Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Yesu

Yesu ke na kunata kulunsi
Yesu na Nikodemos
**Yesu** (katuka -5 tî 33) vwandaka mulongi na ngunza ya bayuda.

Yesu kele muntu ya mfunu na lukwikilu mîngi. Na kimâni, kisilamu ye kibaha yandi kele ngunza mosi. Na kiyesu yandi kele *Yesu Klisto*: masiya na nzâmbi na nitu ya muntu.

## Nkûmbu

Nkûmbu ya Yesu vwandaka *Yeshua* (ישו) na kiarame. Yawu vwandaka mpila ya nkufi ya kihebru *Yehoshua* (יהושע). Na kihelada (yina vwandaka ndînga ya masono ya Ngwisani ya Yimpa), nkûmbu ya Yesu vwandaka *Iesous* (Ιησους), mpe na kilatini *Iesus*.

## Yesu na Bansângu ya Mbote

### Mbutukilu

Na bansângu ya Mbote ni Mariya vwandaka mâma ya Yesu. Nsângu ya Mbote ya Make ke na kutuba ve nkûmbu ya tâta ya yandi. Bansângu ya Mbote ya Matayi, Luke na Za ke na zabisa ti Yosefi kele tâta ya Yesu. Kasi Bansângu ya Mbote ya Matayi na Luke ke na kutuba ti Mariya vwandaka mwénsé, mpe yandi me kuma na kivumu na lulêndo ya Mpêve ya Lôngo.

Yesu butukaka na Betelemi, bwala ya fyoti na kizûnga ya Yudea, ntângu Erode vwandaka ntinu.
# Li Bai

Mambu yankaka ya luzingu ya Li Bai na luyantiku kele ya kukonda kivuvu. Ziku dibuta na yandi katukaka na mfumu mosi ya basoda ya kimfumu ya Han . Ziku yandi mosi butukaka na Asie ya Katikati . Ba ke tubaka nde yandi kwizaka na Sichuan ti tata na yandi ntangu yandi vuandaka ti bamvula tanu. Malongi na yandi, katula Confucianisme, vuandaka ya kuzabana na ba ngindu ya heterodoxe, samu na ki mutu ya zingaka ya provense yina yandi vuandaka kuzinga.

Kansi, yandi yantikaka kusonika bapoemi na mutindu ya leta ntangu yandi vandaka ti bamvula kumi na iya. Yandi kumaka longoki ya ermite mosi, Zhao Rui, na Ngumba ya Omei. Yai mutindu yandi zabaka mbote-mbote nkadilu ya Taoïste mpi yandi vandaka kusepela ti bima ya mfinda yina zolaka kukota na nima na bapoemi na yandi yonso. Na mvula makumi zole na tanu, yandi salaka nzyetelo, tii na Muwanda ya Yangtze ya nsi. Yandi bikalaka na Yangzhou kisika yandi lutisaka mbongo mingi. Na mvu 726, yandi kwelaka ntekolo ya ministre-premier mosi ya ntama na Anlu, na Hubei . Li Bai vandaka ti luzingu mosi ya pima kiteso ya ba mvula kumi, kansi yandi kukaka ve kusala kisalu sambu na yandi mosi