Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Кіші Азия[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

|  |
| --- |
|  Кіші Азия түр. *Anadolu* |
|  |
| Сипаттамасы |
| Ауданы | 506 000 км² |
| Орналасуы |
| 39° с. е. 32° ш. б.﻿ / ﻿39° с. е. 32° ш. б.﻿ / 39; 32    |
| Түбекті шаятын акваториялар | Жерорта теңізі, Қара теңіз |
| Ел |  Түркия |
| Кіші Азия |
|  **Кіші Азия** Ортаққорда |

**Кіші Азия** (гр. *Μικρά Ασία*, лат. *Asia Minor*), **Анадолы** немесе **Анатолия** (түр. *Anadolu*) — Азияның батыс бөлігіндегі түбек, қазіргі Түркия территориясының ортаңғы бөлігі. Батыстан шығысқа қарай ұзындығы 1000 км-ден астам, ені 400 км-ден 600 км-ге дейін. Аумағы шамамен 506 мың км².

Грек тілінде Анатолия атауы (көне грекше: ἀνατολή) *күн шығыс, шығыс* мағынасын білдіреді.

Анатолия деп көбінесе Түркияның азиялық иеліктерін атайды (еуропалық иеліктері — Румелия).

## Географиялық сипаттамасы

Азияны Еуропадан бөліп тұратын Қара, Мәрмәр, Эгей және Жерорта теңіздері мен Босфор мен Дарданелл бұғаздарымен жуылады. Түбек Азияның барлық басқа бөліктерімен салыстырғанда өте батыста орналасқан. Кіші Азияның шығыс шекарасы физикалық-географиялық белдеу ретінде әдетте Жерорта теңізінің жағалауынан Искендерун шығанағының оңтүстігінен, одан кейін 40-шы меридиан мен Ван көлінің арасындағы сызықпен (Анадолы диагоналы деп аталады) және солтүстігінде шамамен алғанда шекарамен шектеледі. Чорох өзенінің төменгі ағысымен сәйкес келеді. Аралдар (Кипр, Родос, Хиос, Лесбос, т.б.) Кіші Азия жағалауында орналасқан.

Түбекте таулы рельеф басым. Оның көп бөлігін жартылай шөлді Кіші Азия таулары, шығысында Армян таулы үстірті алып жатыр. Кіші Азия тауларының ішкі бөлігін солтүстігінде шеткі Понт тауларымен (ежелгі грек тілінен Πόντος — теңіз) және оңтүстігінде Тавр таулары (ежелгі грекше Όρη Ταύρου — бұқаның таулары) шектесетін Анадолы таулы үстірті алып жатыр. Жағалауда жерорта теңізі өсімдіктері өскен тар ойпаттар бар.
# Галлия

Галлияның картасы (260-273)
**Галлия** ( лат. *Gallia* ) - темір дәуіріндегі және рим империясының кезіндегі Батыс Еуропаның тарихи аймағы, қазіргі Франция, Люксембург, Швецияның көп жерлерін, Солтүстік Италия және Нидерланд пен Германияның Гейннің батыс жағалауындағы аймақтарында орналасқан.

Рим жазба деректерінде Галлия туралы алғашқы ескертулер кезінде оның аумағының үлкен бөлігін римдіктер жалпылама түрде «галлар» деп атаған кельт тайпалары мекендеген (латынша Галли, латын тілінен аударғанда көпше) тиісті жерлердің атауын таңдауға негіз болады.

## Галлияның көне қалаларының тізімі

* Диводур (Divodurum, кейінрек Mediomatrici), орта ғасырларда Metis немесе Mettis, қазіргі Мец.
* Неметоценна (Nemetocenna), кейінгі атауы Atrebati, қазіргі Аррас.
* Арлет - ІІІ Константиннің астанасы.
# Самсун

**Самсун** (қала) (түр. *Samsun*) – Түркияның солтүстігінде, Самсун илінің әкімшілік орталығы саналатын қала. Солтүстігінде Қара теңіз, шығысында Чаршамба, батысында Ондокузмайыс пен Бафыра, оңтүстігінде Кавак қалаларымен қоршалған. 2025 жылы халық саны 1 392 403 адам болды. Самсун – Қара теңізіндегі Самсун айлағының жағалауындағы ең ірі порт. 1973 жылы жүк айналымы 1,5 миллион тоннаны құрады. Қалада теміржол станциясы мен әуежай орналасқан. Темекі шаруашылығымен айналысатын ауданның орталығы. Темекі, тамақ және химиялық өнеркәсіп дамыған.

Самсун қаласының Қара теңіз жағалауындағы көрінісі.
## Дереккөздер
# Екс (Нор)

|  |
| --- |
| Коммуна |
| Екс |
| Aix |
|

|  |
| --- |
|  |
| Логотипі |

 |
| Әкімшілігі |
| Ел |  ФранцияФранция |
| Аймағы |
Нор-Па-де-Кале
 |
| Департаменті |
Нор
 |
| Округі |
Дуе
 |
| Мэр|Мэрі |
Jean-Luc Detavernier (2008-2014)
 |
| Тарихы мен географиясы |
| Координаттары | 50°29′27″ с. е. 3°17′29″ ш. б.﻿ / ﻿50.4908333333° с. е. 3.29138888889° ш. б.﻿ / 50.4908333333; 3.29138888889    |
| Жер аумағы |
6,55 км²
 |
| Биіктігі |
22—47 м
 |
| Уақыт белдеуі |
UTC+1, жазда UTC+2
 |
| Тұрғындары |
| Тұрғыны | 1090 адам (2009) |
| Тығыздығы |
166,41 адам/км²
 |
| Сандық идентификаторлары |
| Пошта индексі |
59310
 |
| INSEE коды |
59004
 |
| Екс |
| Екс шекарасы

 |
|

**Екс** (фр. *Aix*) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Дуе округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,55 км² шамасында.

Коммунаның INSEE коды — *59004*, пошта индексі — *59310*.

## Демографиясы

2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1090 адамды құрады. Халық тығыздығы — 166,41 адам/км².

Халық динамикасы *( ):*

Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006):

| Жынысы | Барлығы | 15 жасқа дейін | 15-24 | 25-44 | 45-64 | 65-85 | 85 жастан жоғары |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ерлер | 515 | 105 | 71 | 154 | 145 | 36 | 4 |
| Әйелдер | 511 | 109 | 67 | 157 | 126 | 48 | 4 |
|

| Жыныс-жас ерекшеліктері |
| --- |
| **Ерлер** | **Жас** | **Әйелдер** |
|  4  | 85 + |  4  |
|  4  | 80-84 |  4  |
|  8  | 75-79 |  20  |
|  12  | 70-74 |  12  |
|  12  | 65-69 |  12  |
|  20  | 60-64 |  16  |
|  47  | 55-59 |  51  |
|  35  | 50-54 |  43  |
|  43  | 45-49 |  16  |
|  28  | 40-44 |  51  |
|  59  | 35-39 |  51  |
|  47  | 30-34 |  39  |
|  20  | 25-29 |  16  |
|  28  | 20-24 |  20  |
|  43  | 15-20 |  47  |
|  35  | 10-14 |  35  |
|  39  | 5-9 |  35  |
|  31  | 0-4 |  39  |

 |

## Тағы қараңыз

* Нор департаментінің коммуналары

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Ортаққорда бұған қатысты медиа санаты бар: Екс |

* Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы Мұрағатталған 25 қазанның 2012 жылы.
* «Mapquest» картасында орналасуы
# Бузи (Нор)

|  |
| --- |
| Коммуна |
| Бузи |
| Bousies |
|

|  |
| --- |
|  |
| Логотипі |

 |
| Әкімшілігі |
| Ел |  ФранцияФранция |
| Аймағы |
Нор-Па-де-Кале
 |
| Департаменті |
Нор
 |
| Округі |
Авен-сюр-Ельп
 |
| Мэр|Мэрі |
André Ducarne (2008-2014)
 |
| Тарихы мен географиясы |
| Координаттары | 50°09′06″ с. е. 3°36′59″ ш. б.﻿ / ﻿50.1516666667° с. е. 3.61638888889° ш. б.﻿ / 50.1516666667; 3.61638888889    |
| Жер аумағы |
9,88 км²
 |
| Биіктігі |
131—156 м
 |
| Уақыт белдеуі |
UTC+1, жазда UTC+2
 |
| Тұрғындары |
| Тұрғыны | 1692 адам (2009) |
| Тығыздығы |
171,26 адам/км²
 |
| Сандық идентификаторлары |
| Пошта индексі |
59222
 |
| INSEE коды |
59099
 |
| Бузи |
| Бузи шекарасы

 |
|

**Бузи** (фр. *Bousies*) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Авен-сюр-Ельп округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,88 км² шамасында.

Коммунаның INSEE коды — *59099*, пошта индексі — *59222*.

## Демографиясы

2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1692 адамды құрады. Халық тығыздығы — 171,26 адам/км².

Халық динамикасы *( ):*

Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006):

| Жынысы | Барлығы | 15 жасқа дейін | 15-24 | 25-44 | 45-64 | 65-85 | 85 жастан жоғары |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ерлер | 832 | 172 | 120 | 184 | 256 | 88 | 12 |
| Әйелдер | 836 | 160 | 92 | 200 | 240 | 120 | 24 |
|

| Жыныс-жас ерекшеліктері |
| --- |
| **Ерлер** | **Жас** | **Әйелдер** |
|  12  | 85 + |  24  |
|  24  | 80-84 |  32  |
|  12  | 75-79 |  44  |
|  28  | 70-74 |  24  |
|  24  | 65-69 |  20  |
|  40  | 60-64 |  52  |
|  64  | 55-59 |  56  |
|  84  | 50-54 |  60  |
|  68  | 45-49 |  72  |
|  72  | 40-44 |  56  |
|  44  | 35-39 |  60  |
|  32  | 30-34 |  36  |
|  36  | 25-29 |  48  |
|  32  | 20-24 |  48  |
|  88  | 15-20 |  44  |
|  60  | 10-14 |  48  |
|  60  | 5-9 |  52  |
|  52  | 0-4 |  60  |

 |

## Тағы қараңыз

* Нор департаментінің коммуналары

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Ортаққорда бұған қатысты медиа санаты бар: Бузи |

* Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы(қолжетпейтін сілтеме)
* «Mapquest» картасында орналасуы
# Фурн-ан-Вепп[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

|  |
| --- |
| Коммуна |
| Фурн-ан-Вепп |
| Fournes-en-Weppes |
|

|  |
| --- |
|  |
| Логотипі |

 |
| Әкімшілігі |
| Ел |  ФранцияФранция |
| Аймағы |
Нор-Па-де-Кале
 |
| Департаменті |
Нор
 |
| Округі |
Лилль
 |
| Мэр|Мэрі |
Daniel Herbaut (2008-2014)
 |
| Тарихы мен географиясы |
| Координаттары | 50°35′09″ с. е. 2°53′24″ ш. б.﻿ / ﻿50.5858333333° с. е. 2.89° ш. б.﻿ / 50.5858333333; 2.89    |
| Жер аумағы |
8,22 км²
 |
| Биіктігі |
26—43 м
 |
| Уақыт белдеуі |
UTC+1, жазда UTC+2
 |
| Тұрғындары |
| Тұрғыны | 2008 адам (2009) |
| Тығыздығы |
244,28 адам/км²
 |
| Сандық идентификаторлары |
| Пошта индексі |
59134
 |
| INSEE коды |
59250
 |
| Фурн-ан-Вепп |
| Фурн-ан-Вепп шекарасы

 |
|

**Фурн-ан-Вепп** (фр. *Fournes-en-Weppes*) — Франциядағы коммуна. Нор-Па-де-Кале аймағына қарасты Нор департаментінде орналасқан. Лилль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 8,22 км² шамасында.

Коммунаның INSEE коды — *59250*, пошта индексі — *59134*.

## Демографиясы

2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2008 адамды құрады. Халық тығыздығы — 244,28 адам/км².

Халық динамикасы *( ):*

Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006):

| Жынысы | Барлығы | 15 жасқа дейін | 15-24 | 25-44 | 45-64 | 65-85 | 85 жастан жоғары |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ерлер | 981 | 186 | 133 | 240 | 286 | 128 | 8 |
| Әйелдер | 976 | 195 | 101 | 245 | 256 | 154 | 25 |
|

| Жыныс-жас ерекшеліктері |
| --- |
| **Ерлер** | **Жас** | **Әйелдер** |
|  8  | 85 + |  25  |
|  20  | 80-84 |  33  |
|  46  | 75-79 |  33  |
|  33  | 70-74 |  42  |
|  29  | 65-69 |  46  |
|  33  | 60-64 |  28  |
|  85  | 55-59 |  73  |
|  91  | 50-54 |  80  |
|  77  | 45-49 |  75  |
|  69  | 40-44 |  66  |
|  85  | 35-39 |  72  |
|  43  | 30-34 |  39  |
|  43  | 25-29 |  68  |
|  39  | 20-24 |  53  |
|  94  | 15-20 |  48  |
|  52  | 10-14 |  65  |
|  70  | 5-9 |  73  |
|  64  | 0-4 |  57  |

 |

## Тағы қараңыз

* Нор департаментінің коммуналары

## Дереккөздер

## Сыртқы сілтемелер

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Ортаққорда бұған қатысты медиа санаты бар: Фурн-ан-Вепп |

* Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы Мұрағатталған 24 қазанның 2012 жылы.
* «Mapquest» картасында орналасуы
# Жалпы ішкі өнім

Жан басына шаққандағы атаулы ЖІӨ;АҚШ долларымен ( 2008 жылғы жағдай бойынша)
Сатып алу қабілетінің паритеті бойынша 2008 жылы қайта есептелген атаулы ЖІӨ
\* **Ең жоғарысы:** Люксембург — 58 600 АҚШ доллары
\* **Ең төмені:** Шығыс Тимор — 400 АҚШ доллары
\* **Әлем бойынша орташа көрсеткіш:** 8800 АҚШ доллары

**Жалпы Ішкі Өнім**, ЖІӨ (ағылш. g**ross **d**omestic **p**roduct*) — мемлекет территориясындағы барлық өндірушілердің белгілі бір кезең ішінде өндірген түпкі тауарлары мен көрсеткен қызметтерінің нарықтық құнын білдіретін жиынтық көрсеткіш. Бұл атауды ең алғаш Саймон Кузнец ұсынды.

**Жалпы Ішкі Өнім** - қорытынды макроэкономикалық көрсеткіштердің бірі, бір жылда елдің ішінде осы елге, сондай-ақ өзге де елдерге тиесілі өндіріс факторларын пайдалана отырып жасалынған түпкілікті өнімнің рыноктық бағалармен белгіленген жиынтықты құнын білдіреді.

* *атаулы' (ағылш.* nominal GDP*) — берілген жылдағы ағымдағы бағалар арқылы көрсетіледі.*
* *нақты* (ағылш. *real GDP*) (инфляцияға түзетілген) — базалық жыл ретінде көрсетілген уақыттағы бағалар арқылы көрсетіледі . Нақты ЖІӨ бағаның әсерін емес, нақты өндіріс өсуінің ЖІӨ-ге әсерін көрсетеді..
* Атаулы ЖІӨ-нің нақты ЖІӨ-ге қатынасы *ЖІӨ дефляторы" деп аталады.*
* Фактылы ЖІӨ— толық жұмыспен қамтылмаған кездегі ЖІӨ. Экономикада іске асырылған мүмкіндіктерді көрсетеді.
* Әлеуетті ЖІӨ — толық жұмысбастылық кезіндегі ЖІӨ.Экономиканың бар мүмкіндікті пайдалану кезіндегі ЖІӨ-н көрсетеді.

ВВП (1993-1998 жылдары) әр түрлі елдерде
## Есептеу әдістері

ЖІӨ 3 түрлі тәсілмен есептеледі:

### Табыс бойынша

* Бұл жағдайда ЖІӨ экономикалық ресурстардың меншік иелерінің табыстарының қосындысы ретінде, яғни факторлар табыстарының қосындысы түрінде анықталады.Халық, корпорациялар табыстары, жинақтаулар пайыздары, мемлекеттің іскерлік табыстары, импортқа және өндіріске салығы түріндегі табысытарының қосындысы;

## Мемлекеттік тізім

### Шығын бойынша

* шығыс бойынша — барлық макроэкономикалық агенттердің шығындарының қосындысын көрсетеді. Үй шаруашылығының пайдалану шығысы, фирмалардың инвестициялық шығыстары, мемлекеттің тауарлар сатып алу шығыстары, қызметтер мен инвестициялар және таза экспорт (эспорттан импортты алып тастағандағы) қосындысы;

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 , мұнда
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_2
### Қосылған құн бойынша

* Тек қана әр фирманың қосылған бағаларының қосындысы (берілген мекеме қойған қосылған баға).

ЖІӨ ұлттық экономиканың негізгі көрсеткіші болып табылады. ЖІӨ орталық банк пен үкіметтің қор индекстеріне және ақша-несиелік саясатына зор ықпал етеді.

ЖІӨ көлемі бойынша дүние жүзінде бірінші орынды АҚШ алады, ал жан басына шаққанда алғашқы орынды Люксембург алады.

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз

Жалпы Ұлттық Өнім
# Оскар Уайльд

Үлгі:Infobox writer
**О́скар Фи́нгал О’Фла́эрти Уи́ллс Уа́йльд** (ағылш. *Oscar Fingal O’Flahertie Wills Wilde*, 1854 жыл, 16 қазан – 1900 жыл, 30 қараша) – түп тегі ирландтық ағылшын жазушысы, ақын, эссеші.

Кейінгі Виктория дәуірінің әйгілі драматургтерінің бірі, өз кезеңіндегі белгілі тұлға, Лондон дендиі (Де́нди (ағылш. *dandy*) – XIX ғасырдағы әлеуметтік-мәдени тип: әдемі киінетін, өзін-өзі байсалды ұстайтын, әдемі сөйлеу мәнерімен ерекшелінетін ер адам) Гомосексуализм үшін сотталып, екі жылға абақтыға жабылады. Кейін Францияға кетіп, кедейшілік күйін кешеді, аты-жөнін өзгертіп алады. Парадокстарға, қанатты сөздерге және афоризмдерге толы пьесаларымен, сондай-ақ «Дориан Грей Портреті» романымен танымал.

## Дереккөздер
# Үкімет

**Үкімет** — мемлекеттік биліктің жоғары атқарушы органы. Үкімет түрлі елдерде түрліше аталуы мүмкін: мысалы, министрлер кеңесі, министрлер кабинеті, мемлекеттік кеңес, т.б

Президенттік республикаларда Үкіметті президент, парламенттік республикаларда және монархияларда — премьер-министр басқарады. Үкімет бір партиялық немесе одақтасқан Үкімет болуы мүмкін.

Парламенттік елдерде Үкіметті мемлекет басшысының тапсыруымен бір партиялы парламентте немесе екі партиялы парламенттің төменгі палатасында көпшілік орын алған партияның көшбасшысы (одақтасқан үкіметте — партиялар көшбасшыларының бірі); президенттік республикаларда президент жасақтайды, оның үстіне ол тағайындайтын Үкімет мүшелерінің әрқайсысын парламент (әдетте жоғары палата) бекітуге тиіс. Үкімет мүшелері (министрлер), портфельсіз министрлер, мемлекеттік министрлер, мемлекеттік хатшылар мемлекеттік басқарудың нақты орталық органдарын басқарады, парламенттік елдерде олар міндетті түрде парламент мүшелері болуға тиіс, президенттік, сондай-ақ жартылай президенттік республикаларда министрлік портфель мен депутаттық мандатты қоса алып жүрмеу қағидаты қолданылады.

Парламенттік елдерде Үкіметке парламенттің алдында (қос палаталы парламентте төм. палатаның алдында) алқалы жауапкершілік жүктеледі. Мұның мәнісі: парламентте көпшілік дауыстан айрылған жағдайда (мысалы, үкіметтік коалиция екіге жарылған кезде) Үкімет не қызметті доғаруға (Үкімет дағдарысы басталып, жаңа Үкіметтің жасақталуымен және парламентке сенім білдірілуімен аяқталады), не парламентті таратып, мерзімінен бұрын сайлау тағайындау деген сөз. Федеративтік мемлекеттерде орт. (федералдық) Үкімет және мемлекеттік құрылым федерациясының құрамына кіретін Үкімет болады; қ. Қазақстан Республикасының Үкіметі.

### Үкімет түрлері

Демократиялық емес жүйе:
Кейбір елдерде бір партияның болуына ғана рұқсат етіледі де, қалған партияларға тыйым салынады. Сайлау өтетін кездерде жеке дара партия өз кандидаттарын ұсынады да, сайлаушыларға осы таңдауды мақұлдауға ғана қалады. Бұл бірпартиялық басқару жүйесіндегі мемлекет немесе дмократиялық емес жүйе деп аталады.
Мысалы: Куба Республикасы демократиялық емес жүйені қолдайды.
Монархия:
Көптеген елдерде, мәселен Ұлыбритания мен Солтүстік Ирландияның Біріккен Корольдігінде мемлекеттің басшысы болып табылатын король немесе королева болады, бірақ олар елді басқармайды.

## Дереккөздер
# Андалусия

|  |
| --- |
| Автономдық бірлестік |
| Андалусия |
| Andalucía |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Ту | Елтаңбасы |

 |
| Himno de Andalucía |
| Әкімшілігі |
| Ел |  Испания |
| Енеді |
Провинциялар: Альмерия Кадис Кордова Гранада Уэльва Хаэн Малага Севилья
 |
| Әкімшілік орталығы |
Севилья
 |
| Президент |
Хосе Антонио Гриньян (ИСРП)
 |
| Тарихы мен географиясы |
| Координаттары | 37°23′ с. е. 5°59′ б. б.﻿ / ﻿37.383° с. е. 5.983° б. б.﻿ / 37.383; -5.983    |
| Жер аумағы |
87 268 км² (2 орын)
 |
| Биіктігі· Ең биік |
 Мульасен 3 478 м
 |
| Ірі қаласы |
Севилья
 |
| Басқа ірі қалалары |
Малага, Кордова
 |
| Тұрғындары |
| Тұрғыны |
7,850 млн адам (2005)(1 орын)
 |
| Тығыздығы |
89,95 адам/км² (13 орын)
 |
| Ресми тілі |
испан тілі
 |
| Сандық идентификаторлары |
| ISO 3166-2 коды |
AN
 |
| juntadeandalucia.es |
|  |
|  **Андалусия Ортаққорда**
 |

**Андалусия** (испан. *Andalucía*) — 8 провинциядан тұраты:Альмерия (провинция), Кадис (провинция), Кордова (провинция, Испания), Гранада (провинция), Уэльва (провинция), Хаэн (провинция), Малага (провинция) және Севилья (провинция) - Испанияның автономдық бірлестігі.

## Географиясы

### Гидрология

Андалусиядағы ең ірі өзен - Гвадалквивир. Одан басқа да кішірек өзендер бар. Олар: Рио де Ла Кабрилла, Рио Гуадиато, Рио Мачакейте және т.б.

### Рельеф

Андалусияның солтүстік-батысында жазықтар, ал оңтүстік-батысында түрлі биіктіктегі таулар орналасқан. Ең ірі жазық- Андалус ойпаты. Тауларға Кордильера- Бетика, Кордильера- Пенибетика, Сьерра-Невада, Сьерра-Морена жатады. Осылардың ішіндегі ең биігі- Сьерра-Невада, максимальді биіктігі- 3482 м, Мульасен тауы.

## Дереккөздер
# Бекон[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Бекон
**Бекон** (ағылш. *bacon*) — арнайы бордақыланған шошқа етінің жарты ұшасынан алынған өнім. Тұздалған немесе ысталған болып екіге бөлінеді.

## Дереккөздер
# Анықтамалық басылым[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Британника энциклопедия жинағы
**Анықтамалық басылым** - тез тауып алатындай етіп баяндалған, безендірілген және орналастырылған ғылыми, ғылыми көпшілік, үгіт-насихаттық немесе қолданбалы сипаттағы қысқаша мәліметтері бар басылым.

## Дереккөздер