Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ауызекі сөйлеу тілінің стилі

**Ауызекі сөйлеу стилі** — 1. Тілдің негізгі қызметі қарым-қатынас жасау қызметінің жүзеге асуына байланысты. .

Бұл өте кең таралған функционалды стиль. Тұрмыста, отбасыда, өндірістегі бейресми қатынастарда адамдардың еркін қарым-қатынас жасау саласын қамтамасыз етеді. Ауызекі сөйлеу стилі өте функционалды стильдерге, әсіресе олардың ауызекі түрлеріне ықпал жасайды: баяндама, дәріс, пікірталас т.б.

2. Ауызекі сөйлеу стилі өзіндік ерекшеліктерін жасайтын айрықша белгісі жағдайға байланысты сөйлеу мәнері, эмоцияға қарай тілдік бірліктерін қолдану өзгешелігі болады. Бұл ерекшелігі ең алдымен, ондағы лексика-фразеология байқалады;

а) ауызекі сөйлеу стилі диалогқа құрылады. Қатысушы екі адам. Интонация ерекше қызмет атқарады. Сөйлеу тілінің тағы бір ерекшеліті монолог (бір кісінің сөзі көпшілік алдында сөйлеу, баяндама, дәріс, консультация);

ә) Ауызекі сөйлеу стилі ерекшеліктерінің екінші түрі онын эмоциялылығы, өйткені айтушы өз эмоциясын сол сөздің аясына сыйғызуға тырысады. Мыс., "Көбірек сөйлеп кетті" (бәсендеу түрі, бірақ эмоция сезіледі), "Мылжыңдап кеттің ғой!" (эмоцияның қатаң түрі);

б) Ауызекі сөйлеу стилі әдеби кейіпкердің сөйлеу ерекшелігі мен мінезін таныту үшін ол өмір сүрген ортадағы жергілікті диалект сөздерді стильдік мақсатта әдеби қолданады;

в) Ауызекі сөйлеу стилінде қыстырма, қаратпа, одағай сөздер жиі қолданылады. Мыс., "Айналайын-ау, сені түсінеді деп айтып отырмын". Сондай-ақ, сыйлау, құрметтеу, кішірейту, еркелету амал-тәсілдері көбірек пайдаланылады;

г) Ауызекі сөйлеу стилі тілдің көркемдегіш бейнелеуші тәсілдері де қолданылады (теңеу, эпитет, гипербола). Мыс., "Өгіздей біреу алдымнан шыға келді";

т) Ауызекі сөйлеу стилі басқа стильдерден өзгешелігі мен ерекшелігі, ең алдымен синтаксистен сөйлем құрылысынан байқалады. Стильдің бұл түрінде сұраулы, лепті сөйлемдер катысады. Диалогке құрылады. Ауызекі сөйлеу тілінің стилі ой көбіне автоматты түрде (аяқастынан) дайындықсыз айтылады.

## Дерекөздер
# Өздігінен бағытталу жүйесі

**Өздігінен бағытталу жүйесі** — ұшу сатысының соңында ракетаны нысанаға бағыттау мен ұшу сатысының соңында оның қозғалысын басқарудың кен тараған әдістерінің жиынтығы (тобы). Бұл кезде ракета нысанаға ракетаның өзінде орналасқан қондырғынын көмегімен бағытталады. Бұл жүйелерде нысанадан шыққан сәуле немесе содан шағылыскан кез келген сәуле қуатының түрі қолданылады. Соның нәтижесінде нысана қарама-карсы түске боялады, өзге заттардың ортасында бөлектеніп тұрады. Нысананың бұл қасиеті өздігінен бағытталу құралы арқылы орналасқан орнын үздіксіз аныктап, рульді басқару командасын автоматты түрде жасайды, яғни ұшу бағытын өзгертіп, нысанаға өздігінен бағыттауды жүзеге асырады. Өздігінен бағытталу жүйесінің нысананың өз сәулесін пайдаланатын енжар, нысанадан шағылысқан, ракетада жоқ өзге көзден сәулеленген қуатты пайдаланатын жартылай белсенді, сәулелендіретін қайнар көзі ракетаның өзінде болатын, нысанадан шағылысқан энергияны пайдаланатын белсенді, ракетаны (торпеданы) нысанаға бағыттаудың енжар және белсенді әдістерін қолданатын араласқан түрлері болады. Өздігінен бағытталу жүйесінің негізгі міндеті ракетаның нысанаға тиюін қамтамасыз ету немесе нысананы неғүрлым аз ауытқумен тосып алу. Өздігінен бағытталу жүйесінің үлкен жетістігі — оны тиімді қолдану үшін нысана координаттарын, бастапқы қалпын білудің қажеті жоқ, тек нысана бар ауданды білу жеткілікті.

## Дереккөздер
# Эвристика[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

**Эвристика** (гр. *heurіsko* – іздестіремін, ашамын) – жаңалықтарды ашу мен оқытуда қолданылатын шығармашылық қызметті, тәсілдерді зерттейтін ғылым. Эвристикалық тәсілдер түйінді шешу процесін жеделдетуге мүмкіндік береді. Қазіргі кезде адам шешімінің дәл алгоритімін көрсете алмайтын бірқатар міндеттерін (объектілерді тану, теоремаларды дәлелдеу, т.б.) техника құрылымдардың көмегімен шешу мүмкіндігіне байланысты бұл әдістерді зерттеуге едәуір ден қойылды. Эвристиканың міндеті – қайсыбір жаңа түйіндерді шешу процесінің үлгілерін жасау. Мұндай үлгілердің типтері: қарманып іздестіру үлгісі, ол байқап көру мен қателесу, лабиринттік үлгі, т.б. әдістерге сүйенеді. Сондай-ақ құрылымдық-семантикалық үлгі қазір ең мазмұнды, нәтижелі үлгі болып табылады. Эвристика психологияға, жоғарғы жүйке қызметінің физиологиясына, құрылымдық лингвистикаға, ақпарат теориясына байланысты сала.

## Дереккөздер
# Шартты белгі

**Шартты белгі** - жинақты каталогтарда, библиофафиялық көрсеткіштерде қолданылатын және кітапханааралық акпараттық іздестіру жүйелеріндегі құжаттардың тұрған орнын көрсететін кітапхананың қысқаша шартты белгісі.

## Дереккөздер
# Крокет[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Крокет**Крокет**, ойыншы ағаш балғамен өзінің шарын алаңға біркелкі тәртіппен қойылған бірнеше кедергілердің қатарынан өткізуге негізделген ойын. 17 ғасырда Францияда крокет ойнаған.

Крокет жабдықтары
## Дереккөздер
# 1000000000 (сан)

Биллион
**Миллиард** (фр. *mіllіard*), – бір және тоғыз нөл арқылы өрнектелетін сан, яғни 109. Орыс, француз және американ әдебиеттерінде Миллиардты кейде биллион деп те атайды.

## ХБЖ-да белгіленуі

* миллиард үшін (109) — гига.
* миллиардттан бір үшін (10−9) — нано-.
* ХСМ: giga — (G).

## 1 000 000 000 мен 10 000 000 000 арасындағы ерекше сандар

* 1023456789 — құрамында ешқандай цифр қайталанып келмейтін, 10 цифрдан тұратын ең кіші сан..
* 1026753849 — барлық 10 цифрдан тұратын ең кіші квадрат (32043)
* 1073741824 — WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 .
* 1111111111 — репьюнит.
* 1220703125 — WIKINIUM\_MATH\_PH\_2
* 1234567890 — цифрлары ретпен орналасқан сан
* 9814072356 — бар 10 саннан тұратын ең үлкен сан және бір цифр бар-ақ рет қолданылған.

## Сілтемелер

* Миллион
* Триллион
* Биллион

## Дереккөздер
# Антон Рефрежье[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

|  |
| --- |
| Антон Рефрежье |
| Туған күні | 20 наурыз 1905 (1905-03-20) |
| Туған жері |
Мәскеу
 |
| Қайтыс болған күні | *белгісіз* |
| Азаматтығы |  АҚШ |
| Атақты қолөнерлері | "Достар" картиналары |
|  |

**Антон Рефрежье** - американ кескіндемешісі әрі график-суретші. 1920-1925 ж. Профиденстегі Род-Айленд Сурет мектебінде оқыды. Азаматтық пафосқа толы Антон шығармашылығы капитализмді қоғамолқылықтарын батыл мінеп, бейбітшілікті үндейді. Сан-Францисконың Ринконхилл ауданындағы почтамт жазбаларының, "Достар" картиналарының авторы. Дүние жүзілік БЕйбітшілік Советінің мүшесі болды.

## Дереккөздер
# Абстрактілі экспрессионизм[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

**Абстрактілі экспрессионизм** (Abstract Expressionism), 1940 жылдың аяғында пайда болған АҚШ бейнелеу өнеріндегі ағым. А.Горьки, Х.Хофманның радикальды шығармашылықтарының әсерімен және 1930 жылдың аяғы мен 1940 жылдың басында Нью-Йоркқа қоныс аударған еуропалық көптеген суретшілердің алғы легінің арқасында дамыды. Әдетте абстрактілі экспрессионизм ағымы 1940 жылдардың аяғы мен 1950 жылдардың басында Дж. Поллокпен В.Кунингілердің кенепке салған суреттерінен бастау алды деп есептелінеді. Ф.Клайн, М.Ротко, К.Стилл, Филип Гастон, Э.Франкенталер, Б.Ньюмен, Адольф Готтлиб, Р.Мозервелл, Ли Краснер, Эд Рейнхардт та осындай стильде сурет салған суретшілердің қатарына жатады. Ағым көптеген стильдерді біріктірді, бірақ өзіне тән бірнеше сипаттары да бар (яғни табиғатта жоқ пішіндерді суреттеді); олар әсершіл көріністерге, техника мен орындауға еркіндік берді; құрылымсыз кеңістікте бейнелерді біртұтас, үндестігі сақталған, бөлінбес бөлшек етіп көрсетті; суреттің көңілге ғажайып, монументалды әсер қалдыруы және тартымдылық күшін арттыру үшін үлкен кенептерді пайдаланған. Ағымның 1950 жылдары еуропалық және американдық өнерге ықпалы зор болды; бұл заманауи бейнелеу өнері шығармашылық орталығының Парижден Нью-Йоркке ауысуы деген ұғымға негіз болды.

## Дереккөздер
# Фовизм[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Меродак-Жанно. «Сары биші» (1912)
**Фовизм** (фр. *fauvіsme, fauve — жабайы, жыртқыш аң*) — француздың бейнелеу өнеріндегі ашық бояуды еркін пайдалануымен ерекшеленетін кескіндеме стилі.

20 ғасырдың бас кезінде пайда болды. Оның өмірге келуі В.Ван Гог, П.Сезанн мен П.Гоген сынды көрнекті кескіндемешілер есімімен тығыз байланысты. Фовизм 1905 ж. Париж қ-нда Тәуелсіздер салонында бір топ суретшілер (А.Матисс, А.Марке, Ж.Руо, Р.Дюфи, А.Дерен, М. де Вламинк, Ж.Брак) туындылары көрмесінен басталды; сол кездегі сыншылар осы көрмеге қойылған кескіндеме шығармаларын мысқылдап, оған “жабайылық” деген атау береді. Фовизм ұзақ уақыт өмір сүрмегенімен ол өз дәуірінде бейнелеу өнерінде ықпалды қозғалысқа айналды. Фовизм стилін ұстанушылар түстің еліктеушілік қасиетінен қашып, оның өзіне тән үйлесімділігі мен құндылығын күшейту мақсатын көздеді. Фовизм ағымын қолдаушылар объектіні әркім өзінше қабылдау арқылы бейнелейтін адам мен белгілі бір затты сол қалпында қарабайырлау етіп көрсету, оған қоса шартты түрде сәнді болуы мен пластик.-композиц. шешімінің экспрессиялығына ден қойды. Осы тұрғыдан алып қарағанда олар Сезанн, Гоген, Ван Гог пен Ж. Сера әсерінен алыстай алмады әрі көптеген кескіндемешілер шығарм. үшін Фовизм уақытша кезең болып қалды. Бұлардың қатарынан суретші Матисс қана бояу түсінің ғажайып сұлулығын түйсініп түсінуде өз ізденістерін үнемі, тоқтаусыз жалғастырды. Осынау суретшілер тобы аз ғана уақыт – үш жылдай бірге еңбек еткенімен Францияда олардың жолын қуушы бірқатар кескіндемешілер бой көрсетті; тіпті кезінде Германия (Э.Л. Кирхнер) мен Ресейдегі (В.В. Кандинский, А.Г. Явленский) суретшілер шығарм-на да айтарлықтай ықпал жасады. Ф. кескіндеме өнерінде басқа ағымдарға, соның ішінде неміс экспрессионизміне күшті әсер етті. 1909 жылдан оның орнын жаппай кубизм стилімен әуестенушілік алмастырды.

## Көркемсурет

Көркемсуреттегі фовизм ашық туспен және жеңілдетілген формасымен сипатталады. Бағыт ретінде тек 1898 - 1908 жылдар аралығында болды.

Фовистерге рух берушілер постимпрессионистер Ван Гог пен Гоген болды. Олар субъективті интенсивті жұмсақ және табиғи, импрессионистерге тән түсті қолданды.Оптикалық түспен толық алшақтаған Матисс, бұл мектептің негізін қалаушы деп есептеледі. Оның суретінде айқындық пен көркемдік беріп тұрса, әйел адамның мұрыны жасыл түспен бейнеленген болуы мүмкін. Матис: «Мен Әйелді емес, суретті саламын» - деген.

## Дереккөздер
# Романтикалық фильм

**Романтикалық фильм** (ағылш. *Romance film*) — басты кейіпкерлердің құштарлығына, сезімдеріне және романтикалық қарым-қатынастарына бағытталған, кинотеатрларда немесе теледидарда көрсету үшін түсірілген визуалды махаббат хикаяларын қамтитын кино жанры. Әдетте мұндай туындыларда кейіпкерлердің танысу, кездесу немесе неке қию кезеңдері сипатталады. Бұл фильмдердің негезігі сюжеттік желісі шынайы махаббатты іздеуге негізделеді. Кейде ғашықтар өз жолында қаржылық қиындықтар, ауру-сырқауларға ұшырау, кемсітушіліктің әртүрлі түрлері, психологиялық кедергілер немесе отбасының қарсылығы сияқты кедергілерге тап болады. Барлық күшті, терең және жақын романтикалық қарым-қатынастардағы сияқты, күнделікті өмірдің қиындықтары, опасыздыққа бару және екі ғашықтың мінездерінің сәйкес келмеуі сияқты мәселелер романтикалық фильмдердің сюжетіне еніп отырады.

## Жанрдың тақырыптық ерекшеліктері

Романтикалық фильмдер көбіне бір көргеннен оянған махаббат, жастар мен ересектер махаббаты, жауапсыз сезім, құштарлық, сезімтал махаббат, рухани махаббат, тыйым салынған махаббат, платоникалық сезім, сексуалдық және жалындаған құштарлық, жанқиярлық махаббат, жойқын махаббат және трагедиялық махаббат сияқты маңызды тақырыптарды зерттейді. Романтикалық фильмдер көрермендер үшін үлкен қиял әлемі мен демалыс орны қызметін атқарады. Әсіресе, екі басты кейіпкер барлық қиындықтарды жеңіп, бір-біріне махаббатын білдіріп, «мәңгі бақытты» өмір сүрген сәттері көрерменді баурап алады. Бұл бақыт көбіне олардың қайта қауышуымен және соңғы сүйісу сәтімен аяқталады. Романтикалық телесериалдарда мұндай қарым-қатынастар көптеген сериялар бойы дамуы мүмкін немесе әртүрлі кейіпкерлер әртүрлі романтикалық желілерде бір-бірімен байланысып жатады.

## Супержанр ретінде танылуы

Сценарийші әрі ғалым Эрик Р. Уильямс өзінің сценаристер таксономиясында романтикалық фильмдерді он бір супержанрдың бірі ретінде анықтайды. Ол барлық толықметражды көркем фильмдерді осы супержанрларға жіктеуге болатынын алға тартады. Оның пайымдауынша, қалған он супержанрға экшн (атыс-шабыс), криминал, фэнтези, қорқынышты (хоррор), ғылыми фантастика, комедия, спорт, триллер, соғыс және вестерн жатады.

## Дереккөздер