# პაულ კერესი

პაულ კერესი|  |
| ქვეყანა (სპორტი) | ესტონეთი, სსრკ ან გერმანია |
| დაბადების თარიღი |
7 იანვარი, 1916 |
| დაბადების ადგილი |
ნარვა, რუსეთის იმპერია (დღევანდელი ესტონეთი) |
| გარდაცვალების თარიღი |
5 ივნისი, 1975 (59 წლის) |
| გარდაცვალების ადგილი |
ჰელსინკი, ფინეთი |
| წოდება | დიდოსტატი და International Judge of Chess Compositions |
| ჯილდოები და პრემიები | სსრკ სპორტის დამსახურებული ოსტატი, Estonian Athlete of the Year , Merited Sportsperson of Estonian SSR და შრომის წითელი დროშის ორდენი |

**პაულ კერესი** (გერმ. Paul Keres; დ. 7 იანვარი, 1916, ნარვა — გ. 5 ივნისი, 1975, ჰელსინკი) — ესტონელი და საბჭოთა მოჭადრაკე, დიდოსტატი, მსოფლიოს ერთ-ერთი უძლიერესი მოთამაშე XX საუკუნის შუა ხანებში. მას ხშირად მოიხსენიებენ როგორც „ჭადრაკის პრინცს“ და „მარადიულ მეორეს“, რადგან ზედიზედ ოთხჯერ დაიკავა მეორე ადგილი მსოფლიოს ჩემპიონობის პრეტენდენტთა ტურნირებში.

## ბიოგრაფია

პაულ კერესი დაიბადა ნარვაში, ხელოსნის ოჯახში. ჭადრაკით ბავშვობიდან დაინტერესდა და უკვე 1930-იანი წლების შუა ხანებში ესტონეთის წამყვან მოჭადრაკედ იქცა. 1935 წელს წარმატებით იასპარეზა ვარშავის საჭადრაკო ოლიმპიადაზე, რამაც მას საერთაშორისო აღიარება მოუტანა. კერესი აქტიურად ასპარეზობდა უმაღლეს დონეზე 1938 წლიდან 1970-იანი წლების დასაწყისამდე და თითქმის ოთხი ათწლეულის განმავლობაში რჩებოდა მსოფლიოს ელიტაში.

### ავრო-ტურნირი და ომამდელი პერიოდი

1938 წელს კერესმა უდიდეს წარმატებას მიაღწია — მან I–II ადგილები გაიყო რუბენ ფაინთან ერთად ავრო-ტურნირში (ნიდერლანდები). ტურნირში მონაწილეობდნენ მსოფლიოს მოქმედი ჩემპიონი ალექსანდრე ალიოხინი და ყოფილი ჩემპიონები ხოსე რაულ კაპაბლანკა, ემანუილ ლასკერი და მაქს ეივე. ამ შედეგმა კერესი მსოფლიოს ჩემპიონობის მატჩის ერთ-ერთ მთავარ კანდიდატად აქცია, თუმცა მეორე მსოფლიო ომმა შესაძლო ჩემპიონატის მატჩი ჩაშალა.

### მსოფლიო ჩემპიონობის პრეტენდენტი

მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ კერესი რეგულარულად მონაწილეობდა მსოფლიოს ჩემპიონობის ციკლში. მან ოთხჯერ ზედიზედ მეორე ადგილი დაიკავა პრეტენდენტთა ტურნირებში (1953, 1956, 1959, 1962), რის გამოც დამკვიდრდა მეტსახელი „მარადიული მეორე“.

### სსრკ-ის ჩემპიონატები

კერესი სამგზის გახდა სსრკ-ის ჩემპიონი — 1947, 1950 და 1951 წლებში. საბჭოთა ჩემპიონატებში იგი გამოირჩეოდა სტაბილური შედეგებით და თითქმის ყოველთვის იკავებდა საპრიზო ადგილებს.

### გუნდური ასპარეზობა

კერესმა მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა გუნდურ ჩემპიონატებში:

* **ესტონეთის სახელით** — 1940 წლამდე ოთხჯერ ითამაშა საჭადრაკო ოლიმპიადაზე;
* **სსრკ-ის ნაკრებში** — შვიდჯერ მიიღო მონაწილეობა საჭადრაკო ოლიმპიადებზე და შვიდჯერვე გახდა ოქროს მედლის მფლობელი გუნდურ ჩათვლაში.

## ტურნირები და შედეგები

კერესმა მონაწილეობა მიიღო დაახლოებით 60-ზე მეტ საერთაშორისო ტურნირში, რომელთაგან დაახლოებით 30-ში პირველი ადგილი დაიკავა. მისი კარიერის განმავლობაში მან არაერთხელ დაამარცხა მსოფლიოს ჩემპიონები და წამყვანი დიდოსტატები.

## საჭადრაკო თეორია და კომპოზიცია

პაულ კერესი მრავალმხრივი ნიჭის მქონე მოჭადრაკე იყო. მან მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა საჭადრაკო თეორიაში:

* გამოქვეყნებული აქვს რამდენიმე ათეული ეტიუდი და ამოცანა;
* მისი სახელი უკავშირდება დებიუტების ვარიანტებს ესპანურ პარტიაში, სიცილიურ და ფრანგულ დაცვებში;
* ის არის არაერთი წიგნისა და სახელმძღვანელოს ავტორი.

## გარდაცვალება და მემკვიდრეობა

პაულ კერესი გარდაიცვალა 1975 წლის 5 ივნისს ჰელსინკში, დაკრძალულია ტალინში.
კერესი განსაკუთრებულად პოპულარულია ესტონეთში. დამოუკიდებელმა ესტონეთმა მისი პორტრეტი გამოსახა 5-კრონიან ბანკნოტზე.

## ლიტერატურა

* Шахматы : энциклопедический словарь / гл. ред. А. Е. Карпов. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — стр. 156-157.