# О-де-Франс[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

| **О-де-Франс** |
| --- |

| фр. *Hauts-de-France* |
| --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |  |
| (Аймақ туы) | (Аймақ елтаңбасы) |
| Орналасуы |
|

|  |
| --- |
|  |

 |
| Статусы | Регион |
| Ірі қалалары | Лилль, Амьен |
| Кеңес президенті | Ксавье Бертран (2016—2021; Республикашылар) |
| Префект | Жан-Франсуа Корде |
| Департаменттер | 5 |
| Кантондар | 145 |
| Коммунналар | 3 838 |
| Ресми тілдері | **Ресми:** Француз **Аймақтық:** Пикард, Француз-Батыс Фламанд диалектісі, Батыс фламандтық диалектілер |
| **Статистика** |
| Халқы | (3 орын) |
|  \* 01.01.2013 (бағалаулар бойынша) | 5 987 883 |
|  \* 08.03.2013 (санақ бойынша) | 5 987 883 |
|  \* Тығыздығы (188,22) | /км² |
| Жер аумағы1 | 31 813 км² |
| Жер аумағы бойынша орны | 8 |
| Уақыт белдеуі | +1 |
| 1 Өзен, су, көлдерді және ауданы 1 км² астам мұздықтарды, сондай-ақ өзендердің эстуарийлерін санамағандаға жер реестрі бойынша. |
|  |

**О-де-Франс** ( фр. *Hauts-de-France*, сөзбе-сөз — *Жоғарғы Франция* ), 2016 жылғы 1 қаңтардан 30 қыркүйекке дейін **Норд — Па-де-Кале — Пикардия** (фр. *Nord-Pas-de-Calais-Picardie*) — Францияның 2014 жылғы аумақтық реформасына сәйкес Нор — Па-де-Кале және Пикардия аймақтарын біріктіру нәтижесінде құрылған Франция аймағы. Жаңа аймақтың құрылған күні 2016 жылдың 1 қаңтары. 2016 жылдың 28 қыркүйегінде Францияның Мемлекеттік кеңесі 30 қыркүйектен бастап аймақтың атауын өзгерту туралы шешім қабылдады.

## Атауы

Аймақтарды біріктіру кезінде заң мәтіні бұрынғы екі облыстан тұратын облыстың уақытша атауын анықтайды, яғни **Пикардия** тарихи аймағының атауларының қосындысынан (фр. *Picardie*), **Па-де-Кале** (фр. *Pas de Calais*) және Франция картасында аймақтың орнын белгілеу (**Нор** — солтүстік; фр. *Nord*), дефис арқылы бөлінген (француз емлесінде).

Аймақтық астананың тұрақты атауы мен орналасқан жерін 2016 жылдың 1 шілдесіне дейін Аймақтық кеңес анықтап, 2016 жылдың 1 қазанына дейін Францияның Мемлекеттік кеңесі бекітуі керек еді. 2016 жылдың 28 қыркүйегінде *О-де-Франс* жаңа атауы бекітіліп, уақытша астана Лилль ресми танылды.

## География

Жалпы ауданы 31 813 км² болатын аймақ Франция метрополиясында сегізінші орын алады. Ол елдің солтүстік-шығысында орналасқан және оңтүстігінде Иль-де-Франс аймағымен, оңтүстік-батыста Нормандия аймағымен және оңтүстік-шығыста Гранд-Эст аймағымен шектеседі. Облыс солтүстік-шығыста Бельгиямен шектеседі. Солтүстік-шығыстан аймақ Солтүстік теңізбен және Па-де-Калемен шығанағымен шектеседі.

## Тарих

Орта ғасырларда Пикардия ыдырап Вермандуа, Валуа және Амьеннуа уездері. Соассон мен Ланның айналасындағы аудандар тәуелсіз саяси өмір сүрді. «Пикардия» атауы алғаш рет XIII ғасыр құжаттарында жазылған. Бұл ерекше пикард диалектісінің таралу аймағына берілген атау болды. Француз тәжінен Пикардияға ие болу ағылшындар мен Бургундия герцогтары арасында дау туғызды. Парижді алуға ұмтылған жаулап алушылардың барлығының дерлік жолы Пикардия арқылы өтті. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Пикардияның көптеген ежелгі қалалары, соның ішінде Перонна мен Сент-Кантен толығымен жойылды.

Пикардия — готикалық сәулет өнерінің туған жері, мұнда алты көрнекті ортағасырлық соборлар сақталған, олардың ең үлкені Амьенде.

1790 жылы Францияның тарихи провинциялары департаменттерге қайта құрылды. 1919 жылы Үшінші республика кезінде Этьеном Клементель((франц.)
) кезінде «экономикалық аймақтар» құрылып, экономикалық жоспарлаудың алғашқы әрекеті жасалды.

1941 жылы 30 маусымда маршал Петен үкіметі аймақтық префектінің басшылығымен департаменттерді біріктірді. Олар 1946 жылға дейін болды және 1960 жылы қайта құрылды. Бұл құрылым 2015 жылға дейін өзгеріссіз қалды.

## Әкімшілік бөлініс

Облыс 31 813 км² астам аумақты алып жатыр, халқы 5 987 883 адам. Халық тығыздығы (2013 жылғы жағдай бойынша) 188,22 адам/км². Әкімшілік орталығы, Мемлекеттік кеңестің 2016 жылғы қыркүйекте қабылдаған шешіміне сәйкес — Лилль қаласы.

### Департаменттер

| Департамент | Елтаңба | Ауданы | Халқы | Халық тығыздығы | Префектура |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 02 | Эна |  | 7369 км² | 540 888 | 75,33 адам /км² | Лан |
| 59 | Нор |  | 5743 км² | 2 587 128 | 455,85 адам /км² | Лилль |
| 60 | Уаза |  | 5860 км² | 810 300 | 140,56 адам /км² | Бове |
| 62 | Па- де-Кале |  | 6671 км² | 1 463 628 | 223,24 адам /км² | Аррас |
| 80 | Сомма |  | 6170 км² | 571 154 | 94,55 адам /км² | Амьен |

### Ең ірі қалалар

Аймақтың ең ірі қалалары (халқы 30 мыңнан астам тұрғыны бар) мыналар:

| № | Қала | Департамент | Халық саны (2013)  |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Лилль | Нор | 231 491
 |
| 2 | Амьен | Сомма | 132 699
 |
| 3 | Рубе | Нор | 95 866
 |
| 4 | Туркуен | Нор | 92 974
 |
| 5 | Дюнкерк | Нор | 89 882
 |
| 6 | Кале | Па-де-Кале | 72 520
 |
| 7 | Вильнёв-д’Аск | Нор | 62 616
 |
| 8 | Сен-Кантен | Эна | 55 698
 |
| 9 | Бове | Уаза | 55 252
 |
| 10 | Валенсьен | Нор | 42 851
 |
| 11 | Булон-сюр-Мер | Па-де-Кале | 42 537
 |
| 12 | Ватрело | Нор | 41 552
 |
| 13 | Дуэ | Нор | 41 189
 |
| 14 | Аррас | Па-де-Кале | 40 830
 |
| 15 | Компьен | Уаза | 40 430
 |
| 16 | Марк ан Бареул | Нор | 39 392
 |
| 17 | Крей | Уаза | 34 262
 |
| 18 | Камбре | Нор | 32 852
 |
| 19 | Ланс | Па-де-Кале | 31 647
 |
| 20 | Льевен | Па-де-Кале | 31 517
 |
| 21 | Мобеж | Нор | 30 567
 |

## Дереккөздер

## Сондай-ақ, қараңыз

* Нор — Па-де-Кале
* Пикардия

## Сілтемелер

* Ресми сайт (фран.). Басты дереккөзінен мұрағатталған 13 наурыз 2022.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 14 наурыз 2022.
* Hauts-de-France. *prefectures-regions.gouv.fr*. Басты дереккөзінен мұрағатталған 20 қазан 2021.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 20 қазан 2021.