# 2014 жыл

| Жылдар
 |
| --- |
|  2010 · 2011 · 2012 · 2013 —  **2014**  — 2015 · 2016 · 2017 · 2018
 |
| Онжылдықтар
 |
| 1990 жж. · 2000 жж. — **2010 жж.** — 2020 жж. · 2030 жж. |
| Ғасырлар
 |
| XX ғасыр

```
— **XXI ғасыр**
```

 **— XXII ғасыр** |

|  |
| --- |
| III мыңжылдық
 |
| XIX ғасыр

```
— XX ғасыр
—  **XXI ғасыр**
```

 **— XXII ғасыр**

```
— XXIII ғасыр
```
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1990 жж. |  1990
 |  1991
 |  1992
 |  1993
 |  1994
 |  1995
 |  1996
 |  1997
 |  1998
 |  1999
 |
|  |
| 2000 жж. |  2000
 |  2001
 |  2002
 |  2003
 |  2004
 |  2005
 |  2006
 |  2007
 |  2008
 |  2009
 |
| 2010 жж. |  2010
 |  2011
 |  2012
 |  2013
 |  2014
 |  2015
 |  2016
 |  2017
 |  2018
 |  2019
 |
| 2020 жж. |  2020
 |  2021
 |  2022
 |  2023
 |  2024
 |  2025
 |  2026
 |  2027
 |  2028
 |  2029
 |
| 2030 жж. |  2030
 |  2031
 |  2032
 |  2033
 |  2034
 |  2035
 |  2036
 |  2037
 |  2038
 |  2039
 |
| 2040 жж. |  2040
 |  2041
 |  2042
 |  2043
 |  2044
 |  2045
 |  2046
 |  2047
 |  2048
 |  2049
 |
| 2050 жж. |  2050
 |  2051
 |  2052
 |  2053
 |  2054
 |  2055
 |  2056
 |  2057
 |  2058
 |  2059
 |
| 2060 жж. |  2060
 |  2061
 |  2062
 |  2063
 |  2064
 |  2065
 |  2066
 |  2067
 |  2068
 |  2069
 |
| 2070 жж. |  2070
 |  2071
 |  2072
 |  2073
 |  2074
 |  2075
 |  2076
 |  2077
 |  2078
 |  2079
 |
| 2080 жж. |  2080
 |  2081
 |  2082
 |  2083
 |  2084
 |  2085
 |  2086
 |  2087
 |  2088
 |  2089
 |
| 2090 жж. |  2090
 |  2091
 |  2092
 |  2093
 |  2094
 |  2095
 |  2096
 |  2097
 |  2098
 |  2099
 |
|  |
| 2100 жж. |  2100
 |  2101
 |  2102
 |  2103
 |  2104
 |  2105
 |  2106
 |  2107
 |  2108
 |  2109
 |

 |
|  |

**2014 жыл басқа күнтізбелерде**| Грегориан күнтізбесі | 2014 *MMXIV* |
| Юлиан күнтізбесі | 2013 — 2014 (14 қаңтардан бастап) |
| Рим қаласының құрылуынан бастап | 2766 — 2767 (4 мамырдан бастап) |
| Византия күнтізбесі | 7522 — 7523 (14 қыркүйектен бастап) |
| Еврей күнтізбесі  | 5774 — 5775
ה'תשע"ד — ה'תשע"ה |
| Ислам күнтізбесі | 1435 — 1436 |
| Армения күнтізбесі | 1463 *ԹՎ ՌՆԿԳ*
 |
| Қытай күнтізбесі | 4710 — 4711 癸巳 — 甲午 қара жылан — көк жылқы |
| Ефиопия күнтізбесі | 2006 — 2007 |
| Инду күнтізбесі |  |
| - *Викрам самват* | 2070 — 2071 |
| - *Шака самват* | 1936 — 1937 |
| - *Кали-юга* | 5115 — 5116 |
| Иран күнтізбесі | 1392 — 1393 |

**2014 жыл** — Григориан күнтізбесі бойынша аптаның үшінші күні, яғни сәрсенбіде басталады. Кібісе жыл емес.

Бұл біздің заманымыздың 2014 жылы, III мыңжылдықтың 14-жылы, XXI ғасырдың 14-жылы, 21 ғасырдың 2-онжылдығының 4-жылы, 2010 жылдардың 5-жылы болып табылады.

## Оқиғалар

### Қаңтар

* 1 қаңтар - Латвия еуроға өтіп, Еурозонаның 18 мүшесіне айналды.

### Ақпан

* 7 ақпан—23 ақпан — Сочиде (Ресей) XXІІ Қысқы олимпиада ойындары өтеді.

### Наурыз

### Сәуір

* 4 сәуір — Microsoft корпорациясы Windows XP операциялық жүйесінде жұмыс жасайтын (қолдайтын) бағдарламаларды шығаруды тоқтатады..

### Мамыр

* 9 мамыр—25 мамыр — Беларусь астанасы Минскте шайбалы хоккейден 78-інші Әлем біріншілігі өтеді.

### Маусым

* Европарламентте сайлау болады.
* 13 маусым—13 шілде — Бразилияда футболдан XX Әлем біріншілігі болады.

### Шілде

* Меркурийді зерттеуге арналған BepiColombo ғарыш аппаратын ұшырылады.

### Тамыз

### Қыркүйек

### Қазан

* 23 қазан — күн тұтылуы болды.

### Қараша

* 4 қараша — АҚШ Конгрессінде сайлау болады.

### Желтоқсан

### Күндері белгісіз

### Қазақстанда

* 17 қаңтар - Нұрсұлтан Назарбаев республикада төртінші мұнай өңдеу зауытын салу мерзімін белгілеуді тапсырды.
* 27 қаңтар - Мұнай және газ министрі Ұзақбай Қарабалин Павлодар және Шымкент мұнай өңдеу зауыттарын жаңғырту жұмыстарының басталғаны туралы хабарлады.
* 11 ақпан - Таңертең деваливация орын алып, ұлттық валюта 20% - ға құнсызданды. Санаулы минуттарда доллар 30 теңгеге өсті.
* 27 ақпан - ҚР Президенті Нұрсұлтан Назарбаев 2 сәуірден бастап жыл соңына дейін шағын және орта бизнес субъектілерін тексеруге мораторий жариялады.
* наурыз - Павлодар облысының бұрынғы әкімі Ерлан Арын 1,6 миллиард теңгені жымқырды, алаяқтық жасады және пара алды деп айыпталды.
* 3 наурыз - Қазақстанның экономика және бюджеттік жоспарлау министрі Ерболат Досаев квазимемлекеттік сектор объектілерін жекешелендірудің басталғаны туралы хабарлады.
* 31 наурыз - Қарағанды облысында Көкпекті өзені бөгетінің бұзылуына байланысты жағаға төгіліп, Көкпекті кентіне су басқан. 5 адам қаза тауып, алтауы ауруханаға жеткізілді. 284 адам эвакуацияланды, оның ішінде 86 бала.
* 2 сәуір - Кәрім Мәсімов Президент Әкімшілігінің Басшысы қызметінен кетіп Қазақстан Республикасының премьер министрі қызметін қайта басқарды.
* 3 сәуір - Қорғаныс министрі қызметіне Серік Ахметов тағайындалды.
* 17 сәуір - "Жол қозғалысы" туралы заң жобасы енгізілді. Осылайша, Қазақстанда жол қозғалысы ережелерін бұзғаны үшін айыппұл мөлшері заң жүзінде ұлғайды.
* 30 сәуір - Алғашқы қашықтықтан KazEOSat-1 зондтау спутнигі ұшырылды. Қазақстандық Жерді қашықтықтан зондтау спутнигі Куру ғарыш айлағынан (Француз Гвианасы) ұшырылды.
* 29 мамыр - Астанада Ресей Беларусь және Қазақстан Президенттері Еуразиялық экономикалық одақ құру туралы шартқа қол қойды.
* 21 маусым - Жергілікті уақыт бойынша сағат 12.30-да Қарағандыдан 26 шақырым жерде магнитудасы 4,8, тереңдігі 40 шақырым жер сілкінісі болды.
* 26 шілде - Алматыда Достық Плаза сауда және ойын-сауық орталығы ашылды. Ол Самал-2 ауданында, Достық даңғылы мен Жолдасбеков көшесінің қиылысында орналасқан.
* 16 тамыз - Алматы облысында магнитудасы 5,2 жер сілкінісі болды. Алматыда 4-5 балдық жер асты дүмпулері сезілді. Жер сілкінісінің эпицентрі Алматыдан шығысқа қарай 35 шақырым және Талғардан оңтүстік-шығысқа қарай 19 шақырым жерде орналасқан. Жер сілкінісінен зардап шеккендер мен қиратулар болған жоқ.
* 30 тамыз - Алматыда Мақатаев көшесі мен Сейфуллин даңғылының қиылысында жаңа MEGA сауда орталығы – MEGA Park ашылды.
* 5 қыркүйек - ҚР Ұлттық Банкі теңге бағамының АҚШ долларына қатысты ауытқу дәлізін бір доллар үшін 170-188 теңгеге дейін кеңейтті.
* 14 қазан - Қазақстан Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартты ратификациялады.
* 16 қазан - Астананың қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотында ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі басшысының бұрынғы орынбасары Муслім Өміряевке үкім шығарылды. Аса ірі мөлшерде пара алғаны үшін шенеунік мүлкі тәркіленіп, қатаң режимдегі колонияға он жылға сотталды.
* 22 қазан - Мемлекет басшысының Жарлығымен Серік Ахметов басқа жұмысқа ауысуына байланысты Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрі қызметінен босатылды.
* 24 қазан - Лион қаласының апелляциялық соты БТА Банкінің бұрынғы басшысы Мұхтар Әблязовты экстрадициялау туралы шешім қабылдады. Француз әділетінің шешіміне сәйкес Ресейге экстрадициялауға басымдық берілді.
* 25 қазан - ҚР Паралимпиадалық құрамасы Азия пара ойындарынан оралып, жалпы командалық есепте 11-ші орын алып, 24 медаль жеңіп алды. Қазақстан құрамасында 7 алтын, 6 күміс және 11 Азиада қола медалі пайда болды.
* 11 қараша - ШҚО әкімі болып Даниал Ахметов тағайындалды.
* 8-16 қараша - Ауыр атлетикадан Әлем біріншілігі өтті
* 17 қараша - Таңертең Алмалы ауданының аумағындағы оқу орнында АӘД сабақтары кезінде граната жарылды. Жарылыс салдарынан 12 оқушы зардап шекті, бір оқушы қаза тапты.
* 19 қараша - Бұрынғы премьер-министр, ҚР Қорғаныс министрі Серік Ахметовке сыбайлас жемқорлыққа айып тағылып, үй қамағына алынды.
* 8 желтоқсан - Канада мен АҚШ-қа Алматы маңындағы CRJ-200 ұшақ апаты туралы қорытынды есеп жобасы жіберілді. Алматы әуежайы маңындағы CRJ-200 әуе кемесімен болған апатты тергеу жөніндегі комиссияның кеңейтілген отырысы барысында түпкілікті есептің жобасы дайындалды.
* 23 желтоқсан - Ұлттық банк айырбастау пункттерінде шетел валютасын сату бағамынан сатып алу бағамының ауытқу шектерінің қолданылуын ұзартты.

## Туғандар

*Тағы қараңыз: Санат:2014 жылы туғандар*

## Қайтыс болғандар

*Тағы қараңыз: Санат:2014 жылы қайтыс болғандар*

## Тағы қараңыз

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Ортаққорда бұған қатысты медиа санаты бар: 2014 |

  2014 жыл
## Түсініктемелер

| 2014 жылға арналған күнтізбе |
| --- |
| Қаңтар

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |  |

 | Ақпан

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  |  |  |  |  | 1 | 2 |
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |  |  |

 | Наурыз

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  |  |  |  |  | 1 | 2 |
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 |  |  |  |  |  |  |

 |
| Сәуір

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |  |  |  |  |

 | Мамыр

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |

 | Маусым

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  |  |  |  |  |  | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |

 |
| Шілде

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 31 |  |  |  |

 | Тамыз

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |

 | Қыркүйек

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |  |  |  |  |

 |
| Қазан

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |  |

 | Қараша

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
|  |  |  |  |  | 1 | 2 |
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |

 | Желтоқсан

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Дс | Сс | Ср | Бс | Жм | Сн | Жк |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |  |  |  |  |

 |