Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Сазгер

Композитор *Ричард Леверидж*
**Сазгер**, **композитор** (лат. *compositor* — құрастырушы) — музыкалық шығармалардың авторы. Бұл термин алғаш рет 16-ғасырда Италияда кең пайдаланыла бастады және сол кезден бастап, батыс еуропа музыка мәдениетінің тәжірибелерінен туындаған "кәсіби жазба дәстүрінің" бейнесі ретінде қабылданады. Композиторлық мамандық музыкалық-шығармашылық қабілеттілікті және композицияны арнайы оқуын талап етеді.

## Қызықты деректер

Композитор Вольфганг Амадей Моцарт
* Жазушы және дипломат А. С. Грибоедов өз заманында өзінің екі-ақ музыкалық шығармасымен әйгілі болды: ми-минор және ля-бемоль вальстері.
* Композитор Чюрлёнистің өмірі есі ауысқандарға арналған жекеше клиникада аяқталды.
* Композитор Игнацы Ян Падеревский кезінде Польша премьер-министрі болған, Верди депутат болса, Берлиоз бен Вагнер революцияларда қатысқан.
* Кеңес композиторларының арасынан "Социалистік еңбек ері" атағын алғандары да бар, мысал ретінде Кабалевскийді алуға болады.
* Әйгілі орыс композиторы Альфред Шнитке өзінің соңғы 8 жылында 3 рет инсульт болып ауырған, бірақ төртіншісін көтере алмай қайтыс болады.
* Композитор Джон Кейдж өзінің «4′33″» пьесасымен әйгілі болған — «төрт минут отыз үш секундтық тыныштық» атты бірде-бір нота шырқалмайтын үнсіз пьеса.

## Дереккөздер
# Әнші ақындар

Әнші ақындар- ақындықпен қатар композиторлықты да, әншілікті де машықтаған өнерпаздар. Әнші ақындардың шығармаларының ерекшелігі: әннің мәтінін де, әуендерін де өздері шығарады және ол әндерді өздері айтып береді, музыка аспапты өздері тартып, өздері сүйемелдейді. Бірақ бұл ерекшеліктердің бәрі бір дәрежеде бола бермейді, кейбір Әнші ақындардың ақындығы басым болса, екінші біреулерінің композиторлығы немесе орындаушылық қабілеті асып жатады. Әнші ақындар тек ән шығарумен ғана тынбаған, кейбіреулері айтысқа да түскен, енді біреулері ойын-тойларда өлең-жыр айтқан. Әнші ақындар жанына бір топ өнерпаздарды ертіп, топтанып жүретін болған. Тұрақты театры жоқ кезде, көшпелі халық театрының ролін атқарған. Әнші ақындарға халық "сал", "сері" деген атақ беріп, құрмет көрсеткен. Қазір Әнші ақындардың шығармашылығы тұрақтанып, дәстүрге айналды, идея-мазмұны жағынан қалын бұқара мүддесін көксеп, халықтық сипат алады, ал көркем түр стильдік жағынан дамып, толысып жетіле береді. Кейбір Әнші ақындар (Ақан сері, Жаяу Мұса, Біржан сал) жазба әдебиет саласында белгілі орын алады. Балуан Шолақ, Жарылғапберді, Құлтума, Әсет, Сәтмағамбет, Иманжүсіп, Естай, Шашубай, т.б. бірнеше Әнші ақындардың аты халыққа әйгілі.

## Дереккөздер
# Музыкалық продюсер

**Музыкалық продюсер** (ағылш. *Record producer* немесе *Music producer*, *produce* — өндіру) — музыкалық композицияларды әзірлеуге және шығаруға жауапты тұлға. Музыкалық продюсердің қызмет саласына, әдетте, шығармашылық ынтымақтастық үшін музыкалық орындаушыларды таңдау, композицияларға арналған идеяларды пысықтау, әуендер жазу, дыбысжазба студиясында жұмыс істеу кезінде музыканттарға тәлімгерлік ету, сондай-ақ дыбыс жазу, араластыру және мастеринг бақылау кіреді.

Музыкалық продюсерді музыкалық өнімді шығарудың қаржылық, ұйымдастырушылық және басқарушылық аспектілеріне жауап беретін атқарушы продюсерден ажыратқан жөн.

Көбінесе музыкалық продюсер музыкалық менеджермен шатастырылады, ол музыканттың мансабын басқарады және оның заңды сүйемелдеуіне, дыбысжазба лейблдерімен ынтымақтастыққа, жарнамалық жарнамаға, букингке, гастрольдік қызметке және т. б.

Сондай-ақ, әсіресе посткеңестік кеңістікте музыкалық продюсер инвестормен немесе демеушімен шатастырылады, бұл қате пікір.

## Қызметтік міндеттері

Музыкалық продюсер альбомда да, жеке шығармаларда да жұмыс істей алады.

Музыкалық продюсерді музыка жазудың шығармашылық процесі басқарады: композицияның стилі мен жанрын анықтау, әндерге сөздерді таңдау және мақұлдау, әуендерді, аранжировкаларды және «соққыларды» таңдау немесе жазу.

Музыкалық продюсер дыбыс жазу процесінің техникалық жағын да бақылайды. Ол сессия музыканттарын, дыбыс инженерлерін, араластыру және шеберлік инженерлерін, ассистенттерді таңдайды.

Әдетте, ірі дыбысжазба лейблдері мен дыбысжазба студияларының өздерінің музыкалық продюсерлері бар, бірақ көбінесе музыканттардың өздері қызықты тәуелсіз продюсерлерді шақырады, ал кейбір жағдайларда олар өз жобаларын музыкалық түрде шығарады.

Музыкалық продюсер жасаған жұмысты театрдағы көркемдік жетекші немесе кинематографиядағы режиссер орындаған жұмыспен салыстыруға болады. Алайда, көркемдік жетекшіден айырмашылығы, музыкалық продюсердің міндеттеріне көбінесе жобаның шығармашылық компонентін басқару ғана емес, сонымен қатар осы жұмыстарды материалдық-техникалық қамтамасыз етуді ұйымдастыру және бақылау кіреді.

## Дереккөздер

## Әдебиет

* Gronow, Pekka and Ilpo Saunio (1998). *An International History of the Recording Industry*.
* Moorefield, Virgil (2005). *The Producer as Composer: Shaping the Sounds of Popular Music*.
# Аяка Умэда[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

**Аяка Умэда** (жап. 梅田 彩佳 *Умэда Аяка,* 1989 жылы Жапония, Фукуока префектурасында 3 қаңтарда дүниеге келген)-жапон халқының идол-әншісі және актриса, AKB48 поп-группасының құрылғаннан бастап К құрамынын қатысушысы болып саналады.

## Өмірбаяны

2004
2004 жылдың қыркүйегінен бастап 2005 жылдың  қаңтар айына дейін өткен Morning Musumeнің 7-ші буынына байланысты байқауға қытысып, 1-ші турдан өткен.

2006
Сәтті байқаудан өтіп, оп-оңай AKB48 тобының К құрамына кірді.

2006 жылдың қазан айының 25-ші жұздызында  AKB48 тобының құрамында бірінші рет «Aitakatta» синглымен мейджорда сахнаға шықты.

2008
2008 жылдың 31 наурызынан бастап 2009 жылдың 4 сәуіріне дейін Аяка аяғына қатты зақым түсіріп алып, AKB48 тобынын құрамында бір жылдай өнерін көрсете алмады.

2009
2009 жылы Токио Тауэрда имидждік қыз атанған болатын. Оның қызметіне Токиның теле мұнарасында өтетін көптеген мерекелерге қатысу кірген. Мәселен, жағатын рәсімге қатысу.

2010
2010 жылдың мамыр және маусым айларында өткен  AKB48 тобының 17-ші синглына қатысты саралауда  2499 дауыс жинап, 32-ші орынға иеленеді.

2010 жылдың қыркүйек айынын 21-ші жұлдызында AKB48 тобының 19-ші синглына қатысты саралауда "қайшы, тас, қағаз" ойыны арқылы таңдалудың екінші раундында жеңіліске ұшырайды.

## Басқа қызметі

* "Имиджевая девушка" Гран-при D1 2009 жылы
* "Имиджевая девушка" Токионың теле мұнарасында 2009 және 2010 жылдары
* Night View DJ, Токионың теле мұнарасында, Club333 (әрбір жұма сайын 19:30-дан 21:00-ге дейін)

## Дискографиясы

### Синглдар

#### AKB48

* *Aitakatta* (жап. 会いたかった)
* *Baby! Baby! Baby!*

Under Girls
Namida no Seesaw Game (жап. 涙のシーソーゲーム) (синглы AKB48 "Heavy Rotation")
Theater Girls
* Hikouki Gumo (жап. ひこうき雲) (синглы AKB48 "RIVER")
* Boku no YELL (жап. 僕のYELL) (синглы AKB48 "Ponytail to Chouchou")

DIVA
* *Nakeru Basho* (жап. 泣ける場所) (синглы AKB48 "Beginner")
* Tsuki no Uragawa (жап. 月の裏側, "Обратная сторона луны") (18 мамыр 2011 жыл)

## Театрда өнер көрсетуі

Юниттері
Team K 1st Stage "PARTY ga Hajimaruyo"
* *Skirt, Hirari*

Team K 2nd Stage "Seishun Girls"
* *No Ame doubutsuen*
* *Fushidara na natsu*

Team K 3rd Stage "Nounai Paradise"
* *MARIA*

Team K 4th Stage "Saishu Bell ga Naru"
* *Return Match*

Team K 5th Stage "Sakaagari"
* *End Roll*

Team K 6th Stage "RESET"
* *Kokoro no hashi no Sofa*
* *Kiseki wa Maniawanai*

## Дереккөздер
# Коммуна (Франция)

Францияның барлық 36,568 коммунасының шекарасы көрсетілген карта
**Коммуна** (фр. *commune* — жамағат ( лат. *communia* — қауым)) — Франциядағы әкімшілік-аумақтық бөлінудің бесінші деңгейіндегі бірлік; елді мекеннің қауымдастық пункті. Басқа елдерде француз коммуналарына муниципалитеттер және т.б елді мекендер сәйкес.

Коммуналар сәйкесінше округтердің құрамына кіріп (Париж, Марсель және Лион қалаларын қоспағанда, бұл қалалардың өздері муниципалды аудандарға бөлінеді), елдің құрылымының ең төменгі деңгейін көрсетеді. Француз коммунасы халық саны бойынша бір-бірінен айтарлықтай ерекшеленеді: ол Париждегі миллиондаған тұрғын және небәрі он адам тұратын ауылдар. Әрбір комунада мэр мен муниципалдық кеңесі бар. Oлардың халықтың санына қарамастан, өкілеттіктері барлық аудандарында бірдей болып табылады.

2004-ші жылдың басында Францияда 36 782 коммуна саналды, соның ішінде 36 568-і — метрополияда және 214-і — мұхиттың арғы жағындағы территорияда. Метрополиядағы коммуналардың орташа жер аумағы 14,88 км², орташа медиандығы — 10,73 км². Коммуналардың орташа медиандық тұрғындары — 380 адам.
# Эндр және Луара

**Эндр және Луара** (фр. *Indre-et-Loire*) — Франциядағы департамент, Центр аймағының департаменттерінің бірі. Реттік нөмірі 37. Әкімшілік орталығы — Тур. Халық саны 554 мың адам (1999 ж.). Департамент атауы аумағындағы екі басты өзеннен шықса керек.

## Географиясы

Жер аумағы 6127 км2.

## Әкімшілік-аумақтық бөлінісі

Департамент 3 округ, 37 кантон және 277 коммунаны қосады.

## Тарихы

Эндр және Луара — 1790 ж. Ұлы Француз төңкерісі кезінде құрылған алғашқы 83 департаменттің бірі. Бұрынғы Турень провинциясының аймағында пайда болған.

## Тағы қараңыз

* Эндр және Луара департаментінің коммуналары