# A̱tsak Wat Wu

|  |  |
| --- | --- |
| Aba̱n/Tyebaa ang ma̱ng bai Wukipedia,
a̱gban lyen ma̱sa̱t wu nang konyan wa maai jhyuk a̱ni. | Á̱ mbyia̱ a̱yaati̱kut **1,802** bya di̱n Tyap ji Á̱nietnta̱m ba̱ nyian ta̱m **15**
Beang • Ga̱fang • Lyi̱ri̱m • Kwainfwuo-á̱niet • Á̱na̱nwuai
 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Khwi | Lyenfilosofi | Lyenkidee | Lyennkhang-a̱byin | Lyennkyangta̱m | Nkhang | Nkhang shyicet | Nyian ghwughwu & taada | Nvwuo | Sayen | Sot-á̱niet |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Maba̱ta̱do | CA̱CRAK | FANTSWAM | GWOROG | SHOLYIA̱ | TA̱KAD | TUKU | JHYUO | Lilyem ghyáng |

**Ati̱kut kideeA̱marun ba** yet Á̱nietafi̱rika bya mi̱ tsung-a̱byin A̱merika ji ma̱ng bibyin a̱ka̱wa̱tyia̱ a̱sa̱khwot A̱gba̱ndang Kyai A̱sa̱khwot Ndya wu ba̱ ku shot khwo a̱ni, di̱n vak tyong ku shyiat sa̱t, a̱wot ba̱ si̱ ta̱bat swan da̱ a̱ka̱vwuo na̱ yong ma̱ sa̱t a̱ni. Di̱n Shong, á̱ ngyei mba maroons a̱wot mi̱ A̱merika Si̱pen, á̱ ngyei mba cimarrones. Á̱niet ba̱ byia̱ a̱ca̱cet a̱ka̱vwuokhap ba ku shuut A̱marun ba ba̱t. Ba̱ si̱ ta̱bat ya̱khwi da̱ a̱ka̱vwuo ma̱ a̱di̱di̱t nang a̱yin si̱ mi̱n ndyen a̱ni bah, a̱ ma̱ a̱yit mbeang nkuu, da̱nian á̱nietba̱ngyok ta̱wap-a̱byin ba ku kwan tyak ma̱ng a̱mba. A̱marun ba ku kwan zwang ya̱khwi ja mat ba̱ ka cok a̱ka̱vwuonswat mba na. Si̱ huni si̱ tsa jhya̱ ma̱ a̱di̱di̱t ma̱ng á̱nietba̱ngtyok ba, nang A̱marun ba na kin mun-a̱pyia̱ di̱n jen jhyang ma̱ng á̱na̱nvan ba̱ nwuo ma̱ á̱nieta̱wap-a̱byin ba ba̱ byian nkyang. Jen jhyang, A̱marun ba na yet á̱kpa̱ndang-a̱bwuanng bya ma̱ng á̱nietnswat ba ku a̱tsak á̱niet-a̱byin wu.

(A̱jhyem ati̱kut...)

**Mi̱ nkhang na Mi̱ di̱ Zwat Tswuon 2026, bibyin A̱fi̱ganisi̱tan ma̱ng Paki̱si̱tan shyia̱ di̱ tang a̱ghyang a̱ka̱ndong mi̱ **Zook A̱fi̱ganisi̱tan–Paki̱si̱tan ji**.
* Mi̱ da̱ a̱tuk mam 5 Zwat Sweang 2025, á̱niet milyon 12 bya ku tyong **Zwang á̱niet-a̱byin Sudan ji** swan a̱suswak-ya̱khwi. Á̱niet milyon 3.5 bu shyia̱ a̱byin ka bah. Ba̱ tyong.
* Mi̱ da̱ a̱tuk mam 7 Zwat Tswuon 2026, bibyin A̱BA̱ ma̱ng Iran shyia̱ di̱ kwan **Zwang Iran ji** a̱mgba̱m ma̱ng shim fwung zwang nhu hu.
* Yuki̱ren shyia̱ di̱ tang a̱yaadi̱ron ma̱ a̱byin Roshya mi̱ **Zwang Roshya-Yuki̱ren ji**.

**A lyen a ... ... nyia̱ ma̱ a̱lyia̱ 1964, **Ba̱la A̱de Da̱uke** ku cat cuk A̱li Á̱ghyi Fam A̱za ji mi̱ Ka̱duna, mat a̱ yong da̱ a̱kwonu Zangon Katab, mi̱ a̱ si̱ nwai mat A̱tyotyap a̱ghyang, Sheka̱ra̱u Ka̱u Laya a?
* ... nyia̱ mi̱ da̱ a̱lyia̱ 2025, **A̱tak Ka̱duna** kya yet feang hu mi̱ Swanta hu a̱mgba̱m di̱ kap shita-a̱byin a?
* ... nyia̱ **A̱licok A̱jure** nang á̱ ku nok tsi̱tsak a̱lyia̱ 1981 ma̱ng 1989 a̱ni, kikya yet mi̱ a̱licok A̱shong ka̱ shyia̱ ma̱ a̱byin Naijeriya a?

**A̱zafwun13 Zwat Tswuon 1888 – Á̱ nvwuong Khwo ma̱ A̱byintyokshan Bi̱razi̱t ma̱nang á̱ ntyia̱ *Lei Áurea* ("Cam A̱na-a̱shong") hu mi̱ cam-a̱byin ji a̱ni.
* 1981 – Mehmet Ali Ağca ku kwan hyat Pop Yoona Bulut II ma̱ A̱tyekwon Sen Bitut mi̱ Rom. Á̱ si̱ tyong ma̱ng Pop wu nat Yunuvasi̱ti Politeknik Agostino Gemelli á̱ nyia̱ nggu ta̱m gi̱gi̱k a̱ si̱ swuan.

**Ghwughwu kideeTaada Nok** ji yet á̱niet bya á̱ ku nwuak nkyang na nang ba̱ ku kai á̱ ghwon a̱ni a̱lyoot a̱bakeang A̱da ka á̱ ngyei Nok a̱ni ma̱ a̱tak A̱byin Ka̱duna mi̱ Naijeriya; nang á̱ ku nta̱taat nghwughwu nvap jhyang mba na ma̱ a̱lyia̱ 1928 a̱ni. Á̱niet mi̱ Nok ba ma̱ng A̱gajigana ba ku nyia̱ a̱na̱nda wa neet mi̱ fam A̱ka̱wa̱tyia̱ Sa̱hara hu, ba̱ si̱ ba̱ng zuk ji̱ byia̱ a̱sa̱khwot a̱baan a̱ni ma̱ng li̱la̱n vap, a̱wot konyan si̱ teap a̱ kai vak nggu hu a̱zaghyi ma̱ng jen ji ba̱ sii du tat fam a̱za a̱vwuo ka nang á̱ ngyei Naijeriya a̱fwun a̱ni. Ka̱ doot, huhwa mbyia̱ nang ba̱ si̱ kpaat a̱ka̱keang mba na mi̱ nfam á̱ ngyei Gajigana ma̱ng Nok a̱ni.

*Tyai a̱tyubyia̱: FA2010*

**Zwá sot-á̱niet **A̱na̱nwuai sot-á̱niet** – A̱tyekwon bwoi nkhang á̱nietnjhyuk ma̱ng a̱vwuo shei nkhang.
* **Gaat á̱niet-á̱fai** – A̱vwuo ka á̱ tyei á̱niet-á̱fai aba̱n/a̱la̱baa ma̱ng a̱vwuo ka ba̱ cong a̱ni ba̱ myiam nkyang tazwa ta̱m nzi̱t hu.
* **Nkhang a̱ma̱ntei** – A̱vwuo ka á̱ tyai naat mbwuot sot-á̱niet hu ku cobai a̱ni ku si̱ ku shyia̱ di̱ nyia̱ a̱nci̱ri̱ng a̱ni.
* **Á̱na̱nwuai nkyangmami** – A̱vwuo kat a̱ nwuan nkyangmami a̱gban lyen na.
* **A̱tyii beang** – Lyi̱ri̱m a shyia̱ lyen tazwa nyian ta̱m ma̱ng jhyuk Wukipedia.
* **A̱tyii a̱ya̱fang** – Lyi̱ri̱m a shyia̱ lyen tazwa nyian ta̱m ma̱ng jhyuk Wukipedia.

**Zwá bwan-a̱lyem Bwuak tá̱m tyannwuan ji nang á̱ nyian ta̱m ma̱ng a̱nji a̱ swak a̱ni mat wuki ang hu mi̱ Translatewiki.net - Tá̱m ji ji̱ yet a̱tsatsak ba̱t ji̱ nwuak tyannuwan wuki ang ji cet nyian ta̱m hu a̱ni.
* Tsutswung Tswuon Wukipedia ji - Cám ji̱ yet a̱cyian ka Wukipedia a̱ni. Bwuak si̱ jini tyia̱ a̱lyem ang ka nang a̱vwuontsa nwuat cám wuki ang ka a̱ni.
* A̱yaati̱kut 1,000 nang kuzang Wukipedia myim ku byia̱ a̱ni - Lyulyoot a̱tsatsak pyipyia̱-a̱lyiat ma̱ng a̱gba̱ndang kyang tyai nvak mat kyiak yong tazwa kyang ku myim a̱yin gu tsa lyuut a̱ni.
* Mbeang a̱fwuop da̱ kyang tyai nvak hu ku zwá ji̱ myim sot-á̱niet ang ji a̱ni.

Nta̱m njhyang Wukipedia

Á̱niet ba̱ jhyuk di̱ mi̱n saai kurum teang a̱ni bibya lyuut Wukipedia a̱wot sot ji̱ yet cet ba̱ng nhu a̱ni jija yet Sotbeang Wukimedia ji, ji̱ yet sot-nta̱m ji̱ nwai cat kpangti̱n a̱ni ji̱ mun byia̱ nta̱m njhyang nang á̱si̱ nani a̱ni:

* A̱cyietwuki
A̱kwak a̱son nvak ma̱sa̱t
* A̱tyinWuki
Tutunkwaa̱mbwat nkyangfang ma̱sa̱t
* Komon
A̱gyigyanng nyinyiit shei nkhang ma̱sa̱t
* MediaWuki
Byi̱k kyanglyilyiit wuki
* Meta-Wuki
A̱ma̱ntei mun nta̱m Wukimedia
* NkhangWuki
Nkhang fang ma̱sa̱t
* Nkwaa̱mbwatWuki
Nkyangfang ma̱sa̱t
* TyanWuki
Kpa̱m tyan-tityan
* Susotbishyiwuki
Kwaa̱mbwat susotbishyi
* Swánga̱lyiatwuki
A̱gban swánga̱lyiat ma̱ng ta̱sa̱urut
* Wukideita
Kuntyin lyen ma̱sa̱t
* Wukifonkshyon
Tutunkwaa̱mbwat fonkshyon
* Wukivasi̱ti
Nkyangta̱m myiam ma̱sa̱t

Lilyem Wukipedia

Ngwukipedia ghyáng nshyia̱ ma̱ a̱di̱di̱t; á̱si̱ na̱ byia̱ shi a̱ swak a̱ni shyia̱ a̱tatak ka.

* A̱yaati̱kut 1,000,000+

العربية  ·
Deutsch  ·
Español  ·
فارسی‎ ·
Français  ·
Italiano  ·
Nederlands  ·
日本語  ·
Polski  ·
Português  ·
Русский  ·
Svenska  ·
Українська  ·
Tiếng Việt  ·
中文
* A̱yaati̱kut 250,000+

Bahasa Indonesia  ·
Bahasa Melayu  ·
閩南語  ·
Български ·
Català  ·
Čeština  ·
Dansk  ·
Eesti  ·
Ελληνικά  ·
Esperanto  ·
Euskara  ·
עברית  ·
Հայերեն  ·
한국어  ·
Magyar  ·
Norsk  ·
Română  ·
Simple English  ·
Slovenčina  ·
Српски  ·
Srpskohrvatski  ·
Suomi  ·
Türkçe  ·
Oʻzbek
* A̱yaati̱kut 50,000+

Asturianu  ·
Azərbaycanca  ·
বাংলা  ·
Bosanski  ·
کوردی  ·
Frysk  ·
Gaeilge  ·
Galego  ·
Hrvatski  ·
ქართული  ·
Kurdî  ·
Latviešu  ·
Lietuvių  ·
മലയാളം  ·
Македонски  ·
မြန်မာဘာသာ  ·
Norsk nynorsk  ·
ਪੰਜਾਬੀ  ·
Shqip  ·
Slovenščina  ·
ไทย  ·
తెలుగు  ·
اردو