Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Гидрохимия[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

**Гидрохимия** (гр. *hydor* – су) – сулы ортаның құрамы мен химиялық процестерін зерттейтін ғылыми пән немесе табиғи сулардың химиялық жағдайы туралы ғылым. Гидрохимияның негізгі міндеті — судың химиялық құрамы мен осындай құрамның қалыптасуына әкелетін құбылыстар арасындағы байланысты зерттеу болып табылады.

**Гидрохимия** – қоршаған ортада биологиялық, химиялық, физикалық процестердің әсерінен жүретін табиғи сулардың химиялық өзгерістерін, оның құрамын, мөлшерін зерттейтін ғылым.

Табиғи су гидросферада (мұхит, теңіз, көл, өзен, бұлақ, су қоймасы, т.б.), литосферада (жер асты сулары), атмосферада (ауадағы су буы) болатындықтан, Гидрохимия оларды зерттейтін ғылымдар – гидрология, гидрогеология, метеорология, мұхиттану, топырақтану, гидробиология, т.б. ғылымдармен тығыз байланысты. Судағы еріген заттардың құрамын, сапасын анықтағанда Гидрохимияда аналит. химияның теориясы мен практикасы, тәсілдері, физ. және физ.-хим. әдістері, құралдары кеңінен қолданылады. Қазіргі Гидрохимия ғылымы табиғи суларды жан-жақты зерттейді: судың еріткіштік қабілетіне орай оның жер қыртысындағы күрделі минералдар кешенімен, атмосферадағы қатты заттармен әрекеттесуін зерттеп, олардың ерігіштігін, судағы формасын, тұрақтылығын, сорбциялық, алмастырғыштық, тотығу-тотықсыздану қасиеттерін, т.б. анықтайды; гидросферадағы зат айналымы мен элементтердің миграциясын зерттейді; табиғи су түрлерінің хим. құрамы мен гидрохим. режимін, олардың физ.-геогр. жағдайларға сай өзгерулері мен тәуелділігін анықтайды. Гидрохимия зерттеу нысанына қарай: жер беті суларының Гидрохимиясы, теңіз Гидрохимиясы, жер асты суларының Гидрохимиясы (гидрогеохимия) болып бөлінеді. Гидрохимия табиғи сулардың өнеркәсіп орындарын, елді мекендерді, қалаларды сумен жабдықтаудың, жер суғарудың, шипалы арасан суларын емдік мақсатта қолданудың жолдары мен тәсілдерін анықтайды.

Гидрохимия - гидросферада жүретін химиялық процестерді зерттеумен айналысатын геохимия бөлімі; мұхиттанудың (мұхит химиясының) немесе құрлық гидрологиясының құрамды бөлігі. Ерітінділерде немесе су нысандарының сулары мен олардың түбіндегі шөкпелерде кездесетін заттардың сандық құрамын, олардың элементар және изотоптық құрамын, физикалық-химиялық және биохимиялық өзгерістерін, пайдалы қазбалардың шөгінді кен орындарының қалыптасуын, теңіз суынан бағалы заттарды алуды, су нысандарының химиялық ластануын зерттейді.

## Дереккөздер
# Тоған[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

**Тоған**.

* Теңіз суынан жағалау бел-белестерімен мүлдем оқшауланып қалған немесе онымен енсіз бұғаздар арқылы ғана байланысты мейілінше саяз табиғи су алабы. Әдетте Тоған 3 – 5 м тереңдікке дейін қазылып немесе кішігірім өзен, бұлақ аңғарына, сай немесе жыраға бөгет салу жолымен жасалынады. Аудан 1 км²-ден аспайды. Жер беті немесе жер асты ағын суларымен толығады. Тоған жер суландыру, балық өсіру, демалыс, т.б. мақсаттарға арналып жасалады.
* Сырт пішіні шығыршыққа яки сақинаға ұқсайтын маржанды аралдардың ішкі өңірінен ұшырасатын су алабы. Атолл терминіне қараңыз.

## Дереккөздер
# Киву

Киву көлінің жағасындағы қайықтар
**Киву** — Шығыс Африкадағы көл. Руанда және Конго мемлекеттері аумағында, 1460 м биіктіктегі тектоник. қазаншұңқырда орналасқан. Аумағы 2,7 мың км², ұзындығы 100 км-ге жуық, тереңд. 496 м, жағалары тік жарлы келеді, қатты тілімденген. Көлде 150-ден астам арал бар. Көл Вирунга жанартауынан атқылаған лаваның көне өзен жүйесін бекітіп тастауынан пайда болған. Оның солтүстік бөлігінде су асты жанартау атқылауы байқалады. 270 м-ден тереңіректе кәсіптік маңызы бар көмірқышқыл газ және метанның мол қоры шоғырланған. Танганьика көлі не Рузизи өзені ағып шығады. Кеме жүзеді. Ірі порттары мен айлақтары: Букаву және Гома (Конго), Кибуе және Чьянгугу (Руанда). Көл маңы Вирунга ұлттық саябағы аумағына кіреді. Туризм жақсы дамыған. К-ді әлемге ең алғаш неміс саяхатшысы А. фон Гетцен 1894 жылы таныстырған.

## Дереккөздер
# Ольбия[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

|  |
| --- |
| Коммуна |
| Ольбия |
| Olbia |
| Әкімшілігі |
| Ел |  ИталияИталия |
| Аймағы |
Сардиния
 |
| Провинциясы |
Ольбия-Темпио
 |
| Тарихы мен географиясы |
| Координаттары | 40°55′00″ с. е. 9°30′00″ ш. б.﻿ / ﻿40.91667° с. е. 9.50000° ш. б.﻿ / 40.91667; 9.50000    |
| Жер аумағы |
376,10 км²
 |
| Орталығының биiктігі |
10 м
 |
| Уақыт белдеуі |
UTC+1, жазда UTC+2
 |
| Тұрғындары |
| Тұрғыны | 48 200 адам (2004) |
| Тығыздығы |
120,62 адам/км²
 |
| Этнохороним |
olbiesi
 |
| Сандық идентификаторлары |
| Телефон коды |
(+39) 789
 |
| Пошта индексі |
07026
 |
| ISTAT коды |
090047
 |
| comune.olbia.ss.it  (итал.) |
| Ольбия
Ольбия |
| Ольбия шекарасы [көрсет ►]

Wikimedia | © OpenStreetMap
 |
|

**Ольбия** (итал. *Olbia*) — Италиядағы коммуна, Сардиния әкімшілік аймағына қарасты Ольбия-Темпио провинциясында орналасқан.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 48 200 адамды құрайды (2004). Халық тығыздығы 120,62 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 376,10 км² шамасында. Пошта индексі — 07026.

Елді мекеннің қамқоршысы — Симплиций. Жыл сайынғы мерекесі — 15 мамыр.

## Демографиясы

## Сыртқы сілтемелер

* Ресми сайты Мұрағатталған 26 сәуірдің 2011 жылы.  (итал.)
* Ұлттық статистика институты  (итал.)
# Брюй-Сент-Аман[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

|  |
| --- |
| Коммуна |
| Брюй-Сент-Аман |
| Bruille-Saint-Amand |
|

|  |
| --- |
|  |
| Логотипі |

 |
| Әкімшілігі |
| Ел |  ФранцияФранция |
| Аймағы |
Нор-Па-де-Кале
 |
| Департаменті |
Нор
 |
| Округі |
Валансьенн
 |
| Мэр|Мэрі |
André Bonnaire (2008-2014)
 |
| Тарихы мен географиясы |
| Координаттары | 50°28′24″ с. е. 3°30′03″ ш. б.﻿ / ﻿50.4733° с. е. 3.5008° ш. б.﻿ / 50.4733; 3.5008    |
| Жер аумағы |
7,88 км²
 |
| Биіктігі |
16—38 м
 |
| Уақыт белдеуі |
UTC+1, жазда UTC+2
 |
| Тұрғындары |
| Тұрғыны | 1575 адам (2009) |
| Тығыздығы |
199,87 адам/км²
 |
| Сандық идентификаторлары |
| Пошта индексі |
59199
 |
| INSEE коды |
59114
 |
| Брюй-Сент-Аман |
| Брюй-Сент-Аман шекарасы

 |
|

**Брюй-Сент-Аман** (фр. *Bruille-Saint-Amand*) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Валансьенн округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,88 км² шамасында.

Коммунаның INSEE коды — *59114*, пошта индексі — *59199*.

## Демографиясы

2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1575 адамды құрады. Халық тығыздығы — 199,87 адам/км².

Халық динамикасы *( ):*

Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006):

| Жынысы | Барлығы | 15 жасқа дейін | 15-24 | 25-44 | 45-64 | 65-85 | 85 жастан жоғары |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ерлер | 732 | 148 | 128 | 180 | 188 | 88 | 0 |
| Әйелдер | 732 | 128 | 68 | 192 | 220 | 116 | 8 |
|

| Жыныс-жас ерекшеліктері |
| --- |
| **Ерлер** | **Жас** | **Әйелдер** |
|  0  | 85 + |  8  |
|  12  | 80-84 |  28  |
|  28  | 75-79 |  32  |
|  32  | 70-74 |  32  |
|  16  | 65-69 |  24  |
|  20  | 60-64 |  8  |
|  56  | 55-59 |  76  |
|  68  | 50-54 |  76  |
|  44  | 45-49 |  60  |
|  64  | 40-44 |  56  |
|  48  | 35-39 |  48  |
|  36  | 30-34 |  44  |
|  32  | 25-29 |  44  |
|  44  | 20-24 |  36  |
|  84  | 15-20 |  32  |
|  48  | 10-14 |  40  |
|  36  | 5-9 |  48  |
|  64  | 0-4 |  40  |

 |

## Тағы қараңыз

* Нор департаментінің коммуналары

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Ортаққорда бұған қатысты медиа санаты бар: Брюй-Сент-Аман |

* Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы
* «Mapquest» картасында орналасуы
# Ледренгем

|  |
| --- |
| Коммуна |
| Ледренгем |
| Ledringhem |
|

|  |
| --- |
|  |
| Логотипі |

 |
| Әкімшілігі |
| Ел |  ФранцияФранция |
| Аймағы |
Нор-Па-де-Кале
 |
| Департаменті |
Нор
 |
| Округі |
Дюнкерк
 |
| Мэр|Мэрі |
Christian Delassus (2008-2014)
 |
| Тарихы мен географиясы |
| Координаттары | 50°51′19″ с. е. 2°26′30″ ш. б.﻿ / ﻿50.8552777778° с. е. 2.44166666667° ш. б.﻿ / 50.8552777778; 2.44166666667    |
| Жер аумағы |
7,01 км²
 |
| Биіктігі |
11—26 м
 |
| Уақыт белдеуі |
UTC+1, жазда UTC+2
 |
| Тұрғындары |
| Тұрғыны | 668 адам (2009) |
| Тығыздығы |
95,29 адам/км²
 |
| Сандық идентификаторлары |
| Пошта индексі |
59470
 |
| INSEE коды |
59338
 |
| Ледренгем |
| Ледренгем шекарасы

 |
|

**Ледренгем** (фр. *Ledringhem*) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дюнкерк округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,01 км² шамасында.

Коммунаның INSEE коды — *59338*, пошта индексі — *59470*.

## Демографиясы

2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 668 адамды құрады. Халық тығыздығы — 95,29 адам/км².

Халық динамикасы *( ):*

Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006):

| Жынысы | Барлығы | 15 жасқа дейін | 15-24 | 25-44 | 45-64 | 65-85 | 85 жастан жоғары |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ерлер | 360 | 96 | 36 | 120 | 72 | 36 | 0 |
| Әйелдер | 292 | 56 | 28 | 100 | 80 | 28 | 0 |
|

| Жыныс-жас ерекшеліктері |
| --- |
| **Ерлер** | **Жас** | **Әйелдер** |
|  0  | 85 + |  0  |
|  12  | 80-84 |  4  |
|  4  | 75-79 |  8  |
|  4  | 70-74 |  0  |
|  16  | 65-69 |  16  |
|  20  | 60-64 |  20  |
|  20  | 55-59 |  32  |
|  8  | 50-54 |  12  |
|  24  | 45-49 |  16  |
|  32  | 40-44 |  16  |
|  36  | 35-39 |  48  |
|  28  | 30-34 |  8  |
|  24  | 25-29 |  28  |
|  16  | 20-24 |  8  |
|  20  | 15-20 |  20  |
|  32  | 10-14 |  12  |
|  36  | 5-9 |  20  |
|  28  | 0-4 |  24  |

 |

## Тағы қараңыз

* Нор департаментінің коммуналары

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Ортаққорда бұған қатысты медиа санаты бар: Ледренгем |

* Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы Мұрағатталған 24 қыркүйектің 2012 жылы.
* «Mapquest» картасында орналасуы
# Солем (Нор)[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

|  |
| --- |
| Коммуна |
| Солем |
| Solesmes |
|

|  |
| --- |
|  |
| Логотипі |

 |
| Әкімшілігі |
| Ел |  ФранцияФранция |
| Аймағы |
Нор-Па-де-Кале
 |
| Департаменті |
Нор
 |
| Округі |
Камбре
 |
| Мэр|Мэрі |
Serge Machepy (2008-2014)
 |
| Тарихы мен географиясы |
| Координаттары | 50°11′10″ с. е. 3°29′57″ ш. б.﻿ / ﻿50.1861111111° с. е. 3.49916666667° ш. б.﻿ / 50.1861111111; 3.49916666667    |
| Жер аумағы |
23,25 км²
 |
| Биіктігі |
62—139 м
 |
| Уақыт белдеуі |
UTC+1, жазда UTC+2
 |
| Тұрғындары |
| Тұрғыны | 4568 адам (2009) |
| Тығыздығы |
196,47 адам/км²
 |
| Сандық идентификаторлары |
| Пошта индексі |
59730
 |
| INSEE коды |
59571
 |
| Солем |
| Солем шекарасы

 |
|

**Солем** (фр. *Solesmes*) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Камбре округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 23,25 км² шамасында.

Коммунаның INSEE коды — *59571*, пошта индексі — *59730*.

## Демографиясы

2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 4568 адамды құрады. Халық тығыздығы — 196,47 адам/км².

Халық динамикасы *( ):*

Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006):

| Жынысы | Барлығы | 15 жасқа дейін | 15-24 | 25-44 | 45-64 | 65-85 | 85 жастан жоғары |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ерлер | 2201 | 497 | 210 | 610 | 553 | 291 | 40 |
| Әйелдер | 2380 | 448 | 250 | 601 | 549 | 443 | 89 |
|

| Жыныс-жас ерекшеліктері |
| --- |
| **Ерлер** | **Жас** | **Әйелдер** |
|  40  | 85 + |  89  |
|  48  | 80-84 |  88  |
|  61  | 75-79 |  125  |
|  81  | 70-74 |  133  |
|  101  | 65-69 |  97  |
|  89  | 60-64 |  113  |
|  170  | 55-59 |  137  |
|  141  | 50-54 |  174  |
|  153  | 45-49 |  125  |
|  166  | 40-44 |  141  |
|  109  | 35-39 |  137  |
|  178  | 30-34 |  149  |
|  157  | 25-29 |  174  |
|  105  | 20-24 |  117  |
|  105  | 15-20 |  133  |
|  178  | 10-14 |  137  |
|  170  | 5-9 |  149  |
|  149  | 0-4 |  162  |

 |

## Тағы қараңыз

* Нор департаментінің коммуналары

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Ортаққорда бұған қатысты медиа санаты бар: Солем |

* Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы Мұрағатталған 2 қарашаның 2012 жылы.
* «Mapquest» картасында орналасуы
# Қалқадағы шайқас

«Қалқадағы шайқас» беті осы бетке бағытталған.
Үлгі:Infobox Military Conflict

Үлгі:Моңғол-татар езгілеу дәуірінің шайқасы
**Қалқадағы шайқас** (31 мамыр 1223 жылғы) — біріккен орыс-қыпшақ әскері мен моңғол корпусы арасындағы ұрыс, 1221—1224 жылдардағы Жебе және Сүбедейдің жорығы аясында болды. Шайқас қазіргі Донецк облысы , Қалка өзенінінің аңғарында өтті. 1223 жылы 31 мамырда қыпшақтар мен негізгі орыс күштерінің 3 күннен соң ойсырай жеңіліп, моңғолдардың толығымен жеңісімен аяқталды. Шайқаста көптеген князьдері және оңтүстік және орталық Русьтің боярлары қаза тапты.
# Кадет партиясы[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

**Кадет партиясы** - Ресейде 1905-1917 жылдары жұмыс істеген конституциялық-демократиялық партия. Бұл партия құрамында Ә.Бөкейхан болған. Оның «Мен Кадет партиясынан неге шықтым?» деген мақаласы бар. Бұл мақаласында ол «Кадет партиясы ұлт автономиясына қарсы. Біз Алаш ұранды жұрт жиылып, ұлт автономиясын тікпек болдық» дей келеді де Кадет партиясының жолы ұлттық мемлекет жолымен қиыспайтынын айтып: «Мен сонан соң қазаққа Алаш партиясын ашуға тырыстым. Мұны мен июльдегі Жалпықазақ сиезінде айтқан едім» деген болатын.

## Дереккөздер
# Балерина[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

**Балерина (лат. Ьаііо - билеймін)** - балет труппасындағы биші әйел. Бұл термин итальяндық биші-әйелдердің ғажайып өнерінен кейін, яғни 19 ғ-дың 2-жартысында қолданыла бастады. Қазан төңкерісіне дейін Ресейде Балерина атағы императорлық балет труппасының үздік биші әйелдеріне ғана берілді. Қазақстанда кәсіби балет өнерінің тууымен байланысты биші әйелдері Балерина деп атау қолданыла бастады. Қазір де балетке қатысатын артисткаларды Балерина деп атайды.

# ==
# Параиба[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

**Параи́ба** (порт. *Paraíba*) — Бразилияның шығысында орналасқан штат. Солтүстікте Риу-Гранди-ду-Норти штатымен, батыста Сеара, оңтүстікте Пернамбуку штатымен шекаралады. Шығысын Атлант мұхиты шайып өтеді.
Әкімшілік орталығы — Жуан-Песоа қаласы.
Параиба- Бразилияның ең шығыс штаты, ал Жуан-Песоадағы Кабу-Бранку тек Бразилияның емес, сонымен қатар, Оңтүстік Американың ең шығыс нүктесі болып табылады.
Ауданы — 56439,838 км²
Халық саны — 3 млн 769.9 тыс. чел. (2009)

## Дереккөздер

Паранаиба
# Миллард Филлмор[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

**Миллард Филлмор** (ағылш. *Millard Fillmore*, 1800–1874) — АҚШ-тың 13-президенті (1850—1853). АҚШ Вига партиясының соңғы президенті және ізашарының қазасынан соң президенттік орынға отырған екінші президент. Кейін екі рет президенттікке өз еркімен кандидатурасын ұсынды, алайда екі ретте де сәтсіздікпен аяқталды. Әдетте Филлмор өзінің тікелей мұрагерлері Пирс пен Бьюкенен сияқты АҚШ президенттері тарихындағы нашар президенттердің бірі деп есептелді.(қайнар көзі көрсетілмеген)

## Мансабының бас кезеңі

Миллард Филлмор — Нью-Йорк штатының аса бай емес фермерінің ұлы.
Тігінші шеберлігін үйреніп, 15 жасында шұға фабрикасында еңбек етті.
Миллирд Филлмор бос уақытын кітап оқуға арнайтын.
Миллард бірнеше дәулетті адамдардың көмегімен Буффалода құқықтануды игеруге мүмкіндік алып, ары қарай қарыздарға бола жеке тұтқынға алуды жою туралы заң жүргізіп, штаттың заң шығару жиылысының мүшесі және қорғаушы қызметіне ие болды.

1828 жылы Миллард Филлмор Т.Уидпен танысты. Ол болашақ президентті масондық қозғалысқа қарсы қозғалысқа қосылуға шақырды.
Ал келесі жылы Миллардты Нью-Йорк штатының заң шығару мәслихатына сайланды. Сол уақыттарда ол Уидтің ізімен Джексонға қарсы қозғалысқа өтіп кетеді.

1833—1835 және 1837—1843 жылдары АҚШ конгресінде мәслихатшы болды. 1830 жылы вига партиясына кіріп, ымыраға бейімділігі мен үлкен ұстамдылығымен ерекшеленіп тұрды.

1848 жыл сайлауында АҚШ вице-президенттер орнына оның кандидатурасын ұсынып, 1849 жылы 4 наурызда осы орынды иемденді. 1850 9 маусымдағы Закари Тейлордың қазасы оны Құрама Штаттардың он үшінші президентті етті.

## Президенттігі

Ол Калифорниядағы Одақ құрамына еркін штат құқығы заңымен басқа да еркін штаттардың қашқын құлдарын іздеудегі құл иеленушілерге сыйақы берген Клей ымырасын жүргізуге атсалысты. Бұл заң Филлмор мен демократтарды келестермеді, алайда оны Солтүстік вигтерден аластатты, 1852 жылы президенттіктің келесі төрт жылына үміткерлікке ұсынылғанда, тек Оңтүстік вигтіктердің азғантай бөлігінен қолдау тауып, нәтижесінде президенттікке партиядан Уинфрид Скотт кандидаттыққа ұсынылды.

На выборах 1856 жылғы сайлауда президенттікке оның кандидаттығын Know nothing эфемерлік партиясы (сол құлиелену отты мәселесіне бейтарап көзқарасты ұстанған және Құрама Штаттарға қоныс аударушылардың келуін тоқтату талабындағы ) ұсынды. Соңғы үміткерлікке ұсынылуда 296 сайлаушылардың 8 ғана жауыс берді ( сайлауда 4 млн. жалпы санынан 874 000 дауыс қана берілді). Осыдан соң оның саяси мансабының жолы тәмамдалған болатын. Қараңыз. J. Chamberlain, «Biography of Millard F.» (Буффало, 1856)

## Дереккөздер

1. Энциклопедический словарь Брогкауза и Ефрона
2. Миллард Филлмор на сайте «Peoples»
3. Газета "Аргументы и Факты", №51 от 2007 г.
# Небраска

|  |
| --- |
| АҚШ штаты |
| **Небраска** ағылш. *Nebraska*  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Небраска туы | Небраска мөрі |

 |
|  |
| **Штат лақапаты** | *«Жүгерішілер штаты»* |
| **Астанасы** | Линкольн |
| **Ең ірі қаласы** | Омаха |
| **Ірі қалалары** | Линкольн Белвью Гранд-Айленд  |
| **Тұрғыны** | 1 826 341 (2010 жыл) 43−орын (АҚШ б-ша) |
| - тығыздығы  | 8,9 адам/км² |  |
| **Ауданы** | 16−орын |
|  |
| - барлығы  | 200 520 км²  |
| - су беті  | 1 247 км² (0,62 %) |
| - ендік  | 40°0' с. е. бойынша 44°0' с. е., 340 км  |
| - бойлық | 95°25' б. б. бойынша 104°0' б. б., 690 км  |  |
| **Теңіз деңгейінен биіктігі** |  |
| - максимал биіктігі | 1 654 м  |
| - орташа биіктігі | 790 м  |
| - минимал биіктігі  | 256 м |  |
| **Штат статусын иеленуі** | 1 наурыз 1867 жыл 37 ретпен |
| - штат болмай тұрып  | Небраска аумағы |  |
| **Губернаторы** | Дейв Хейнеман |
| **Вице-губернаторы** | Рик Шихи |
| **Заң шығару органы** | Небраска Легислатурасы |
| - жоғарғы палатасы | жоқ  |
| - төменгі палатасы | жоқ |  |
| **Сенат мүшелері** | Бен Нелсон Майк Джоханс |
| **Уақыт белдеуі** | GMT-6/-5 |
| **Домені** | .ne.us |
| **Ресми сайты:** |  |
|  Ортаққордағы санаты: **Небраска** |

**Небраска** (ағылш. *Nebraska*) — АҚШ-тың Батысындағы орталық штат. Тұрғыны 17 111 263 адам (2000 жылғы санақ бойынша). Оңтүстік Дакота, Айово, Миссури, Канзас, Колорадо, Вайомингпен шекараласады. Миссури өзені оның шығыс жақтағы шекарасы болып табылады. Норт-Платт және Чаут-Платт өзендері Небраскінің оңтүстік-батыс жағына құйып, соның негізінде Плат өзенін жасайды. 8000 жыл бұрын бұл аймақта тайпалар қоныстанған. Шығысында ПАУНА, ЮТА, ОМАХА тайпалары тұрды, ал батысында СИУ, АРАПАХО, КОМАНЧИ тайпалары мекендеді. 1803 жылы АҚШ Франциядан Луизиананы сатып алған кезде, осы жерлерді иеленді. Льюиса мен Кларка сияқты зерттеушілер Небраскаға экспедиция жүргізген кезде Миссисипия жағынан зерттеулер жүргізіп қайтты. 1854 жылғы Канзас-Небраска Актісі бойынша оның аумағы белгіленді. 1867 жылы Небраска АҚШ-тағы 37 штат болды. Бұл жерде халық өсімі жақсы дамыды. Алайда индияндардың қарсылығын басып тастағаннан кейін, шекараның сыртына қоныстану басталды. 20 ғасырдың басында қысқа мерзім ішінде Популистік қозғалыс ықпал етті. 1937 жылы бұл елде жалғыз ғана бір палаталы заң шығаратын жиналыс жасалды. Штаттың біраз бөлігі ауылшаруышылығымен айналысады. Тамақ өнеркәсібі мен машина жасау өндірісі бар. Линкольнды Қосқан кезде пайдалы қазбасы – мұнай. Омаха қаласы олардың мәдени және өнеркәсіп орталығы болып табылады.

## Сілтемелер

* Nebraska state government