Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# OratorlıqKirill

Chezare Makkari . " Ciceron Katilinnıń maskasın ashadı" (1888)
**Oratorlıq**— birewdi isentiriw maqsetinde qollanatuǵın óner. Oratorlıq-bul ritorika, aktyorlıq texnikası (jetkizip beriw) hám manipulyatsiya usıllarınıń uyqas kombinatsiyası.

Oratorlıqtıń maqseti-lekciya oqıwshınıń qarsı yakı tıńlawshılar aldında óz pozitsiyasın kórsetiwi, óz sóylew teoriyasın qorǵawı. Bul maqsetke ol tayar sóylew hám oratorlıq texnikası járdemi menen erisedi.

Oratorlıq hám oratorlıqtıń ózgesheliklerin oratorlıq páni úyrenedi.

## Tábiyiy oratorlıq

Tábiyiy ekvat qábiletiniń kórinetuǵın bolıwı kóbinese kúndelik turmısta tabıladı. Jaǵdaydı oyda sáwlelendiriń : bir insan jolda ketedi, oǵan qáwip salıwshı qáwipti kórmey, dawısın kóterip, dawısın uzatadı. Taǵı bir mısal; Bir kisi suwǵa tústi hám basqaları bolsa qutqarıwǵa keliwi ushın baqırıp atır. Adamlar biyik dawıs penen hám sezimlik tárepten baylanısatuǵın awıllarda tábiyiy oratorlıqtı mısallar menen tabıw múmkin. Oratorlıqtıń bunday kórinetuǵını arnawlı tayarlıqtı talap etpeydi. Bunday jaǵdaylarda dawıs tábiyiy, sezimler hám tiyisli shárayatlarda kóteriledi.

## Oratorlıq

Qandayda bir insan shıraylı hám isenimli bir zattı aytıwı kerek bolǵan jaǵdaylar ámeldegi, bıraq házirde kerekli sezimler joq. Bul jerde, arnawlı menejment kónlikpeleri talap etiledi, olardı tábiyiy qurallardan ámeliy paydalanıw processinde paydalanıw múmkin. Áyyemgi Gretsiyada jaylasqan ónerdiń arnawlı forması sıyaqlı orator. Basqa hesh bir áyyemgi mádeniyat joq - ya Egipet, ya Akkad, ya Kitay, yaki hind - awızsha sóz dialektika hám ónerdiń dialektik hám stilistik kámalına úlken itibar bermeń. Aqılǵa say sóylewdi qanday qabıllawdı úyretedi. Zamanagóy orator sóylewdiń dástúrleri áyyemgi Gretsiya hám Rimnıń áyyemgi aylanıwınan kelip shıǵadı. Biraq, insaniyattıń texnikalıq rawajlanıw shárayatınan kelip shıǵatuǵın dáldalshılıqtan túsken aqshalardıń zamanagóy texnikaları. Sonday etip, búgingi kúnde biytanıs hám vizual qurallar, bul júzlegen jıllar aldın sóylewin jáne de ájayıp qıladı.

Áyyemgi ritorikada Aristotel úsh túrdegi dálillerdi anıqladı: etos, patos, logotipler.

* **Etos** - óz sóylewi menen adamlardı arnawlı bir háreketlerge úndewge, oy-órislerdi, pikirlerdi ózgertiwge shaqırıwǵa tayarlanıp atırǵan shaxstıń etikalıq, etikalıq pozitsiyası; etika awızsha yamasa jazba sóz ushın puqaralıq juwapkershiligi sezimi menen tikkeley baylanıslı.
* **Logotip** - Bul adamlar ushın zárúrli pikir, bul ideya olardıń dialektik dárejede aktiv sáwlelendiriw hám ózlestiriw predmetine aylanıwı kerek.
* **Pafos** - bul bayanattıń mánisin túsiniw hám ózlestiriw ushın eń qolay bolǵan tiyisli jaǵday, bayanattıń maqseti, sóylewdi ańlatıw forması.

## Derekler
# InstitutKirill

**Institut** (latınsha *institutum* — «ornatıw») belgili túrdegi mákemelerdi táriyplewshi atama. Tiykarınan, bul atama tómendegilerge qollanıladı:

**Institut** (lat. institum — shólkemlestiriw, mákeme) — 1) túrli qánigelestirilgen oqıw orınları (orta, joqarı, tájriybe asırıw sisteması), ilimiy izertlew, joybarlastırıw h.t mákemelerdiń atı; 2) jámiyettegi social tartibatlardıń óz aylanasın óz ishine alǵan huqıqıy kólemler kompleksi. Keń mánide — social turmıstı shólkemlestiriwshi hám tártipke salıp turıwshı social dúzilmeniń bir unsurı-mákemeler, muǵdarlar, qádiriyatlar, mádeniy úlgileri, qarar tapqan minez-qulq formaları kompleksi: ekonomikalıq institut (mas, múlkshilik, jumıs haqı), siyasiy institut (mas, mámleket, armiya, partiya), finanslıq institutlar (finanslıq hám bank mákemeleri) h.t.b.

1. SSRI hám ǴMDa eń keń tarqalǵan joqarı tálim mákemesi tipi.
2. Bazı ilmiy-izertlew hámde joybar mákemeleri.
3. Universitet fakulteti.
4. Social múnásebetlerge tiyisli normalar kompleksi (social institutlar).
5. Huqıqtanıwlıqta bir túrli múnásebetlerdi basqarıwshı normalar kompleksi.

## Derekler

|  |  |
| --- | --- |
|  | Bul maqalada Ózbekstan milliy enciklopediyası (2000-2005) maǵlıwmatlarınan paydalanılǵan. |
# Klod DebyussiKirill

| Klod Debyussi |
| --- |
| fr. *Claude Debussy* |
| Feliks Nadar islegen fotoportret, 1908-jıl |
| Tuwılǵan sánesi | 22-avgust 1862-jılı(1862-08-22) |
| Tuwılǵan jeri | Sen-Jermen-an-Le, Franciya |
| Qaytıs bolǵan sánesi | 25-mart 1918-jılı(1918-03-25) (55 jasta) |
| Qaytıs bolǵan jeri | Parij |
| Milleti |  Franciya |
| Kásibi | kompozitor, kritik |
| Iskerlik jılları | 1884-jıldan baslap 1918-jılǵa shekem |

**Klod Debyussi** (tolıq atı: Ashil-Klod-Debyussi, fr. *Achille-Claude-Debussy*) (1862-jıl 22-avgust, Sen-Jermen-an-Le, departament Ivelin —1918-jıl 25-mart, Parij) — francuz kompozitorı. Muzikalıq impressionizmnıń jetekshi wákilı.

## Biografiyası

1862-jılı 22-avgustta Sen-Jermen-an-Le qalasında (Parij qalası átirapı) kishkene ıdıs-tabaq fayans dúkanınıń iyesı bolǵan mayda sawdagerdıń shańaraǵında tuwılǵan. Klod eki jasqa tolǵanda ákesi ózinıń dúkanshasın satıp, shańaraǵı menen Parijge kóship keldi, ol jerde úlken Debyussi jeke menshik firmaǵa esapshı bolıp jumısqa kirdi. Franciya-Prussiya urısı dáwırın esapqa almaǵanda, bolajaq kompozitordıń anası onıń menen birge urıs háreketlerınen uzaqta bolǵan Kann qalasına ketkeninde Klod Debyussinıń derlik pútkil balalıǵı Parijde ótedi. Áyne Kannda jas Klod 1870-jılı birinshi fortepiano sabaqların ala baslaydı; Parijge qaytıp kelgennen soń, sabaqlar shayır Pol Verlennıń qáyin enesı, sonıń menen birge ózinı Frederik Shopennıń shákırtı dep ataǵın Antuanetta Mote de Fleurvil basshılıǵında dawam ettiriledi.

## Derekler
# Radar

**Radar** [ing . radar (radio defecting and ranging, sózlerinen) — radiotolqınlar járdeminde obyektdi anıqlaw hám oǵan shekemgi aralıqdı ólshew, — radiolokatordı belgilew ushın hámmebap ádebiyatlarda isletiletuǵın termin. Ayrım waqıtları, radar qurılma dep hám ataladı.

## Sırtqı siltemeler

## Derekler
# Ordu

**Ordu** Túrkiyada jaylasqan qala. 2020-jılı qalanıń xalq sanı 761.400 bolǵan.Teńizden 5 metr biyiklikte jaylasqan.Wáláyat 19 rayonǵa bólingen:

•Akkush

•Aybasti

•Xamas

•Katalpinar

•Chaybashi

•Fatsa

•Gölköy

•Gülyali

•Gürgentepe

•Ikizce

•Kabaduz

•Kabataş

•Korgan

•Kumru

•Mesudiye

•Ordu(oraylıq rayon, Oltinordu dep te júritiledi)

•Perşembe

•Ulubey

•Unye

## Derekler
# NEC

NEC|  |
| Túri | Corporation |
| Tarmaǵı | Electronics |
| Qashan tiykar salınǵan | Tokio, Japan (1899) |
| Baslıqlar | Hajime Sasaki, Chairman of the Board; Kaoru Yano, President |
| Aylanba dárámatı | ▼ 4,617.2 billion Yen ($46.172 billion) (Fiscal year ended March 31, 2008)
 net\_income = ▲ 22.7 billion Yen ($227 million) (Fiscal year ended March 31, 2008) |
| Jumısshılar sanı | 152,922 (Consolidated, as of March 31, 2008) |
| Websaytı | NEC Global Gateway |

**NEC Corporation** (日本電気株式会社, *Nippon Denki Kabushiki Gaisha*?) Yaponiyanıń IT kompaniyası. NEC, Sumitomo Grouptıń bir bólegi esaplanıp, kárxanalar hám húkimetler ushın informatsion texnologiyaları hámde tarmaq tarawlarındaǵi sheshimlerin usınadı.

Kompaniya 1983-jılı atın ózgertpegenge shekem *Nippon Electric Company, Limited* atı menen belgili bolǵan. NEC Semiconductors yarım ótkizgish islep shıǵarıwshı kompaniyalar arasında dúnyanıń 20 liderleri arasında orın alǵan.

## Derekler
# 1952-jılǵı Qısqı Olimpiada oyınları

VI Qısqı Olimpiada oyınları| Fayl:1952 Winter Olympics.svg1952-jılǵı Qısqı Olimpiada oyınları embleması |
| Orın | Oslo, Norvegiya |
| Qatnasıwshı mámleketler | 30 |
| Sportshılar sanı | 694 (585 er, 109 hayal) |
| Medallar komplekti | 22 (4 sport túri) |
| Ashılıwı | 14-fevral 1952-jıl |
| Jawılıwı | 25-fevral 1952-jıl |
| Ashıp beriwshi | Ragnxilda Norvegiyalı |
| Olimpiada jalınshısı | Eygil Knutsen |
| Stadion | Bislett stadionı |
| **Qısqı**← 19481956 →
**Jazǵı**← 19481952 → |