# The Beatles

|  |
| --- |
| The Beatles *Битлз* |
|  |
|
The Beatles
Солдан оңға үстінен астына қарай: Джон Леннон, Пол Маккартни, Джордж Харрисон, Ринго Старр. |
| Негізгі ақпарат |
| Жанрлары |
рок, поп-музыка, мерсибит, рок-н-ролл, психоделикалық рок, хард-рок
 |
| Белсенділік жылдары |
1960 — 1970 жж.
 |
| Мемлекет |  Ұлыбритания |
| Қайдан |
Ливерпуль
 |
| Өлеңдерінің тілдері |
ағылшынша немісше французша испанша итальянша португалша
 |
| Лейблдері |
Parlophone Apple Capitol United Artists Vee Jay
 |
| Топ құрамы |
Джон Леннон Пол Маккартни Джордж Харрисон Ринго Старр
 |
| Бұрынғы қатысушылары |
Стюарт Сатклифф (1959—1961) Пит Бест (1960—1962) Джимми Никол (1964)
 |
| beatles.com |

**The Beatles** — жеке қатысушылары "битл", сонымен қатар топ "керемет төрттік" және "ливерпульдік төрттік" деп аталады) Ливерпуль (Англия) қаласында 1960 жылы құрылған британ-ағылшын рок тобы болған. Музыка тарихында ең сәтті әрі сыншылардың тарапынан ең қадірленген топтардың бірі.

1962 жылдан бастап Битлз құрамына Джон Леннон (гитара, ән), Пол Маккартни (бас-гитара, ән), Джордж Харрисон (соло-гитара, ән) және Ринго Старр (соқпалы аспап, ән) кірген. Және мұнда әр түрлі кезеңдерде Пит Бест, Стюарт Сатклифф мен Джимми Никол өнер көрсеткен. Скиффл және рок'н'ролл-дан бастап, олар кейін әр түрлі жанрларды сынап көрген.

Битлз тобының атағы мен мәртебесі "*Битломания*" феномені ретінде жаппай еліктенді. *The Beatles* композициялары Джон Леннон және Пол Маккартнидің ортақ қаламдарынан туған. Топтың тіршілік кезінде мүшелері өлен шығару қабілеттерін өте жоғары деңгейіне дамыған. Олардың ән қоржындарында 1963-1970 жылдары жарық көрген 13 альбом, 211 әндері бар. Битлз тобының ықпалы бүкіл әлемде әрі Кеңес үкімет кезіндегі Қазақстанымызда да байқалды.

## Алғашқы кезеңдер

Топтың тарихы 1950 жылдардың ортасынан, рокнроллдың гүрлей бастаған кезеңінен басталады. Джон Леннон 1956 жылы алғаш естіген Элвис Преслидің «*Heartbreak Hotel*» әні оның өмірін түбегейлі өзгертеді. Сол кездерде ол гитара тартуды үйреніп достарымен бірге Куорримен тобын құрады. Олар тедди-бойларға ұқсап скиффлді ойнайды. 1957 жылдың жазында ол алғаш концерттердің бірінде Пол Маккартнимен танысады, Пол оны гитара тарту өнерімен және әндердің сөзін білгенімен таңдандырады. 1958 жылдың оларға Полдың досы Джордж Харрисон қосылады. Уақыт өте келе олар болашақтағы Битлз тобының негізі болады, ал қалған топ мүшелері топтан кетеді.

Куорримен әр түрлі кештерде, тойларда ойнағанмен нағыз концерттер мен жазуларға мүмкіндік болмайды (дегенмен, 1958 жылы олар қызық үшін өз ақшаларына күйтабаққа екі ән жазып қарайды); бірнеше рет топ тарайды. Леннон мен Маккартни әнді Бадди Холли мен Эдди Кокран сияқты бірге жаза бастайды, сонымен қатар олар өздерінің әндеріне екіжақты ауторлық беру туралы шешім қабылдайды. 1959 жылдың аяғында топқа Стюарт Сатклифф атты жаңа бастап жүрген суретші кіреді, Леннон оны өзінің арт-колледжінен танитын.

Сатклиффтің ойнағаны кереметтігімен ерекшеленбеген болатын, әрине, талапқойғыш Маккартниге бұл ұнамайды. Осы құраммен топ жинақталып қалған, тек соқпашының жетіспеушілігі оларға кедергі болды.

## Аты

Сол кездері топ Ливерпульдің концерттік-клубтық өміріне аяқ басады. Түрлі сайыстарға қатысады, бірақ топтың жолы болмайды. Сол кездері топтың аты бірнеше рет ауысады.

Алғашындағы Куорримен аты оларға енді қатысы болмайды. 1959 жылдың желтоқсанында топ жергілікті телевизиондық сайыста «*Johnny and the Moondogs*» атымен шықты, бірақ кейін де бірнеше рет өзгерген болатын.

«The Beatles» аты 1960 жылдың сәуірінде пайда болды, бірақ оның ауторы кім екені жөнінде текетірес әлі күнге шейін жүріп жатыр. Топ мүшелерің еске алуы бойынша неологизм ауторлары Леннон мен Маккартни, олар әр түрлі мағынаны беретін бір сөз іздеген болатын. Мысал ретінде Бадди Холлидің The Crickets («шегірткелер», ағылшын тіліндегі тағы бір баламасы бар, ол «крикет» ойыны). Леннон айтуы бойынша ол ат оған түсінде келген: «ұшып жүрген бәліштегі баланы көрдім, ол „beetles болсын“ деді». Бірақ жай ғана Beetles («қоңыздар») сөзінің басқа мағынасы болмағандықтан оның үшінші әрпін ауыстыра салып әлемге топтың жаңа атын әкеледі.

«Вeat» — бит-музыка дегенді білдіреді. Топтың промоутерлері топтың атын қысқа әрі көріне қоймайтын деп сынағандықтан алғашқы кезеңдерде топтың атын «Long John and The Silver Beetles» деп қойып жүрді. Топқа деген сұраныс көбейе берді, олар көбіне пабтар мен кішкене клубтарда шыға бастайды.

1960 жылдың сәуірінде Джонни Джентлге көмектескіш топ ретінде алғаш Шотландияға кішігірім әнсаяхат жасайды. Олардың шеберлігі өсе берді, бірақ көпшілікке белгісіз топ болып қала берді.

## Гамбург (1960—1962)

1960 жылдың жазында The Beatles Гамбург қаласында ойнауға шақырылды, ол жердегі клубтардың иелері шын ағылшынның рок-н-ролл ансамбльдарына қызығушылық тудыратын; Гамбургте бұрында да Ливерпуль қаласының топтарының ойнауының септігі тиді.

Бірақ, бұл жағдай оларды жедел түрде келісім-шартқа сәйкес кәсіби соқпалы аспапшыны іздетті. Осылайша, топқа Касба клубында ойнайтын The Blackjacks атты ливерпульдік рок-топтың соқпашысы Пит Бест келді. 16 тамыз күні The Beatles Англиядан кетті, келесі күні-ақ олар гамбургтік Indra клубында алғашқы концертін қойды, бұл жерде топ қазан айына дейін ойнайды. Қазан айынан қараша айының соңына шейін The Beatles «*Kaiserkeller*» клубында ойнады.

Қойылым кестесі өте қатты болды: әдетте, 12 сағат бойына клубта бір сағат бойы бір топ, келесі сағатта - келесі топ ойнады. Топ мүшелері кинотеатрдың ғимаратындағы тар бөлмеде тұрды.

Сахнада музыканттар көптеген материалдарды ойнау керек болды, сондықтан, рок-н-роллдан басқа блюз, ритм-энд-блюз, халық әндерін, ескі эстрадалық және джаз номерлерін рок-н-роллға ыңғайлап ойнады. Кейде кәдімгі әндер рок-н-роллға келтіріле жарты сағат ойналатын; мұнымен қатар, топтың байқағаны, немістерге дауысы жоғары және агрессивті музыка ұнайтын. Битлз өз әндерін ойнаған жоқ, себебі, өздерінің айтуы бойынша - сол кездегі ортада келісті материалдар көп болатын. Осындай күн сайынғы жұмыс пен кез келген жанрда ойнау қабілеті олардың

## Битломания

1963 жылдың тамызында The Beatles-тың төртінші әуені «*She Loves You / I’ll Get You*» жарық көрді. Тарихшылардың көпшілігі дәл осы оқиғаны топтың бүкіл әлемге танылуымен байланыстырады. Топтың танымалдылығы мәдениет пен музыка салалырынан әлеуметтік және саясат ортасына ауысты. Осы құбылыс қазіргі таңда “битломания” деген атауға ие болды.

Нидерланды телевизиясында көрсетілген концерт. Пол, Джордж және Джон
«She Loves You / I’ll Get You» пластинкасы шығып үлгерместен, жанкүйерлер жарты миллионнан астам данаға тапсырыс беріп қойды. Сатылым бойынша Please Please Me бірінші орынды иеленді, жоғары позицияларға «Twist and Shout» пен «She Loves You / I’ll Get You» де шықты.

Музыкалық топ ақырында табысқа қол жеткізді, бірақ нәтижелер Брайан Эпстайн күткеннен әлдеқайда жақсы болды. 1963 жылдың 13 қазанында Ұлыбританияның ең танымал бағдарламасында Палладиум концерттік залы тікелей эфирден көрсетілді. Жанкүйерлер жақын орналасқан ғимараттарды қоршауға алып, көлік қозғалысына тосқауыл болды. Бағдарламаны 13 миллионнан астам көрермен тамашалады. The Beatles туралы жергілікті хабарлар тек музыка баспасөзінде ғана емес, орталық газеттерінің алғашқы беттерінде де тарала бастады.

1963 жылдың 24 және 29 қазаны аралығында алғашқы шетелдік гастрольдер өткізілді. Швецияда The Beatles-ты нағыз салтанат күтіп тұрды, олардың қонақтауы екі елдің де орталық баспасөз беттерінде егжей-тегжейлі сипатталды. Музаканттар битломанияның қаншалықты ауқымды екенін оларды әуежайда нөсер астында тұрып қарсы алған жанкүйерлерді кездестірге ғана сезді. Осыдан бастап барлық концерттерде шексіз кезектер мен тәртіп бұзушылық орнай бастады.

Beatles стиліндегі костюмдер мен шаш сәндері жасөспірімдер арасында сұранысқа ие болды. 4 қарашада Лондондық театрда тағы да бір концерт өткізілді. Көрермендердің көпшілігі әл-ауқатты адамдар болды, концерттен түскен табыс қайырымдылыққа жұмсалған болатын. Соңғы әнді орындамастан бұрын Джон газет беттеріне түскен келесі сөздерді айтты:

```
  Would the people in the cheaper seats clap your hands? And the rest of you, if you'll just rattle your jewellery. (*Арзан орындықтағылар сенің қолыңды шапалақтап қалар ма еді? Ал қалғандары, егер сіз зергерлік бұйымдарыңызды сылдырлатсаңыз*.)                                                                  — Джон Леннон
```

The Beates-ты жанкүйерлері Схипхол әуежайында қарсы алуда
Кеш аяқталған соң топ мүшелері Патшайымның жеке ресми қабылдауына ие болды.
Қарашада The Beatles бесінші әуенін «I Want to Hold Your Hand / This Boy» шығарды, ол бірден хиттер тізімінен алғашқы орынды иеленді. Сонымен қатар, қарашада екінші альбом With The Beatles сатылымға шықты. Оған 270 000-ден астам алдын ала тапсырыстар берілді.

## Дискографиясы

Альбомдары:

* 1963 — Please Please Me
* 1963 — With The Beatles
* 1964 — A Hard Day's Night
* 1964 — Beatles For Sale
* 1965 — Help!
* 1965 — Rubber Soul
* 1966 — Revolver
* 1967 — Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band
* 1967 — Magical Mystery Tour
* 1968 — The Beatles (White Album)
* 1969 — Yellow Submarine
* 1969 — Abbey Road
* 1970 — Let It Be

## Дереккөздер

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Ортаққорда бұған қатысты медиа файлдар бар: Category:The Beatles |