# Америка Құрама Штаттары туы

|  |
| --- |
| Америка Құрама штатарының ұлттық байрағы және белгісі (энсин) ағылш. *The Stars and Stripes; Red, White and Blue; Old Glory; The Star-Spangled Banner* |
|  |
| Мемлекет |
АҚШ
 |
| Қабылданған |
14 маусым 1777 жыл ~~(13 жұлдызды нұсқасы)~~ 4 шілді 1960 жыл (50 жұлдызды нұсқасы)
 |
| Пропорция |
10:19
 |
| Дизайны |
50 кезктесіп орналасқан қызыл, ақ жолақтар; кантонында 6 және 5 қатар болып кезектесіп орналасқан 50 ақ түсті жұлдыздар
 |

**АҚШ мемлекеттік туы**, сонымен қатар **Жұлдызды-жолақты ту** (ағылш. *Stars and Stripes*) деген атаумен белгілі — Америка Құрама Штаттарының ресми түрде АҚШ-тың Үлкені мөрі мен Мемлекеттік әнұранымен қатарлас мемлекеттік туы болып саналады.

## Дизайн

Тікбұрышты горизонтальды үлендігі бірдей бірінен кейін бірі орналасқан жеті қызыл және алты ақ түсті жолағы бар мата бөлігі. Қара көк түсті крыжда (орыс.)қазақ. 50 бес ұшы бар ақ жұлдыз орналасқан. 13 жолақ тәуелсіз мемлекетті құрған 13 британдық колонияларды білдіреді (Делавэр, Пенсильвания, Нью-Джерси, Джорджия, Коннектикут, Массачусетс, Мэриленд, Оңтүстік Каролина, Нью-Гэмпшир, Виргиния, Нью-Йорк, Солтүстік Каролина, Род-Айленд). Көк түсті крыж одақты білдіреді. Көк крыждағы жұлдыздар саны штаттардың санына сәйкес (қазір олардың саны 50). Қызыл түс шыдамдылық пен батырлықты білдіреді; қара көк түс — зейінділікті, әділеттілікті, сақтықты; ақ түс — пәктік пен тазалықты білдіреді. Тудың ені мен ұзындығының қатынасы 10:19.

Ту уақыт өте келе Одақты құраған штаттардың санына байланысты өзгеріп тұрды. Жаңа жұлдыз туға 4 шілде күні одақ құрамына жаңа штат енгеннен кейін қосылады. Жолақтар саны өзгермейді, тек 1795—1818 жж. қабылданған туға екі жұлдызбен қоса 2 жолақ қосылды да, артынан алынып тасталды.

### Сипаты

Тудың диаграмма дизайны
Сипаты:

* Байрақ ені: A = 1,0
* Байрақ ұзындығы: B = 1,9
* Жұлдыздар аумағының ені: C = 0,5385 (A x 7/13, 7 жолақты алып жатыр)
* Жұлдыздар аумағының ұзындығы: D = 0,76 (B × 2/5, байрақ ұзындығының бестен екісі)
* E = F = 0,0538 (C/10, жұлдыздар аумағының енінің оннан бірі)
* G = H = 0,0633 (D/12, жұлдыздар аумағының ұзындығының он екіден бірі)
* Жұлдыздың диаметрі: K = 0,0616
* Жолақтың ені: L = 0,0769 (A/13, байрақ енінің отыздан бірі)

### Түстер

Байрақтың негізгі түстері:

| Түс | Standard Color Cards of America | Пантон жүйесі бойынша | Web-тегі түстер сайтынан алынған. | RGB |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|     Қызыл | 70180 | 193C | `#BB133E` | 177, 35, 50 |
|     Ақ | 70001 | Safe | `#FFFFFF` | 255, 255, 255 |
|     Көк | 70075 | 281C | `#002664` | 0, 38, 100 |

## Байрақ дамуы

| № | Жұлдыздар саны | Суреті | Штаттар | Қолдану даталары | Жалғасуы |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 0 | 0 |  | Ұлыбритания отарын сипаттайтын байрақ | 3 желтоқсан 1775 — 14 маусым 1777 | 1,5 (18) |
| 1 | 13 |  | Делавэр, Пенсильвания, Нью-Джерси, Джорджия, Коннектикут, Массачусетс, Мэриленд, Оңтүстік Каролина, Нью-Гэмпшир, Виргиния, Нью-Йорк, Солтүстік Каролина, Род-Айленд | 14 маусым 1777 — 1 мамыр 1795 | 18 (215) |
| 2 | 15 |  | Вермонт, Кентукки | 1 мамыр 1795 — 3 шілде 1818 | 23 (278) |
| 3 | 20 |  | Теннесси, Огайо, Луизиана, Индиана, Миссисипи | 4 шілде 1818 — 3 шілде 1819 | 1 (12) |
| 4 | 21 |  | Иллинойс | 4 шілде 1819 — 3 шілде 1820 | 1 (12) |
| 5 | 23 |  | Алабама, Мэн | 4 шілде 1820 — 3 шілде 1822 | 2 (24) |
| 6 | 24 |  | Миссури | 4 шілде 1822 — 3 шілде 1836 | 14 (168) |
| 7 | 25 |  | Арканзас | 4 шілде 1836 — 3 шілде 1837 | 1 (12) |
| 8 | 26 |  | Мичиган | 4 шілде 1837 — 3 шілде 1845 | 8 (96) |
| 9 | 27 |  | Флорида | 4 шілде 1845 — 3 шілде 1846 | 1 (12) |
| 10 | 28 |  | Техас | 4 шілде 1846 — 3 шілде 1847 | 1 (12) |
| 11 | 29 |  | Айова | 4 шілде 1847 — 3 шілде 1848 | 1 (12) |
| 12 | 30 |  | Висконсин | 4 шілде 1848 — 3 шілде 1851 | 3 (36) |
| 13 | 31 |  | Калифорния | 4 шілде 1851 — 3 шілде 1858 | 7 (84) |
| 14 | 32 |  | Миннесота | 4 шілде 1858 — 3 шілде 1859 | 1 (12) |
| 15 | 33 |  | Орегон | 4 шілде 1859 — 3 шілде 1861 | 2 (24) |
| 16 | 34 |  | Канзас | 4 шілде 1861 — 3 шілде 1863 | 2 (24) |
| 17 | 35 |  | Батыс Виргиния | 4 шілде 1863 — 3 шілде 1865 | 2 (24) |
| 18 | 36 |  | Невада | 4 шілде 1865 — 3 шілде 1867 | 2 (24) |
| 19 | 37 |  | Небраска | 4 шілде 1867 — 3 шілде 1877 | 10 (120) |
| 20 | 38 |  | Колорадо | 4 шілде 1877 — 3 шілде 1890 | 13 (156) |
| 21 | 43 |  | Солтүстік Дакота, Оңтүстік Дакота, Монтана, Вашингтон, Айдахо | 4 шілде 1890 — 3 шілде 1891 | 1 (12) |
| 22 | 44 |  | Вайоминг | 4 шілде 1891 — 3 шілде 1896 | 5 (60) |
| 23 | 45 |  | Юта | 4 шілде 1896 — 3 шілде 1908 | 12 (144) |
| 24 | 46 |  | Оклахома | 4 шілде 1908 — 3 шілде 1912 | 4 (48) |
| 25 | 48 |  | Нью-Мексико, Аризона | 4 шілде 1912 — 3 шілде 1959 | 47 (564) |
| 26 | 49 |  | Аляска | 4 шілде 1959 — 3 шілде 1960 | 1 (12) |
| 27 | 50 |  | Гавайи | 4 шілде 1960 — қазіргі уақытқа дейін | 51 (618) |
| 28 | 51 |  | Пуэрто-Рико | АҚШ туы 51 жұлдызбен (АҚШ әскерінің гералдика институтымен ұсынылған) | Жоба |

## Дереккөздер