Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Тәулік

Су, Қоянқай және Марал: астек күнтізбесінің 20 күн нышаны ішіндегі үшеуі, Күн тасынан.
**Тәулік** – тетелес бір күн мен бір түннің қосындысы. Күннің де, түннің де ұзақтығы өзгеріп, әр маусымда әр түрлі болып отырады. Тәуліктің ұзақтығын тұрақты шама деп есептеуге болады. Жуық түрде алғанда күн қанша ұзарса, түн сонша қысқарады. Шамалап алғандағы тәуліктің бұл тұрақтылығы біздің заманымыздан бұрын 4000 жылдықта анықталған. Бір тәулік ішінде Жер өз осін бір айналып шығады. Жердің өз осін бір айналып шығуына кететін уақыт жұлдыздық тәулік деп аталады. Жұлдыздық тәулік жуық түрде 23 сағат 56 минут 4 секундқа тең. Мұны тікелей бақылап анықтауға болады. Жұлдыздық тәулік – уақыттың астрономиядағы негізгі өлшемі. Ол 24-ке бөлінеді де, әрбір үлесі жұлдыздық сағат деп аталады. Жұлдыздық сағат кәдімгі сағаттан сәл кемірек, жуық түрде 59 минут 50,17 секунд болады. Уақытты жұлдыздық сағат бойынша өлшейтін аспаптар обсерваторияларда қолданылады. Жұлдыз уақыты – өзгермейтін тиянақты уақыт. Адам өмірі негізінен алғанда жұлдызға емес, Күнге байланысты. Сондықтан астрономияда “нақты күндік тәулік” ұғымы көбірек қолданылады. Бірақ нақты күндік тәуліктер бірдей емес, олардың ұзақтығы әр кезде әр түрлі болады. Себебі Күн (шын мәнінде Жер) кейде үдей, кейде баяу қозғалады. Нақты күндік тәуліктердің ең қысқасы, жұлдыздық уақыт өлшемімен – 24 сағат 3 минут 36 секунд (қыркүйек айының ортасы), ең ұзағы – 24 сағат 4 минут 27 секунд (қараша айының аяғы) болады. Шамасы үнемі өзгеріп тұратындықтан, нақты күндік тәуліктер өмірде сирек қолданылады. Халыққа қолайлы болуы үшін жыл ішіндегі нақты күндік тәуліктердің орташа мәні, яғни арифмет. ортасы алынған. Бұл уақыт орташа күндік тәулік деп аталады, ол 24 сағат асырқа тең. Нақты күндік уақыт орташа күндік уақытпен сәйкес келмейді. Ол екеуінің айырмасы астрономияда уақыт теңдеуі деп аталады. Уақыт теңдеуінің мәні жыл сайын шығып тұратын арнайы астрон. кестелерде келтіріледі. Уақыт теңдеуінің өзі де тұрақты емес, сондықтан кестелер жыл сайын қайта жасалады.

## Түсініктемелер
# Дүниежүзілік үйлестірілген уақыт

Сағаттық белдеулер картасы
**Дүниежүзілік үйлестірілген уақыт** (*UTC*) әлемнің көптеген елдерімен қолданылатын сағат пен уақытты реттеу стандарты.

UTC Гринвичтің ескірген орташа уақытының (GMT) орнына енгізілді, өйткені GMT шкаласы біркелкі емес және жердің тәуліктік айналуымен байланысты. Өз кезегінде, UTC шкаласы біркелкі атомдық уақыт шкаласына негізделген және азаматтық қолдануға ыңғайлы.

UTC уақыты қыста да, жазда да аударылмайды. Сондықтан жазғы уақытқа ауысатын мекендер үшін UTC-ке қатысты ауысу өзгереді. Жер шарының айналасындағы уақыт белдеулері UTC-ден оң немесе теріс ығысу ретінде көрінеді.

## Қолданылуы

Дүние жүзіндегі уақыт белдеулері UTC бойынша оң немесе теріс ығысуларды қолдану арқылы көрсетіледі. Ең атыс уақыт белдеуі UTC−12-ді 12 сағатқа артта қалдырады, ал ең Шығыс уақыт белдеуі UTC+14-ті UTC-ден он төрт сағатқа озып кетеді. 1995 жылы Кирибати Арал мемлекеті барлық Кирибати аралдарының күнтізбелерінде бір күн болу үшін Лайн аралдарындағы атоллдарын UTC−10-дан UTC+14-ке ауыстырды.

UTC көптеген интернет стандарттарында қолданылады. Интернет арқылы компьютер сағаттарын синхрондауға арналған желілік уақыт протоколы (NTP) UTC жүйесінен уақыт туралы ақпаратты жібереді. Егер дәлдік тек миллисекундтарда қажет болса, клиенттер ағымдағы UTC-ді бірнеше ресми UTC интернет-серверлерінен ала алады. Микросекундтық дәлдік үшін тұтынушылар жерсеріктерден уақыт ала алады.

UTC сонымен қатар ұшу және әуе қозғалысын басқару жоспарлары сияқты авиацияда қолданылатын уақыт стандарты болып табылады. Ауа-райы болжамдары мен карталар уақыт белдеулерімен және жазғы уақытпен шатастырмау үшін UTC пайдаланады. Халықаралық ғарыш станциясы UTC-ді уақыт эталоны ретінде пайдаланады.

## Сыртқы сілтемелер

* Current UTC Time
* BIPM UTC/TAI Уақыт сервері
# Кинорежиссёр

**Кинорежиссёр** — кино өнеріндегі негізгі профессияларының бірі, киноларда қойылатын ойындардың көркемдік жағын ұйымдастырушы.

## Тағы қараңыз

* Сценарист
* Режиссёр
* Театрлық режиссёр
* кинорежиссёрлер тізімі
* КСРО кинорежиссёрлерінің тізімі
* Авторлық киноның теориясы
# Корей тілі

|  |
| --- |
| Корей тілі |
|  Корей тілінің таралу аймағы  |
| Өз атауы: | 한국어, 조선말 韓國語, 朝鮮語
 |
| Айтылуы: |
хангуко/чосонмаль
 |
| Елдер: |
КХДР, Корея Республикасы, Қытай, Жапония, АҚШ, Канада, Ресей
 |
| Ресми күйі: |  КХДР  Корея Республикасы, Яньбянь-корей автономиялық округі (ҚХР)
 |
| Реттейтін мекеме: |
Оңтүстік Кореяда — корей тілінің Ұлттық институты
 |
| Сөйлеушілер саны: |
78 млн. адам
 |
| Рейтинг: |
13
 |
| Классификация |
| Санаты: |
Еуразия тілдері
 |
|
Оқшауланған
 |
| Жазуы: |
хангыль, ханча
 |
| Тіл коды |
| МЕСТ 7.75–97: |
коо 330
 |
| ISO 639-1: |
ko
 |
| ISO 639-2: |
kor
 |
| ISO 639-3: |
kor
 |
| Тағы қараңыз: Жоба:Лингвистика |

"Хангуко"(한국어) және "Чосоно" (조선어)
**Корей тілі** (кор. 한국어/조선말 хангуко/чосонмаль) — КХДР мен Корея Республикасының мемлекеттік тілі. 78 миллионға жуық адам сөйлейді. Қытай, Жапония, АҚШ, Ресей, Қазақстан, Өзбекстан елдерінде таралған.Солтүстік Кореяда "чосонмаль" (조선말) немесе "чосоно"(조선어), ал Оңтүстік Кореяда "хангунмаль/хангуго" (한국말/한국어) немесе "куго" (국어, мемлекеттік тіл) деген атаулары қолданылады.

## Тіл шоғыры

Корей тілі туыстық тегі жөнінен ешқандай тілдік топқа қосылмайды. Грамматикалық құрылысы жағынан жалғамалы тіл. Кейбір ғалымдар лексикалық, фонетикалық және морфологиялық, синтаксистік ұқсастығына қарап, Корей тілін Алтай тілдері (түркі, моңғол, тұңғыс-маньчжур тілдері) шоғырына қосып жүр. Корей тілі солтүстік-шығыс, солтүстік-батыс, орталық, оңтүстік-шығыс, оңтүстік-батыс және чеджудо (аралдың атымен аталған) диалектілеріне бөлінеді. Әдеби тілі орталық диалекті негізінде қалыптасқан.

## Грамматикасы

Корей тілінде 40 фонема бар. Екі дауыссыз қатар келмейді. Дауыстылар үндестігі басым. Сөз табы 5 топқа бөлінеді. Етістіктің жақтық, сандық және род категориялары жоқ. КХДР-де корей жазуы, Корея Республикасында аралас қытай-корей жазуы қолданылып жүр.

Корей тілінің әлем бойынша тарауы. Қызыл – ана тілі, қызғылт сары – ресми тіл, жасыл – азшылық тілі.Ұлттық жазуы "хангыль" (한글 - корей жазуы) деп аталады.

## Дереккөздер

Қазақ Энциклопедиясы, 11 - том
# Орыс тілі[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

|  |
| --- |
| Орыс тілі |
|  |
| Өз атауы: |
русский язык
 |
| Айтылуы: |
[ˈrùskʲɪi̯ jɪˈzɨ̀kʰ]
 |
| Елдер: |
Ресей, Посткеңестік кеңістік елдері, Израиль, Моңғолия, Финляндия, Шығыс Еуропа елдері, Германия, Аустрия, Франция, АҚШ
 |
| Аймақтар: |
Оңтүстік Осетия, Абхазия, Днестр бойы; АҚШ-тың, Канаданың, Қытайдың, Аустралияның, Шпицбергеннің мегаполистері.
 |
| Ресми күйі: |
 Елдер: [көрсет ►]
 Ресей
 Беларусь
 Қазақстан
 Қырғызстан
 Тәжікстан
 Оңтүстік Осетия (жартылай мойындалған мемлекет)
 Абхазия (жартылай мойындалған мемлекет)
 Транснистрия (мойындалмаған мемлекет)
*Молдова:** Ғағауызстан
* Днестр бойы АТО

*Румыния:Тулча*
	+ Каракалиу коммунасы
	+ Слава Черкеза коммунасы
	+ Сарикёй коммунасы
	+ Журиловка коммунасы
	+ К. А. Росетти коммунасы
	+ Кришан коммунасы
* *Констанца*
	+ Гиндерешть коммунасы
* *Сучава*
	+ Мушеница коммунасы

*Украина:** Днепропетровск облысы
* Донецк облысы
* Запорожье облысы
* Луганск облысы
* Николаев облысы
* Одесса облысы
* Харьков облысы
* Херсон облысы
* Севастополь
* *Қырым АР:*
	+ Ялта
* Қырым АР (кейбір ресми функциялар)

 Халықаралық ұйымдар: [көрсет ►]
 БҰҰ (алты жұмыс тілдерінің бірі)
 ТМД
Еуразиялық Экономикалық Қауымдастығы ЕЭҚ
 ОДКБ
Шанхай ынтымақтастық ұйымы ШЫҰ
Антарктида жайлы келісім секретариаты АКС
 ЕҚЫҰ
 ХСМ
 ХҚС
ГУАМ
Одақтас мемлекет

 |
| Реттейтін мекеме: |
Орыс тілінің институты
 |
| Сөйлеушілер саны: | **Ана тілі:** 161,7 млн адам (2013) **Екінші тіл:** 110,0 млн адам (2009) **Жалпы саны:** 254,0 млн адам (2009)
 |
| Рейтинг: |
Ана тілі: **8** (2009) Жалпы саны: **5** (2009)
 |
| Классификация |
| Санаты: |
Еуразия тілдері
 |
|
Үнді-Еуропа әулеті
Балтық-славян тармағы
Славян тобы
Шығыс славян топ тармағы
 Туыстас тілдер: украинша, беларусь
 |
| Жазуы: |
кириллица (орыс әліпбиі)
 |
| Тіл коды |
| МЕСТ 7.75–97: |
рус 570
 |
| ISO 639-1: |
ru
 |
| ISO 639-2: |
rus
 |
| ISO 639-3: |
rus
 |
| Тағы қараңыз: Жоба:Лингвистика |

**Орыс тілі**  (өз атауы — *русский язык*) — орыс халқының ана тілі. Үнді-еуропа тілдерінің шығыс-славян тілдері тобына жатады. Орыс тілін зерттейтін ғылым русистика деп аталады.

## Әліпбиі

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| А а | Б б | В в | Г г | Д д | Е е | Ё ё |
| Ж ж | З з | И и | Й й | К к | Л л | М м |
| Н н | О о | П п | Р р | С с | Т т | У у |
| Ф ф | Х х | Ц ц | Ч ч | Ш ш | Щ щ | Ъ ъ |
| Ы ы | Ь ь | Э э | Ю ю | Я я |  |  |

Жалпы Қазақ кирил әліпбиінде бар әріптермен дыбыстары сәйкес келеді. Санаулы кейбіреулерінен басқа. Ж әрпі этаж сөзіндегі ж тәрізді дыбысталады және ХФӘ бойынша [ʒ] әріпімен белгіленеді. Қазақша Ж немесе Ағылшын және басқа да тілдердегі сөздердің дыбысын жеткізу үшін "ДЖ" аффрикатасын қолданады (Джинсы, Джип және т.б.), Ы ұзын ЫЫЙ (/ɨ/) деген дыбыс береді.

## Дереккөздер
# Тай тілі

| Thai ภาษาไทย *phasa thai* |
| --- |
| Сөйлеу орны: | Тайланд, Малайзия, Камбоджа, Бирма, Лаос, АҚШ, Канада, Франция, Англия |
| Барлық сөйлеушілері: | 60 миллионнан астам |
| Тіл ұясы: | Tai–Kadai  Tai   Southwestern    East Central     Chiang Saeng languages      **Thai**  |
| Жазу әдісі: | тай алфавиті  |
| Ресми күйі |
| Ресми күйі бар жері: | Тайланд |
| Реттеушісі: | Тайланд Патшалық институты |
| Тіл белгілері |
| ISO 639-1: | th |
| ISO 639-2: | tha |
| ISO 639-3: | tha  |
|
Үлгі:Infobox Language/Indic |

**Та́й тілі** (ภาษาไทย /pʰa:sa:tʰɑj/, *пхаса-тхай*) — Тайландтың ресми тілі.
Тай тілі лаос және шан тіліне өте жақын.

Тай пернетақтасы
# Адамды ұрлау[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

**Адамды ұрлау** (ағылш. *theft; kidnapping; abduction of man*) - қылмыстық заңга сәйкес — *жеке адамға қарсы қылмыс*.

* Адамды ұрлау — төрт жылдан жеті жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады.
* Дәл сол әрекет:

1. алдын ала сөз байласып адамдар тобымен;
2. бірнеше рет;
3. өмір мен денсаулыққа қауіпті күш қолданып;
4. қару немесе қару ретінде пайдаланылатын заттарды қолданып;
5. кәмелетке толмағандығы көрінеу адамға қатысты;
6. кінәліге жүктілік жағдайында екендігі керінеу әйелге қатысты;
7. екі немесе одан да көп адамға қатысты;
8. пайдакүнемдік ниетте жасалса - мүлкін тәркілеп немесе онсыз жеті жылдан он екі жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады

* Осы баптың бірінші немесе екінші бөліктерінде көзделген әрекеттер, егер оларды:

1. ұйымдасқан топ жасаса;
2. ұрланған адамды пайдалану мақсатында жасалса;
3. абайсызда жәбірленушінің өлуіне немесе өзге ауыр зардаптарға әкеп соқса, — мүлкін тәркілеп немесе онсыз он жылдан он бес жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады..

## Дереккөздер
# 18 маусым[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **2026 жылғы маусым** | >> |
| Жек | Дүй | Сей | Сәр | Бей | Жұм | Сен |
|  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |  |  |  |  |
| **MMXXVI** |

**Маусымның 18** — Григориан күнтізбесінде жылдың 168-ші күні (кібісе жылдарда 169-шы). Жылдың аяғына 197 күн қалады.

## Мерекелер

```
Санат:Маусымның 17 күніндегі мерекелер
```

## Оқиғалар

1830 — Федор Шубин ІІ Ақмола бекінісінің салынуы туралы жарлық шығарды.

## Туғандар

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

|  |
| --- |
|  |
| **Жыл айлары мен күндері** |
| Қаңтар | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Ақпан | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 (29) |
| Наурыз | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Сәуір | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Мамыр | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Маусым | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Шілде | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Тамыз | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Қыркүйек | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Қазан | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Қараша | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Желтоқсан     | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
# Куаңжу[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

|  |
| --- |
| Тікелей орталыққа бағынатын қала (куаңёкси) |
| Кванджу |
| 광주 광역시 光州廣域市 |
|  |
| Әкімшілігі |
| Ел |  Корея Республикасы |
| Кіреді |
Хонам аймағы
 |
| Енеді |
5 ку
 |
| Тарихы мен географиясы |
| Координаттары | 35°10′00″ с. е. 126°55′00″ ш. б.﻿ / ﻿35.16667° с. е. 126.91667° ш. б.﻿ / 35.16667; 126.91667    |
| Жер аумағы |
501,36 км² (6 орын)
 |
| Уақыт белдеуі |
+9
 |
| Тұрғындары |
| Тұрғыны |
1 439 031 адам (2009)
 |
| Тығыздығы |
2840 адам/км²
 |
| eng.gjcity.net/main.jsp |
|  |
| Түсініктемелер: **Кванъёкси** — тхыкпёльси және то қатарындағы шекаралық-әкімшілік бірліктің бірі болып табылады. Оңтүстік Кореяда 6 тіке қарасты қала: Пусан, Тэгу, Инчхон, Кванджу, Тэджон және Ульсан. Кванджу және Тэджон аймаққа (ку) бөлінген; басқалары аймаққа (ку) және уездерге (кун) бөлінген |
|  |

|  |
| --- |
| **Куаңжу** |
|  |
| Хангыль | 광주광역시 |
| Ханча | 光州廣域市 |
| Маккьюн — Райшауэр | Kwangju-kwangyŏksi |
| Жаңа романизация | Gwangju-gwangyeoksi
  |

**Куаңжу́** — ауқымы бойынша Оңтүстік Кореядағы 6 орынды алатын қала. Куаңжу ешбір провинция құрамына кірмейтін тікелей орталыққа бағынатын қала. Бірақ бұл жерде Чолла-Намдо провинциясының үкіметі орналасқан.

## Тарихы

Қаланың негізі б.з.д 57 жылы салынған. Пэкче мемлекетінің әкімшілік орталықтарының бірі болған. Бұл жерде корей поэзиясының стилі — *каса* пайда болған.

1914 жылы қаланы Сеулмен теміржол арқылы біріктірген. Осыдан кейін бұл жердегі өнер кәсіп қарқынды дами бастады.

1929 жылы, яғни, Жапонияның отарлық саясаты кезінде, жапон және корей студенттері арасында аймақтық қақтығыстар орын алды.

1980 жылдың 18 мамыры мен 27 мамыры аралығында Куаңжу көтерілісі (кор. 광주 민주화 운동, Gwangju minjuhwa undong; "Куаңжу демократияландыру қолғалысы") өткен. Бұл көтеріліс наразылық акциясы бола, мемлекеттік күштер қатысушыларды аяусыз басып-жаншып өткен оқиға болып тарихта қалған.
# Ульсан

Үлгі:ЕМ-Оңтүстік Корея
**Ульсан**  (кор. 울산광역시?, 蔚山廣域市?) — Оңтүстік Кореяның оңтүстік-шығыс жағында, Жапон теңізінің жанында, Пусаннан 70 километр солтүстікке қарай орналасқан қала. Географиялық координаталары: 35°33′00″ с. е. 129°19′00″ ш. б.﻿ / ﻿35.55000° с. е. 129.31667° ш. б.﻿ / 35.55000; 129.31667   .

## Әкімшілік бөлінісі

Ульсан 4 ауданға («ку») және 1 уездге («кун») бөлінген.

* аудан (ку) Пукку (북구; 北區)
* аудан (ку) Тонгу (동구; 東區)
* аудан (ку) Чунгу (중구; 中區)
* аудан (ку) Намгу (남구; 南區)
* уезд (кун) Ульджу (울주군; 蔚州郡)

## Спорт

Қаланың «Ульсан Хёндэ» атты футбол командасы бар.

## Халықаралық қатынастары

### Ағайынды-қалалар

* Жапония Хаги, (1968)
* Қытай Республикасы Хуалянь, (1981)
* АҚШ Портленд, (1987)
* Қытай Чанчунь, (1994)
* Түркия Измир, (2002)
* Бразилия Сантус, (2002)
* Вьетнам Провинция Кханьхоа, (2002)
* Ресей Томск, (2003)

### Серіктес-қалалар

* Қытай Гуанчжоу, (2000)
* Қытай Яньтай, (2001)
* Қытай Уси, (2006)
* Жапония Ниигата, (2006)
* Қытай Циндао, (2009)
* Қазақстан Қарағанды облысы, (2010)
* Жапония Кумамото, (2010)
# Тэджон[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

|  |
| --- |
| Тікелей орталыққа бағынатынқала (кванёкси) |
| Тэджон |
| 대전 광역시 大田廣域市 Daejeon |
| Әкімшілігі |
| Кіреді |
Хосо аймағы
 |
| Енеді |
5 ку
 |
| Мэр |
Йом Хоң Чуль
 |
| Тарихы мен географиясы |
| Координаттары | 36°20′30″ с. е. 127°24′33″ ш. б.﻿ / ﻿36.34167° с. е. 127.40917° ш. б.﻿ / 36.34167; 127.40917    |
| Жер аумағы |
539,84 км²
 |
| Уақыт белдеуі |
+9
 |
| Тұрғындары |
| Тұрғыны |
1 502 579 адам (2009)
 |
| Тығыздығы |
2,900 адам/км²
 |
| daejeon.go.kr/english/index.jsp |
|  |
|  |
|  |

**Тэджон** — Оңтүстік Кореяның орталығында орналасқан, тікелей орталыққа бағынатын қала, Чхунчхон-Намдо провинциясының әкімшілік орталығы . Оңтүстік Кореяның ғылыми-техникалық астанасы болып саналады. Көлемі бойынша 5 Корея қаласы.

## География

Қаланың географиялық координаталары: 36° 10' ~ 36° 29' с.ш. 127° 14' ~ 127° 33' в.д.

Тэджон Сеул қаласынан 167, Пусаннан 294 және Кванджудан 169 км шақырым жерде, Оңтүстік Кореяның орталық бөлігіне орналасқан.

## Климаты

Тэджонда ылғал муссонды климат. Қысы салқын және шуақты. Қыстың ұзақтығы шамамен 2 ай, жазы ыстық және жаңбырлы, оның ұзақтығы - 5 ай.

## Тарихы

Бұл қалада теміржол салынбас бұрын, Ханбат қаласы деп аталған. 1905 жылы Сеулден Пусанға бағытталған теміржол жүйесі салынғанда, осы қалады теміржол бекеті салынған. 1932 жылы Чхуннам провинциясының астанасын Конджу қаласынан Тэджонға алмастырған.

## Әкімшілік бөлінісі

Тэджон 5 ауданға ("ку") бөлінген.

| Атауы | Хангыль | Ханча |
| --- | --- | --- |
| Тэдокку | 대덕구 | 大德區 |
| Тонгу | 동구 | 東區 |
| Чунгу | 중구 | 中區 |
| Согу | 서구 | 西區 |
| Юсонгу | 유성구 | 儒城區 |

## Города-побратимы

* Жапония Ода, (1987)
* АҚШ Сиэтл, (1989)
* Мажарстан Будапешт, (1994)
* Қытай Нанкин, (1994)
* Канада Калгари, (1996)
* Мексика Гвадалахара, (1997)
* Швеция Уппсала, (1999)
* Ресей Новосибирск, (2001)
* Аустралия Брисбен, (2002)
* Вьетнам Биньзыонг провинциясы, (2005)
* Жапония Саппоро, (2010)

## Атақты тұлғалар

* Ким Анна

## Сыртқы сілтемелер

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Ортаққорда бұған қатысты медиа санаты бар: Daejeon |

* Қаланың ресми сайты Мұрағатталған 30 қарашаның 2006 жылы.  (ағыл.)