# Полиция

Алматы қаласындағы полиция көлігі
Германиядағы полиция
Германия полицейі
Неаполь полицейі
**Полиция** (ағылш. *police*; гр.  *politeia* —мемлекеттік істерді басқару; басқарма;фр. *Police*, от көне грекше: ἡ πολιτεία — мемлекет, қала) — қоғамдық тәртіпті сақтау, қылмыспен күресу, мемлекет пәрменін орындату, халық пен мемлекеттің қауіпсіздігін қамтамасыз ету, қоғамдық және мемлекеттік құрылысты қорғау міндеттері жүктелген мекемелер мен лауазымдардың және әскерилендірілген жасақтардың жиынтық атауы.

16 — 17 ғасырларда Еуропа елдерінде қоғамдық тәртіпті сақтау органдары Полиция деп аталды. Ресейде “Полиция” термині 18 ғасырдың басында қолданылды. 1718 жылдан бастап Ресей қалаларында ген.-полицмейстер лауазымы белгіленді. Нәтижесінде Полиция департаментіне бағынатын орт-тандырылған, тұтас Полиция органдарының жүйесі пайда болды. Полиция департаменті 1917 ж. жойылды.

Қазақстанда тәуелсіздік алғаннан кейін милиция органдарының атауы Полиция болып өзгертілді. ҚР ішкі істер органдарының жүйесінде әкімшілік, криминалдық, әскери, көші-қон, жол, күзет Полициялары бар. Қаржы Полициясы өз алдына органдар жүйесін құрайды.

## Полиция саны бойынша елдері

* Полиция саны бойынша елдер тізімі

## Полиция бойынша елдер

* Аустрия — Аустрия Федералдық Полициясы
* Албания — Албания Полициясы
* Аргентина — Аргентина Полициясы
* Болгария — Болгария Полициясы
* Ватикан — Ватикан Полициясы
* Германия — Германия Полициясы
* Грекия — Грекия Полициясы
* Израиль — Израиль Полициясы
* Канада — Корольдік канадалық атты полиция
* Кения — Кения Полициясы
* Қазақстан — Қазақстан Полициясы
* Латвия — Латвия Полициясы
* Люксембург — Люксембург Ұлы Герцогтігі
* Молдова — Молдова Полициясы
* Пәкістан — Пәкістан Полициясы
* Ресей — Ресей Полициясы
* Сальвадор — Сальвадор Полициясы
* Сомали — Сомали Полициясы
* АҚШ — Америка Құрама Штаттарындағы тәртіп сақтаушы органдар
* Финляндия — Финляндия Полициясы
* Жапония — Жапония Полициясы
* Украина — Украина Ұлттық Полициясы

## Әр түрлі елдердегі атаулары

* Албания — policia
* Беларусь — міліцыя (паліцыя)
* Болгария, Қазақстан, Ресей — полиция
* Босния және Герцеговина, Латвия, Хорватия — Policija
* Британофондар (Аустралия және басқа Британ Ынтымағы, АҚШ), Барбадос, Ботсвана — police
* Германофоны (Австрия, Германия) — Polizei
* Италия — polizia
* Испанидад (Аргентина, Боливия, Испания және т.б.) — policía
* Лузофоны (Ангола, Бразилия, Португалия) — polícia
* Македония — полицијата
* Нидерланды — politie
* Норвегия — politiet
* Польша — policja
* Украина — поліція
* Финляндия — poliisi
* Франкофония (Франция) — gendarmerie
	+ (канадалық Квебек) — Sûreté, police
* Швеция — polis
* Эстония — politsei

### Азия

* Әзірбайжан, Бруней — polis
* Алжир, Бахрейн — الشرطة (транскрипциясы te`shurto)
* Армения — ոստիկանությունը (тр. vostikanut’yuny)
* Бангландеш — পুলিশ (тр. puliśa)
* Вьетнам — Cảnh sát
* Иран — پلیس
* Израиль — משטרה (тр. миштара)
* Қытай — 警方 (тр. Jǐngfāng — цинфан)
* Корея — 경찰 (тр. gyeongchal — кёнч’аль)
* Монголия — цагдаа
* Таиланд — ตำรวจ (тр. Tảrwc)
* Жапония — 警察 (тр. keisatsu — кэйсацу)

## Тағы қараңыз

* Әскери полиция
* Муниципалдық полиция
* Салық полициясы
* Жол полициясы
* Наркополиция
* Интерпол
* Полицейлік мемлекет
* Милиция
* Халықаралық Полицейлік қатігездікке қарсы күрес күні
* Үшінші рейхтегі полицейлік тәртіп
* Құқық қорғау іс-әрекет
* Құқық қорғау органдары
* A.C.A.B.

## Дереккөздер

«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VII том

## Әдебиет

* *Алексушин Г. В.* История правоохранительных органов. Самара: Издательство АНО «ИА ВВС» және АНО «Ретроспектива», 2005.
* {{{тақырыбы}}}.
* Полиция // Брокгауз бен Ефрон энциклопедиялық сөздігі: 86 томдық (82 т. және 4 қос.) —  СПб., 1890—1907.

## Сілтемелер

* 1979 жылы 8 мамырда Еуропа Кеңесінің Парламенттік Ассамблеясысының Полиция туралы Декларация
* Принципы деятельности полиции. Методическое пособие по правам человека Мұрағатталған 24 қарашаның 2017 жылы.
* Полицейлік мемлекеттер (как организована және работает полиция в разных странах)
* Әлемнің әр түрлі елдеріндегі полицей формасы Мұрағатталған 10 қарашаның 2012 жылы.
* С.Федосеев. Стволы закона
* Сведения о правоохранительных органах 56 государств-участников ОБСЕ және 12 партнеров по сотрудничеству Мұрағатталған 15 тамыздың 2010 жылы.  (ағыл.)
* Полициядағы әйелдер
* Кинематографиядағы полицейлер

Үлгі:Еуропа елдері бойынша Полиция