Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Мерген

*Басқа мағыналар үшін Мерген (айрық) деген бетті қараңыз.*
 *Мерген*
**Мерген** – көздеген нысанаға дәл тигізетін шебер атқыш.

Мылтықпен немесе садақпен оқ атып, көздеген затына дәл тигізу – мергендік өнер. Ежелгі және орта ғасырларда садақшылардың ішінде “құралайды көзге атқан” атқыштардан арнаулы әскер тобы – “мергендер тобы” құрылған. Олардың қызметі қазіргі заман әскеріндегі мергендер (снайперлер) тобының қызметі іспетті болды. Мергендердің міндеті жаудың қолбасы, әскербасы, басты батырларын жою, т.б. болды.

Мысалы, Кенесары әскерінде мергендерден құрылған ерекше әскери топ болып, оның басшысы “*мергенбасы*” деп аталған. 2-дүниежүзілік соғыс жылдары мергендер даярлауға зор көңіл бөлінді. Олар оптикалық аспабы бар мылтықпен жау әскерін құртуға атсалысты. Қазіргі кезде мергендік – спорттық өнер сайысының бірі.

## Дереккөздер
# M1 Garand

| M1 Garand |
| --- |
|  |
| Шығарған елі | АҚШ |
| Қызмет тарихы |
| Пайдаланым мезгілі | 1936-1957 |
| Пайдаланған жақтары | АҚШ |
| Соғыстар мен жанжалдар | Екінші дүниежүзілік соғыс, Корея соғысы |
| Өндіріс тарихы |
| Әрлендірушісі | Джон Гаранд |
| Әрлендіру кезі | 1924 |

M1 Garand
**M1 Garand(Эм-Уан Гаранд)*, (**US Rifle, Caliber .30, M1**) - екінші дүниежүзілік соғыс кезінен бастап қолданылып келе жатқан америкалық винтовка. *М1 Гаранд* – жаяу әскердің негізгі құралы ретінде қабылданған, әлемдегі өзі оқталатын алғашқы винтовка. Бұл қару Кореядағы соғыста АҚШ әскерлеріне қызмет етті. Винтовканы 1929 жылы Джон Гаранд жасап шығарды.

## Нұсқалары

М1 Гарандтың нұсқалары көп. Олар:

* M1
* M1E7
* M1E8
* M1C
* M1D
* Beretta BM 59
* M1 Conversion Rifle

*M1C* пен **M1D** Корея соғысында кеңінен қолданылды.

## Қаруды пайдаланушы елдер

* АҚШ
* Гаити
* Грекия
* Куба
* Никарагуа
* Сальвадор
* Түркия
* Франция
* Вьетнам
* Жапония

## Қызықты дерек

*М1* Америка армиясының қаруы қатарына енгенде, солдаттар оның сенімсіздігін айтып, шағымданды. Алтыншы оқты атқаннан кейін винтовка кідіріп қалатын. Осыны есепке алған АҚШ Конгресі аталған мәселені жеке талқылап, кемшілікті жою мәселесімен айналысатын комиссия құрды. Комиссия қарудың *газ өткізетін жүйесін* жаңарту керек деп шешті.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

*
*  Мұрағатталған 23 қазанның 2014 жылы.
# Браунинг M1918

Браунинг M1918A2
**Браунинг М1918** - Джон Мозес Браунинг құрастырған автоматты винтовка немесе жеңіл қолға ұстайтын автомат. Құрылымы жағынан *әуемен салқындайтын ұңғысы, газ өткізетін автоматикасы* бар, қуат көзі қорабында орналасқан. Бұл қару АҚШ-тың және Бельгияның, Польшаның, Швецияның, Балтық теңізі елдері мен Қытайдың және басқада мемлекеттердің әскери қаруы санатында болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде поляктардан олжалаған браунингтерін немістер 1944 жылдың күзіне дейін пайдаланды. *Автоматты Браунинг винтовкасы* француздардың *бөгеме атыс* идеясына сай келген қару үлгісі болатын. Оны америкалықтар жүзеге асырды.

## Нұсқалары

* М1918 (1918 102мың дана)
* М1922 (1922 )
* М1918А1 (1937)
* М1918А2 (1940-1950)

## Қаруды пайдаланушы елдер

* Үлгі:Байрақ/Austria
* Үлгі:Байрақ/Belgium
* Үлгі:Байрақ/Bolivia
* Үлгі:Байрақ/Brazil
* Үлгі:Байрақ/Cambodia
* Үлгі:Байрақ/Canada Canada
* Үлгі:Байрақ/Chile
* Үлгі:Байрақ/People's Republic of China
* Үлгі:Байрақ/Republic of China
* Үлгі:Байрақ/Colombia
* Үлгі:Байрақ/Costa Rica
* Үлгі:Байрақ/Cuba
* Үлгі:Байрақ/Egypt
* Үлгі:Байрақ/El Salvador
* Үлгі:Байрақ/Ethiopia
* Үлгі:Байрақ/Finland
* Үлгі:Байрақ/France
* Үлгі:Байрақ/Nazi Germany
* Үлгі:Байрақ/Greece
* Үлгі:Байрақ/Haiti
* Үлгі:Байрақ/Indonesia
* Үлгі:Байрақ/Israel
* Үлгі:Байрақ/Laos
* Үлгі:Байрақ/Liberia
* Үлгі:Байрақ/Luxembourg
* Үлгі:Байрақ/Netherlands
* Үлгі:Байрақ/Norway
* Үлгі:Байрақ/Pakistan
* Үлгі:Байрақ/Panama
* Үлгі:Байрақ/Philippines
* Үлгі:Байрақ/Poland
* Үлгі:Байрақ/South Sudan
* Үлгі:Байрақ/Soviet Union
* Үлгі:Байрақ/Sweden
* Үлгі:Байрақ/Thailand
* Үлгі:Байрақ/Turkey (1950–80)
* Үлгі:Байрақ/United Kingdom
* Үлгі:Байрақ/United States
* Үлгі:Байрақ/Uruguay

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

*
*
# Баррикада

**Баррикада** - жергілікті пункттердің қорғанысы кезінде қолданылатын танкіге қарсы инженерлік кедергілер.

Баррикадалар тосқауылдар сияқты жасалады, бірақ тосқауылдан өзгешелігі оның атыс саңылауы болады. Олар көшелерде және жергілікті жердегі құрылыстар аралықтарына қойылады. Бөлімшелердің маневрін қамтамасыз ету үшін баррикадаларда өтпе жасалады, оларды дайындалып қойылған тасымалды бөгеттермен, сондай-ақ бөренелермен, қималармен немесе темірсауытты арқалық бөренелермен шапшаң жабуға болады.

## Дереккөздер

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Ортаққорда бұған қатысты медиа файлдар бар: Category:Barricades |
# Бункер

Бункер
**Бункер**(ағылш. Bunker) —

1. әскери терминологияда баспана деген ұғымды білдіреді. 2-дүниежүзілік соғыс кезінде кеңінен қолданылды;
2. кесек немесе сусымалы материалдарды қысқа мерзімге сақтауға және оларды өздігінен түсіруге арналған орын. Болаттан, темір-бетоннан, кейде ағаштан жасалынады. Ішіндегі сусымалы материалдарды төгу үшін Бункер, көбінесе, конус немесе пирамида тәрізденіп жасалынады;
3. автоматты жұмыс машиналарындағы коректендіргіш құрылғы;
4. теңіз кемелерінің отын сақтауға арналған бөлігі.
5. ұнтақ немесе кесек заттарды (мыс., астық, құм, көмір, кен, т. б.) сақтайтын қорап, шанақ..

## Дереккөздер
# Пулемет[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

ДШК пулемёті (КСРО)
**Пулемёт** — жердегі және әуедегі нысаналарды оқпен жоюға арналған автоматты шапшаң атылатын қару.

Пулемет — ұжымдық қару, әдетте бірнеше адамнан тұратын пулеметшілер тобы болады. Пулемет құрылысына, жұмсалуына қарай *қол станокты*, *ірі калибрлі пулемет* болып бөлінеді.

*Қол пулемет* орнықты болу үшін оның жерге тірелетін металл тіреуіші (аяғы) болады.

Ал *станокты* және *ірі калибрлі пулеметтер* станокқа немесе арнаулы қондырғыларға орналастырылады. Нысананы атуына қарай пулеметтер жердегі нысананы ататын, ұшақтар мен әуедегі нысананы ататын пулемет (зениттік және пулеметтік қондырғылар) болып бөлінеді. Пулеметтің ұшақтар мен танкілерде қолданылатын, *авиациялық* және *танкілік* түрлері болады.

## Дереккөздер