Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Hind okeanıKirill

**Hind okeanı** — arqada Aziya menen, shıǵısta Avstraliya hám Tınısh okeanı menen, qublada Qubla okeanı menen hámde batısta Afrika hám Atlantika okeanı menen qorshalǵan okean. Qubla Aziyada jaylasqan Hindistan mámleketi okeannıń jaǵasında jaylasqanı ushın ol Hind okeanı degen atamanı alǵan. Bengal qoltıǵı, Arab teńizi, Persiya qoltıǵı hám Qızıl teńizler usı okeannıń bólimleri esaplanadı.

## Basqa web-saytlar

* Hind okeanı kartaları
* Hind okeanı fransuz tilinde
# VankuverKirill

Vankuver
**Vankuver** — Arqa Amerikanıń batıs qırǵaǵı jaqınıda jaylasqan ataw. Kanadaǵa qaraslı. Mayd. 32,2 mıń km2. iri qalası hám portı — Viktoriya. V. Tómengi mezozoyda payda bolǵan. Relyefi tawlı, bal. 2200 m ga shekem. Temir rudası, tas-kómir hám b. Paydalı qazilmalar bar. Batıs qırǵaqlarında port kóp. Klimatı ortasha, teńiz klimatı. 2000 mm ge shekem jawın jawadı. Iyne japıraqlı hám keń japıraqlı toǵaylar bar. Atawda Pasifik — Rim milliy parkı jaylasqan. Baliq awlaw hám toǵayshiliq rawajlanǵan. V.di inglis teńizshisi J. Vankuver (1758—98) atına qoyılǵan.

## Ádebiyatlar

* Собетская енциклопедия
# San-FranciskoKirill

San Francisco (ispansha: San Francisco) — AQShning Kaliforniya shtatındaǵı qala hám okrug. Onıń atı áwliye (ispansha San) Assisiliq Francis húrmetine qoyılǵan. Bul qala Sertepali yarım aralında jaylasqan. San Francisco qoltiǵı hám Altın Dárwaza buwazına qurılǵan kópirler onı átirapındaǵı qalalar menen baylanıstıradı. Xalqı 776, 7 mıń adamdı (2000). AQSH batısındaǵı iri sawda -finans hám mádeniyat orayı.Mámlekettiń Tınısh okeanı jaǵaındaǵı bas portı 45 million tonnaǵa shekem júk artıp túsirilgen. Transport jolları kesilispesi. 3 aeroporttıń biri xalıq aralıq áhmiyetke iye. San Franciscoda iri bankler, firmalar keńseleri iskerlik kórsetedi.Metallsozlik, kemasazlik, tigiwshilik, azıq-avqat, poligrafiya sanaatı kárxanaları bar. Raketa-kosmisliq, radioelektronika, neftni qayta islew, ximiya, metallurgiya sanaatı kárxanaları qala shetinde jaylasqan. Metropoliten qurılǵan. 3 universitet, konservatoriya, ilimiy izertlew orayları, teatrlar, muzeyler, kitapxanalar bar. Áskeriy teńiz bazası. Qalaǵa 1776 -jılda tiykar salınǵan. 1945-jılda San Franciscoda bolıp ótken San Francisco konferensiyasında Birlesken Milletler Shólkemi islengen.

## Sırtqı siltemeler

```
Kaliforniya qalaları
```
# YuNESKOKirill

**YuNESKO** yaki **UNESCO** (ing. UNESCO; United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) — Birlesken Milletler Shólkeminiń tálim, pán hám mádeniyat máseleleri boyınsha qániygelesken shólkemi bolıp, dúnya júzindegi dıqqatqa iye orınlardı Jáhán miyrasları dizimine kirgizedi.
# TopografiyaKirill

**Topografiya** - (grekshe ―tapos-jay, grafo- súwretlew) jer maydanınıń belgili bir kishi bólegin plan yamasa kartada súwretlew usılların úyretedi. Házirgi waqıtta topografikalıq plan alıwda aero hám kosmik súwretlerden keń túrde paydalanılıp atır, bul bolsa plan alıw jumıslarınıń tezlesiwinde hám jaratılıp atırǵan karta sapasınıń jáne de artıp barıwına alıp keledi.