# Жазғы Азия ойындары 2010

|  |
| --- |
| XVI Азия ойындары |
| Ұйымдастырушы қала |
Гуанчжоу
 |
| Атлеттер саны |
9704
 |
| Медальдар саны |
476 жиынтығы 42 түрлері бойынша
 |
| Ашылу салтанаты |
12 қараша 2010 жылы
 |
| Ресми түрде ашқан |
Вэнь Цзябао
 |
| Жабылу салтанаты |
27 қараша 2010 жылы
 |
| Стадион |
Хасиньша аралы
 |

**Азия ойындары 2010 жылы**, сондай-ақ, **XVI Азиада** ретінде белгілі, — мультиспорттық жарыс, 12—27 қараша 2010 жылы қытайлық Гуанчжоу қаласында өтті. Бұл 1990 жылғы Бейжіңдегі Азия ойындарынан кейін Қытайда өткізілген екінші Жазғы Азия ойындары.

Ойындарда 476 спортшылар 42 пәндер бойынша жарысты, бұл Азия ойындарын деректерін ең ірі жасайды. Бұдан басқа, бұл Азия Олимпиада Кеңесі болашақ жарыстардың жаңа ережелерін қабылдағандықтан, 2014 жылғы ойындарға дейін көптеген пәндер бойынша жарыстар өткізілген соңғы Азия ойындары. Азия Олимпиадалық Кеңесінің Президенті шейх Ахмед аль-Фахад аль-Ахмед ас-Сабах Ойындарды «көрнекті» және «тарихтағы ең жақсы» деп атады.

Гуанчжоу Ойындарды өткізу құқығына 1 шілдеде 2004 жылы ие болды, ол өтініш берген жалғыз қала. Бұлай Амман, Куала-Лумпур және Сеул өтініштері алынып тасталғаннан кейін болды. Бірқатар жарыстар Гуанчжоу қаласының үш көршілес қалалары — Дунгуаньде, Фошаньде және Шаньвэйде өткізілді.

Рәсімдер Ойынның ашылу және жабылуы Хайсинша аралында, Чжуцзян өзенінде өтті, ол ашылу рәсімі стадионнан тыс жерде болған ойындар тарихында тұңғыш рет өтті. Ақтық сайыста, Қытай бірінші, екінші — Корея Республикасы, үшінші — Жапония. Қытай 199 алтын медальдармен ойынның жаңа рекордын орнатты. Ойындарда үш әлемдік және 103 Азия рекорды орнатылды. Ең қымбат ойыншы қытайлық бадминтонист Линь Дань деп аталды.

## Ұйымдастыру

### Өтінім

1 шілде 2004 жылы Гуанчжоу Ойындарды өткізу құқығына ие болды, бұл шешім Катар елордасында — Доһада жарияланды. Бұл шешім бірқатар қалалардан өтініштерін түрлі себептермен қайтарып алғаннан кейін жасалды. Сеул 2002 мен 2010 жылдар аралығындағы қысқа мерзім ішінде кандидатураны алып тастады, өйткені Оңтүстік Корея 2002 жылы Азия ойындары Пусанда қабылдады. Куала-Лумпур Малайзия үкіметі қолдау көрсетпегендіктен, өтінімді кері қайтаруға мәжбүр болды. Ол Ойындарын өткізудің жоғары құны есебінен болмай қалды, содан кейін Гуанчжоу Азия ойындарына жалғыз үміткер болды.

### Рәміздер

2010 жылдың Азия ойындарының ресми эмблемасы 2010 жылдың 26 қараша 2006 жылы Сунь Ятсеннің мемориалды залында ұсынылды. Бұл бес ешкі (五羊雕像) және жүк көлігі мүсінінің стильдендірілген бейнесін береді. Қытайлық дәстүрдегі ешкі адамдарға сәттілік әкеледі, сонымен қатар, Гуанчжоуда «ешкі қаласы». Эмблеманың қызғылт сары және сары түстермен орындалуы оны Олимпиада алауымен ұқсастығын көрсетеді.

Азия ойындарының маскоттары ретінде бес теке 28 сәуір 2008 жылы көрсетілді. Тальизмдер (төрт ірі қара және бір үлкен ешкі) А Цян (祥), А Хэ (和), А Жу (如), А И (意) және Лэ Янъян (樂洋洋) деп аталды. Егер аттарды бірге оқыған болсаңыз, онда олар қытай тілінен «үйлесім, алғыс, табыс және бақыт» (祥和如意樂洋洋) дегенді білдіреді.

30 қыркүйек 2010 жылы Азиада ойындарының ресми әнұранына айналған «*Reunion*» әні (қытай тілінде «*Chongfeng*» [重逢]) жарияланды, музыканың авторы композитор У Лицюнь, сөзінің авторы — Сюй Жункай, ағылшын нұсқасын Қытайдан шыққан американдық дәрігер Янг Чжэньнин және оның әйелі Вэн Фань жазған. Әнді Сунь Нань және Бэлла Яо орындады. Содан кейін осы әнді Сунь Нань Мао Аминьмен бейне клип үшін орындадым.

### Көлік

Ойындардың рәміздері бар пойыз.
Ойындарға дайындық кезеңінде қоғамдық инфрақұрылым айтарлықтай жақсарды. Жолаушылардың үлкен ағынымен күресу үшін Гуанчжоу Байюнь халықаралық әуежайы жетілдірілді. 26 желтоқсан 2009 жылы жылдамдығы жоғары Ухань—Гуанчжоу темір жолы, осы бағыттар арасындағы қозғалыс жылдамдығын екі есе азайтты.

Жол трафигін азайту, сондай-ақ ауаның ластануын азайту мақсатында үкімет автокөліктердің санын 40 %-ға азайту бойынша шаралар қабылдады Ойындар мен параойындарға мың автобус берілді. Үкімет сондай-ақ Ойын айларында қоғамдық көлікте тегін тасымалдауды қамтамасыз етті, бірақ бұл шешімді ойынға дейін бір апта бұрын тұрғындардың сұранысының артуына байланысты жойды. Оның орнына үкімет әр үйге көлік шығындарын 150 юаньмен қамтамасыз етті.

## Алау эстафетасы

Ойындардың Хойчжоудағы эстафетасы.
2009 жылы қыркүйекте соңғы қысқа тізімінде Азиадаға арналған екі алау дизайны таңдалды. *«жоғарылау»*(潮流, сондай-ақ *«Теңіз толқыны»*) атты алау Ұйымдастырушылар Ойындардың алауы ретінде таңдалған, бұл бойынша *«Ерлік»* дизайннын басып озды.

## Күнтізбе

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  ●  | Ашылу салтанаты |     | Жарыстың біліктілігі |  ●  | Жарыстардың финалы |  ●  | Жабылу рәсімі |

| Қараша 2010 | 7 Жс | 8 Дс | 9 Сс | 10 Ср | 11 Бс | 12 Жм | 13 Сб | 14 Жс | 15 Дс | 16 Сс | 17 Ср | 18 Бс | 19 Жм | 20 Сб | 21 Жс | 22 Дс | 23 Сс | 24 Ср | 25 Бс | 26 Жм | 27 Сб | Медальдар |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Академиялық есу |  |  |  |  |  |  |  |   |   |   |  | 7 | 7 |  |  |  |  |  |  |  |  | 14 |
|  Бадминтон |  |  |  |  |  |  |   |   | 2 |   |   |   | 1 | 2 | 2 |  |  |  |  |  |  | 7 |
|  Баскетбол |  |  |  |  |  |  |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |   | 1 | 1 |  | 2 |
|  Бейсбол |  |  |  |  |  |  |   |   |   |  |   |   | 1 |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 |
|  Бильярд |  |  |  |  |  |  |   | 2 | 2 | 1 | 1 | 2 | 1 | 1 |  |  |  |  |  |  |  | 10 |
|  Бокс |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |   |   |   |   |   |   |  |   | 6 | 7 |  | 13 |
|  Күрес |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |  | 18 |
|  Боулинг |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 | 1 | 1 | 1 |   | 2 |   | 4 |   | 2 |  |  |  | 12 |
|  Велоспорт — BMX |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 2 |  |  |  |  |  |  |  |  | 2 |
|  Велоспорт — Маунтинбайк |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 2 |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 2 |
|  Велоспорт — Шосселік жарыстар |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 2 |  | 1 | 1 |  |  |  |  | 4 |
|  Велоспорт — Жол жарыстары |  |  |  |  |  |  | 1 | 3 |   | 2 | 4 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 10 |
|  Су полосы |  |  |  |  |  |  |   |   |   |   | 1 |  |   |   |   |   |   |  | 1 |  |  | 2 |
|  Волейбол — залда |  |  |  |  |  |  |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | 1 | 1 | 2 |
|  Волейбол — жағажай |  |  |  |  |  |  |  |  |   |   |   |   |   |   |   |   | 1 | 1 |  |  |  | 2 |
|  Гандбол |  |  |  |  |  |  |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | 2 |  | 2 |
|  Го |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |   | 1 |   |   |   | 2 |  | 3 |
|  Гольф |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |   |   | 4 |  |  |  |  |  |  |  | 4 |
|  Байдарка — Слалом |  |  |  |  |  |  |  | 2 |  | 2 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 4 |
|  Байдарка — Тегіс су |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 6 | 6 |  | 12 |
|  Дзюдо |  |  |  |  |  |  | 4 | 4 | 4 | 4 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 16 |
|  Драгонбот |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 2 | 2 | 2 |  |  |  |  |  |  |  | 6 |
|  Кабадди |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |   |   |   | 2 |  | 2 |
|  Карате |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 5 | 4 | 4 |  | 13 |
|  Ат спорты |  |  |  |  |  |  |  | 1 |  |  | 1 |  |  | 2 |  | 1 |  | 1 |  |  |  | 6 |
|  Крикет |  |  |  |  |  |  |   |   |   |   |   |   | 1 |   |   |   |   |   |   | 1 |  | 2 |
|  Жеңіл атлетика |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 6 | 6 | 8 | 4 | 11 | 10 | 2 | 47 |
|  Үстел теннисі |  |  |  |  |  |  |   |   |   | 2 |   |   | 3 | 2 |  |  |  |  |  |  |  | 7 |
|  Желкенді спорт |  |  |  |  |  |  |  |   |   |   |   |  |   | 14 |  |  |  |  |  |  |  | 14 |
|  Жүзу |  |  |  |  |  |  | 6 | 6 | 7 | 7 | 6 | 6 |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 38 |
|  Батутта секіру |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   | 2 |  |  |  |  |  | 2 |
|  Суға секіру |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 |  | 10 |
|  Регби-7 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |   | 2 |  |  |  |  | 2 |
|  Роликовый спорт |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 4 | 2 |   | 3 |  | 9 |
|  Сепак такро |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |   |   |   | 2 |  |   |   | 2 |   |   | 2 | 6 |
|  Синхронды жүзу |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 | 1 | 1 |  |  |  |  |  |  | 3 |
|  Сквош |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |   |   | 2 |   |   |   | 2 |  |  | 4 |
|  Қазіргі бессайыс |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 2 | 2 |  |  |  | 4 |
|  Софтбол |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |   |   |   |   |  |   | 1 |  | 1 |
|  Софт-теннис |  |  |  |  |  |  |   | 2 | 1 |   | 2 |   | 2 |  |  |  |  |  |  |  |  | 7 |
|  Спорттық гимнастика |  |  |  |  |  |  | 1 | 1 | 2 | 5 | 5 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 14 |
|  Спорттық билер |  |  |  |  |  |  | 5 | 5 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 10 |
|  Ату |  |  |  |  |  |  | 6 | 4 | 8 | 4 | 6 | 4 | 4 |  | 4 |  | 2 | 2 |  |  |  | 44 |
|  Садақ ату |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |   |   | 1 | 1 | 1 | 1 |  |  |  | 4 |
|  Сянци |  |  |  |  |  |  |   |   |   |   |   |   | 2 |  |  |  |  |  |  |  |  | 2 |
|  Теннис |  |  |  |  |  |  |   |   |   | 2 |   |   |   |   |   | 3 | 2 |  |  |  |  | 7 |
|  Триатлон |  |  |  |  |  |  | 1 | 1 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 2 |
|  Тхеквондо |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 4 | 4 | 4 | 4 |  |  |  |  |  |  |  | 16 |
|  Ауыр атлетика |  |  |  |  |  |  | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 3 |  |  |  |  |  |  |  |  | 15 |
|  Ушу |  |  |  |  |  |  | 2 | 2 | 2 | 2 | 7 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 15 |
|  Қылыштасу |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 |  |  |  |  | 12 |
|  Футбол |   |   |   |   |   |  |   |   |   |   |  |   |   |   |  | 1 |   |  | 1 |  |  | 2 |
|  Көгалдағы хоккей |  |  |  |  |  |  |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | 1 | 1 |  |  | 2 |
|  Көркем гимнастика |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 | 1 |  | 2 |
|  Шахматтар |  |  |  |  |  |  |   |   |   | 2 |  |   |   |   |   |   |   |   |   | 2 |  | 4 |
| Рәсімдер |  |  |  |  |  | ● |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | ● |  |
| Медальдар |  |  |  |  |  |  | 28 | 35 | 30 | 37 | 39 | 33 | 36 | 30 | 31 | 26 | 30 | 29 | 39 | 48 | 5 | 476 |
| Қараша 2010 | 7 Жс | 8 Дс | 9 Сс | 10 Ср | 11 Бс | 12 Жм | 13 Сб | 14 Жс | 15 Дс | 16 Сс | 17 Ср | 18 Бс | 19 Жм | 20 Сб | 21 Жс | 22 Дс | 23 Сс | 24 Ср | 25 Бс | 26 Жм | 27 Сб | Медальдар |

## Қатысушы елдер

Ойындарда Азияның Олимпиадалық Кеңесінің мүшелері болып табылатын барлық 45 ел қатысты. Барлық ұлттық олимпиадалық комитеттер өз өтініштерін 2010 жылы 30 қыркүйекке дейін тапсыруы керек еді, бірақ осы кезең аяқталғаннан кейін ұйымдастырушылар қосымша өтініштер беруге, сондай-ақ спортшыларға жарақат алған жағдайда ауыстыру мүмкіндігіне ие болды. Нәтижесінде, Ойындардағы соңғы тіркеу деректеріне сәйкес, бұл туралы 9 704 спортшы (2006 жылы Доһада өткен ойындарға қарағанда 184 спортшыға көп) және 4 750 командалар ресми тұлғалары айтылды. Ойындардың ресми сайтына сәйкес, Кувейт спортшылары Олимпиада туы астында Олимпиада ойындарына қатысты, ол Кувейттің Олимпиада комитеті 2010 жылдың қаңтарында билік органдарының спорттық ұйымдардағы істеріне араласқаны үшін дисквалификацияланған болатын.

Қатысушы ұлттық олимпиадалық комитеттердің тізімі, жақшаларда спортшылардың саны көрсетіледі:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Ауғанстан (66)
* Бангладеш (150)
* Бахрейн (82)
* Бруней (9)
* Бутан (11)
* Шығыс Тимор (23)
* Вьетнам (260)
* Гонконг (401)
* Үндістан (626)
* Индонезия (216)
* Иордания (86)
* Ирак (42)
* Иран (362)
* Йемен (32)
* Қазақстан (365)
 | * Камбоджа (22)
* Катар (250)
* Қырғызстан (135)
* Қытай (960)
* КХДР (188)
* Кувейт (184)
* Үлгі:Country data Лаос Лаос (53)
* Ливан (49)
* Макао (168)
* Малайзия (325)
* Мальдивтер (82)
* Моңғолия (219)
* Мьянма (69)
* Үлгі:Country data Непал Непал (140)
* БАӘ (84)
 | * Үлгі:Country data Оман Оман (52)
* Пәкістан (169)
* Палестина (41)
* Сауд Арабиясы (164)
* Сингапур (240)
* Сирия (44)
* Тәжікстан (67)
* Тайланд (593)
* Тайвань (399)
* Түрікменстан (111)
* Өзбекстан (220)
* Филиппиндер (188)
* Шри-Ланка (104)
* Корея Республикасы (788)
* Жапония (726)
 |

## Медаль есебі

Командалық жарыстарда сегізінші рет қатарынан бірінші орынды Қытай құрамасы иеленді, ол сонымен қатар кейбір ойындарда жеңіп алған алтын медальдар (199 медаль) бойынша рекорд жасады. Алдыңғы рекорд 183 алтын медалін жеңіп алған Қытайдың Азия ойындарында Пекинде 1990 жылы алған еді. Макао және Бангладеш командалары Азия ойындарында алтын медальдарды бірінші рет жеңіп алды. Әлемнің 35 елі ойындардың кемінде бір медалін жеңіп алды, ал 27 мемлекет кем дегенде бір алтын медальді жеңіп алды.

| Орын | Ел | Алтын | Күміс | Қола | Барлығы |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  Қытай | 199 | 119 | 98 | 416 |
| 2 |  Корея Республикасы | 76 | 65 | 91 | 232 |
| 3 |  Жапония | 48 | 74 | 94 | 216 |
| 4 |  Иран | 20 | 14 | 25 | 59 |
| 5 |  Қазақстан | 18 | 23 | 38 | 79 |
| 6 |  Үндістан | 14 | 17 | 33 | 64 |
| 7 |  Тайвань | 13 | 16 | 38 | 67 |
| 8 |  Өзбекстан | 11 | 22 | 23 | 56 |
| 9 |  Тайланд | 11 | 9 | 32 | 52 |
| 10 |  Малайзия | 9 | 18 | 14 | 41 |

## Дереккөздер

Үлгі:Жазғы Азия ойындары 2010