Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Агура-Хиллз[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

**Агура-Хиллз** (ағылш. *Agoura Hills*) — Лос-Анджелес округіндегі қала, Калифорния штаты, АҚШ.

200 жылғы халық санағы бюросының санауы бойынша, қаланың халық саны 20 537 адамды құрады.

## Географиясы

АҚШ халық санағы бюросына сәйкес, қаланың жалпы ауданы — 21,2 км², оның: 21,1 км² — жер және 0,1 км² (0,37 %) — су.

## Бизнес

* DTS Entertainment — фильмдер мен музыкаға арналған сандық көпарналы дыбыстық технологияларды жасаушы
* Line 6 — электр гитара, күшейткіштер мен процессорларды өндіруші

## Атақты тумалары

* Майк Шинода — Linkin Park тобын құрушы әрі солисттердің бірі
* Брэд Делсон — Linkin Park тобын құрушы әрі гитарашылардың бірі

## Дереккөздер

## Сілтемелер

* Қаланың ресми сайты Мұрағатталған 27 маусымның 2010 жылы.  (ағыл.)
* Жергілікті жолнұсқа Мұрағатталған 11 шілденің 2020 жылы. (ағыл.)
* Hampton Inn & Suites Agoura Hills
* Homewood Suites by Hilton Agoura Hills
* Agoura Hills @ The Official Conejo Valley Website, a Web site with local history, events, and community information
* Agoura area chamber of commerce Мұрағатталған 6 желтоқсанның 2021 жылы.
* Agoura Hills community History Мұрағатталған 20 қазанның 2016 жылы. LA County library
* Reyes Adobe Museum Мұрағатталған 5 желтоқсанның 2006 жылы.
* Conejo Valley Guide — Activities and Events in the Conejo Valley
# Масқарапаз

**Масқарапаз** (тәжікше масхарабоз - сайқымазақ, масқарапаз) - тәжік халық театрының актері, күлдіргі қу. Масқарапаздар ән-билер мен ертегілерді қызықты етіп орыңдауымен ерекше көзге түседі. Әуесқойлық және кәсіби бағытта дамыған Масқарапаз өнері, негізінен, импровизациялық тапқырлыққа құрылды. Бұл жағынан олар қазақ қуларының өнерімен тамырлас болып келеді. Өздерінін ойын-сауығы арқылы шағын күлкілі, мазмұнды сатиралық көріністер жасайды. 19 ғ-дын аяғы мен 20 ғ-дын басындағы көрнекті Масқарапаздар катарына Хақберді, Холық, Жұма, Туда т.б. бар. 1920 жылдан бастап кәсіби театрдын тууына байланысты олардың саны азайып кетті.

## Дереккөздер
# Колумбия университеті[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

**Колумбия университеті** (ағылш. *Columbia University*) ресми аталуы *Нью-Йорк қаласындағы Колумбия университеті* — Америкалық жекеменшік иелігіндегі Айви Лигасына кіретін зерттеу университеті. Ол Нью-Йорк штатының Нью-Йорк қаласында орналасады. Колумбия университеті Нью-Йорк штатындағы алғаш жоғарғы оқу орны, ал барлық АҚШ университеттерінің арасында бесінші болып құрылған, және тоғыз Американың колониялды жоғарғы оқу орындарының біреуі. Бүгін бұл университеттің әлем бойынша 7 орталығы бар: Амман, Бейжің, Стамбұл, Париж, Мумбай, Сантьяго және Найроби қалаларында.

Бұл университет 1754 жылы *King's College* деп Ұлыбриятанияның II Джордж патшасынының меншігі болған. Америка Революциясының кейін мемлекет *King's College*-ді жекешелендіріп, 1784 оның атын Колумбия колледжі деп ауыстырды. 1787 жылдан бері Колумбия университеті жекеменшік иелігіне беріліп, бүгінгі күні де жеке меншіктегі жоғарғы оқу орны. Ол Колумбия университеті деген атауын 1896 жылы алды. Дәл сол жылы университеттің кампусы Манхэттеннің солтүстік бөлігіндегі *Morningside Heights* ауданына көшіп, сол арадан негізгі үлкен кампусын қалады. Колумбияның жиырма факультеті бар және университет құрамына кіретін бірнеше институт бар, мысалы *Teachers College, Columbia University*, *Barnard College* and *Union Theological Seminary in the City of New York*.

## Дереккөздер
# Монро доктринасы

Джеймс Монро
**Монро доктринасы** - 1823 ж. АҚШ президенті Дж. Монро еуропалық державаларға сес көрсете, олардың Латын Америкасы жаңа тәуелсіз елдерінің ішкі істеріне араласпауын талап етіп, оның АҚШ-пен достық қарым-қатынасқа түсірілген көлеңке ретінде қабылданатынын ескерткен сөзінде келтірілген "Америка тек американдықтарға" принципі. Егер бастапқыда Монро доктринасы еуропалық державалардың Батыс жартышары істеріне араласпауы керектігін білдірсе, кейіннен доктрина басқадай мәнге ие болды: АҚШ бұл істерге қажет деп тапқан уақытында араласа алады. Монро доктринасының бұлайша түрленіп, құбылуын 1904 ж. АҚШ президенті Т.Рузвельт жүзеге асырды (Монро доктринасының Рузвельттік салдары ретінде белгілі болды).

## Дереккөздер
# Қара шешек

|  |
| --- |
| Қара шешек |
|
Бангладеш, 1973 жыл. Қара шешекпен ауыратын 9 жасар қыз. |
| АХЖ-10 |
B03.  |
| АХЖ-9 |
050
 |
| DiseasesDB |
12219
 |
| MedlinePlus |
001356
 |
| eMedicine |
emerg/885  |
| MeSH |
D012899
 |
|
Бұл үлгіні: көру • талқылау • өңдеу |

**Қара шешек** (лат. *variola, variola vera*) немесе табиғи оспа — тек қана адамдар ауыратын *контагиозды* немесе *жоғары жұқтырмалы* вирусты инфекция.

Қоздырғыштары - *Poxviridae* тұқымдасының, *Chordopoxvirinae* бөлімінің, *Orthopoxvirus* тегінің келесі түрлері:

* *Variola major* (леталдығы 20—40 %, кей мәлімет бойынша — 90 %)
* *Variola minor* (леталдығы 1—3& %).

Қара шешекпен ауырған адамдардың денелерінде көптеген тыртықтар қалады және көбіне көру қабілетін толайым жоғалтады.

## Дереккөздер
# Альберт Абрахам Майкельсон

|  |
| --- |
| Альберт Абрахам Майкельсон |
| ағылш. *Albert Abraham Michelson* |
|  |
| Туған күні | 19 желтоқсан 1852 (1852-12-19) |
| Туған жері |
Стшельно, Пруссия
 |
| Қайтыс болған күні | 9 мамыр 1931 (1931-05-09) (78 жас) |
| Қайтыс болған жері |
Пасадина, Калифорния
 |
| Азаматтығы |  АҚШ |
| Ғылыми аясы |
физика, астрономия
 |
| Альма-матер |
АҚЩ Әскери-теңіз академиясы Гумбольдт Берлин университеті
 |
| Ғылыми жетекші |
Герман Гельмгольц
 |
| Атақты шәкірттері |
Роберт Милликен
 |
| Марапаттары |  Физика саласындағы Нобель сыйлығы (1907)
 |
| Қолтаңбасы |  |
| **Альберт Абрахам Майкельсон** Ортаққорда |

**Альберт Абрахам Майкельсон** (ағылш. *Albert Abraham Michelson*; (19 желтоқсан, 1852 жыл, Стрельно, Пруссия – 9 мамыр 1931 жыл, Пасадена, Калифорния, АҚШ) – америкалық физик, оның атымен аталған Майкельсон интерферометрін ойлап табумен және жарық жылдамдығын дәл өлшеумен танымал..

1854 жылы оның отбасы АҚШ-қа қоныс аударады. Ол Еуропада, сондай-ақ АҚШ-та Теңіз академиясын оқыды. Кейінірек 1892-1931 жылдары негізінен Чикаго университетінде сабақ берді, мұнда физика кафедрасын басқарды. Интерферометрді ойлап тапқан. Нақты өлшемді әдеттен тыс шығару үшін жарықты қолдануда интерферометр қажет.

У. Морли Эдвардпен бірге қойылған Майкельсон Морли тәжірибесінің бірден-бір авторы екені белгілі. Бұл тәжірибе жарықтың жылдамдығы фундаменталды физикалық тұрғыдан тұрақты болып келетінін дәлелдеді. Мұнда жетілген интерферометрді қолданды. Майкельсон Бетельгейзе жұлдызының диаметрін өлшеді, бұл жұлдыздардың көлемін нақты анықтаған алғашқы жұмыс болды.

1907 жылы Майкельсон Нобель сыйлығын иеленген алғашқы американдық зерттеуші болды.

## Дереккөздер
# Яша Хейфец

|  |
| --- |
| Яша Хейфец *Иосиф Робертович* |
| Туған күні | **Lua error Module:Wikidata ішіндегі 39 жолында: attempt to concatenate field '?' (a nil value).** |
| Қайтыс болған күні | *белгісіз* |
| Мемлекет |  АҚШ |
| Аспаптары |
Скрипка
 |

**Яша Хейфец** - американ скрипкашысы.

## Қызмет жолы

1905-1909 ж. Вильнюсте И.Д.Малкиннен, 1910-1911 ж. Петербургте Л.С.Ауэрден скрипка бойынша сабақ алды. 19111 сонда, 1912 ж. Берлинде өнер көрсетті. 1917 жылдан АҚШ-та тұрады. Көптеген елдерде гастрольде болды. Яшаның қуатты, үн бояуы бай, ерекше серпінді ір сан қырлы шебер орындау әдістері байыпты шабытпен, әрлеп жеткізу қасиетімен үйлесіп жатады. 1959 жылдан Оңтүстік Калифорния университетінің профессоры. Транскрипция авторы. Киноға түскен.

## Дереккөздер
# Грим

**Грим**( фр. *grime*– бояну, Үлгі:Lang-it2 – әжімді) – арнаулы бояулардың, пластикалық және қылжапсырмалардың көмегімен актердің сырт тұлғасын, әсіресе, бет бейнесін өзгерту өнері. Театрда пьесаның жөне оның образдарының идеялық-көркемдік ерекшеліктеріне, актердің түпкі ойына, режиссерлік шешім мен стильге, т.б. сәйкес қолданады. Кинодағы Гримнің өз ерекшелігі бар. Ол операторлық техника жағдайына, киноның түсіне (ақ-қара, түрлі түсті), кинотаспа-ның жарық беру ерекшелігіне бейімделеді.

## Дереккөздер
# Бұқаралық мәдениет

**Бұқаралық мәдениет** - [лат. massa - кесек, culture - өңдеу, тәрбиелеу] -

1. әртүрлі тарихи кезеңдерде мәдениеттің әлеуметтік жіктелуі процесі нәтижесінде азды-көпті көрініс табатын әлеуметтік мәдени құбылыстардың жиынтығы;
2. нақтылы белгілер мен мінездемелерге жауап беретін әлеуметтік феномен (жалпыламалыққа түсетін ауыртпалық, орташа семиотикалық тілдік нормаларға бағытталу, жаңа комуникациялық технологияларға сүйену, қызмет етудің коммерциялық мазмүны және т.б.;
3. көркем мәдениеттің түрі (стилі) (мәні жағынан поп-мәдениетке, коммерциялық мәдениетке және әнерге жақын және т.б.), «классикалық», халықтық мәдениеттен алшақ және әнердің өмірдің аса маңызды салмақты саласынан ойын-сауық саласына ойысып, «сән сезімін» жоғалту және т.б.; ықпалдасу процестерінің күшеюі нәтижесінде стандартталған мәдени формалардың, ережелер мен бейнелердің кең таралуына жағдай жасайтын, трансұлттық мәдениеттің қалыптасуына себепкер болатын қазіргі мәдениеттің ерекше қабаты;
4. қарабайыр, күңгірт сананы қалыптастырушы алдап-арбаушы, бірыңғайландырушы тетіктерді қамтамасыз етуші акпараттық қоғамның мәдениетінің тілі, ерекше белгілер жүйесі.

XX-XXӀ ғасырларда бұқаралық мәдениеттің кең етек жаюының басты себебі ақпараттандыру мен компьютерлендіруге байланысты. Мәдени өнімдерді тарату, көбейту, өңдеудің жаңа жағдайларында (баспа-көбейту техникаларының жаңаруы, радионың пайда болуы, кинематографияның дамуы, телехабарлардың таралуы, үн және бейне жазушы техникалық қүралдардың жетілдірілуі) ақпараттық-желілік жүйелердің даму қарқындылығы және әзара іс-әрекет принциптері ғылыми-техника- лық қайта құрулардың түбегейлі өзгеруімен, технология саласында күшті дамумен сипатталады (компьютерлік желілердің құрылуы, спутниктік таралым, онлайндық тораптардың және Интернеттің пайда болуы). Постиндустриалды қоғам мәдениеті бұқаралық және ақпараттық сипат алады.

Жаһандану жағдайында этникалық мәдениеттің қатаң шекаралары шайылып, оның өзіндік этномәдени ерекшелігін сақтап тұратын «жабықтығы» жойылады. Этникалық мәдениетті діңгек түтатын ұлттық мәдениет - ол тек ресми, мемлекеттік мәдениет қана емес, әртүрлі субмәдениеттердің (оның ішінде бұқаралық мәдениет те кіреді) өзара ықпалдасуы нәтижесінде пайда болған ұлттық мәдениет жиынтығы. Бұқаралық мәдениет те біртұтас емес, ол көпқырлы. Ең күштісі - маргиналдық қабат, одан кейін танымал, жастардың субмәдениеті және т.б. жатады.
Қазіргі жаһандану процесі жағдайында бұқаралық мәдениет трансұлттық мәдениеттің болашақ үлгісі ретінде қабылданады, басқа қырынан этникалық құндылықтарға және этномәдени өзіндікке қарсы тұратын мәдениет ретінде түсіндіріледі.

Мәдени құндылықтарды конвейерлік тәсілмен өндіру олардың тұлғалық шығармашылық мазмұнын кемітіп, адамдық жатсынудың жаңа формаларын қалыптастырады. Тек пайдалы көздеу ұлттық дәстүрлі мәдениетке жат әсіре сексуалдық, зорлық-зом-былықты, нәпсіқұмарлықты, арсыздықты, руханисыздықты дәріптеуге әкеп соғады. Бұқаралық мәдениет үлгілері қазақ халқының ұлттық құндылықтар сүзгісінен өтуі қажет.

## Дереккөздер
# Скоморохтар[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Лубок скорохы
**Скоморохтар** — орта ғасырда өмір сүрген орыс кезбе актерлері.

Олар шетінен әнші, биші, музыкашы болумен бірге драмалық және сөз аралас музыкалық шығармалардың орындаушысы да кейде авторы да болған. Скоморохтар өнері 11 ғ-дың ортасына таяу (мысалы, Киевтегі София соборының фрескаларындағы суреттер, 1037) пайда болып, 15 — 17 ғасырларда шырқау биікке көтерілді. Ал 18 ғасырда бірте-бірте жойыла бастаған Скоморохтар өнерінің кейбір дәстүрлері балаған мен қуыршақ театрларында бой көрсетті. Скоморохтар репертуарынан әлеуметтік сатиралар, драмалық көріністер мен күлдіргі өлеңдер орын алды. Бұлар негізінен музыкалық аспаптардың (бубен, волынка, домра) сүйемелімен орындалған. Көшеде, алаңда өнер көрсеткен скоморохтар көрермендермен тікелей қарым-қатынаста болып, оларды өздерінің ойын-сауығына тартып отырды. 16 — 17 ғасырларда “топ” құрған скоморохтардың саны 70 — 100 адамға дейін жетті.

Шіркеу мен әкімшілік орындары оларды қуғынға ұшыратты. 1648 және 1657 ж. Скоморохтар сауығына тыйым салу туралы арнайы жарлықтар жарияланды. Скоморохтар сауығы қазақтың қу-қушікештеріне, қырғыздың қуудулдарына, өзбектің қызықшыларына және тәжіктің масқарампаздарына жақын болды.

## Дереккөздер
# Чикаго

|  |
| --- |
| Қала |
| Чикаго |
| ағылш. *Chicago* |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  |
| Ту |

 |
| Әкімшілігі |
| Ел |  АҚШАҚШ |
| Штат |
Иллинойс
 |
| Аймақ |
Кук
 |
| Мэр |
Рам И. Эмануэль
 |
| Тарихы мен географиясы |
| Координаттары | 41°54′ с. е. 87°39′ б. б.﻿ / ﻿41.900° с. е. 87.650° б. б.﻿ / 41.900; -87.650    |
| Құрылған уақыты |
1795
 |
| Қала статусы |
1837
 |
| Жер аумағы |
606,1 км²
 |
| Биіктігі |
179 м
 |
| Уақыт белдеуі |
UTC-6, жазда UTC-5
 |
| Тұрғындары |
| Тұрғыны | 2 746 388 адам (2020) |
| Агломерация |
9 785 747
 |
| Сандық идентификаторлары |
| Телефон коды |
312, 773, 872
 |
| cityofchicago.org  (ағыл.) |
| Чикаго |
| Чикаго шекарасы

 |
|

**Чикаго** — (i/ʃɪˈkɑːɡoʊ/, ағылш. оқылуы "*Щикагоу*", ресми түрде **Чикаго қаласы** (ағылш. *City of Chicago*) — Иллинойс штатының ең көп қоныстанған қаласы және Америка Құрама Штаттарындағы халық саны бойынша Нью-Йорк пен Лос Анджлестен кейінгі үшінші қала. 2020 жылы 2 746 388 халқы бар, бұл сонымен қатар АҚШ-тың Орта-Батыстағы регионының ең үлкен қаласы. Чикаго-Кук округінің округтік орталығы, АҚШ-тың екінші ауданы, Қаланың кішкене бөлігі Ду-Пейдж округінде орналасқан. Чикаго-Чикагодағы агломерацияның басты қаласы, кейде "Чикаго қаласы" деп аталады. 10 миллионға жуық халқы бар бұл агломерация АҚШ-тағы халық саны бойынша үшінші болып табылады.

Қала территориясы - 606.6 шақырым².

1780 жылы бұрын жергілікті үнді америкалықтар мекендеген жері еді. Отарлау саясаты жүргізінде қазіргі қала пайда болды. Атауы жергілікті тайпаларының тілінен алынған еді. Мағынасы "жабайы сарымсақ".

Мичиган көлінің жағасында орналасқан Чикаго 1837 жылы Ұлы көлдер мен Миссисипи өзенінің арасындағы тармақтың жанында қала болды және XIX ғасырдың ортасында қарқынды өсті. Бірнеше шаршы мильді жойып, 100 000-нан астам адамды үйсіз қалдырған ұлы өрттен кейін қала қайта құру үшін айтарлықтай күш жұмсады. Құрылыстың күрт өсуі халықтың өсуін бірнеше онжылдықтарға жеделдетті, ал 1900 жылы, өрттен отыз жыл өткен соң, Чикаго әлемдегі бесінші ірі қала болды. Чикаго қала құрылысы мен аудандастыруды, соның ішінде құрылыстың жаңа стильдерін, Әдемі қалалардың қозғалысын және болат көктіреген ғимараттарды дамытуға өз үлесін қосты.

Чикаго - халықаралық қаржы, мәдениет, коммерциялық қызмет, индустрия, оқыту, технология, телекоммуникация және транспорт орталығы. Мұнда Чикаго сауда палатасы құрылды, ол деривативтердің ең үлкен және әр түрлі нарықтарының бірі болып табылады. Жылына байланысты О'Хара халықаралық әуежайы әлемдегі бесінші немесе алтыншы әуежай болып табылады. Бұл аймақта федералды тас жолдардың ең көп саны бар. Globalization and World Cities Research Network мәліметтеріне сәйкес, Чикаго-әлемдегі альфа-Ғаламдық қала және 12-ші жаһандық қала. Чикаго ауданы әлемдегі ең үлкен ЖІӨ-нің біріне ие-2018 жылы ол 689 миллиард долларға тең болды.
# Маккарти Юджин Джозеф[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

**Маккарти Юджин Джозеф** (McCarthy, Eugene J (oseph)) (1916 жылы, 29 наурызда Уоткинс, Миннесотада туған – 10 желтоқсан 2005 жылы қайтыс болған) америкалық саяси қайраткер..

1968 жылғы сурет
Сент-Полдағы (Миннесота) Әулие Томас колледжінде сабақ берген, сонан соң палата өкілдерінің мәжілісін құрады (1949-1959), АҚШ Сенатында жұмыс істейді (1959-1971). Маккарти Демократиялық партияның либералды қанатында болып, Вьетнам соғысыына қатысты сынды сөз сөйледі. 1968 жылы Демократиялық партияның атынан президенттікке кандидаттыққа өтуге талпыныс жасап, шешім қабылдады.
Маккартидің жетістігі басында сайлаушы компанияда жүргізілгенде Линдон Джонсонды таңқалдырып, ол қайтадан сайлауға түсу әрекетінен бас тартуға шешім қабылдады. Бірақ демократтар өзінің кандидатурасы Гиберт Хамориді ұсынды. Кейін Маккарти сенатқа қайта сайлауға түсуінен бас тартады.

1972 жылы тағы да демократтардан президенттікке кандидатурасын ұсынып, дегеніне жету үшін тырысқанмен сәтсіз аяқталады; 1976 жылы президент сайлауына тәуелсіз үміткер ретінде қатысқанмен, ол да сәтсіз аяқталады.

## Дереккөздер
# Лех Валенса[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Үлгі:Infobox Officeholder

Лех Валенса
**Лех Валенса** (9.1943, Польша, Гданьск) — Польшаның 1990 — 95 жылдар аралығындағы президенті.

Мамандығы — электрші. 1980 жылдардың бас кезінде Польшада экономикалық дағдарыс басталып, Гданьск қаланың жұмысшылары ереуілге шығады. Ереуілшілер Валенсаның басшылығымен 1980 ж. жазда “Ынтымақ” кәсіподақ ұйымын құрып, қаладағы ірі өндіріс орындарын өз қолдарына алды. Олар үкіметтен экономиканы реформалауды, КСРО-ның ықпалынан арылуды талап етті. Үкімет 1981 ж. желтоқсан айында елде төтенше жағдай орнатып, “Ынтымақ” кәсіподақ ұйымына тыйым салды, ал Валенса түрмеге отырғызылды. Ол халықтың талап етуімен 1983 ж. шілде айында түрмеден босатылып, үкімет құрамына енгізілді. “Ынтымақ” ұйымы Валенсаны 1990 ж. қыркүйек айында болған президент сайлауына кандидат етіп ұсынды. Президент болып сайланғаннан кейін ол елді нарықтық экономикаға көшіре бастады. 1995 ж. қыркүйек айында болған кезекті президент сайлауында жеңіліске ұшырап, саяси аренадан кетуге мәжбүр болды. Бірақ ол Гданьскіде жаңа партия құрып, елдің саяси өміріне ықпалын сақтап қалды.

## Дереккөздер
# Скаутизм[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

**Скаутизм** (ағылш. *scout* — барлаушы)— балаларды, жас-өспірімдер мен бозбалаларды тәрбиелеу жүйесі. Скаутизм скаутинг принциптеріне — балаларды мектептен тыс тәрбиелеуді ұйымдастырудың педагогикалық әдістемелеріне негізделген. Қоғамдық балалар және бозбалалар қозғалысында көрінеді. Скаутизм — әлеуметтік тегіне және дініне тәуелсіз, барлық, жастар үшін ашық ерікті мемлекеттік емес, саяси емес тәрбиелеуші қозғалыс. Скаутизмнің негізгі мақсаты — жастардың зияттық, қоғамдық және рухани әлеуеттерінің дамуына, олардың жеке тұлға және азамат ретінде қалыптасуына көмектесу. Скаутизм — көптеген халықаралық балалар және жасөспірімдер қозғалыстарының бірі. 1907 жылдан бастап, оған 250 млн-нан астам адам қатысты. Қазіргі кезде скаупық ұйымдар 160-тан астам елде бар және 16 млн-нан астам адамды біріктіреді.

## Дереккөздер