Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Кольмар

|  |
| --- |
| Муниципалитет |
| Кольмар |
| Kollmar |
| Әкімшілігі |
| Ел |  ГерманияГермания |
| Жер |
Шлезвиг-Гольштейн
 |
| Ауданы |
Штайнбург
 |
| Басшысы |
Йенс Брокмюллер
 |
| Тарихы мен географиясы |
| Координаттары | 53°45′00″ с. е. 9°30′00″ ш. б.﻿ / ﻿53.75000° с. е. 9.50000° ш. б.﻿ / 53.75000; 9.50000    |
| Жер аумағы |
32,82 км²
 |
| Орталығының биiктігі |
0 м
 |
| Уақыт белдеуі |
UTC+1, жазда UTC+2
 |
| Тұрғындары |
| Тұрғыны | 1721 адам (2010) |
| Сандық идентификаторлары |
| Телефон коды |
04124
 |
| Пошта индексі |
25377
 |
| Автомобиль коды |
IZ
 |
| Ресми коды |
01 0 61 118
 |
| amt-horst-herzhorn.de  (нем.) |
| Кольмар
Кольмар |
| Кольмар шекарасы

 |
|

**Кольмар** (нем. *Kollmar*) — Германия Федеративтік Республикасының Шлезвиг-Гольштейн жерінде орналасқан муниципалитет. Штайнбург ауданының құрамына енеді.

Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 1721 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 32,82 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды — *01 0 61 118*. Муниципалитеттің басшысы — Йенс Брокмюллер.

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

* Ресми сайты
# Омар Си

**Омар Си** (фр. *Omar Sy*; 20 қаңтар 1978 жылы туған, Трапп, Иль-де-Франс) – француз кино актері, ең үздік ер адамның рөлін орындағаны үшін «Сезар» сыйлығының лауреаты (2012).

## Өмірбаяны

Анасы — Мавританиялық үй сыпырушы және әкесі — Сенегалдық жұмысшы, екеуі де фульбе халқынан шыққан. Омар отбасындағы сегіз баланың төртіншісі болды.
Мектепте оқып жүргенде, Омар радио студиясында жұмыс жасай бастады. Мектепті бітіргеннен кейін, ол продюсерлік компаниядан өзінің бағдарламасын жасауға ұсыныс алды. Аяғында ол комедиялық Фред Тесло актермен бірге «Омар және Фред» (фр. Omar et Fred) деген телебағдарламаға айналды.
Актер «1+1 / Сотсыз сотқарлар»(2011) фильміндегі Дрисстын рөлін ойнау арқылы танымалдыдлыққа ие болды, соның арқасында ол «Сезар» премиясын ең үздік ер адамның рөлін ойнаған үшін алды. Сонымен қатар, ол «Спутник» премиясымен марапатталды.

## Жеке өмірі

Элен Сиға үйленген. Отбасында төрт баласы бар.
Мұсылман.

## Дереккөздер
# Женева көлі

|  |
| --- |
|  Женева көлі фр. *Lac Léman*, нем. *Genfersee* |
|  |
| Морфометрия |
| Теңiз деңгейiнен биіктігі | 372 м |
| Өлшемі | 73 × 14 км |
| Ауданы | 582 км² |
| Көлемі | 89 км³ |
| Тереңдігі | 310 м |
| Орташа тереңдігі | 154,4 м |
| Су алабы |
| Суды жинау ауданы | 7395 км² |
| Құятын өзен | Рона |
| Шығатын өзен | Рона |
| Орналасуы |
| 46°27′00″ с. е. 6°31′00″ ш. б.﻿ / ﻿46.45° с. е. 6.5167° ш. б.﻿ / 46.45; 6.5167    |
| Елдер |  Швейцария  Франция |
| Аймақтар | Женева, Во, Вале, Овернь — Рона — Альпілер |
| Аудан | Жоғарғы Савойя |
| Женева көлі |
|  **Женева көлі** Ортаққорда |

Монтрё қаласынан қарағандағы Женева көлінің келбеті
Көл көрінісі мен Альпілер Кокс қаласынан
Ла Барилеттеден көлдің батысынан көрініс
**Женева көлі**, Леман — Швейцария мен Франция жеріндегі көл. Батыс Альпі мен Юра тауларының арасындағы ойыста, теңіз деңгейінен 372 м биіктікте жатыр. Женева көлі Альпідегі көлдердің ең үлкені. Ауданы 582 км², ұзындығы 72 км, ең енді тұсы 14 км, тереңдігі 310 м, суының көлемі 89 км3. Батысы адырлы тау етегімен, шығысы құзды таулармен қоршалған. Жағасы биік тік жар. Көбінесе, мұздық және қар суымен толығады. Көл арқылы Рона өзені өтеді. Суы қыста қатпайды. Көлде балықтың 26 түрі бар. Женева көлі өте көрікті, жағалауының климаты жұмсақ, жылы, халық тығыз қоныстанған. Кеме жүзеді. Көл жағасында әлемге әйгілі Женева, Лозанна, т.б. қалалар мен курорттар орналасқан. Туризм дамыған.
# Скифтер[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Скифтердің таралуы
**Скифтер** (көне грекше: Σκύθης, Σκύθαι), Скифтер патшалығы — Қара теңіздің солтүстік жағалауын мекендеген ежелгі тайпалар бірлестігі. Олар сарматтар мен сақтарға туыстас еді. Б.з.б. V ғасырда скифтер қоғамында алғашқы қауымдық құрылыс ыдырап, егіншілік пен мал шаруашылығы дами түсті. Геродоттың мәлімдеуінше Днепрдің батысында егінші скифтер, ал шығысында малшы скифтер қоныстанған. Сонымен қатар олар Азов түбегі маңында “патшалық” скифтер болғанын, олардың көшпелі тұрмыс кешетіндігін, доңғалақты киіз үйлерде тұратындығын мәлімдейді. Ежелгі грек авторларының жазбаларына қарағанда, скифтер арасында құл иеленушілік орын алған. Құлдар негізінен көршілес елдерге жасалған жорықтар кезінде қолға түскен тұтқындардан тұрған. Скифтердің тайпалық бірлестігін құруда Атей патшаның белсенділік танытқаны жайлы деректік мәліметтер сақталған. Оның билігі тұсында скифтер Доннан Төменгі Дунайға дейінгі аралықты мекендеді. Б.з.б. III ғасырдың соңында скифтер патшалығының астанасы Неапол (Симферопол маңы) қаласы болған. Төменгі Днепрдегі Көлин қалашығы оның екінші орталығы болған. Скифтер киммериялықтармен соғысып, Кіші Азияға жорықтар жасап жүрген. Сирияны, Палестинаны жаулап алып, Алдыңғы Азияға үстемдік жүргізген. Фракия тайпаларына, Ескендір Зұлқарнайынға қарсы соғысқан. Скифтер өнерінің ежелгі мұралары Қаратеңіздің солтүстік жағалауында мол шоғырланған. Бұл мәдени ескерткіштер негізінен қорымдарда сақталған. Қазба жұмысы кезінде табылған сәндік бұйымдар: қорамсақтың қабы мен қын, қылыш сабы, жүген мен үзбелері, қаптырмалары мен ер-тұрманы, сауыттар мен әйелдердің сәндік бұйымдары (айнаның сабы, білезік, шолпы, т.б.) алтын мен күмістен жасалған қайуанаттар мүсіндерімен (бұғы, бұлан, арқар, жыртқыш, құстар, фантастикалық жануарлар, т.б.) нақышталған. Бұл сәндік бұйымдардағы бедерлеп немесе құйма әдіспен жасалған өрнек сюжеті көбінесе жыртқыш немесе самұрық құстардың аң алу әрекетін бейнелейді. Әлеуметтік өзгерістер нәтижесінде Днепр жағалауында скиф ақсүйектерінің алып қорғандары пайда болды. Олардың биіктігі 20 м-ден асқан. Бұларға патшалар мен жасақшылар жерленген. Ақсүйектер қабіріне олардың әйелдері немесе күтуші қызметкерлері мен аттары бірге жерленген. Жауынгерлер жанына қару жарақтары қойылған. Ауқатты адамдардың зираттарынан мыс, алтын, күміс ыдыстар, шарап құйылған грек көзелері, әр түрлі заттар жиі табылған. Б.з. I ғасырының II-жартысында Парзой мен Инисмей патшалардың тұсында скифтер күшейіп, Боспор патшалығына қарсы бірнеше рет соғыс ашқан. Қырымдағы скифтер III ғасырдың II-жартысына дейін өмір сүрген. III ғасырда скифтер өз билігінен біржолата айырылған. Халықтардың ұлы қоныс аударуы кезінде олар басқа тайпаларға сіңісіп, жеке этникалық ерекшеліктерінен аыйрылған. Дегенмен олар тарихта өшпес із қалдырды. Олардың экономика, соғыс ісі саласындағы табыстары кейін Ресейдің оңтүстігін мекендеген халықтардың тарихы мен мәдениетіне елеулі ықпалын тигізді.

## Дереккөздер

Смирнов А.П., Скифы, М., 1966; Иллюстрированная история Казахстана, т. 1, А., 2004.
Гасанов Заур, "Царские скифы: этноязыковая идентификация "царских скифов" и древних огузов",  2002
# Нури Шахин

|  |
| --- |
| Нури Шахин  |
|  |
| Жалпы мағлұмат |
| Туған күні | 5 қыркүйек 1988 (1988-09-05) (37 жас) |
| Азаматтығы |  |
| Бойы |
179
 |
| Салмағы |
74
 |
| Позиция |
жартылай қорғаушы
 |
| Клуб жайлы ақпарат |
| Клуб |  Вердер
 |
| Номері |
17
 |
|

| Клуб карьерасы |
| --- |
| 2005—2011 |  Боруссия Дортмунд | 135 (13) |
| 2005—2008 |  Боруссия (Дортмунд) II | 7 (1) |
| 2007—2008 | →  Фейеноорд | 29 (6) |
| 2011—2014 |  Реал Мадрид | 4 (0) |
| 2012—2013 | →  Ливерпуль | 7 (1) |
| 2012—2013 | →  Боруссия Дортмунд | 15 (3) |
| 2014—2018 |  Боруссия Дортмунд | 69 (5) |
| 2018— |  Вердер | 9 (1) |
| Ұлттық құрамы |
| 2005—2017 |  Түркия | 51 (2) |

 |
|  |
|
Бұл үлгіні: көру • талқылау • өңдеу |

**Нури Шахин** (түрік. *Nuri Şahin;* 5 қыркүйек 1988, Люденшайд, ГФР) — Германияда туған түрік футболшысы. Түркия футбол құрамасы мен «Вердер» клубының жартылай қорғаушысы. 2016 жылы Еуропа чемпионатына қатысқан.

## Карьера

### Клубтық

2001 жылы «Майнерцхаген» клубынан "Боруссия Дортмунд" академиясына ауысты. 2008 жылға дейін "Боруссияның" екінші клубында ойнап, арасында негізгі команда да бой көрсетіп тұрды. 2005 жылы Интертото кубогына қатысты, сол жылы тамыз айында тұңғыш рет Бундеслигада ойнады.

2007 жылы жазда "Фейеноордқа" жалға берілді. 2011 жылы мамыр айында "Реал Мадридке" ауысты. Бірақ мадридтік клубтың негізгі құрамына орныға алмай, бар-жоғы төрт рет қана Испания чемпионатында алаңға шықты да, 2012 жылы "Ливерпульге" арендаға берілді. Ол жақта да негізгі құрамнан орын тимей, 2013 жылы жазда "Реалға" оралды.

2014 жылы қайтадан туған клубы "Боруссия Дортмундпен" келісім шарт жасасты.

## Жетістіктер

### Командалық

**«Фейеноорд» Нидерланды Кубогы: 2007/08
* «Боруссия (Дортмунд)»
* Германия чемпионы (1): 2011
* Германия суперкубогының иегері (2): 2013, 2014

**«Реал Мадрид» Испания чемпионы (1): 2011/12
* Германия чемпионатының үздік ойыншысы (1): 2010/2011

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Профилі
# Эгей теңізі

|  |
| --- |
|  Эгей теңізі  |
|  |
| Эгей теңізінің орналасуы |
| Орналасуы |
| 39°15′34″ с. е. 24°57′09″ ш. б.﻿ / ﻿39.25944° с. е. 24.95250° ш. б.﻿ / 39.25944; 24.95250    |
| Эгей теңізі |
|  **Эгей теңізі** Ортаққорда |

**Эгей теңізі** (гр. *Αιγαίο Πέλαγος*; түр. *Ege Denizi*) — Жерорта теңізі алабындағы жартылай тұйық теңіз. Балқан түбегі, Кіші Азия мен Крит аралы аралығында орналасқан.

Грекия мен Түркия жағаларын шаяды. Солтүстік-шығысында Дарданелл бұғазы арқылы Мәрмәр теңізімен, оңтүстігінде ұсақ аралдар аралығындағы көптеген бұғаздар арқылы Жерорта теңізімен жалғасқан. Аумағы 191 мың км2. Плиоцен мен плейстоценнің аяғында су астына шөккен құрлық (Эгеида) үстінде орналасқан. Ең терең жері – 2561 м. Аралдары көп (Солтүстік және Оңтүстік Спорад, Киклад топ аралдары, т.б.). Судың температурасы беткі қабаттарда қыста 11 – 16С, жазда 22 – 25С. Тұздығы 37 – 38‰. Толысуы жарты тәуліктік (1 м-ге дейін). Жағалауы шығанақтармен және қойнаулармен тілімделген. Балық ауланады.Эгей теңізі арқылы Қара теңіз порттарынан Оңтүстік Еуропа, Солтүстік Африканың порттарына, Таяу Шығысқа және Орта Шығысқа, Суэц каналы арқылы Үндістанға және Оңтүстік-Шығыс Азия порттарына су жолдары өтеді. Ірі порттары – Пирей, Салоники, Ираклион (Грекия), Измир, Шанаққала (Түркия).

* Эгей теңізі
* Эгей теңізі
*
*
*
*
# Экономикалық идеология

**Экономикалық Идеология** – экономикалық теорияда қайсыбір тап, әлеуметтік топ немесе жалпы әлеуметтік-экономикалық жүйе мүдделерінің баламалы бейнесін беретін идеялар жүйесі. Марксизм-ленинизм ілімі бойынша Э. и. таптық қоғамның экон. теориясының сөзсіз құрамдас бөлігі болып табылады. Қазіргі кезде бұл ілім өзінің өміршеңдігін жоғалтып алды. Дегенмен әлемдік қауымдастықта әлі де болса әр түрлі әлеум. топтар арасында мүдде қақтығысы сақталып қалған. Экон. теорияның екінші құрамдас бөлігі – экономика ғылымы. Ендеше экон. теорияның екі жақты құрылымы бар. Бір жағынан, ол нақты экон. өмір шындығының баламалы бейнесін көрсететін экономика ғылымы ретінде әрекет етеді, оның дұрыстығы әрқашанда іс жүзінде тексеріледі. Екінші жағынан, экон. теорияның белгілі бір ережесі белгілі бір қоғамдық таптың, әлеум. топтың немесе жалпы экон. жүйенің мүдделерін көрсететін сәт болып табылады. Бұл жағдайда Э. и. ретінде, экон. теория нақты экон. өмір шындығының баламалы бейнесін беру мақсатын көздемейді. Осы тұрғыдан алғанда оның міндеті мүлде басқа нәрсе – өзінің қамқорлығындағының – таптың, әлеум. топтың, т.б. мүдделерін қорғау. Э. и. экономика ғылымынан гөрі мүлде басқа құралдар мен категорияларды пайдаланады. Ғылымнан өзгеше түрде идеология іс жүзінде тексеруге келмейтін ұғымдарды пайдаланады. Мұ-ның мәнісі идеология ғылымға тән теор. ережелердің шынайылығы өлшемдерін жоққа шығарады немесе ауыстырады деген сөз. Э. и-ның экон. құбылыстарды тану үдерісіне ықпалы тым күрделі, жан-жақты, кейде тіпті оғаш. Э. и. таптық қоғамның қоғамдық санасының сөзсіз элементі болып табылады, мұның өзі таным үдерісінің сипатына әсерін тигізбей қоймайды. Экон. ойдың бір бағытының өкілдері (бұл ретте – классик. дәстүрдің, атап айтқанда классик. мектеп пен марксизмнің өкілдері) өзінің назарын өндіріс үдерісін, тауар өндірушілер еңбегінің ерекшеліктері мен рөлін және жасалатын тауарларды, т.б. зерделеуге шоғырландырады, өйткені бұл олардың идеол. нысанасына сай келеді. Сонымен қатар олар мәселенің басқа жақтарын – осы тауарларды тұтынушылардың дербес рөлін елемейді, өйткені бұл олар қабылдаған идеол. шеңберге сыймайды. Басқа теорияшылар (неоклассик. дәстүрдің өкілдері, атап айтқанда австриялық мектептің теорияшылары), керісінше, өндіріс үдерісін, еңбектің экон. өмірдегі рөлін байқамаған болады, ал оның нәтижелерін тек субъективтік бағалауға және шаруашылық жүргізуші субъектілердің шаруашылық қажеттеріне жататын әлдебір деректер ретінде қарайды. Сонымен таным үдерісі негізінен экон. ойдың бір-біріне қарама-қарсы тұрған түрлі ағымдарының өкілдерінде түрліше болып келетін идеол. кеңестік шеңберінде жүзеге асырылады. Түрлі идеол. ұстанымдағы экон. ойдың әр түрлі мектептерінің өкілдерінде таным үдерісінің түрлі бағытта болып келетінін нақ осы мән-жаймен түсіндіруге болады. Бір-біріне кереғар экон. тұжырымдамалар экон. құбылыстардың жеке-жеке алғанда бір жақты түсіндермесін беретіні, жиынтықтап алғанда олардың зерделейтін объектісінің тұтастығына толық сай келетін тұтас экон. білімді құрайтыны, міне, сондықтан. Сонымен, Э. и. экон. ойдың түрлі ағымдарын ажыратып қана қоймайды,сонымен бірге олардың тұтас ғыл. білімге бірігуі мүмкіндігін де жасайды.