Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1-avgustKirill

|  |
| --- |
| ← **avgust** → |
| Dú | Si | Sá | Pi | Ju | She | Ek |
|   |   |   |   |   | 1 | 2 |
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 |   |   |   |   |   |   |
| 2026-jıl |

|  |
| --- |
| 1-avgust |
| Bólegi | avgust |
| Hápte kúni | ekshembi, dúyshembi, siyshembi, sárshembi, piyshembi, juma, shembi |
| Hashtag | 1eraout |
| Category for births in this time period |  |
| Category for deaths in this time period |  |
| Bulardan parqı bar | August 1 |
| Commons galereyası | August 1 |
| Commons kategoriyası | 1 August |
| Temanıń tiykarǵı kategoriyası | Category:August 1 |
| 1 August |

## Bayramlar

## Waqıyalar

## Tuwılǵanlar

* 1914 — Turdımurat Nájimov, qaraqalpaq jazıwshısı.
* 1951 — Uluǵbek Abdusalomov, jámiyetlik ǵayratkeri, redaktor, tariyxshı hám awdarmashı.
* 1982 — Ai Tominaga, yaponiyalı aktrisa hám model.

## Qaytıs bolǵanlar

* 1996 — Zulfiya, ózbek shayıra, jurnalist, jámiyetlik ǵayratker.

## Qosımsha qarań

## Derekler

* days.peoples.ru 2012-06-07 sánesinde Wayback Machine saytında arxivlendi.(russha)
# Nyu-York

**Nyu York** (inglisshe: *New York City*) – AQShdıń eń iri qalalardiń biri. Xalqi sani 8 537 673 (2016). aslam. Nyu york qalası atlantika okeaniniń jaǵasinda jaylasqan. Klimati : subtropik.

## Derekler
# Tábiyiy baylıqlar

Tábiyiy baylıqlar óndiriske tikkeley baylanıslı, yaǵnıy shiyki zat hám energetika bazasın quraydı.
Eń áhmiyetli tábiyiy baylıqlardıń túri-bul jer astı baylıqları (mineral resurslar). Olardan sanaatta, xojalıqqa xızmet kórsetiwde keń túrde paydalanıladı. Ózbekstan úlken jer astı baylıqlarına iye mámleket bolıp esaplanadı. Bıraq, mámleket ekonomikasınıń shiyki zatqa hám janılǵıǵa bolǵan talabı toqtawsız kúsheyip barmaqta. Házirgi waqıtta tábiyiy baylıqlardıń jartısı derlik paydalanılmaqta. Sonday bolsa da, tábiyiy baylıqlar qorınan tejewli paydalanıwımız zárúr. Sebebi, jer astı baylıqları tawsılatuǵın hám qayta tiklenbeytuǵın baylıq esaplanadı.

### Derekler

Bul maqalada Ózbekstan milliy ensiklopediyası (2000-2005) maǵlıwmatlarınan paydalanılǵan.
# Alyaska

Alyaska
**Alyaska** — Arqa Amerikanıń eń arqa-batıs bóleginde jaylasqan, AQShqa tiyisli bolǵan shtat. Shıǵısta Kanada menen, arqada Arqa Muz okeanı, qublada Tınısh okeanı menen shegaralasadı.

Xalqınıń sanı: 742 mıń adam (2016). Tıǵızlıǵı: 0.49 km2 — 1 adam.

## Derekler
# OlimpKirill

Mitikas
Olimp massiviniń 3D-modeli
**Olimp** (grekshe *Όλυμπος*, MFA:[ˈɔlimbɔs], *Ólimbos*) — Greciya aymaǵında, Fessaliya periferiyasınıń arqa-shıǵısında jaylasqan taw dizbegi. Olimptiń eń biyik noqatı teńiz júzesinen 2918,8 metr biyikliktegi Mitikas (Μύτικας) shıńı bolıp, Panteon (Πάνθεον) atı menen de belgili bolǵan bul noqat Greciyanıń eń biyik shıńı esaplanadı. Basqa shıńlardan Skolio (Σκολιό, 2912 m), geyde Tronos-Dios (Θρόνος Διός, mánisi «Zevs taxtı») dep te atalatuǵın Stefani (Στεφάνι, 2909 m), Skala (2866 m) hám Tuba (Τούμπα, 2801 m) shıńların atap ótiw múmkin.

Áyyemgi grek mifologiyası boyınsha Olimp Zevs basshılıǵındaǵı qudaylar jasaytuǵın káramatlı taw esaplanadı. Sonıń ushın grek qudayların kóbinese «olimpiyashılar» dep ataydı. Olimptiń arqa janbawırında makedoniyalılardıń ullı qalası Dion, yaǵnıy Zevs qalası jaylasqan edi. Áyyemgi dáwirlerde Olimp Fessaliya hám Makedoniyanıń tábiyiy shegarası bolıp xızmet etken.

Olimp tawı tábiyat esteligi bolıp tabıladı hám 1938-jılı ol Greciyadaǵı birinshi milliy park quramına kirgizilgen. Pieriya hám Larisa periferiya birlikleriniń aymaǵında jaylasqan Olimp milliy baǵı biologiyalıq túrli-túrliligi menen ajralıp turadı. Bul jerde 1700 ge jaqın ósimlik túrleri ushırasadı hám bul Greciyada ushırasatuǵın barlıq túrlerdiń shama menen 25 procentin quraydı. Faunası amfibiyalardıń 8 túri, jer bawırlawshılardıń 22 túri, sút emiziwshilerdiń 32 túri hám quslardıń 136 túri menen berilgen.

## Olimp tawına kóteriliw

Tawdıń basına alıp shıǵıwshı jollardıń kóbisi Olimpqa kóteriliwdi qálegenler ushın informaciya orayına iye bolǵan Litoxoron qalasınan baslanadı. Ol jerden taksi menen 1100 metr biyiklikte jaylasqan Prioniya (Πριόνια) punktine barıw múmkin, sonıń menen birge piyada shıǵıwshı jónelis te bar. Prioniyada avtostanciya jaylasqan hám oǵan jaqın jerdegi Káramatlı Dionisiy monastırında túnew múmkinshiligi bar.

Piyada shıǵıw jolı Prioniyadan miymanxana hám kemping zonalarınan ibarat bolǵan «Spilios-Agapitos» (Σπήλιος Αγαπητός, 2100 m) kompleksine shekem baradı, ol jerden Skala shıńına (2866 m), sonıń menen birge, basqa taw miymanxana komplekslerine shıǵıw múmkin. Skala shıńınan Skolio (2912 m) hám Mitikas shıńlarına kóteriliw múmkin. Mitikasqa kóteriliw túnde hám qolaysız hawa-rayı shárayatında qáwipli bolıp, jáne azǵana fizikalıq tayarlıqtı talap etedi.

Eń birinshi belgilep qoyılǵan Olimpke kóteriliw háreketin 1913-jılı Xristos Kakalas iske asırǵan.

## Derekler
# Kabisa jılıKirill

**Kabisa jılı** (arabsha: tolıq) — ápiwayı jıldan bir kún (fevral ayında) artıq bolǵan kalendar yılı. Bunda 4 ke qaldıqsız bólinetuǵın jıl Kabisa jılı (tek eki nol menen tamamlanıp, 400 ge bólinbeytuǵın jıl bunnan tısqarı. Mısalı: 1800, 1900, 2100-jıllar Kabisa jılı emes). Jer bir jıl dawamında óz arbitası átirapında 365 kún hám 6 saat aylanadı. Sol sebepten hár 4 jılda 6 saattı qaplaw ushın fevral ayı 29 kún, bir jıl bolsa 366 kún dep belgilengen.

Áyyemgi Iranda jıl 365 kúnli (12 ay 30 kúnnen hám taǵı qosımsha 5 kún) bolıp, hár 120 jılda bir qosımsha ay kiritilgen. Omar Hayyam kalendarında hár 33 jıldıń 8 jılı (4, 8, 12, 16, 20, 24, 28 hám 33-jılları) Kabisa jılı esaplanadı. Bunda hár 4500-jılda bir sutkaǵa teń qáte jıynaladı. Bul bolsa házir qollanılatuǵın Grigoriy kalendarınan da anıǵıraq (qarań: Kalendar).

## Derekler
# 16-yanvarKirill

|  |
| --- |
| ← **yanvar** → |
| Dú | Si | Sá | Pi | Ju | She | Ek |
|   |   |   | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |
| 2026-jıl |

|  |
| --- |
| 16-yanvar |
| Bólegi | yanvar |
| Hápte kúni | ekshembi, dúyshembi, siyshembi, sárshembi, piyshembi, juma, shembi |
|  |
| Category for births in this time period |  |
| Category for deaths in this time period |  |
| Commons galereyası | January 16 |
| Commons kategoriyası | 16 January |
| Temanıń tiykarǵı kategoriyası | Category:January 16 |
| 16 January |

**16-yanvar** —  Grigorian kalendarı boyınsha jıldıń hám yanvar ayınıń 16-kúni. Bul sáne kirip kelgende jıldıń aqırına shekem 349 (kabisa jılında 350-) kún qaladı.

## Bayramlar

## Waqıyalar

## Tuwılǵanlar

## Qaytıs bolǵanlar

## Qosımsha qarań

## Derekler

## Siltemeler