# Basa Parancis

| Prancis |
| --- |
| français |
| Pangucapan | [fʁɑ̃sɛ] |
| Tipakay di | Prancis, Belgia, Swiss, Monako, Afrika Frankofon, Kanada, rik barihna say uwat Frankofonna |
| Panutur | B1: 74.000.000 (2025) B2: 238.000.000 (2025) Total: 312.000.000 |
| Kaluwarga basa | Indo-Eropa
* Italik
	+ Latino-Faliskan
		- Latin
			* Romance
				+ Italo Lawok
					- Lawok
						* Gallo-Iberian
							+ Gallo-Romance
								- Gallo-Rhaetian?
									* Arpitan–Oïl
										+ Oïl
											- Francien zone
												* **Prancis**
 |
| Bontuk awal | Latin Bahari
* Latin Vulgar
	+ Proto-Romance
		- Old Gallo-Romance
			* Prancis Bahari
				+ Prancis Partongahan
 |
| Sistim tulisan  | Huruf Latin (Huruf Prancis) Braille Prancis |
| Bontuk titanda | Signed French *(français signé)* |
| Status rasmi |
| Basa rasmi di |
26 nagara
* + Belgia
	+ Benin
	+ Burundi
	+ Kamerun
	+ Kanada
	+ Republik Afrika Tongah
	+ Chad
	+ Komoro
	+ Republik Kongo
	+ Republik Demokratik Kongo
	+ Djibouti
	+ Gini Khatulistiwa
	+ Prancis
	+ Gabon
	+ Gini
	+ Haiti
	+ Pantay Gading
	+ Luxemburg
	+ Madagaskar
	+ Monako
	+ Rwanda
	+ Senegal
	+ Sesel
	+ Swiss
	+ Togo
	+ Vanuatu

10 subnasional
* + Italia
		- Lombak Aosta
	+ Polinisiya Prancis
	+ Amerika Sarikat
		- Louisiana
		- Maine
	+ Kalidoni Ompay
	+ India
		- Puducherry
	+ San Barthélemy
	+ San Martin
	+ San Pierre rik Miqelon
	+ Wallis rik Futuna

Mak rasmi
* + Aljazair
	+ Burkina Faso
	+ Kamboja
	+ Laos
	+ Libanon
	+ Mali
	+ Mauritania
	+ Mauritius
	+ Maroko
	+ Amerika Sarikat
		- New Hampshire
	+ Niger
	+ Tunisia
	+ Vietnam

Organisasi
* + Organisation internationale de la Francophonie
	+ PBB
	+ International Olympic Committee
	+ General Conference on Weights and Measures
	+ International Committee of the Red Cross
	+ Uni Eropa
	+ Uni Afrika
	+ North Atlantic Treaty Organization
	+ World Trade Organization
	+ Council of Europe
 |
| Diatur bak | Académie Française (French Academy, France) Office québécois de la langue française (Quebec Board of the French Language, Quebec) Direction de la langue française (Belgium) |
| Kode basa |
| ISO 639-1 | `fr` |
| ISO 639-2 | `fre (B)` `fra (T)` |
| ISO 639-3 | `fra` |
| *Glottolog* | `stan1290` |
| Linguasphere | `51-AAA-i` |
|   Nagara atawa ataran say dipa basa Prancis joda da basa asli mayoritas
  Nagara atawa ataran say dipa basa Prancis joda da basa rasmi atawa rasmi de facto, tapi mayoritas mak bubasa Prancis
  Nagara, ataran, rik kawasan say dipa basa Prancis joda da basa administratif atawa basa kabudayaan tapi mak rasmi hamak |
|

**Basa Prancis** joda da basa di Eropa say dipakay Jolma Prancis di nagara Prancis, Kanada rik daerah-daerah bokas kakuasoan Prancis. Ija munih salah say jak nom basa resmi PBB.

Basa asal kata injaman dilom basa Prancis

  Inggris (25.10%)  Jak basa Rumpun basa Jermanik barihna (20.65%)  Italia (16.83%)  Jak basa Rumpun basa Romance barihna (15.26%)  Celtic (3.81%)  Parsi rik Sanskerta (2.67%)  Asli Amerika (2.41%)  Basa jak Asiya barihna (2.12%)  Afro-Asiatik (6.45%)  Balto-Slavia (1.31%)  Basque (0.24%)  Basa barihna (3.43%)

## Cuntuh Tulisan

* **UDHR pasal 1;**

> *Tous les êtres humains naissent libres et égaux en dignité et en droits. Ils sont doués de raison et de conscience et doivent agir les uns envers les autres dans un esprit de fraternité.*
>
>

* **Horti**

> *Kaunyin jolma tilahirko mardeka rik uwat pi'il rik hak-hak sai goh-goh. Tiyan tiunjuk akal pikiran rik hati nurani mari tiyan dapok nyampur rik sai barihna dilom semangat bukolpah.*
>
>

## Huruf

| Huruf
 | Golar
 | Golar(IPA)
 | Diakritik rik Ligatur
 |
| --- | --- | --- | --- |
| Aa | a | /a/ | Àà, Ââ, Ææ
 |
| Bb | bé | /be/ |  |
| Cc | cé | /se/ | Çç
 |
| Dd | dé | /de/ |  |
| Ee | e | /ə/ | Éé, Èè, Êê, Ëë
 |
| Ff | effe | /ɛf/ |  |
| Gg | gé | /ʒe/ |  |
| Hh | ache | /aʃ/ |  |
| Ii | i | /i/ | Îî, Ïï
 |
| Jj | ji | /ʒi/ |  |
| Kk | ka | /ka/ |  |
| Ll | elle | /ɛl/ |  |
| Mm | emme | /ɛm/ |  |
| Nn | enne | /ɛn/ |  |
| Oo | o | /o/ | Ôô, Œœ
 |
| Pp | pé | /pe/ |  |
| Qq | qu | /ky/ |  |
| Rr | erre | /ɛʁ/ |  |
| Ss | esse | /ɛs/ |  |
| Tt | té | /te/ |  |
| Uu | u | /y/ | Ùù, Ûû, Üü
 |
| Vv | vé | /ve/ |  |
| Ww | double vé | /dubləve/ |  |
| Xx | ixe | /iks/ |  |
| Yy | i grec | /iɡʁɛk/ | Ÿÿ
 |
| Zz | zède | /zɛd/ |  |

Huruf w rik k jarang tipakay kacuali di kata injaman rik kata-kata daerah. /w/ biasona titulis ou; /k/ biasona titulis c dipa juga kacuali samakkung e, i, y, qu samakkung e, i, y, rik kadang-kadang que di akhir kata. Kidang, k umum dilom awalan metrik kilo- (aslina jak Basa Yunani χίλια *khilia* "saribu"), misal. kilogramme, kilomètre, kilowatt, kilohertz.

## Macom-ragom

* Prancis Afrika
	+ Prancis Maghribi (Prancis Asiya Liba)
* Prancis Aosta
* Prancis Belgia
* Prancis Kamboja
* Kanada
	+ Prancis Akadia
	+ Prancis Newfoundland
	+ Prancis New England
	+ Prancis Ontario
	+ Quebec
* Prancis Eropa
	+ Prancis Guyana
	+ Meridional
* Prancis Haiti
* India
* Prancis Jersey Legal
* Prancis Laos
* Louisiana
	+ Prancis Cajun
* Prancis Missouri
* Prancis Asiya Darak Ngahulu
* Prancis Swiss
* Prancis Vietnam
* Prancis Hindia Lawok

Macom-ragom basa Prancis di duniya
## Rujukan