Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Антисемитизм[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

**Антисемитизм** - *[Ӏнжілдегі Сим - Нүқ пайғамбардың ұлдарының бірінің атымен байланысты]* — еврейлерге қатысты жауласқан өшпенділіктің, ұлттық санаспаушылықтың түрі. Антисемитизм түп-тамыры Таяу Шығыстағы мемлекеттер мен халықтардың өзара жауыққан сонау ежелгі Ӏнжіл заманынан бастау алады. Кейіннен Еуропаға және басқа елдерге тараған еврейлер ұлттық және діни кемсітушілікке ұрынды.

Cover page of Marr's *The Way to Victory of Germanicism over Judaism*, 1880 edition Антисемитизм күрт қарқынды дамуы XX ғасырдағы реакциялық әлеуметтік-саяси күштердің ұлтшылдықтың бұл түрін бейбітшілікпен, демократиямен және дамумен күрес үшін қолдануында. Антисемитизм жабайы, тұрпайы, бұқаралық түрлері (геноцид, қырып-жою) "бүкіләлемдік еврейлердің сыбайластығы" желеуімен фашистік Германия 6 млн, II дүниежүзілік соғыс кезінде кеңестік 3 млн-дай еврейлердің қырғынға ұшырағаны белгілі. Антисемитизм түрлері соғыстан кейінгі жылдарда көптеген ел¬дерде жалғасын тапты (Франциядағы лепеневшілер, АҚШ-тағы жекелеген фа-шистік ұйымдардың іс-әрекеттері, КСРО-дағы қолдан жасалған "кісі өлтіруші дәрігерлер ісі", қазіргі Ресейдегі "Память" ұйымы және т.б.). Антисемитизм сионизмнің отына май құйып, сырттай ұлттық санаспаушылықтың қарама-қарсы бағытын дамытып, әлемнің түкпір-түкпіріндегі еврейлердің Израильге жаппай көшуіне түрткі болады.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Ортаққорда бұған қатысты медиа санаты бар: Antisemitism |

## Дереккөздер
# Pepsi[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Үлгі:Infobox

"Пепси-кола эмблемасы"
**Пепси** (ағылш. *Pepsi*) - дүние жүзіне кең тараған сусындардың бірі (бұрынғы атауы *Пепси-Кола*). "Пепси-кола" экстрактына қола антиль жаңғағы, лимон шырыны, Мадагаскар ванилі, оңтүстік және шығыс елдерінде өсетін экзотикалық өсімдіктердің хош иісті майлары кіреді.

## Тарихы

Пепси сусынын 1898 жылы американдық фармацевт Калеб Брэдхэм ойлап тапты. “Брэд сусыны” деп аталған бұл сусынның құрамына жаңғақ сусыны кіреді.Ол бұл сусынға емдік қасиеттерін қосып, пепси асқорыту жүйесіне қатысатынына сенімді болды.Қазіргі біз білетін есімі “пепси сусыны”1903 жылы берілді.
1923 жылы қант бағасының жоғарылауы және 1-ші дүние жүзі соғысы кесірінен Pepsico компаниясы құрдымға ұшырады.Бұл компанияның активы бейтаныс миллионерге сатылып кетті.Бұл сусындар бір адамға тиесілі деген ұғым бар.1923 жылы Крах компаниясы сусынның құпия формуласынан айырылды.Калеб Дэвис Брэдман бұл мәселені шешу үшін, соттың алдында сусынның құрамын таныстыру ғана емес, бұл мәліметтің шыңдығына көздерін жеткізуге міндетті болды.
8 жылдан кейін компания тағы да тақырға отырды, бірақ 30-шы, яғни деппрессия кезінде АҚШ-та Pepsico компаниясы «Кока- кола» компаниясына қарсы керемет жоба ұйымдастырды.»Пепси кола»көлемі 12унций 5 центқа бөтелке сатты ал «кока- кола» сусыны көлемі 6 унций 5 центке сатылды. «Кока-кола» компаниясы өз сусының басқа бөтелкеде шығара алмады, өйткені бұл компанияда 1 миллиард 6 унцийлік артық бөтелке болды.1939 жылы «пепси-сусыны» жас өспірімдер арасында танымал болып кетті.
2-ші Дүниежүзілік соғыс кезінде бұл компания Royal Crown және dr.Pepper компанияларын жолда қалдырып «Кока-коладан» кейін 2 орынды иеленді.50-ші жылдың басында «кока- кола» компаниясы «пепси-кола» компаниясын 5 рет шаңына жуытпады.

## Дереккөздер

## Сілтемелер

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Ортаққорда бұған қатысты медиа санаты бар: Pepsi |
# Дин Мартин[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

**Дино Пол Крочетти** — американдық эстрада-джаз әншісі, итальяндық тектен шыққан актер. Дин Мартин ретінде танымал.

Дин Мартиннің жас кезі
## Балалық шағы

1917 жылы 7-маусымда АҚШ-тың Стьюбенвилл жерінде итальяндық иммигранттар Гаэтано мен Анджела Крочетти отбасында дүниеге келген. Дин бала кезінен еңбексүйгіш болған. Ата-анасына көмектескен. 1920 жылдардың басында Стьбенвиллде қылмыс жасау дәрежесі күрт өскендіктен қаланы «Кішкентай Чикаго» деп атаған. Мартин осыған төтеп бере алмады. Жас кезінде Мартин Джимми Грекпен, Сэмми Дэвиспен көрші тұрған. Мартин отбасында екінші әрі кенже бала болған. Ол тек итальян тілінде сөйлеген. Сондықтан 5 жасында мектепке бармады. Болашақ актер әрі әнші болатын Мартин әрқашан ағылшын тілін білмейтінін мойындап, ұялатын.

## Жас кезі

Жасөспірім шағында музыкаға қызығып, ұрмалы аспаптарда ойнай бастаған. Сыныптастарының оның ағылшын тілін білмеуінен кемсітіп, Дин мектепте толық бітірмеген. Алайда, кейбір деректерде ол орташа білім алған деп жазылған.

Жас кезінде бокспен айналысқан. 16 жасында екінші орта салмақтағы боксер болған.

20 жасына таман Мартин спортты тастап, музыкалық топтарда өнерін көрсете бастайды. Алғаш рет Кливлендте Эрни Маккейдің басқаруымен оркестрде өнер көрсетеді. Гарри Миллзаның көмегімен ән айтады. 1940 жылдарға қарай Сэмми Уоткинстың оркестрімен өнер көрсетеді.

## Отбасы

1941 жылы Мартин Элизабет Энн Макдональдқа үйленеді. Осы неке 1949 жылы ажырасумен аяқталады. Элизабет Энн алкоголизммен азап шеккен. Алайда, олардың 4 баласы болған. 1943 жылы Мартин Нью-Йоркке көшіп келеді. «Riobamba» клубында ән айтып жүріп, Фрэнк Синатрамен танысады. 1944 жылдары Екінші Дүниежүзілік соғыс кезінде Дин «Дин Мартиннің әндері» бағдарламасының радиожүргізушісі болып жүреді.

1955 жылы 25-желтоқсанда Калифорния штатындағы Беверли-Хиллз жерінде қайтыс болған.

## Актерлік шеберлігі

Дин Мартиннің алғашқы басты рөлдері - «Жас арыстандар» атты әскери драмада болған. Фрэнк Синатрамен «И подбежали они» атты шығармада басты рөл ойнайды.

## Телесериалдары

* «Белый воротничок»
* «Друзья»
* «Доктор Хаус»
* «Американский папаша!»
* «Западное крыло»
* «Клан Сопрано»

## Марапаттаулары

* Алтын глобус
* Ең үздік комедия немесе мюзиклдағы ер рөлі(1968 жыл)
* Комедиялық шоудағы ең үздік актер (1968,1969,1970 жылдары)

## Дереккөздер
# Брайан Крэнстон[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

|  |
| --- |
| Брайан Крэнстон |
| ағылш. *Bryan Cranston* |
|
Брайан Крэнстон (2018) |
| Жалпы мағлұмат |
| Туған күні | 7 наурыз 1956 (1956-03-07) (70 жас) |
| Туған жері |
Сан-Фернандо, Калифорния, АҚШ
 |
| Азаматтығы |  АҚШ |
| Мамандығы |
актёр,режиссёр,сценарийші |
| Белсенді жылдары |
1980 жыл - қазіргі уақыт
 |
| Марапаттары |
«Алтын глобус» (2014 - екі рет) «Эмми» (2008, 2009, 2010, 2013, 2014 — екі рет) «Тони» (2014, 2019)
 |
| IMDb |
ID 0186505
 |

**Брайан Ли Крэнстон** (ағылш. *Bryan Cranston*; 7 наурыз, 1956, Сан-Фернандо, Калифорния, АҚШ) — американдық актер, сценарист, режиссер, «Тони», «Эмми» және «Алтын глобус» марапаттарының иегері. Голливудтағы даңқ аллеясында жұлдыз иегері. AMC телеарнасының «Breaking Bad» (Во все тяжкие) телесериалындағы Уолтер Уайт рөлімен әлемге танымал. Оның анасы - Одри Пегги Селл, әртіс, әкесі - Джозеф Луи Крэнстон, әртіс және продюсер. Өзінің ата-анасы туралы Брайан олар балаға көп қарамайтын, түк істемейтін адамдар болатын дейді. Сондықтан ол ағасымен апа мен атасының үйінде өсіп, тәрбиеленді.

## Дереккөздер
# Франк[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

**Франк** (франц. franc) —

1. француздардың алтын немесе күміс мәнеті. 1360 — 1876 жж. шекілді;
2. Францияның және оның теніздің арғы жағындағы департаменттерінің ақша өлшемі — француз франкі. 100 сантимге тең. 1799 ж. енгізілген. 2002 жылдан еуроға ауыстырылды;
3. Бельгияның (Бельгия франкі) және Люксембургтің (Люксембург франкі) ақша өлшемі. 100 сантимге тең. 2002 жылдан еуроға ауыстырылды; #

Швейцарияның (Швейцария франкі) ақша өлшемі;

1. Африканың бірқатар мемлекеттерінің ақша өлшемі.

## Сілтемелер

"Қазақ Энциклопедиясы", 9 том
# Клуб

**Клуб** - қызығушылық бойынша,
сонымен қатар демалу мен сауықтыру үшін адамдардың қоғамдық ұйымы.

## Автомодельдеу клубы

Автомодельдеумен айналысатын адамдарды бірлестіретін клуб.

## Веломобильдік клуб

Веломобилистерді бірлестіретін клуб.

## Ескі автомобилдерді ұнататындардың клубы

Ескі автомобильдерді сақтау мен қалпына келтіруге қатынасатын адамдарды бірлестіретін клуб; техника тарихын зерттеуге үгіттеу мақсатымен ескі автомобильдердің жарыс-кермелерін ұйымдастырады.

## Спорт клубы

Спортсмендер мен спортты ұнататындарды бірлестіретін спорт түрі бойынша ерекшеленген немесе жалпы типті клуб; Кеңес Одағында келесі жүйелердің біріне енеді: кәсіподақ, досааф, қару күштері.
# 6 маусым[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **2026 жылғы маусым** | >> |
| Жек | Дүй | Сей | Сәр | Бей | Жұм | Сен |
|  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |  |  |  |  |
| **MMXXVI** |

 |

**Маусымның 6** — Григориан күнтізбесінде жылдың 157-ші күні (кібісе жылдарда 158-ші). Жылдың аяғына 208 күн қалады.

## Мерекелер

* Бейресми үтік күні мерекесі.

## Оқиғалар

* Бұл күні 1882 жылы Сжли Генри У. электр үтігін патенттеді.

## Туғандар

## Қайтыс болғандар

## Сыртқы сілтемелер

|  |
| --- |
|  |
| **Жыл айлары мен күндері** |
| Қаңтар | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Ақпан | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 (29) |
| Наурыз | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Сәуір | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Мамыр | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Маусым | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Шілде | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Тамыз | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Қыркүйек | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Қазан | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Қараша | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Желтоқсан     | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
# 1984 (роман)

|  |
| --- |
| 1984 |
| ағылш. *Nineteen Eighty-Four* |
|
КСРО-да жарияланған орыс тіліндегі аудармасы. |
| Авторы |
Джордж Оруэлл
 |
| Түпнұсқа тілі |
Ағылшын тілі
 |
| Жазылған жыл |
1948 ж.
 |
| Жариялануы |
8 маусым 1949 жыл
 |
| Баспагер |
Secker & Warburg
 |
| Алдыңғысы |
Мал ауласы
 |

**«1984»** (ағылш. *Nineteen Eighty-Four* – «*Мың тоғыз жүз сексен төртінші*») — Джордж Оруелдің 1949 жылы басылған роман-антиутопиясы. «1984» романы Евгений Замятиннің «Біз» (1920), Олдос Хакслидің «О көркем жаңа әлем» (1932) және Рэй Брэдберидің «Фаренгейт бойынша 451 градусымен» (1953) қатар бірегей антиутопия саналады. Кітап ХХ ғасырда үлкен ықпалға ие болып, әлемге көптеген ой тастады. Кітаптың авторы кітап шыққаннан кейін жарты жыл өткенде қайтыс болды. Умберто Эко «Раушан аты» кітабының кіріспесінде: «Авторға кітапты бітіргеннен кейін ғана өлу керек болатын. Мәтіннің жолына тұрмауы үшін» деген екен.

## Жазу тарихы

Өзінің баспагері Фреду Уорбургке 1948 жылы 22 қазанда жазған хатында Оруэлл, роман жазу ойы оған 1943 жылы келгенін хабарлайды. Ол «Мал аула» кітабындағы «берілген революция» тақырыбын аша түседі. Романның алғашқы атауы «Еуропадағы соңғы адам» және «Live and Dead» («Тірілер мен өлілер») болды.

## Дереккөздер
# Сухум

|  |
| --- |
| Қала |
| Сухум |
|  |
| Әкімшілігі |
| Ел |  ГрузияГрузия |
| Тарихы мен географиясы |
| Координаттары | 43°00′12″ с. е. 41°00′55″ ш. б.﻿ / ﻿43.00333° с. е. 41.01528° ш. б.﻿ / 43.00333; 41.01528    |
| Құрылған уақыты |
6 ғасыр
 |
| Жер аумағы |
27 км²
 |
| Уақыт белдеуі |
UTC3:00
 |
| Тұрғындары |
| Тұрғыны | 66530 адам (2020) |
| Сандық идентификаторлары |
| Телефон коды |
+7840
 |
| Пошта индексі |
384900
 |
| Автомобиль коды |
ABH
 |
| Сухум |
| Сухум шекарасы

 |

**Сухум** (абх. *Аҟәа*) — Грузиядағы қала, тәуелсіздігі мойындалмаған Абхазия Республикасының астанасы. Сухум республиканың орталық бөлігінде және Қара теңіз жағалауында орналасқан. Ресеймен шекарадан 107 км қашықтықта.

## Тарихы

Орта ғасырларда Цхуми қаласы Грузия патшалығының құрамында болды. 16 ғасырда Абхазия территориясы түріктердің қол астында болды. 1578 жылы олар қаланы басып алды, оны Сухум-Кале деп атады 1724 жылы бекініс қайта салынды. 18 ғасырдың аяғынан 1864 жылға дейін қала Абхаз княздігінің астанасы болды. Абхаздар бекіністі түріктерден қайтарып алды.

1810 жылы 17 ақпанда Абхазияның Ресейге қосылуы туралы манифестке қол қойылды.

1992 жылы желтоқсанда мойындалмаған Абхазия Республикасының Жоғарғы Кеңесі Сухумиді Сухум деп өзгерту туралы қаулы шығарды.

## Бауырлас қалалар

| Ел | Қала | Жыл |
| --- | --- | --- |
|  |
|  (Великобритания) | Килмарнок |  |
|  | Адапазары |  |
|  | Ахарнес | 1989 |
|  (Франция) | Пуэнт-а-Питр |  |
|  |  Краснодар |  |
|  |  Уфа |  |
|  |  Тирасполь | 2006 |
|  |  Черкесск |  |
|  |  Подольск | 2006 |
|  |  Волгоград |  |
|  |  Грозный |  |
|  |  Нижний Новгород |  |
|  |  Архангельск | 2011 |
|  |  Тамбов | 2012 |
|  | Сант-Антиоко | 2014 |
|  | Манагуа | 2021 |
|  | Чебоксары | 2021 |

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Сухум. Басты дереккөзінен мұрағатталған 16 мамыр 2010.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 18 сәуір 2008.
*
# Ауғани Мухаммед ибн Сафдар Жалал ад-дин[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

**Ауғани Мухаммед ибн Сафдар Жалал ад-дин** (1839-1897), аса ірі діни-саяси қайраткер, мұсылман дүниесіндегі жәдидтік бағыттың негізін қалаушы. Шетел отаршылдарына бүкіл ислам әлемінің бірігіп қарсы күресу жолын ұсынды. *«Усу-сул жадид» - «Жаңа жол»* деп аталған бул рухани қозғалыс 19 ғасырдың 2-жартысынан бастап букіл мұсылман әлемін қамтыды. Соның нәтижесінде Таяу Шығыспен қоса Орта Азия мен Қазақстан халқының да ұлттық-діни санасы оянып, оқу-ағарту ісін қатты қолға алды. Татардан шыққан Маржани, Насыри, қырымдық Гаспаринский сияқты ғұламалар түркі ұлттарының бірлігін нысана етіп ұсынды. Әр халық өз тілінде *«Әліпби»* оқып, білім апуға ұмтылды. Абай Жалал ад-диннің жәдидтік бағытын ғылымға, ұлттық дамуға бастайтын тура жол деп түсініп, сол идеяны «Қарасөздері» мен өлеңдерінде үзбей насихаттады. Абайдың ағартушылық-демократиялық көзқарасы «Усу-сул жадидпен» тікелей байланысты болды. Ә. Бөкейханов, А. Байтүрсынов, Ш. Қудайбердиев, М. Дулатов, М. Тынышбаев, X. және Ж. Досмұхамедовтер сияқты «Алаш» қозғалысының көсемдері мен олардың жолын қуған М. Жумабаев, Ж. Аймауытов. М. Әуезов те сол бағытты ұстанды. Қазақтың жазу үлгісі, қазақ тілінің оқулығы пайда болды, ұлттық мәдениет пен әдебиет дербес дамыды. М. Әуезов өзінің *«Қайсысын қолданамыз?»* (1917), *«Ғылым»* (1918), *«Жапония»* (1918), *«Ғылым тілі»* (1918), *«Мәдениет һәм улг»* (1918), *«Оқу ісі»* (1918) атты алғашқы мақалаларында оқу-ағарту жүйесіне жәдидтік бағытты ұстану қажеттігі мәселесін көтерді. Әйткені бұл кезде Ташкент, Самарқан, Бұхара, Шымкент, Ақмешіт қалаларында қадымдық бағытты қолдаушылардың ұйымы құрылып, әскери қарулы қақтығыс та орын алып, ушығып тұрды. Жәдидшілерді таспен атып өлтіріп, өртеп жіберуге дейін барды. Мысалы, өзбек ақыны Хамза мен *Әмен Мәшһүр Жүсіпұлы* қадымшылардың қолынан қаза тапты. Әуезов мұның барльғын біліп, сол күреске өзі де белсене араласты. Әуезов өзінің Абай туралы зерттеу еңбектері мен дәрістерінде Жалал ад-диннің есімін үнемі атап, оны ақынның жақсы білгені туралы дәлелді пікірлермен тиянақтай тұжырымдайды. Бірақ та кеңестік идеологияның қысымының кесірінен «*Абай - діншіл ақын», «М. Әуезов - түрікшіл»* деген жала жабылған кезеңде жәдидтік қозғалыс туралы ойындағысын тура айта алмайды:

*«Египет жазушысы Мухаммед Ғабдуки, Жалаладдин Афганский таратқан панисламизм ағымының идеясы бірте-бірте өршіп, бұл ағым Ресейдегі мұсылмандар арасына да жайылды. Алланың құлы болу, айға табыну, халфелерге бағыну сияқты жалған саясат ұстаған бұл ағымды қазақ елінің қажы-молдалары, делдал-бектері де жақтады. Соның бірі - әйгілі пантүрікшіл Исмайыл Гаспринскийдің басшылығымен Бақшасарайда шығатын* «Тәржіман» *газеті Абай заманының өзінде-ақ қазақ даласына көп тарады. Абай бұл ағымның ауанына түскен жоқ . . . орыс халқының ұлы әдениетінен үлгі алды»*
деп жанамалап жазды. Эр мақаласында жәдидтік ағымның эр саласынан мағлұмат беріп, М. Әуезов өзінің А. туралы ойын толық жеткізуге ұмтылған.

## Дереккөздер
# Бавария тілі[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

|  |
| --- |
| Бавария тілі |
| Өз атауы: |
Boarisch
 |
| Елдер: |
Германия., Австрия.
 |
| Сөйлеушілер саны: |
14 100 000 (2019)
 |
| Классификация |
| Санаты: |
Еуразия тілдері
 |
|
үндіеуропа әулеті
герман тармағы
батыс герман тобы
Жоғағы неміс тілдері
Оңтүстік неміс диалекттері
Бавария тілі |
| Жазуы: |
латын әліпбиі
 |
| Тіл коды |
| ISO 639-1: |
—
 |
| ISO 639-2: |
—
 |
| ISO 639-3: |
bar
 |
| Тағы қараңыз: Жоба:Лингвистика |

**Бавария тілі** (нем. *Bairisch*, бав. *Boarisch*) — баварлықтардың тілі, неміс тіліның диалекттерінің бірі. Тіл баварлар тайпаларының тілінен жыққан. Жоғарғы неміс тілінің оңтүстік неміс диалекттеріне жатады.

## Дереккөздер
# Мерчандайзинг[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

**Мерчандайзинг** (ағыл. merchanising өткізу өнері) — өткізу қызметі үдерісінің кезеңі, сатып алушыны тауарға "жақындатуға" және сатып алу ықтималдығын барынша қамтамасыз ететін қолайлы жағдай жасауға бағытталған шаралар кешені; сатып алушыға нақты дайындаушы кәсіпорынның тауарын сатушы адамның көмегінсіз сатып алуына психологиялық ықпал жасау және сендіру тәсілі. Өндірушілер, импортшылар, делдалдар өз өнімін бөлшек сауда сатармандары арқылы өткізетін көтерме сауда сатармандары үшін Мерчандайзингіні пайдалану қажет әрі маңызды, сондықтан Мерчандайзинг көбінесе өткізімді ынталандыру жөніндегі қызметтің бір бөлігі ретінде қаралады.

## Дереккөздер
# Кино жанрлары

**Кино жанрлары** — ішкі құрылымдарының ұқсас сипаттары негізіндегі кинолық шығармалардың топтары.

Жанр — өнердің барлық түрлерінде тарихи қалыптасқан ішкі тараушалар. Өнердің әр түрінде жанрлық бөлінулерге өзіндік ерекшеліктер хас және басқа түрлермен сәйкестенбейді. Әйткенмен, *"жанр"* терминінің кесімді анықтамасы жоқ, ал "тек", "түр", "түрлілік" түсініктері жиі оның синонимі ретінде қолданылады. Сонымен бірге өнердің әрбір түріне дәуіріне сай жанрлық жиынтықтың өзгерімдері тән.

Internet Movie Database (IMDb) порталы өзінің топ бойынша фильмдерді бөлу жүйесін қолданады. Ол жерде бір таспа бір уақытта бірнеше жанрға қарасты болуы мүмкін. Сайт ауторлары түсініктеме береді: "Жанр деген не? Жанр — бұл жай ғана фильмдерді олардың стильдеріне, пішініне немесе мазмұнына сүйене айқын түрлерге бөлу. Көптеген фильмдер оңайша уестерн, драма немесе комедия сияқты санаттарға жатқызылуы мүмкін. Бірақ әрине, кейбір фильмдер бұл жиектемелерге сыймайды, сондықтан бұл тізім шартты."
IMDb жүйесіне классикалық жанрлар да, мысалы, комедия немесе шытырманды фильм, сондай-ақ кино түрлері де, яғни деректі және анимациялық, сонымен қатар телевизиялық жанрлар (толк-шоу, жаңалықтар) да кіреді.

IMDb жанрлық жүйесі фильмдерді жанрлар бойынша жіктеу туралы теориялық кинотану тапсырмасын шешуде жеткілікті прагматикалық ыңғай болып табылады.

Драма жанрлары
* Трагедия
* Кинокомедия
	+ Эксцентрикалық комедия
	+ Лирикалық комедия
	+ Гротеск комедиясы
	+ Сатирикалық комедия
	+ Пародия
	+ Музыкалық кинокомедия
* Драма
	+ Психологиялық драма
	+ Каммершпиле
	+ Мелодрама

Эпикалық жанрлар
* Киноэпопея
* Кинороман
* Киноповесть
* Киноновелла
* Лирикалық новелла
* Сатирикалық новелла

Лирикалық жанрлар
* Кинопоэма

Фольклорға негізделген
* Ертегі
* Аңыз

Мазмұнына байланысты
* Шытырман фильмдер
* Вестерн
* Спагетти-вестерн
* Детектив
* Нуар
* Гангстерлер туралы фильмдер
* Апат фильмдер
* Тарихи фильмдер
	+ Музыкалық-биографиялық фильм
	+ Пеплум
	+ Тарихи драма
* Фантастикалық фильмдер
	+ Социалды утопия
	+ Антиутопия
	+ Фантастикалық сатира
* Әлеуметтік-философиялық фильм
* Саяси фильм
* Қорқынышты фильм
	+ Джалло
	+ Слэшер

Музыкалық фильм
* Мюзикл
* Фильм-ревю
* Фильм-балет
* Фильм-оперетта
* Фильм-опера
* Рок-опера
* Музыкалық кинокомедия

Жапон киносының жанрлары
* Дзидайгэки
* Кэнгэки
* Сёсимингэки
* Дзёсэйэйга
* Пинк фильм
# Мэри Пикфорд

|  |
| --- |
| Мэри Пикфорд |
| ағылш. *Mary Pickford* |
|
Мэри Пикфорд |
| Жалпы мағлұмат |
| Туған кездегі есімі |
Глэдис Мэри Смит
 |
| Туған күні | 8 сәуір 1892 (1892-04-08) |
| Туған жері |
Торонто, Онтарио, Канада
 |
| Қайтыс болған күні | 29 мамыр 1979 (1979-05-29) (87 жас) |
| Қайтыс болған жері |
Санта-Моника, Калифорния, АҚШ
 |
| Азаматтығы |  Канада |
| Мамандығы |
актриса сценарийші кинопродюсер |
| Белсенді жылдары |
1909 — 1933
 |
| Марапаттары |
«Оскар» (1930, 1976)
 |
| IMDb |
ID 0681933
 |
| Ортаққордағы **Мэри Пикфорд** |

**Мэри Пикфорд** (ағылш. *Mary Pickford*, туған кездегі есімі — **Глэдис Мэри Смит** ағылш. *Gladys Marie Smith*; 8 сәуір, 1892, Торонто, Онтарио, Канада — 29 мамыр, 1979, Санта-Моника, Калифорния, АҚШ) — United Artists кинокомпаниясының негізін қалаушы, канададан шыққан танымал кино және театр актрисасы.

## Сілтемелер

* Marypickford.com Мұрағатталған 22 мамырдың 2008 жылы.  (ағыл.)
* Жизнь актрисы в датах  (ағыл.)
* When Mary Pickford Came to Me Дэвид Беласко о Мэри Пикфорд. Статья из журнала *Photoplay* (1915)
* Биография актрисы на 108778&afiPersonalNameId=null TCMDB.com Мұрағатталған 14 қарашаның 2007 жылы.  (ағыл.)
* Фотографии актрисы на Silentladies.com