# AQSh Xalıqtı dizimge alıw byurosıKirill

**AQSh Xalıqtı dizimge alıw byurosı** (rásmiy túrde **Dizimge alıw byurosı**) — AQSh Sawda ministrliginiń quramında bolıp, Amerika xalqı hám ekonomikası haqqında maǵlıwmatlar jıynaw ushın juwapker federal statistikalıq agentlik. Byuro direktorı AQSh prezidenti tárepinen tayınlanadı.

Dizimge alıw byurosınıń tiykarǵı wazıypası — on jılda bir márte AQShta xalıqtı dizimge alıwdı ótkeriw bolıp tabıladı, bul dizimge alıw nátiyjesine bola, AQSh Wákiller palatasındaǵı orınlar AQSh shtatlarına xalıq sanına baylanıslı bólistiriledi . Byuronıń túrli dizimge alıwları hám sorawnama jumısları jılına 675 milliard dollardan artıq federal qarjılardı bólistiriwge járdem beredi hám shtatlar, jergilikli jámiyetler hám bizneslerge anıq sheshimler qabıllawda kómeklesedi . Dizimge alıw arqalı alınǵan maǵlıwmatlar mektepler, emlewxanalar, transport infrastrukturası, policiya hám órt óshiriw bólimlerin qay jerde qurıw hám olardı saqlaw boyınsha sheshimler qabıllawǵa tiykar bolıp xızmet etedi.

On jılda bir bolatuǵın xalıqtı dizimge alıwdan tısqarı, Xalıqtı dizimge alıw byurosı jılına 130dan artıq sorawnama hám baǵdarlamalardı úzliksiz ótkerip baradı, olardıń qatarına Amerika jámiyetshilik sorawnaması, AQSh ekonomikalıq dizimi hám Aǵımdıǵı xalıq sanı sorawnaması kiredi. AQSh ekonomikalıq dizimi hár bes jılda bir márte ótkeriledi hám biznes qararların jobalastırıw ushın Amerika biznesi hám ekonomikası haqqında esabat beredi. Sonıń menen birge, federal húkimet tárepinen járiyalanatuǵın ekonomikalıq hám sırtqı sawda kórsetkishleri, ádette, Xalıqtı dizimge alıw byurosı tárepinen islep shıǵarılǵan maǵlıwmatlardı óz ishine aladı.

2025-jıl 19-sentyabr jaǵdayına qaray, Jorj Kuk Xalıqtı dizimge alıw byurosınıń wazıypasın atqarıwshı direktorı bolıp tabıladı.

## Huqıqıy mandat

Suitland qalasındaǵı Dizimge alıw byurosınıń shtab-kvartirası
AQSh Konstituciyasınıń birinshi statyası (II bólim) xalıq sanın keminde on jılda bir márte anıqlawdı hám alınǵan sanaw nátiyjelerin AQSh Wákiller palatasındaǵı hár bir shtattan keliwshi wákiller sanın, sonıń menen birge, AQSh saylawshılar kollegiyasındaǵı wákillik sanın belgilew ushın qollanıwdı talap etedi. Xalıqtı dizimge alıw byurosı hár on jılda bir márte (sanı nol menen tawsılatuǵın jıllarda) tolıq xalıq sanawın ótkeredi hám bul operaciyanı sıpatlaw ushın «decennial» (on jıllıq) terminin qollanadı. Dizimge alıwlar aralıǵında byuro xalıq sanı boyınsha bahalawlar hám boljawlardı ámelge asıradı.

Bunnan tısqarı, dizimge alıw maǵlıwmatları jılına 400 milliard dollardan artıq federal hám shtat qarjılarınıń jergilikli aymaqlardı jaqsılaw, xalıq densawlıǵı, bilim beriw, transport hám basqa da tarawlarǵa bólistiriliwine tikkeley tásir etedi. Xalıqtı dizimge alıw byurosı bul minnetlemelerdi: mámleket, onıń xalqı hám ekonomikalıq jaǵdayı haqqında statistikalıq maǵlıwmatlardı jıynawdı ámelge asırıwǵa wazıypalandırılǵan. Byuronıń huqıqıy huqıqları AQSh kodeksiniń 13-tomında kodifikaciyalanǵan (tiykarlanǵan).

## Derekler

## Sırtqı siltemeler

* AQSh Xalıqtı dizimge alıw byurosı
* Dizimge alıw byurosı — Federal registrinde
* AQSh Xalıqtı dizimge alıw byurosınıń xalıq sanı boyınsha bahalawları
* AQSh Xalıqtı dizimge alıw byurosınıń tariyxı
* AQSh hám dúnya xalqınıń sanaw saattları – POPClocks
* Geografiyalıq aymaqlar boyınsha maǵlıwmatnama