# Пінин[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

**Пінин** (**Pinyin**, **Hanyu Pinyin**) — қытай тілінде пайдаланылатын латындандырылған дыбыстаңба жүйесі.

## Тарихы

## Пінин кестесі

Тік жақшаларда пінин қазақ жазуымен бейнеленеді.

| Аяқтау- ыштар | Бастауыштар | Аяқтау- ыштар |
| --- | --- | --- |
| (дара) | b | p | m | f | d | t | n | l | g | k | h | j | q | x | zh | ch | sh | r | z | c | s |
| *a* то- бы | -i |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | zhi [џи] | chi [чи] | shi [ши] | ri [ржи] | zi [ѕи] | ci [ци] | si [си] | -i | *a* то- бы |
| a | a [а] | ba [ба] | pa [па] | ma [ма] | fa [фа] | da [да] | ta [та] | na [на] | la [ла] | ga [га] | ka [ка] | ha [ха] |  |  |  | zha [џа] | cha [ча] | sha [ша] |  | za [ѕа] | ca [ца] | sa [са] | a |
| o | o [о] | bo [бо] | po [по] | mo [мо] | fo [фо] |  |  |  | lo [лө] |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | o |
| e | e [ы] |  |  | me [мы] |  | de [ды] | te [ты] | ne [ны] | le [лы] | ge [гы] | ke [кы] | he [хы] |  |  |  | zhe [џы] | che [чы] | she [шы] | re [ржы] | ze [ѕы] | ce [цы] | se [сы] | e |
| ê | ê [е] |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | ê |
| ai | ai [ай] | bai [бай] | pai [пай] | mai [май] |  | dai [дай] | tai [тай] | nai [най] | lai [лай] | gai [гай] | kai [кай] | hai [хай] |  |  |  | zhai [џай] | chai [чай] | shai [шай] |  | zai [ѕай] | cai [цай] | sai [сай] | ai |
| ei | ei [ей] | bei [бей] | pei [пей] | mei [мей] | fei [фей] | dei [дей] |  | nei [ней] | lei [лей] | gei [гей] | kei [кей] | hei [хей] |  |  |  | zhei [џей] |  | shei [шей] |  | zei [ѕей] |  |  | ei |
| ao | ao [ау] | bao [бау] | pao [пау] | mao [мау] |  | dao [дау] | tao [тау] | nao [нау] | lao [лау] | gao [гаў] | kao [каў] | hao [хаў] |  |  |  | zhao [џау] | chao [чау] | shao [шау] | rao [ржау] | zao [ѕау] | cao [цау] | sao [сау] | ao |
| ou | ou [оу] |  | pou [поу] | mou [моу] | fou [фоу] | dou [доу] | tou [тоу] | nou [ноу] | lou [лоу] | gou [гоў] | kou [коў] | hou [хоў] |  |  |  | zhou [џоу] | chou [чоу] | shou [шоу] | rou [ржоу] | zou [ѕоу] | cou [цоу] | sou [соу] | ou |
| an | an [ан] | ban [бан] | pan [пан] | man [ман] | fan [фан] | dan [дан] | tan [тан] | nan [нан] | lan [лан] | gan [ган] | kan [кан] | han [хан] |  |  |  | zhan [џан] | chan [чан] | shan [шан] | ran [ржан] | zan [ѕан] | can [цан] | san [сан] | an |
| en | en [ын] | ben [бын] | pen [пын] | men [мын] | fen [фын] |  |  | nen [нын] |  | gen [гын] | ken [кын] | hen [хын] |  |  |  | zhen [џен] | chen [чен] | shen [шен] | ren [ржен] | zen [ѕын] | cen [цын] | sen [сын] | en |
| ang | ang [аң] | bang [баң] | pang [паң] | mang [маң] | fang [фаң] | dang [даң] | tang [таң] | nang [наң] | lang [лаң] | gang [гаң] | kang [каң] | hang [хаң] |  |  |  | zhang [џаң] | chang [чаң] | shang [шаң] | rang [ржаң] | zang [ѕаң] | cang [цаң] | sang [саң] | ang |
| eng | eng [ың] | beng [бың] | peng [пың] | meng [мың] | feng [фың] | deng [дың] | teng [тың] | neng [ның] | leng [лың] | geng [гың] | keng [кың] | heng [хың] |  |  |  | zheng [џың] | cheng [чың] | sheng [шың] | reng [ржың] | zeng [ѕың] | ceng [цың] | seng [сың] | eng |
| er | er [ар] |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | er |
| *i* то- бы | i | yi [и] | bi [бі] | pi [пі] | mi [мі] |  | di [ді] | ti [ті] | ni [ні] | li [лі] |  |  |  | ji [ѓі] | qi [ќі] | xi [ші] |  |  |  |  |  |  |  | i | *i* то- бы |
| ia | ya [я] |  |  |  |  |  |  |  | lia [лія] |  |  |  | jia [ѓія] | qia [ќія] | xia [шія] |  |  |  |  |  |  |  | ia |
| io | yo | йо |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | io |
| ie | ye [е] | bie [біе] | pie [піе] | mie [міе] |  | die [діе] | tie [тіе] | nie [ніе] | lie [ліе] |  |  |  | jie [ѓіе] | qie [ќіе] | xie [шіе] |  |  |  |  |  |  |  | ie |
|  |  |  |
| iao | yao [яу] | biao [біяу] | piao [піяу] | miao [міяу] |  | diao [діяу] | tiao [тіяу] | niao [ніяу] | liao [ліяу] |  |  |  | jiao [ѓіяу] | qiao [ќіяу] | xiao [шіяу] |  |  |  |  |  |  |  | iao |
| iu | you [йоу] |  |  | miu [миоу] |  | diu [диоу] |  | niu [ниоу] | liu [лиоу] |  |  |  | jiu [ѓиоу] | qiu [ќиоу] | xiu [шиоу] |  |  |  |  |  |  |  | iu |
| ian | yan [ян] | bian [біян] | pian [піян] | mian [міян] |  | dian [діян] | tian [тіян] | nian [ніян] | lian [ліян] |  |  |  | jian [ѓіян] | qian [ќіян] | xian [шіян] |  |  |  |  |  |  |  | ian |
| in | yin [ин] | bin [бін] | pin [пін] | min [мін] |  |  |  | nin [нің] | lin [лін] |  |  |  | jin [ѓін] | qin [ќін] | xin [шін] |  |  |  |  |  |  |  | in |
| iang | yang [яң] |  |  |  |  |  |  | niang [ніяң] | liang [ліяң] |  |  |  | jiang [ѓіяң] | qiang [ќіяң] | xiang [шіяң] |  |  |  |  |  |  |  | iang |
| ing | ying [иң] | bing [бің] | ping [пің] | ming [мің] |  | ding [дің] | ting [тің] | ning [нің] | ling [лің] |  |  |  | jing [ѓің] | qing [ќің] | xing [шің] |  |  |  |  |  |  |  | ing |
| *u* то- бы | u | wu [у] | bu [бұ] | pu [пұ] | mu [мұ] | fu [фұ] | du [дұ] | tu [тұ] | nu [нұ] | lu [лұ] | gu [гұ] | ku [кұ] | hu [хұ] |  |  |  | zhu [џұ] | chu [чұ] | shu [шұ] | ru [ржұ] | zu [ѕұ] | cu [цұ] | su [сұ] | u | *u* то- бы |
| ua | wa [уа] |  |  |  |  |  |  |  |  | gua [гўа] | kua [кўа] | hua [хўа] |  |  |  | zhua [џуа] | chua [чуа] | shua [шуа] |  |  |  |  | ua |
| uo | wo [о] |  |  |  |  | duo [до] | tuo [то] | nuo [но] | luo [ло] | guo [го] | kuo [ко] | huo [хо] |  |  |  | zhuo [џо] | chuo [чо] | shuo [шо] | ruo [ржо] | zuo [ѕо] | cuo [цо] | suo [со] | uo |
| uai | wai [уай] |  |  |  |  |  |  |  |  | guai [гўай] | kuai [кўай] | huai [хўай] |  |  |  | zhuai [џуай] | chuai [чуай] | shuai [шуай] |  |  |  |  | uai |
| ui | wei [уей] |  |  |  |  | dui [дуей] | tui [туей] |  |  | gui [гўей] | kui [кўей] | hui [хўей] |  |  |  | zhui [џуей] | chui [чуей] | shui [шуей] | rui [ржуей] | zui [ѕуей] | cui [цуей] | sui [суей] | ui |
| uan | wan [уан] |  |  |  |  | duan [дуан] | tuan [туан] | nuan [нуан] | luan [луан] | guan [гўан] | kuan [кўан] | huan [хўан] |  |  |  | zhuan [џуан] | chuan [чуан] | shuan [шуан] | ruan [ржуан] | zuan [ѕуан] | cuan [цуан] | suan [суан] | uan |
| un | wen [ун] |  |  |  |  | dun [дун] | tun [тун] |  | lun [лун] | gun [гун] | kun [кун] | hun [хун] |  |  |  | zhun [џун] | chun [чун] | shun [шун] | run [ржун] | zun [ѕун] | cun [цун] | sun [сун] | un |
| uang | wang [уаң] |  |  |  |  |  |  |  |  | guang [гўаң] | kuang [кўаң] | huang [хўаң] |  |  |  | zhuang [џуаң] | chuang [чуаң] | shuang [шуаң] |  |  |  |  | uang |
| ong | weng [уң] |  |  |  |  | dong [дуң] | tong [туң] | nong [нуң] | long [луң] | gong [гуң] | kong [куң] | hong [хуң] |  |  |  | zhong [џуң] | chong [чуң] |  | rong [ржуң] | zong [ѕуң] | cong [цуң] | song [суң] | ong |
| *ü* то- бы | ü | yu [ю] |  |  |  |  |  |  | nü [нү] | lü [лү] |  |  |  | ju [ѓү] | qu [ќү] | xu [шү] |  |  |  |  |  |  |  | ü | *ü* то- бы |
| ue | yue [юе] |  |  |  |  |  |  | nue [нүе] | lue [лүе] |  |  |  | jue [ѓүе] | que [ќүе] | xue [шүе] |  |  |  |  |  |  |  | ue |
| üan | yuan [юен] |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | juan [ѓүен] | quan [ќүен] | xuan [шүен] |  |  |  |  |  |  |  | üan |
| ün | yun [үн] |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | jun [ѓүн] | qun [ќүн] | xun [шүн] |  |  |  |  |  |  |  | ün |
| iong | yong [юң] |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | jiong [ѓіюң] | qiong [ќіюң] | xiong [шіюң] |  |  |  |  |  |  |  | iong |
| Аяқтау- ыштар | (дара) | b | p | m | f | d | t | n | l | g | k | h | j | q | x | zh | ch | sh | r | z | c | s | Аяқтау- ыштар |
| Бастауыштар |

**Түстердің шартты белгілері:**

| "тұрақты" бастауыш не аяқтауыш
Аяқтауыш *a* тобында, не мыналардың тікелей қисындасуы:
* i+*a* тобындағы аяқтауыш
* u+*a* тобындағы аяқтауыш
* ü+*a* тобындағы аяқтауыш
 |
| --- |
| *i*, *u*, *ü* топтарындағы аяқтауыш мыналардың түрлендірген қисындасуы:
* i+*a* тобындағы аяқтауыш
* u+*a* тобындағы аяқтауыш
* ü+*a* тобындағы аяқтауыш
 |
| буын - бастауыш пен аяқтауыш тікелей кисындасуы
(немесе бұл беттің үстінде құрылымы бейнеленген *бастауышсыз* (дара) буындар ережелеріне ереді) |
| буын - түрлендірген бастауыш пен аяқтауыш қисындасуы |

## Қолдануы

### Бастауыштар

### Аяқтауыштар

### Емлесі

## Сыртқы сілтемелер

* Little Pinyin App 1.0 online Мұрағатталған 6 шілденің 2009 жылы.
* New Edition Hanyu Pinyin Syllable Table Мұрағатталған 24 қаңтардың 2009 жылы.