жеке шай үстелін, жеміс-жидекті және десерт үстелдерін ұйымдастырған жөн. Мәзірге міндетті түрде шарап немесе шампан бокалы кіргізіледі.

Мейрамхана
Жексенбілік бранч мәзіріндегі тағамдар бағасы алдын ала белгіленеді. Күндізгі рацион мәзірі симпозиум, мәслихат, конференция қатысушыларына құрастырылады. Мәзірді құрастырғанда тамақтанушылар контингенті (жасы, ұлты, жұмыс түрі) ескеріледі. Күндізгі рацион мәзірінің калориялығы 2000— 5000 ккал-ға дейін ауытқиды. Мәзірге басытқылар, бірінші және екінші ыстық тағамдар, тәтті тағамдар, нан-тоқаш өнімдері, ыстық және салқын сусындар кіреді. Күндізгі рацион мәзірін құру үшін әр тағамның калориялығын ескеру керек. Диеталық мәзір — тиімді тамақтанудың есебінен физиологиялық нормалардың негізінде құрылады. Мәзірдегі әрбір тағамға диета нөмірі жазылады. Балалар мәзірі — тез сіңетін және тез 8 тағамдарға жоғарғы және 1-деңгейлі болып бағытталған мейрамханаларды айтады.

## Дереккөздер
# Кондитер өнімдері[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Әртүрлі кондитер өнімдері
**Кондитер өнімдері** — әдетте, құрамында қанты көп тағамдық өнімдер. Кондитер өнімдерінің жүздеген түрлері бар. Технологиясына және оған жұмсалатын шикізат түріне қарай негізгі екі топқа (қантты және ұнды) бөлуге болады. Қантты түріне карамель, кәмпит, шоколад, жеміс-жидекті кондитер өнімдері жатады. Ұннан жасалатын кондитер өнімдеріне печенье, пряник, торт, кекс, орама (рулет), вафли, т.б. енеді. Кондитер өнімдері — жоғары калориялы тағам. Мысалы, 100 грамм печеньеде 440 ккал, халуада 570 ккал, шоколад кәмпитте 550 ккал болады. Кондитер өнімдерінің құрамында қант көп (70%-ға дейін) болатындықтан ол ұзақ уақыт сапасын жоғалтпайды. Қағазға оралып та, оралмай да шығарылады. Кейбіреуі пластмасса не металл қораптарға салынады.

Қазақстанда кондитер өнімдерін шығаратын ең ірі кәсіпорындар: “Рахат” ААҚ (Алматы қ.), “Қарағанды кәмпиттері” ААҚ (Қарағанды қ.), “Баян сұлу” ААҚ (Қостанай қ.). Сондай-ақ барлық ірі елді мекендердегі кондитер цехтарында, шағын кондитер кәсіпорындарында дайындалады.

## Кондитер өнімдерінің түрлері

Печенье
Барлық кондитер өнімдері қантты немесе ұнды болып бөлінеді.

* Қантты өнімдерге — карамель, кәмпит, шоколад, мармелад, зефир, драже, шығыс тәттілері;
* Ұнды өнімдерге — печенье, пряник, торт, кекс, вафли және т.б. жатады.

## Дереккөздер
# Роалд Дал

|  |
| --- |
| Роалд Дал |
| Roald Dahl |
|
Роалд Дал |
| Туған кездегі есімі |
Роалд Дал
 |
| Туған күні | 13 қыркүйек 1916 (1916-09-13) |
| Туған жері |
Кардифф, Уэльс Британ империясы
 |
| Қайтыс болған күні | 23 қараша 1990 (1990-11-23) (74 жас) |
| Қайтыс болған жері |
Оксфорд, Оксфордшир, Англия
 |
| Азаматтығы |  Ұлыбритания |
| Мансабы |
прозаик, сценарийші
 |
| Шығармашылық жылдары |
1942—1990
 |
| Жанры |
балалар әдебиеті, мистика, фэнтези
 |
| Шығармалардың тілі |
ағылшынша
 |
| Дебюті |
«Гремлиндер» (1943)
 |
| ресми сайты |
| Ортаққордағы санаты: **Роалд Дал** |

**Роалд Дал** (кейбір аудармаларда - **Роалд Даль**, ағылш. *Roald Dahl*; 13 қыркүйек 1916, Кардифф, Уэльс, Британ империясы  — 23 қараша 1990, Оксфорд, Оксфордшир, Англия) — Англияға Норвегиядан қоныс аударған эмигранттар отбасында 1916 жылы дүниеге келген. Ол Дэрбиндегі Рэптон орта мектебін бітірген соң, Shell Petroleum мұнай кәсіпорнына жұмысқа тұрады. Көп ұзамай оны кәсіпорын басшылары «Шеллдің» Шығыс Африкадағы өкілетті өкілі қызметіне жібереді.

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Роалд Дал әскер қатарына шақырылады. Майданға дайындау кезінде ұшқыш мамандығын меңгеріп, Британ әскери-әуе күштерінің құрамына еніп, алғы шепте шайқасады. 1942 жылы ауыр жарақат алған ол ауруханада ұзақ уақыт емделеді. Ауруханадан шыққаннан кейін Вашингтондағы елшілікке әскери атташенің көмекшісі болып орналасады.

1942 жылдың аяғында алғашқы кітабы «Гремлиндер» деген атпен баспадан шығады. Содан бастап *«Сізге ұқсас біреу»*, *«Сүю»*, *«Өз күшімен»*, *«Оғлан»* кітаптары, сонымен қатар *«Роалд Далдың таңдамалылары»* атты кітап жарық көреді. Осыларға жалғас *«Күтпеген әңгімелер»*, *«Өмірдің тәтті сырлары»* атты әңгімелер жинақтары мен *«Менің Освалд ағайым»* атты романы басылады. Осы шығармаларының бәрі әлемнің 60 тіліне аударылып, дүние жүзінің түкпір-түкпіріне кеңінен тарады.

Роалд Дал балаларға арнап *«Джеймс және алып шабдалы»*, *«Чарли және шоколад фабрикасы»*, *«Сиқырлы саусақ»*, *«Ғажайып мистер Фокс»*, *«Мыстандар»*, *«Матилда»* кітаптарын жазды. Оның шығармаларының желісі бойынша «Уолт Дизней», «Коламбия пикчерз» кинокомпаниялары көркем фильмдер мен мультфильмдер түсірген.

1971 жылдан бері «Вилли Воңка және шоколад фабрикасы» деген атпен әлем экрандарында көрсетіліп келеді.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

* Роалд Далдың ресми сайты Мұрағатталған 2 сәуірдің 2012 жылы.
# Краудфандинг[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

## Киноға жылу жинау, немесе краудфандинг

Краудфандинг (ағылшын тілінен аударғанда: халықтық қаржыландыру) – Интернет арқылы белгілі бір жобаға халықтың, көпшіліктің қаржы жинап беруі. Бұндай қолдау түрлі мақсаттарға арналуы мүмкін: табиғат апаттарынан зардап шеккендерге көмек, спорт командасына жанкүйерлерінің көрсеткен қолдауы, түрлі саяси кампанияларға қолдау білдіру, стартап-компанияларды немесе кіші бизнесті қаржыландыру, т.б.

## Тарихы

Краудфандинг кино саласында да кеңінен қолданыла бастады. Халықтық қолдаудың бұндай түрі киноиндустрияда 2002 жылдан бастау алады. Эрик Бауман деген кәсіпкер FilmVenture.com сайтын ашып, көрермендердің есебінен кино түсіру идеясын іске асыра бастады.Жылу жинау әрине жобаның болашағы үшін жақсы қолдау бола алады. Кейбір режиссерлер тіпті фильмге қажет соманы артығымен де жинап жатқан сәттер кездеседі.

## Краудфандинг қолданылған туындылар

Мысалы америкалық "Вероника Марс" ("Veronica Mars") телесериалының толықметражды нұсқасы түсіріледі деп айтылғалы бері фанаттар бері серпіліп қалғандай еді. Бірақ жобаны іске асыруға қаржы табылмады. Сол кезде Kickstarter сайты арқылы көрермендер жылу жинап, фильм үшін 5,7 миллион доллар жинап берген. Ал негізінде өндіріске бар болғаны 2 миллион доллардай қажет деп мәлімделген еді.

Халықтың құйған инвестициясы әрине жақсы. Бірақ көрермен үшін бұдан қандай пайда деген сұрақ туындайды. Краудфандингтің қарапайым көрермен үшін келесі тиімді жақтарын атауға болады:
- Ұнатқан жобаңыздың жарық көруіне тікелей атсалысу. Мысалы сіз және идеялас достарыңыз Желтоқсан оқиғасы туралы көркем фильм шыққанын қалайсыз делік. Бірақ режиссер мен продюсер жобаны іске асыруға қаржыландыру жоқ екенін айтады. Дәл осы кезде халықтың көмегі қажет болады. Арнайы жылу жинайтын Интернет-ресурстарға барып, жобаны тіркеп көпшіліктен көмек сұрайсыз. Әрине бұл әрекеттердің барлығы бекітілген түсіру тобымен келісе отырып атқарылады.
- Сіз киноға түскіңіз келеді немесе түсіру тобына көмектесіп, кино өндірудің қыр-сырын өз көзіңізбен көргіңіз келеді. Дәл осы кезде бір фильмге қаржы жинау үшін режиссер көмек сұрады делік. Осындайда сіз өз арманыңызды іске асыра аласыз. Режиссер бұндай жағдайда әдетте акционерлерге, яғни қаржымен көмектесетін көрермендерге ақы орнына немесе алғыстың белгісі ретінде эпизодтық рөлдер ұсынады немесе түсірілім жұмыстарына қатысуға рұқсат береді, сондай-ақ фильмнің ақырғы титрына қолдау білдіргендердің аты-жөндерін енгізеді.

Тақырып аясында Қазақстанға тікелей қатысы екі жобаны атап өтпеске болмайды. Ресейде 28 батырдың ерлігіне арналған «Двадцать восемь панфиловцев» фильмі дайындалуда. Өндірісті толықтай дерлік халықтың қаржысына жүргізу көзделген. Қазір Boomstarter сайты арқылы қажетті 60 миллион рубльдің 23 миллионнан астам бөлігі жиналған.

## Сыртқы сілтемелер

 Мұрағатталған 1 ақпанның 2015 жылы.