Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kilabu

**kilabu**| Ndâmbu | Afelika ya Node, Azia ya Lumonso |
| Ndînga ya leta | Amira ya Arabia, Arabia ya Sudia, Bahrain, Djibuti, Ertra, Irak, Jazairia, Komori, Kuwait, Libia, Lubnania, Magribia, Misiri, Muritania, Oman, Somalia, Sudan, Suria, Tasadi, Tunisia, Urdunia, Yamania |
| Batubi | 286 milyo |
| Bisono | kilabu |
| Kode ya ISO 639-1 | ar |
| Kode ya ISO 639-2 | ara |
| Kode ya ISO 639-3 | ara |

**Kilabu** kele ndinga ya Kisemitiki. Yo kele ndinga ya iya to ya tanu na numelo ya batubi na ntoto ya mvimba. Yo ke tubamaka na bansi ya balabu nkutu.

## Mitindu

Mitindu ya kilabu ni zole : kilabu ya nkanda to ya leta nà kilabu ya batu .

**Kilabu ya bwala**
Kele kilabu ketubamaka nà kati ya Bayinsi ya balabu, i mekatukaka nà kilabu ya Isilamu mpé ketambulaka nà balabu fwana dinga ya mama .

**Kilabu ya nkanda**
Kele kilabu ya kolanu mpé kilabu ya nkulu, i longamaka nà kati ya kelasi mpé kelé ndinga ya kisalu
# Biblia

**Biblia** to **Mukanda ya Nzambi** kele mukanda ya santu ya kiyesu. Yandi kele na masonama ya santu ya kiyesu.

## Mikanda ya Biblia

Biblia kele na bandambu zole ya nene. Ya ntete kele Kuwakana ya ntama ya Mfumu Nzambi wakanaka na bantu ya yandi. Ya zole kele Kuwakana ya mpa. Bo sonikaka yo ntete na bandinga yai zole: Kiebreo na Kigelesi.

### Kuwakana ya ntama

* Mikanda ya Mose
* #Kuyantika
* #Kubasika
* #Levi
* #Kutanga
* #Kulonga
* Mukanda ya Yozue
* Mukanda ya bafundisi (Mukanda ya bazuzi)
* Mukanda ya Ruti
* Mukanda ya ntete ya Samuele
* Mukanda ya zole ya Samuele
* Mukanda ya ntete ya bantotila
* Mukanda ya zole ya bantotila
* Mukanda ya ntete ya bansangu
* Mukanda ya zole ya bansangu
* Mukanda ya Esdrasi
* Mukanda ya Nehemia
* Mukanda ya Estere
* Mukanda ya Yobi
* Mukanda ya bingana
* Mukanda ya longi
* Mukanda ya kuluta kitoko
* Mukanda ya Yezaya
* Mukanda ya Yeremia
* Mukanda ya Mawa
* Mukanda ya Ezekiele
* Mukanda ya Daniele
* Mukanda ya Ozea
* Mukanda ya Yoele
* Mukanda ya Amosi
* Mukanda ya Abdiasi
* Mukanda ya Yonasi
* Mukanda ya Mise
* Mukanda ya Nahumi
* Mukanda ya Habakuki
* Mukanda ya Sofonia
* Mukanda ya Agai
* Mukanda ya Zakaria
* Mukanda ya Malaki

### Kuwakana ya mpa

* bansangu ya mbote
	+ Nsangu ya mbote ya Matayo
	+ Nsangu ya mbote ya Marko
	+ Nsangu ya mbote ya Luka
	+ Nsangu ya mbote ya Yoane
* Bisalu ya bantumwa
* mikanda ya Paulo
	+ Roma
	+ 1 Korinto
	+ 2 Korinto
	+ Galatia
	+ Filipia
	+ Filemo
	+ 1 Tesalonika
	+ 2 Tesalonika
	+ Efezo
	+ Kolosi
* mikanda ya ngungudi
	+ 1 Timoteo
	+ 2 Timoteo
	+ Tito
	+ Bahebru
* mikanda ya nkaka
	+ Mukanda ya Yakobo
	+ Mukanda ya ntete ya Petelo (Piere)
	+ Mukanda ya zole ya Petelo
	+ Mukanda ya ntete ya Yoane
	+ Mukanda ya zole ya Yoane
	+ Mukanda ya tatu ya Yoane
	+ Mukanda ya Yude
* Kusonga

## Ntendula ya Biblia na Kituba

*Société Biblique du Zaïre* ya Kongo-Kinsasa tendulaka Biblia muvimba na Kituba 1934-1990. *Alliance Biblique du Congo* tendulaka Kuwakana ya Mpa na 2006.

| Ntendula ya *Société Biblique du Zaïre* (1950) | Ntendula ya *Alliance Biblique du Congo* (2006) |
| --- | --- |
| *Muntu yina ke zolaka mono, yandi ta landaka malongi na mono.* (Yoane 14:23) | *Kana muntu ke zolaka munu, yandi ke sadila ndongosolo ya munu.* (Za 14:23) |
| *Zulu ti ntoto ta vanda na nsuka na yo, kansi malongi na mono ta vanda na nsuka ve.* (Matayo 24:35) | *Zulu na ntoto ke zimbana, kasi mambu ya munu ke zimbana ve.* (Mate 24:35) |
# Sudan

**Sudan** kele yinsi na Afelika ya Node. Bansi ya pembeni kele Libia, Misiri, Eritrea, Itiopia, Sudan ya Sude, Repubilika ya Afelika ya Kati mpe Tasadi. Khartoum kele mbanza-kimfumu ya yinsi ya Sudan.

|  |
| --- |
| **Zinsi ya Afelika (Afrika)** |
|  | **Afelika ya Node** : Algeria · Libia · Maroko · Misiri · Sudan · Tunisia |
|  | **Afelika ya Lumonso** : Benin · Burkina Faso · Gambia · Gana · Ginea · Ginea-Bisau · Kap Verde · Kodivwa · Liberia · Mali · Moritania · Nizé · Nizeria · Senangale · Sierra Leone · Togo |
|  | **Afelika ya Kati** : Ginea ya Ekwatelo · Kamerun · Ngabu· Afelika ya Kati · Kôngo-Balazavile · Kôngo-Kinsasa · Santu Tome na Prinsipe · Tasadi |
|  | **Afelika ya Lunene** : Burundi · Djibuti · Eritrea · Itiopia · Kenya · Rwanda · Seychell · Sômâlia · Sudan ya Sudi · Tanzania · Uganda |
|  | **Afelika ya Sudi** : Botswana · Komoro · Lesotho · Malagasi · Malawi · Mauritius · Musambiki · Namibia · Ngola · Repubilika ya Afelika ya Sudi · Swati · Zambia · Zimbabwe |
| **Zinsi ya kimpuanza ve:**
Somaliland · Repubilika ya Balabu ya Saharawi ya Dimokalasi |