# Лъэпкъ Зэгуэтхэр

|  |
| --- |
| Лъэпкъ Зэгуэтхэр Организация Объединённых Наций United Nations Nations Unies Naciones Unidas 联合国
الأمم المتحد |
| **Нып**  | **Дэмыгъэ**  |
|  |
| **Лъэпкъыгъуэм и типыр** | Дунейпсо лъэпкъыгъуэ |
| **ЗэхуэсыпӀэр** | Ниу Йорк, АШЗ |
| **Хэтхэр** | Къэрал 192 |
| **Нэхъышъхьэ тхьэмадэ** | Антониу Гуттериш |
| **Нэхъ. Асс. и тхьэмадэ** | Абдулла Шахид |
| **Лэжьыгъэбзэр** | Инджылыбзэ, хьэрыпыбзэ, эспаныбзэ, хъутеибзэ, урысыбзэ, фрэнджыбзэ |
| **Щыхалъхьар** | 1945 жэпуэгъуэм и 24 |
| **Официал сайтыр** |

**Лъэпкъ Зэгуэтхэр** (**ЛъЗ**) е **Дунае Лъэпкъ Организацие** — дунейпсо лъэпкъхэм я организациэ, дунейр хъумэным шъхьакӀэ теухуауэ, къэралхэр нэхъ зэрӀыгъыным, зэгуэтыным пылъу.

И лэжьыгъэмрэ зыпылъымрэ зэфӀэзгъувахэр ЕтӀуанэ дунейпсо зауэр ( ЕДЗ ) щекӀуэкӀым, антихьитлер коалициэм шъхьэщытахэм. ЦӀэ «Лъэпкъ Зэгуэтхэр» япэреуэ щытраӀуар Лъэпкъ Зэгуэтхэм я Декларациэм 1 щӀышылэм 1942 гъэм Ӏапэ здыкӀадзам

ЛъЗ-м и Хабзэр къэщыдэкӀауэ арэзыуэ щалъытар Сан-Франциско зэхуэсым, мэлыжьыхьым къыщыкӀэдзауэ мэкъуауэгъуэм нэгъуэнэ щекӀуэкӀам 1945 гъэм, а гъэми Ӏапэ щыкӀадза 26 мэкъуауэгъуэм, къэрал 51 я щыщ нэхъышъхьа-къыхагъэкӀахэм. Махуэ Хабзэм лэжьэн щыкӀидзар ( 24 дэпуэгъуэ ) Лъэпкъ Зэгуэтхэм я Маху къалъытэ.

## Зэрзэхэтыр

### ЛъЗ-м и Нэхъышъхьэ Ассамблеэ

Зэчэнджэшыным, унафэ къыдэгъэкӀыным и нэхъышъхьу щыт. Нэхъышъхьэ Ассамблеэм дунейпсом и лъэпкъхэм сакъыгъу пылъыныгъэ яӀану, зэгурыӀуэныгъэкӀэ зэхэтыным пылъхэ; Хъумэным и Хасэм зэрахъуэкӀыу хэтхэр хехыр, Социал-Экономикэ Хасэм хэтхэр. Хъумэным и Хасэм и лъэӀуэгъуэкӀэ ЛъЗ-м и нэхъышъхьэ Тхьамадэр хехыр; Хъумэным и Хасэм дэкӀыгъу ЛъЗ-м и Дунейпсо Мэхьчэмэм хэтхэр хахыр; дунейпсом и эконономикэ, социал, културэ, гуманитар лъэжьыгъэхэм пылъ, пэмыкӀ ӀанатӀэхэри иӀа ЛъЗ-м и ХабзэмкӀэ къытелъхьауэю

Нэхъышъхьэ Ассамблеэм и лэжьэныр сессиурэ ёкӀуэкӀыр. Регулару, специалу, гузэвэгъуэ сессиурэ иригъэкӀуэкӀыфху.

Гъэ сессиэр Ассамблеэм щыкӀидзэр ещэнэрей блышъхьэм фокӀадэ-мазэм, Нэхъышъхьэ Ассамблеэм и тхьамадэм зэӀуиху, шъхьащыту (иэ нэрыбгэ 21-м щыщ къыдэӀапыкъу ипӀэм иувэфхэм ящыщ зы)

### Хъумэным и Хасэ

Дунейпсом хуэсакъын-зэгурыӀуэныгъэм и Ӏадэбыр шхьарылъ; и унафэм ЛъЗ-м хэт Хасу хъуар едэӀун хуэй.

Хъумэным и Хасэм 15 шъхьарыс нэрыбгу: Хасэм щыщ 5 - зэрамхъуэкӀхэм ящыщ (Китай, Фрэндж, Британиэшхуэ, АШЗ, Урысей) адрей пшъыхэр хахурэ Хасэм хагъыхьу щытхэ.

### Секретариатыр

Къэрал бжыгъэм ящыщ лэжьакӀу зэхэт, ЛъЗ-м унафэ, программэ къыдигъэкӀхэм елэжьху. Я зэхуэсыпӀэ-нэхъышъхьэхэр ЛъЗ-м и нэхъышъхьэ унэхэм кӀэт Ньу-Йоркым, Женевэм, Венэм пэмыкӀхэми.

Секретариатым шъхьащытыр ЛъЗ-м и Нэхъышъхьэ Тхьэмадэр

### Нэхъышъхьэ Тхьэмадэр

Секретариатым шъхьащытыр Нэхъышъхьэ Тхьэмадэ, Ассамблеэ Нэхъышъхьэм хихыр Хъумэным и Хасэм и лъэӀуэгъуэкӀэ, Тхьэмадэр илъэситхукӀэ хахыр, яужкӀэ иджыри хахыжьыфину етӀуану пӀалъэ иӀу.

|  | ЦӀэр | Къэралыр | Щытетар |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | Тругве Халвдан Ли |  Норуегиэ | 1946–1952 |
| 2. | Даг Хаммаршелд |  Шуэц | 1953-1961 |
| 3. | У Тан |  Бирмэ | 1961-1972 |
| 4. | Курт Валдхайм |  Аустрэ | 1972-1982 |
| 5. | Хъавиер Перес де Куэйар |  Перу | 1982-1992 |
| 6. | Бутрос Бутрос-Гали |  Мысыр | 1992-1997 |
| 7. | Кофи Аннан |  Гана | 1997-2007 |
| 8. | Пан Ги Мун |  Ипшъэ Корей | 2007-къыздынэс |

## ПэмыкӀ Организациэ Хэтхэр

* УНЕСКО
* УДО
* ДАДжО
* ДОМ
* ДАЭА
* ЛъЗПА

## ТехьэпӀэхэр

* ЛъЗ-м и нэхъышъхьа сайт
* Урысейм щыщ Лъэпкъ Зэгуэтхэм и интернет-техьапӀэ
* ЛъЗ-м тепсэлъыхь
* НобэкӀэ нэхъ гузэвэгъуэ лъжьыгъэхэр ЛъЗ-м
* ЛъЗ-м и хъыбархэр
* UNBISnet — ЛъЗ-м и информациэ-тхыдэ системэр
* ХьарэфылъкӀэ зэхэгъува сайтхэр ЛъЗ-м и системым щыщу