# ოქტომბერი

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  <<  | **ოქტომბერი** |  >>  |
| ორშ | სამ | ოთხ | ხუთ | პარ | შაბ | კვი |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| **2026** |

**ოქტომბერი** (ლათ. October) — გრიგორიანული კალენდრის მეათე თვე. ოქტომბერში 31დღე-ღამეა.

სახელი ეწოდა იმ ფაქტის გამო, რომ იგი იყო მერვე თვე რომაული კალენდრისა (ლათინურად *octem* — რვა), როდესაც წელი იწყებოდა მარტში. ქართული წარმართული კალენდრით — *სთვლისა*, ძველქართული სახელწოდებაა *ღვინობისთვე*.

ოქტომბერი არის შემოდგომის თვე ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში და გაზაფხულისა — სამხრეთ ნახევარსფეროში.

ოქტომბრის ზოდიაქოს ნიშნებია სასწორი და ღრიანკალი. ოქტომბერი ყოველთვის იწყება კვირის იმავე დღეს, რითაც იანვარი, გარდა ნაკიანი წლისა.

## სთვლისა

კორნელი კეკელიძე სთვლისას 5 სექტემბერი — 4 ოქტომბრით საზღვრავდა.

კ. კეკელიძის აზრით „სთულისაჲ“ (თთუე) არის წმიდა ქართული სახელი იმ თვისა, რომელშიც ადგილი ჰქონდა სთველს ან რთველს, ეს იგი ნაყოფის შეგროვებას. იგი მნიშვნელობით იგივეა რაც სომხური „ქაღოც“.

|  |  |
| --- | --- |
|  | „ესრეთ აღესრულნეს ბევრნი იგი თთუესა სთულისასა ოცდახუთსა, დღესა შაბათსა.“ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | „კალისტრატე და მისთანანი იწამნეს თთუესა სთულისასა ოცსა.“ |

|  |  |
| --- | --- |
|  | „და აღესრულა ოცდაექუსსა სთულისასა წმიდაჲ იგი რიფსიმე.“ |

## ოქტომბრის მნიშვნელოვანი მოვლენები

* ძვ. წ. 538 : სპარსეთის მეფე სირიუსი შედის ქალაქ ბაბილონში; ათავისუფლებს 70 წლის განმავლობაში დევნილ ებრაელებს და აკეთებს ისტორიაში პირველ ადამიანთა უფლებების დეკლარაციას
* ძვ. წ. 331 : გაუგამელას ბრძოლაში ალექსანდრე მაკედონელმა დაამარცხა სპარსეთის მეფე დარიოს I
* 1582 : რომის პაპმა გრეგორიუს XIII-მ შემოიღო გრიგორიანული კალენდარი. იტალიაში, პოლონეთში, პორტუგალიასა და ესპანეთში ამ წლის 4 ოქტომბერს უშუალოდ მოჰყვა 15 ოქტომბერი
* 1604 : კეპლერის ვარსკვლავი — გერმანელი ასტრონომი იაჰანნეს კეპლერი აკვირდება განსაკუთრებით კაშკაშა ვარსკვლავის გაჩენას ოფიუხუსის კონსტელაციის არეში. ეს მოვლენა მიჩნეულია ჩვენს გალაქტიკაში (ირმის ნახტომი) ზეახალი ვარსკვლავის ბოლო მოვლენად
* 1800 : ესპანეთმა საფრანგეთს გადასცა ლუიზიანა
* 1822 : ბრაზილია დამოუკიდებელი გახდა პორტუგალიისაგან
* 1888 : თომას ედისონი აპატენტებს ოპტიკურ ფონოგრაფს (პირველი ფილმი)
* 1905 : ნორვეგია დამოუკიდებელი გახდა შვედეთისაგან
* 1923 : გამოცხადდა თურქეთის რესპუბლიკა. მისი პირველი პრეზიდენტი გახდა მუსტაფა ქემალ ათათურქი
* 1932 : გამოცხადდა ერაყის დამოუკიდებლობა
* 1946 : ჩამოახრჩვეს ნიურნბერგის პროცესში ბრალდადებული ათი სამხედრო დამნაშავე
* 1949 : მაო ძე-დუნმა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა გამოაცხადა
* 1957 : სპუტნიკ 1 გაშვებულია ორბიტაზე-კოსმოსური ერის დასაწყისი
* 1960 : გამოცხადდა ნიგერიის დამოუკიდებლობა დიდი ბრიტანეთისაგან
* 1964 : ჩრდილოეთ როდეზიამ გამოაცხადა დამოუკიდებლობა დიდი ბრიტანეთისაგან და გახდა ზამბიის რესპუბლიკა
* 1970 : ფიჯიმ დამოუკიდებლობა მიიღო
* 1988 : სსრ კავშირის უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარედ დანიშნულ იქნა მიხაილ გორბაჩოვი
* 1990 : გამოცხადდა გერმანიის გაერთიანება
* 1990 : საქართველოში ჩატარდა პირველი დემოკრატიული, მრავალპარტიული, არასაბჭოთა საპარლამენტო არჩევნები, რომელშიც დამაჯერებელი გამარჯვება მოიპოვა „მრგვალი მაგიდა-თავისუფალი საქართველო“
* 1995 : „Microsoft-მა“ გამოუშვა Windows 95

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
ოქტომბერი

## სქოლიო

|  |
| --- |
| * იანვარი
* თებერვალი
* მარტი
* აპრილი
* მაისი
* ივნისი
* ივლისი
* აგვისტო
* სექტემბერი
* ოქტომბერი
* ნოემბერი
* დეკემბერი
 |