Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Маркграф[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

**Маркграф** (нем. *Markgraf*; фр. *Marquis*, итал. *Marchese*, ағылш. *Margrave*) — алғашында Каролингтер империясы мен Қасиетті Рим империясындағы қызмет адамы. Ұлы Карл Маркграф қызметін марканы басқару үшін тағайындады. Кейінгі кезде Маркграф феодализмнің дамуына байланысты жартылай немесе бүтіндей өз алдына округ билеушісіне, княздыққа айналды. Францияда, Испанияда және Италияда Маркграф жоғарғы дворяндық лауазымдардың бірі.

## Дереккөздер
# XIX ғасыр

|  |  |
| --- | --- |
| **Мыңжылдықтар:** | 2-ші мыңжылдық |
| **Ғасырлар:** | 18 ғ. — **19 ғ.** — 20 ғ. |
| **Онжылдықтар:** | 1800 жж. 1810 жж. 1820 жж. 1830 жж. 1840 жж. 1850 жж. 1860 жж. 1870 жж. 1880 жж. 1890 жж. |
| **Санаттар:** | Туғандар — қайтыс болғандар Пайда болғандар — Ғайып болғандар |

## Онжылдықтар және жылдар

**[[::Ғасырлар|Ғасырлар]] және [[::Мыңжылдықтар|мыңжылдықтар]]**

| Мыңжылдықтар | Ғасырлар |
| --- | --- |
| Заманымыздан бұрынғы (ЗБ) |
| **[[::4-ші мыңжылдық ЗБ|4-ші]]**: | [[::40 ғ. ЗБ|40]] | [[::39 ғ. ЗБ|39]] | [[::38 ғ. ЗБ|38]] | [[::37 ғ. ЗБ|37]] | [[::36 ғ. ЗБ|36]] | [[::35 ғ. ЗБ|35]] | [[::34 ғ. ЗБ|34]] | [[::33 ғ. ЗБ|33]] | [[::32 ғ. ЗБ|32]] | [[::31 ғ. ЗБ|31]] |
| **[[::3-ші мыңжылдық ЗБ|3-ші]]**: | [[::30 ғ. ЗБ|30]] | [[::29 ғ. ЗБ|29]] | [[::28 ғ. ЗБ|28]] | [[::27 ғ. ЗБ|27]] | [[::26 ғ. ЗБ|26]] | [[::25 ғ. ЗБ|25]] | [[::24 ғ. ЗБ|24]] | [[::23 ғ. ЗБ|23]] | [[::22 ғ. ЗБ|22]] | [[::21 ғ. ЗБ|21]] |
| **[[::2-ші мыңжылдық ЗБ|2-ші]]**: | [[::20 ғ. ЗБ|20]] | [[::19 ғ. ЗБ|19]] | [[::18 ғ. ЗБ|18]] | [[::17 ғ. ЗБ|17]] | [[::16 ғ. ЗБ|16]] | [[::15 ғ. ЗБ|15]] | [[::14 ғ. ЗБ|14]] | [[::13 ғ. ЗБ|13]] | [[::12 ғ. ЗБ|12]] | [[::11 ғ. ЗБ|11]] |
| **[[::1-ші мыңжылдық ЗБ|1-ші]]**: | [[::10 ғ. ЗБ|10]] |   [[::9 ғ. ЗБ|9]] |   [[::8 ғ. ЗБ|8]] |   [[::7 ғ. ЗБ|7]] |   [[::6 ғ. ЗБ|6]] |   [[::5 ғ. ЗБ|5]] |   [[::4 ғ. ЗБ|4]] |   [[::3 ғ. ЗБ|3]] |   [[::2 ғ. ЗБ|2]] |   [[::1 ғ. ЗБ|1]] |
| Біздің Заманымыздың (БЗ) |
| **[[::1-ші мыңжылдық|1-ші]]**: |   [[::1 ғ.|1]] |   [[::2 ғ.|2]] |   [[::3 ғ.|3]] |   [[::4 ғ.|4]] |   [[::5 ғ.|5]] |   [[::6 ғ.|6]] |   [[::7 ғ.|7]] |   [[::8 ғ.|8]] |   [[::9 ғ.|9]] | [[::10 ғ.|10]] |
| **[[::2-ші мыңжылдық|2-ші]]**: | [[::11 ғ.|11]] | [[::12 ғ.|12]] | [[::13 ғ.|13]] | [[::14 ғ.|14]] | [[::15 ғ.|15]] | [[::16 ғ.|16]] | [[::17 ғ.|17]] | [[::18 ғ.|18]] | [[::19 ғ.|19]] | [[::20 ғ.|20]] |
| **[[::3-ші мыңжылдық|3-ші]]**: | [[::21 ғ.|21]] | [[::22 ғ.|22]] | [[::23 ғ.|23]] | [[::24 ғ.|24]] | [[::25 ғ.|25]] | [[::26 ғ.|26]] | [[::27 ғ.|27]] | [[::28 ғ.|28]] | [[::29 ғ.|29]] | [[::30 ғ.|30]] |
| **[[::4-ші мыңжылдық|4-ші]]**: | [[::31 ғ.|31]] |
# Дезинформация

**Дезинформация** - [ фр. *des* - теріс, фр. *information*- ақпарат] - қоғамдық сананы жаңылыстырып, онда қандай да бір реакция тудыру мақсатын көздеп, ақиқат ретінде таратылатын жалған ақпарат. Бұл шара алғаш рет I дүниежүзілік соғыс кезінде қарсыластарды адастыру, шатастыру, жаңылыстыру мақсатында пайдаланылды. Ол тәсіл қарсыласты тікелей алдауға, жалған, өтірік, фактілерді бұрмалау арқылы қолданылады.

Қазіргі саяси ғылымда жалған хабар тарату арбау технологияларының құрамдас бөлігі болып табылады. Ол ерекше ақпар арқылы реципиенттер (ақпаратты қабылдаушы, тұтынушы) санасында коммуникатордың (ақпаратты таратушы) өз мақсатымен сәйкес келіп, үндесетін ниет туғызуды көздейді.

## Дереккөздер
# Қарусыздандыру

**Қарусыздандыру** – мемлекеттің немесе оның белгілі бір аумағының қару-жарағын толық немесе белгілі мөлшерде шектеу. Қарусыздандыру халықаралық келісімдермен белгіленеді. Онда мемлекеттің қарулы күштері, әскери бекіністері мен базалары, әскери өндірісі, т.б. болуына толық немесе ішінара тыйым салынады.

## Дереккөздер
# ТТ

ТТ
**ТТ** - 1930 жылы Федор Васильевич Токарев жасап шығарған КСРО-дағы ең алғашқы өзі оқталатын тапанша.

Контрукциясының қарапайымдылығы, жоғары қирату күші (бронежилетті тесіп өте алатын санаулы пистолеттердің бірі), шаппасының жеңілдігі, ықшамдылығы және ату дәлдігі үшін ҰОС кездерінде Қызыл Армия әскерлерінің сүйікті ұаруына айналған 7,62 калибрлі ТТ тапаншасын («Тульский Токарев») 1930 жылы Федор Васильевич Токарев жасап шықты.

«Тульский Токарев» КСРО-да 1952 жылға дейін шығарылып келді. Аталған пистолетті шығару лицензиясы Польша, Румыния, Югославия, Венгрия, Қытай және Солтүстік Корея елдеріне сатылды.

TT 1
 22 LR
M57
## Түрлері

* «тип 51»
* «тип 54»
* «модель 213»
* «модель 213А»
* «модель 213В»
* Type 68PW wz.33
* Застава М57
* Застава M70
* Застава М70А
* Застава М54

## Тапаншаны пайдаланушы елдер

* Afghanistan
* Albania:
* Algeria
* Angola
* Armenia
* Azerbaijan
* Bangladesh
* Belarus
* Benin
* Bulgaria
* Burundi
* Cambodia
* Chad
* People's Republic of China
* Colombia
* Croatia
* Egypt
* Equatorial Guinea
* Finland
* Georgia
* Guinea
* Guinea-Bissau
* Hungary
* Iraq
* Kyrgyzstan
* Laos
* Libya
* Lithuania.
* Madagascar
* Malta
* Mauritania
* Moldova
* Mongolia
* Montenegro
* Morocco
* Mozambique
* North Korea
* Pakistan
* Poland
* Romania
* Serbia
* Sierra Leone
* Somalia
* {{{name}}}
* Syria
* Uganda
* Vietnam
* Yugoslavia
* Zambia
* Zimbabwe

## Дереккөздер

## Сыртқы Сілтемелер

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Ортаққорда бұған қатысты медиа файлдар бар: TT (pistol) |
# Перископ

*Басқа мағыналар үшін Periscope деген бетті қараңыз.*

**Перископ** (гр.  *periskopeo* қараймын, жан-жақты байқаймын) — тасадан (окоптан, жертөледен), танкілерден, су үсті кемелерінің ішінен, перископтық тереңдіктегі сүңгуір қайықтардан бақылауға арналған оптикалық аспап. Перископ артиллериялық, танкілік, жаяу әскерлік (окоптық) және кемелік түрлерге бөлінеді. Перископ бақылау объектісінен келетін жарық сәулені шағылыстыратын және сындыратын және оны бақылаушының көзіне беретін оптикалық жүйесі бар монокулярлық немесе бинокулярлық көру дүрбісі пішінінде жасалады.Перископтың құрылғы бөлшектері мен оптикалық сипаттамасы қондырылған орны мен көру дүрбісінің ұзындығына байланысты. Перископтың негізгі көрсеткіштері: перископ, ұлғайтқыш және көру алабы болып келеді. Көптеген перископтардың айнала шолуға, жергілікті жердің бұрыштарын көлденең және тік өлшеуге, бақыланатын объектіге дейінгі қашықтықты анықтауға мүмкіндік беретін арнайы құрылғылары болады. Сүңгуір қайықтардың өте күрделі перископтары нысана мен кашықтыққа пеленгті анықтауға, ауаны бақылауға, сүңгуір қайықтың су бетіне шықпай-ақ орнын анықтау үшін көкжиек үстінен жұлдыздардың биіктігін өлшеуге мүмкіндік береді.

## Дереккөздер