# Германиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

ЮНЕСКО Әлемдік мұра тізімінде Германияның 39 нысаны бар (2014 жылғы мәліметі бойынша). Бұл нысан тізімге 36 нысан мәдени, 3 табиғи критерийлар бойынша іліккен. Бұдан басқа, 2014 жылғы жағдайына сәйкес Германия аймағындағы Әлемдік мұра тізіміне 7 нысан үміткер ретінде тіркелген..

## Тізім

Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан

| # | Сурет | Аты | Мекені | Жасалған кезі | Тізімге кірген жылы | № | Талаптар |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **1** |  | Ахен соборы (нем. *Aachener Dom*) | Ахен қаласы | VIII-IX ғ. | 1978 | 3 | i, ii, iv, vi |
| **2** |  | Шпайер соборы (нем. *Dom zu Speyer*) | Шпайер қаласы Рейнланд-Пфальц | XI ғ. | 1981 | 168 | ii |
| **3** |  | Вюрцбург қаласындағы епископ резиденциясы (нем. *Würzburger Residenz mit Hofgarten und Residenzplatz*) | Вюрцбург қаласы Бавария | XVIII ғ. | 1981 | 169 | i, iv |
| **4** |  | Висадағы қажылар шіркеуі (нем. *Wallfahrtskirche auf der Wies*) | Вис деревнясы Штайнгаден коммуннасы Бавария | XVIII ғ. | 1983 | 271 | i, iii |
| **5** |  | Брюль қаласындағы Аугустусбург сарайы және Фалькенлуст аңшылар қорғаны (нем. *Schlösser Augustusburg und Falkenlust in Brühl*) | Брюль қаласы Солтүстік Рейн — Вестфалия | XVIII ғ. | 1984 | 288 | ii, iv |
| **6** |  | Хильдесхайм қаласындағы Әулие Марияның кафедралық соборы және Әулие Михаил шіркеуі (нем. *Dom St. Mariae und Michaeliskirche in Hildesheim*) | Хильдесхайм Төменгі Саксония | XI ғ. | 1985 | 187 | i, ii, iii |
| **7** |  | Трир қаласынағы ежелгі рим ескерткіштері, кафедралық собор және құда ана шіркеуі (нем. *Römische Baudenkmäler, Dom und Liebfrauenkirche in Trier*) | Трир қаласы Рейнланд-Пфальц | I-III ғ. | 1986 | 367 | i, iii, iv, vi |
| **8** |  | Любек қаласы (нем. *Historische Hansestadt Lübeck*) | Любек Шлезвиг-Гольштейн | XV-XVI ғ. | 1987 | 272 | iv |
| **9** |  | Потсдам және Берлинның сарайлары мен парктері (нем. *Schlösser und Gärten von Potsdam und Berlin*) | Потсдам және Берлин Бранденбург және Берлин | 1730—1916 | 1990, 1992, 1999 | 532 | i, ii, iv |
| **10** |  | Лорш қаласынағы монастырь және капелла (нем. *Abtei und Altenmünster des Klosters Lorsch*) | Лорш Гессен | VIII-IX ғ. | 1991 | 515 | iii, iv |
| **11** |  | Раммельсбергтегі көне кен орындары, Гослар тарихи қаласы және су іркуіш құрылыстары (нем. *Bergwerk Rammelsberg und die Altstadt von Goslar*) | Гослар қаласы Төменгі Саксония | XV-XIX ғ. | 1992 | 623 | i, iv |
| **12** |  | Бамберг қаласы (нем. *Altstädte von Bamberg*) | Бамберг қаласы Бавария | XII-XVIII ғ. | 1993 | 624 | ii, iv |
| **13** |  | Маульбронн монастырі (нем. *Zisterzienserabtei Kloster Maulbronn*) | Маульбронн қаласы Баден-Вюртемберг | XII ғ. | 1993 | 546 | ii, iv |
| **14** |  | Кведлинбургтағы көне қала және шіркеу (нем. *Stiftskirche und Altstadt Quedlinburg*) | Кведлинбург қаласы Саксония-Анхальт | — | 1994 | 535 | iv |
| **15** |  | Фёльклинген қаласынағы темір өндеу зауыты (нем. *Eisenhütte in Völklingen*) | Фёльклинген қаласы Саар | XIX-XX ғ. | 1994 | 687 | ii, iv |
| **16** |  | Мессель карьері (нем. *Grube Messel*) | Дармштадт-Дибург Гессен | б.з.б. 57—36 млн жыл | 1995 | 720 | viii |
| **17** |  | Кёльн соборы (нем. *Kölner Dom*) | Кёльн қаласы | XIII-XIX ғ. | 1996 | 292 | i, ii, iv |
| **18** |  | Веймар және Дессау қалаларындағы Баухауз архитектуралық мектебінің ескерткіштері (нем. *Bauhaus-Stätten: Bauhaus Dessau, Kunstschule und Kunstgewerbeschule Weimar, Musterhaus Am Horn*) | Веймар және Дессау қалалары Тюрингия және Саксония-Анхальт | XX ғ. | 1996 | 729 | ii, iv, vi |
| **19** |  | Айслебен және Виттенберг қалаларындағы Мартин Лютермен байланысты жерлері (нем. *Lutherstädte Eisleben und Wittenberg*) | Айслебен және Виттенберг қалалары Саксония-Анхальт | XV-XVI ғ. | 1996 | 783 | iv, vi |
| **20** |  | «Классикалық Веймар» (нем. *Klassisches Weimar*) | Веймар қаласы Тюрингия | XVIII-XIX ғ. | 1998 | 846 | iii, vi |
| **21** |  | Берлиндағы Мұражайлы арал (нем. *Museumsinsel in Berlin*) | Берлин қаласы | XIX-XX ғ. | 1999 | 896 | ii, iv |
| **22** |  | Вартбург бекеті (нем. *Wartburg bei Eisenach*) | Эйзенах қаласы Тюрингия | XI ғ. | 1999 | 897 | iii, vi |
| **23** |  | Дессау-Вёрлиц парктар кешені (нем. *Dessau-Wörlitzer Gartenreich*) | Дессау және Вёрлиц қалалары Саксония-Анхальт | XVIII ғ. | 2000 | 534 | ii, iv |
| **24** |  | Райхенау монастырлер аралы (нем. *Klosterinsel Reichenau im Bodensee*) | Боденсе көлі Баден-Вюртемберг | VII-XI ғ. | 2000 | 974 | iii, iv, vi |
| **25** |  | Цольферайн көне көмір шахтасы (нем. *Zeche Zollverein und Kokerei Zollverein*) | Эссен қаласы Солтүстік Рейн — Вестфалия | XX ғ. | 2001 | 975 | ii, iii |
| **26** |  | Орта Рейн алабы (нем. *Kulturlandschaft Oberes Mittelrheintal zwischen Bingen/Rüdesheim und Koblenz*) | Рейндағы Бинген және Кобленц қалаларының арасындағы ұзындығы 65 км Рейн өзенінің алабы Рейнланд-Пфальц | — | 2002 | 1066 | ii, iv, v |
| **27** |  | Висмар және Штральзунд қалаларының тарихи орталықтары (нем. *Die historischen Altstädte Stralsund und Wismar*) | Висмар және Штральзунд қалалары | XIV-XVIII ғ. | 2002 | 1067 | ii, iv |
| **28** |  | Бремен ратушасы және Бремен Роланд мүсіні (нем. *Bremer Rathaus und Bremer Roland*) | Бремен қаласы | XV ғ. | 2004 | 1087 | iii, iv, vi |
| **29** |  | Мускау паркі (нем. *Fürst-Pückler-Park Bad Muskau*) | ең жақын елді мекен: Бад-Мускау қаласы | XIX ғ. | 2004 | 1127 | i, iv |
| **30** |  | Рим империясының бекеттері (нем. *Obergermanisch-Rätischer Limes*) | Германияның солтүстік-шығысынан оңтүстік-шығысына қарай Дунайға қарай орналасқан ұзыдығы км жер телімі | II ғ. | 1987, 2005 | 430 | i, ii, iii, iv, vi |
| **31** |  | Регенсбургтағы ежелгі қала (нем. *Altstädte von Regensburg*) | Регенсбург қаласы Бавария | XI-XIII ғ. | 2006 | 1155 | ii, iii, iv |
| **32** |  | Модернизм заманыда салынған Берлиндегі тұрғын кешендері (нем. *Siedlungen der Berliner Moderne*) | Берлин қаласы | XX ғ. | 2008 | 1239 | ii, iv |
| **33** |  | Ваттен теңізі (нем. *Wattenmeer der Nordsee*) | Төменгі Саксония, Шлезвиг-Гольштейн Нидерландымен бірге , Даниямен бірге )) | — | 2009, 2014 | 1314 | viii, ix, x |
| **34** |  | Карпат тауларындағы соны ормандар мен Шорфхайде шамшат орман алабы (нем. *Urwaldartige Buchenwälder Deutschlands*) | Бранденбург, Гессен, Мекленбург - Алдынғы Померания, Тюрингия Словакиямен бірге , Украинамен бірге ) | — | 2007 2011 | 1133 | ix |
| **35** |  | Фагус фабрикасы (нем. *Fagus-Werk in Alfeld*) | Альфельд қаласы Төменгі Саксония | 1911—1914 | 2011 | 1368 | ii, iv |
| **36** |  | Альпының маңындағы тарихтан бұрынғы бағана үстіндегі тұрғын жайлар (нем. *Prähistorische Pfahlbauten um die Alpen*) (18 пункт ) | Бавария, Баден-Вюртемберг Франциямен , Швейцариямен , Австриямен , Италиямен , Словениямен ) | б.з.б.V -I мыңжылдық | 2011 | 1363 | iii, v |
| **37** |  | Маркграф опера театры (нем. *Markgräfliches Opernhaus in Bayreuth*) | Байройт қаласы Бавария | 1744—1748 | 2012 | 1379 | i, iv |
| **38** |  | Вильгельмсхёэ таулы паркі (нем. *Bergpark Wilhelmshöhe*) | Кассель қаласы Гессен | 1696—1866 | 2013 | 1413 | iii, vi |
| **39** |  | Корвей аббаттығы (нем. *Abtei und Schloss Corvey*) | Хёкстер қаласы Солтүстік Рейн — Вестфалия | 822 | 2014 | 1447 | ii, iii, iv |

## Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар

Берілген кестеде нысандар Юнеско Әлемдік мұра тізіміне қосылуының хронологиялық тәртібінде орналасқан

| # | Сурет | Аты | Орналасуы | Құрылған уақыты | Тізімге кірген уақыты | № |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
**Әлемдік мұра тізіміне үміткер нысандар**| **1** |  | Гамбургтағы пакгауздардың Шпайхерштадт көне кешені және Чилихаус ғимараты (нем. *Speicherstadt und Chilehaus mit dem Kontorhausviertel in Hamburg*) | Гамбург қаласы | 1883—1928 1922—1924 | 1999 | 1367 | i, iii, iv |
| **2** |  | Галледегі Франкенің қорының ғимараттары (нем. *Franckesche Stiftungen in Halle an der Saale*) | Галле қаласы Саксония-Анхальт федералды жері | 1695—1748 | 1999 | 1368 | iii, iv, vi |
| **3** |  | Наумбург соборы және Зале мен Унструт өзендерінің ландшафты (нем. *Naumburger Dom und die Landschaften entlang der Saale und der Unstrut*) | Наумбург қаласы Саксония-Анхальт федералды жері | 1213—1260 | 1999 | 1369 | i, iii, iv |
| **4** |  | Ле Корбюзьенің сәулет жұмыстары (нем. *Das architektonische Werk Le Corbusiers*) | Штутгарт қаласы Баден-Вюртемберг федералды жері | 1927 | 2007 | 5118 | i, ii, vi |
| **5** | 160px | Викингтар заманының тарихы жерлері мен артефакттары (нем. *Danewerk/Haithabu*)  \* Даневирке \* Хедебю | Шлезвиг-Гольштейн федералды жері | VII ғ. бастап | 2011 | 5591 | iii |
| **6** |  | Кенді таулардың мәдени ландшафты (нем. *Mining Kulturlandschaft Erzgebirge*) | Саксония азат мемлекеті федералды жері | XVI ғ. бастап | 2012 | 5776 | ii, iii, iv, v, vi |
| **7** |  | Еуропаның әйгілі батпақ шипажайлары (нем. *Baden-Baden/Bad Kissingen/Bad Ems/Bad Homburg vor der Höhe/Wiesbaden/Bad Pyrmont*)  \* Баден-Баден \* Бад-Киссинген \* Бад-Эмс \* Бад-Хомбург \* Висбаден \* Бад-Пирмонт | Баден-Вюртемберг, Бавария, Рейнланд-Пфальц, Гессен, Төменгі Саксония федералды жерлер | XIX ғ. бастап | 2014 | 5934 | ii, iii, iv, vi |

## Дереккөздер

## Тағы қараңыз

* Әлемдік мұра
* Еуропадағы Әлемдік мұра нысандары
* ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының тізімдері
* ЮНЕСКО

## Сыртқы сілтемелер

* Германиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар  (ағыл.)
* Германиядағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандарының каталогі  (ағыл.)