Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# სინტ-მარტენი

| სინტ-მარტენი ნიდერლ. Sint Maarten ინგლ. Sint Maarten სინტ-მარტენი |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| **დევიზი:**ლათ. "Semper progrediens" „მუდამ ვპროგრესირებთ“  |
| **ჰიმნი:**ინგლ. "O Sweet Saint Martin's Land" „ო, ტკბილო წმინდა მარტინის მიწავ“  **სამეფო ჰიმნი:**ნიდერლ. Wilhelmus Het Wilhelmus  |
|  |
|  |
| **სტატუსი** | ნიდერლანდების სამეფო |
| **დედაქალაქი** და  | ფილიპსბურგი ﻿ / ﻿ |
| ოფიციალური ენა | ნიდერლანდური, ინგლისური |
| მთავრობა | კონსტიტუციური მონარქია |
|  -  | მეფე | ვილემ-ალექსანდერი |
|  -  | გუბერნატორი | აჯამუ ბალი |
|  -  | პრემიერ-მინისტრი | ლუკ მერკელინა |
| საკანონმდებლო ორგანო | სინტ-მარტენის პარლამენტი |
| ფართობი |
|  -  | სულ | 34 კმ2 (191-ე) |
| მოსახლეობა |
|  -  | 2023 შეფასება | 58 477 (187-ე) |
|  -  | სიმჭიდროვე | 1221 კაცი/კმ2 (მე-11) |
|  **მშპ** (მუპ) | 2018 შეფასება |
|  -  | სულ | $1.436 მილიარდი |
|  -  | ერთ სულ მოსახლეზე | $35 342 |
|  ვალუტა | ოფიციალური კარიბული გულდენი, ასევე ამერიკული დოლარი და ევრო (`XCG, USD, EUR`) |
| სასაათო სარტყელი | UTC-04:00  |
| თარიღის ფორმატი | დდ/თთ/წწწწ |
| სატელეფონო კოდი | +1 |
| ISO 3166 კოდი | SX, NL-SX |
| ინტერნეტ-დომენი | .sx |

**სინტ-მარტენი** (ნიდერლ. Sint Maarten, ინგლ. Sint Maarten) — კუნძული კარიბის ზღვაში. ნიდერლანდების სამეფოს შემადგენელი ქვეყანაა (2010 წლის ოქტომბრიდან თვითმართვადი სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნის სტატუსი). მდებარეობს სენ-მარტენის სამხრეთით. ადმინისტრაციული ცენტრი — ფილიპსბურგი. ოფიციალური ენა — ნიდერლანდური და ინგლისური.

## რესურსები ინტერნეტში

* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
# ვილიავისენსიო

| ქალაქი |
| --- |
| ვილიავისენსიო Villavicencio |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| დროშა | გერბი |
|  |  |

 |
| ქვეყანა |  კოლუმბია |
| დეპარტამენტი |
 მეტამეტის დეპარტამენტი| მეტა |
| კოორდინატები | ﻿ / ﻿ |
| დაარსდა | 6 აპრილი, 1840 |
| ფართობი |
1 328 კმ² |
| ცენტრის სიმაღლე |
467 მ |
| მოსახლეობა | 384 131 კაცი (2005) |
| სიმჭიდროვე |
290 კაცი/კმ² |
| სასაათო სარტყელი |
UTC-5 |
| სატელეფონო კოდი |
+57 8 |
| საფოსტო ინდექსი | 50001  |
| ოფიციალური საიტი | semvillavicencio.gov.co |
|  |
| **ვილიავისენსიო** ვიკისაწყობში |

**ვილიავისენსიო** (ესპ. Villavicencio) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, მეტის დეპარტამენტის დედაქალაქი. 2005 წლის მონაცემებით, მოახლეობა 361 058 ადამიანს შეადგენს. მდებარეობს დედაქალაქ ბოგოტის სამხრეთ-დასავლეთით.

ვილიავისენსიო გაშენებულია დიდი კოლუმბიურ-ვენესუელურ ვაკეზე, რომელსაც ლიანოსს უწოდებენ, ტროპიკული კლიმატის ზონაში. უზარმაზარ მთებთან და დიდ ვაკესთან სიახლოვის გამო, ვილიავისენსიო კოლუმბიის გეოლოგიური მრავალფეროვნების საუკეთესო მაგალითია. დილას და საღამოს ქალაქში ცივი ბრიზი ქრის, მაშინ, როდესაც დღე საშინლად ცხელია.

## იხილეთ აგრეთვე

* კოლუმბიის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში

* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2014-12-29 საიტზე Wayback Machine.
# პანამის პროვინციები

პანამის ადმინისტრაციული რუკა 2020 წლის 4 დეკემბრის მდგომარეობით
პანამა ადმინისტრაციულად იყოფა 10 პროვინციად (ესპ. provincias) და 6 კომარკად (ესპ. comarca indígena).

კიდევ ორი კომარკა შედის პროვინციების შემადგენლობაში და იერარქიულად პანამის რაიონების (ესპ. distrito) ეკვივალენტურია.

| **#** | **პროვინცია (ქართ.)** | **პროვინცია (ესპ.)** | **ადმ. ცენტრი** | **ფართობი (კმ²)** | **მოსახლეობა (ად. 2023 წ.)** | **დროშა** |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | ბოკას-დელ-ტორო | Bocas del Toro | ბოკას-დელ-ტორო | 3037,74 | 159 228 |  |
| 2 | ჩირიკი |  Chiriquí | დავიდი | 6548 | 471 071 |  |
| 3 | კოკლე |  Coclé | პენონომე | 4927 | 268 264 |  |
| 4 | კოლონი | Colón | კოლონი | 4868,4 | 281 956 |  |
| 5 | დარიენი | Darién | ლა-პალმა | 11 896,5 | 54 235 |  |
| 6 | ერერა | Herrera | ჩიტრე | 756 | 122 071 |  |
| 7 | ლოს-სანტოსი | Los Santos | ლას-ტაბლასი | 3809,4 | 98 466 |  |
| 8 | პანამა | Panama | პანამა | 8763 | 1 439 575 |  |
| 9 | ვერაგუასი | Veraguas | სანტიაგო-დე-ვერაგუასი | 10 629,6 | 259 791 |  |
| 10 | დასავლეთ პანამა | Panamá Oeste | ლა-ჩორერა | 3123,8 | 653 665 |  |
| **#** | **კომარკა (ქართ.)** | **კომარკა (ესპ.)** | **ადმ. ცენტრი** | **ფართობი (კმ²)** | **მოსახლეობა (ად. 2023 წ.)** | **დროშა** |
| C1 | ემბერა-ვოუნაანი | Emberá-Wounaan | უნიონ-ჩოკო | 4383,5 | 12 358 | - |
| C2 | გუნა-იალა | Kuna Yala | ელ-პორვენირი | 2340,7 | 32 016 |  |
| C6 | ნასო-ტიერ-დი | Comarca Naso Tjër Di | სიეიიკი | 1606,1 | 5000 |  |
| C4 | ნგობე-ბუგლე | Ngöbe-Buglé | ლიანო-ტუგრი | 6968,0 | 212 084 |  |
| **#** | **სუბპროვინციული კომარკები (ქართ.)** | **სუბპროვინციული კომარკები (ესპ.)** | **ადმ. ცენტრი** | **ფართობი (კმ²)** | **მოსახლეობა (ად. 2023 წ.)** |
| C3 | კუნა-დე-მადუგანდი | Madugandí | აკუა-იალა | 2319 | 7647 | - |
| C5 | კუნა-დე-ვარგანდი | Wargandí | ნურა | 775 | 2781 | - |

## რესურსები ინტერნეტში

* პანამის ადმინისტრაციული დაყოფა
# 1674

|  |  |
| --- | --- |
| **ათასწლეული:**  | I · **II** · III |
| **საუკუნე:**  | XVI · **XVII** · XVIII |
| **წლები:** | 1671 · 1672 · 1673  **1674** 1675 · 1676 · 1677 |

**1674 წელი სხვა კალენდრებში**| გრიგორიანული კალენდარი | 1674 *MDCLXXIV* |
| იულიანური კალენდარი | 1673—1674 (11 იანვარიდან) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერასთან | 7182—7183 (11 სექტემბერიდან) |
| ებრაული კალენდარი  | 5434—5435  |
| ისლამური კალენდარი | 1084—1085 |
| ძველქართული კალენდარი | (21 მარტიდან) |
| - *სამყაროს შექმნიდან* | 7277—7278 |
| - *ქრისტეს შობიდან* | 1674 (*ჩქოდ*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIII* მოქცევა და 362 (*ტჲბ*) წელი |
| ძველსომხური კალენდარი | 4166—4167 (11 აგვისტოდან) |
| სომხური საეკლესიო კალენდარი | 1123 *ԹՎ* *ՌՃԻԳ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 1666—1667 |
| რომის დაარსებიდან | 2426—2427 (1 მაისიდან) |
| ძველინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 1730—1731 |
| - *შაკა სამვატი* | 1596—1597 |
| - *კალი-იუგა* | 4775—4776 |
| ირანული კალენდარი | 1052—1053 |
| ბუდისტური კალენდარი | 2217 |
| იაპონური წელთაღრიცხვა |  |
| ჩინური კალენდარი | 4370—4371 癸丑 — 甲寅 შავი ხარი — მწვანე ვეფხვი |

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
16741674 (ათას ექვსას სამოცდათოთხმეტი) წელი** — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი და იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 10 დღე. ეს წელი არის XVII საუკუნის მე-8 დეკადის მე-4 წელი.

## მოვლენები

## დაიბადნენ

### იანვარი

### თებერვალი

### მარტი

### აპრილი

### მაისი

### ივნისი

### ივლისი

### აგვისტო

### სექტემბერი

### ოქტომბერი

### ნოემბერი

### დეკემბერი

### თარიღი უცნობია

* ალექსანდრე ბაგრატიონი — საქართველოს მეფე არჩილ II-ის ძე, რუსეთის პირველი გენერალ-ფელდცეხმაისტერი (გ. 1711)

## გარდაიცვალნენ

### იანვარი

### თებერვალი

### მარტი

### აპრილი

### მაისი

### ივნისი

### ივლისი

### აგვისტო

* 12 აგვისტო : ფილიპ დე შამპენი — ფრანგი ფერმწერი (დ. 1602).

### სექტემბერი

### ოქტომბერი

### ნოემბერი

### დეკემბერი

### თარიღი უცნობია
# 1632

|  |  |
| --- | --- |
| **ათასწლეული:**  | I · **II** · III |
| **საუკუნე:**  | XVI · **XVII** · XVIII |
| **წლები:** | 1629 · 1630 · 1631  **1632** 1633 · 1634 · 1635 |

**1632 წელი სხვა კალენდრებში**| გრიგორიანული კალენდარი | 1632 *MDCXXXII* |
| იულიანური კალენდარი | 1631—1632 (11 იანვარიდან) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერასთან | 7140—7141 (11 სექტემბერიდან) |
| ებრაული კალენდარი  | 5392—5393  |
| ისლამური კალენდარი | 1041—1042 |
| ძველქართული კალენდარი | (21 მარტიდან) |
| - *სამყაროს შექმნიდან* | 7235—7236 |
| - *ქრისტეს შობიდან* | 1632 (*ჩქლბ*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIII* მოქცევა და 320 (*ტკ*) წელი |
| ძველსომხური კალენდარი | 4124—4125 (11 აგვისტოდან) |
| სომხური საეკლესიო კალენდარი | 1081 *ԹՎ* *ՌՁԱ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 1624—1625 |
| რომის დაარსებიდან | 2384—2385 (1 მაისიდან) |
| ძველინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 1688—1689 |
| - *შაკა სამვატი* | 1554—1555 |
| - *კალი-იუგა* | 4733—4734 |
| ირანული კალენდარი | 1010—1011 |
| ბუდისტური კალენდარი | 2175 |
| იაპონური წელთაღრიცხვა |  |
| ჩინური კალენდარი | 4328—4329 辛未 — 壬申 თეთრი ცხვარი — შავი მაიმუნი |

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
16321632 (ათას ექვსას ოცდათორმეტი) წელი** — გრიგორიანული კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი და იულიუსის კალენდრის ნაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 10 დღე. ეს წელი არის XVII საუკუნის მე-4 დეკადის მე-2 წელი.

## მოვლენები

* იეზუიტმა მისიონერებმა დიდი ტბების რეგიონში მისიების დაარსება დაიწყეს.

## დაიბადნენ

### იანვარი

* 8 იანვარი : სამუელ პუფენდორფი — გერმანელი იურისტი (გ. 1694)

### თებერვალი

### მარტი

### აპრილი

### მაისი

### ივნისი

### ივლისი

### აგვისტო

* 29 აგვისტო : ჯონ ლოკი - ბრიტანელი ფილოსოფოსი.

### სექტემბერი

### ოქტომბერი

* 31 ოქტომბერი : იოჰან ვერმეერი - ჰოლანდიელი მხატვარი.

### ნოემბერი

* 24 ნოემბერი : ბარუხ სპინოზა - ნიდერლანდელი ფილოსოფოსი.
* 28 ნოემბერი : ჟან ბატისტ ლული - იტალიაში დაბადებული ფრანგი კომპოზიტორი.

### დეკემბერი

### თარიღი უცნობია

## გარდაიცვალნენ

### იანვარი

### თებერვალი

### მარტი

### აპრილი

### მაისი

### ივნისი

### ივლისი

### აგვისტო

### სექტემბერი

### ოქტომბერი

### ნოემბერი

### დეკემბერი

### თარიღი უცნობია
# 1573

|  |  |
| --- | --- |
| **ათასწლეული:**  | I · **II** · III |
| **საუკუნე:**  | XV · **XVI** · XVII |
| **წლები:** | 1570 · 1571 · 1572  **1573** 1574 · 1575 · 1576 |

**1573 წელი სხვა კალენდრებში**| გრიგორიანული კალენდარი | 1573 *MDLXXIII* |
| იულიანური კალენდარი | 1572—1573 (11 იანვარიდან) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერასთან | 7081—7082 (11 სექტემბერიდან) |
| ებრაული კალენდარი  | 5333—5334  |
| ისლამური კალენდარი | 980—981 |
| ძველქართული კალენდარი | (21 მარტიდან) |
| - *სამყაროს შექმნიდან* | 7176—7177 |
| - *ქრისტეს შობიდან* | 1573 (*ჩფოგ*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIII* მოქცევა და 261 (*სჲა*) წელი |
| ძველსომხური კალენდარი | 4065—4066 (11 აგვისტოდან) |
| სომხური საეკლესიო კალენდარი | 1022 *ԹՎ* *ՌԻԲ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 1565—1566 |
| რომის დაარსებიდან | 2325—2326 (1 მაისიდან) |
| ძველინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 1629—1630 |
| - *შაკა სამვატი* | 1495—1496 |
| - *კალი-იუგა* | 4674—4675 |
| ირანული კალენდარი | 951—952 |
| ბუდისტური კალენდარი | 2116 |
| იაპონური წელთაღრიცხვა |  |
| ჩინური კალენდარი | 4269—4270 壬申 — 癸酉 შავი მაიმუნი — შავი მამალი |

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
15731573 (ათას ხუთას სამოცდაცამეტი) წელი** — იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი. ეს წელი არის XVI საუკუნის მე-8 დეკადის მე-3 წელი.

## მოვლენები

* ხელი მოეწერა ვარშავის კონფედერაციას, რამაც პოლონეთსა და ლიტვაში რელიგიის თავისუფლება დააკანონა.

## დაიბადნენ

### იანვარი

* 20 იანვარი  : ზიმონ მარიუსი — გერმანელი ასტრონომი. (გ. 1625)

### თებერვალი

### მარტი

### აპრილი

### მაისი

### ივნისი

### ივლისი

### აგვისტო

### სექტემბერი

### ოქტომბერი

### ნოემბერი

### დეკემბერი

### თარიღი უცნობია

## გარდაიცვალნენ

### იანვარი

### თებერვალი

### მარტი

### აპრილი

### მაისი

### ივნისი

### ივლისი

### აგვისტო

### სექტემბერი

### ოქტომბერი

### ნოემბერი

### დეკემბერი

### თარიღი უცნობია
# ხოსე სან-მარტინი

|  |
| --- |
| **ხოსე სან-მარტინი** |
|   |
| პერუს პროტექტორი |
| თანამდებობაზე ყოფნის დრო |
| 3 აგვისტო 1821 – 20 სექტემბერი 1822 |
| მემკვიდრე | ფრანსისკო ხავიერ დე ლუნა პისარო |
|

---

 |
| დაბადებული | 25 თებერვალი, 1778 იაპეიუ ლა–პლატა |
| გარდაცვლილი | 17 აგვისტო, 1850 (72 წლის) საფრანგეთი |

**ხოსე დე სან-მარტინი** (ესპ. José Francisco de San Martín y Matorras; 25 თებერვალი 1778 — 17 აგვისტო 1850) – ესპანეთის ამერიკულ კოლონიებში დამოუკიდებლობისათვის ომის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი, არგენტინის ეროვნული გმირი. დამოუკიდებელი პერუს პირველი პრეზიდენტი.

## ბიოგრაფია

დაიბადა პატარა ქალაქ იაპეიუში, რომელიც თანამედროვე არგენტინის კორიენტესის პროვინციაში მდებარეობს. მამამისი ესპანეთის კოლონიური არმიის კაპიტანი იყო. როდესაც ხოსე 6 წლისა იყო მისი მშობლები გადავიდნენ საცხოვრებლად ესპანეთში, სადაც 1785 წელს შეიყვანეს პრესტიჟულ მადრიდის სემინარიაში, სადაც მან სამხედრო განათლება მიიღო.1808-1812 წლებში მონაწილეობდა ესპანელი ხალხის ბრძოლაში ფრანგი დამპყრობლების წინააღმდეგ.

1812 წელს, სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ, ესპანელთა ბატონობის წინააღმდეგ საბრძოლველად სხვებთან ერთად შექმნა პატრიოტული ორგანიზაცია. 1816 წელს, რიო-დე-ლა-პლატის გაერთიანებული პროვინციების დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ, არმიის სარდალი გახდა. 1817 წელს, სან მარტინმა მოაწყო ურთულესი გადასვლა ანდების მთებზე და გაათავისუფლა ჩილე.

1820-1821 წლებში გაათავისუფლა ქვემო პერუ და გამოაცხადა მისი დამოუკიდებლობა. სან-მარტინი ხელმძღვანელობდა პერუს პირველ მთავრობას, მან თავი გამოიჩინა როგორც ნიჭიერმა რეფორმატორმა.1822 წელს ბოლივართან მომხდარი უთანხმოების გამო სან-მარტინი ნებაყოფლობით ჩამოსცილდა სამხედრო და პოლიტიკურ საქმიანობას და გადასახლდა საფრანგეთში, სადაც 1850 წელს გარდაიცვალა.

## რესურსები ინტერნეტში

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
ხოსე სან-მარტინი

ამონარიდები გაზეთებიდან თემაზე: ხოსე სან-მარტინი ZBW-ის XX საუკუნის პრესის არქივებში

* Short biography of San Martín
* Another short biography
* Biography of San Martín
* History of San Martín
* Articles on San Martín on newspaper Clarín
* Sanmartinian National Institute
* Short biography of San Martín by Felipe Pigna
* Guía documental del Bicentenario de la Batalla de Bailén

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| წინამორბედი:  | **პერუს პრეზიდენტი**  1821 – 1822  | შემდეგი: ფრანსისკო პისარო |
# სიუდად-ბოლივარი

| ქალაქი |
| --- |
| სიუდად-ბოლივარი Ciudad Bolívar |
|  სიუდად-ბოლივარის ისტორიული ზონა |
|

|  |  |
| --- | --- |
| დროშა | გერბი |
|  |  |

 |
| ქვეყანა |  ვენესუელა |
| შტატი |
ბოლივარიბოლივარის შტატი|ბოლივარი |
| კოორდინატები | ﻿ / ﻿ |
| დაარსდა |
1764 წ |
| ფართობი |
591 კმ² |
| ცენტრის სიმაღლე |
43 მ |
| მოსახლეობა | 350 691 კაცი (2010) |
| სიმჭიდროვე |
593,39 კაცი/კმ² |
| სატელეფონო კოდი | 0285 |
| საფოსტო ინდექსი |
8001 |
|  |
| **სიუდად-ბოლივარი** ვიკისაწყობში |

**სიუდად-ბოლივარი** (ესპ. Ciudad Bolívar — *ბოლივარის ქალაქი*) — ქალაქი ვენესუელის სამხრეთ-აღმოსავლეთში, ბოლივარის შტატის დედაქალაქი. დაარსდა 1764 წელს სახელით ანგოსტურა, 1846 წელს კი დღევანდელი სახელი ეწოდა. 2010 წელს მისი სავარაუდო მოსახლეობა 350 691 ადამიანს შეადგენდა.

ქალაქი გაშენებულია მდინარე ორინოკოს სიგანეში შევიწროვების ადგილას, სადაც მდინარის სიგანე 1,6 კმ-ია. აღსანიშნავია, რომ სწორედ სიუდად-ბოლივარში გაიდო პირველი ხიდი ორინოკოზე.

სიუდად-ბოლივარის ისტორიული ცენტრი სახელმწიფოს დაცვის ქვეშ იმყოფება, იგი გამოირჩევა ორიგინალური კოლონიური შენობებით *პლასა-ბოლივარის* გარშემო, მათ შორისაა კათედრალი. დღეისათვის, ქალაქი ვენესუელის აღმოსავლეთ რეგიონების უმნიშვნელოვანესი პორტია მდინარე ორინოკოზე. ამავე დროს, ის ორინოკოს აუზის მთავარო კომერციული ცენტრია, რომლის წარმოებაც მოიცავს ოქროს, რკინის მადანს, მსხვილფეხა რქოსან საქონელს, ტყავის ნედლეულსა და უიშვიათეს ხე-მასალას.

1973 წელს სიუდად-ბოლივარში გაიხსნა თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი, რომელსაც ქალაქის ცნობილი შვილის, დინამიკური სკულპტორის — ხესუს რაფაელ სოტოს სახელი ეწოდა.

## გალერეა

* ქალაქის კათედრალი
* პლასა-ბოლივარი
* ქალაქის ტიპური რესტორანი
*
* ისტორიული ზონის ტიპური ქუჩა
* სიმონ ბოლივარის მონუმენტი
* ანხელის ჩანჩქერის აღმომჩენის — ჯიმი ეინჯელის აეროპლანი ხოსე ტომას დე ჰერესის აეროპორტში
* ქალაქის ტიპური ქუჩა

## იხილეთ აგრეთვე

* ვენესუელის ქალაქების სია

## რესურსები ინტერნეტში

* Bolivar's message to the Congress of Angostura დაარქივებული 2011-12-11 საიტზე Wayback Machine.
* (ესპანური) Ciudad Bolívar at Venezuelatuya.com
* (ესპანური) Images of Ciudad Bolívar
# აშშ-ის გერბი

| აშშ-ის გერბი |
| --- |
|  |
| დეტალები |
| მატარებელი |
ამერიკის შეერთებული შტატები |
| დამტკიცდა |
16 სექტემბერი, 1782 |
| ავტორი |
ჩარლზ ტომსონი |
| იდეა |
ბენჯამინ ფრანკლინი, ჯონ ადამსი, ტომას ჯეფერსონი |
| საჩაფხუტე |
13 ვარსკვლავი ლაჟვარდოვან ღრუბელში |
| ფარი |
ფარი შედგება ზურმუხტისფერი ნაწილისა და 13 ვერცხლისფერი და ალისფერი ვერტიკალური ზოლისაგან. |
| ფარმჭერები |
თეთრთავა ფსოვი |
| დევიზი |
E pluribus unum (ავერსი) Annuit cœptis და Novus ordo seclorum (რევერსი) |
| სხვა ელემენტები |
ფსოვს ერთ მხარეს ბრჭყალებით უჭირავს 13 ისარი, ხოლო მეორე მხარეს ზეთისხილის რტო. |

**აშშ-ის დიდი ბეჭედი** (ინგლ. Great Seal of the United States) — ამერიკის შეერთებული შტატების ემბლემა. გამოიყენება აშშ-ის მტავრობის მიერ გამოცემულ დოკუმენტებზე ხელმოწერის დროს. მის ოფიციალურ მფლობელად ითვლება აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი. დიდი ბეჭდის ნახვა შეიძლება ვაშინგტონში, სახელმწიფო დეპარტამენტის საგამოფენო დარბაზში. ბეჭდის წინა მხარეს ზოგჯერ უწოდებენ აშშ-ის გერბსაც.

ამერიკის დიდი ბეჭედი ორი სახსაგან შედგება, მაშინ როდესაც ბეჭედი ჩვეულებრივ ერთი სახლისაგან შედგება.

## გერბის აღწერა

აშშ-ს გერბზე გამოხატულია თეთრთავა არწივი ფართოდ გაშლილი ფრთებით, ერთ-ერთ ბრჭყალში მას ზეთისხილის რტო უჭირავს - მშვიდობის სიმბოლო, მეორეში 13 ისარი - ომის სიმბოლო. არწივის თავი შეტრიალებულია ზეთისხილის ტოტისკენ, რაც გულისხმობს მშვიდობისკენ მისწრაფებას. მის თავზე ცამეტი ვარსკლავია, რაც პირველ ცამეტ შტატს ნიშნავს.

## რესურსები ინტერნეტში

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
აშშ-ის გერბი PDF booklet from U.S. State Department, 2003 version, and 1996 version — Bureau of Public Affairs
* Website on the Great Seal
* Dr. Robert Hieronimus visits the Keeper of the Seal with photos of the actual die press დაარქივებული 2010-11-19 საიტზე Wayback Machine.
# სამოქალაქო უფლებების აქტი (1964)

1964 წლის სამოქალაქო უფლებების აქტის პირველი გვერდი
**სამოქალაქო უფლებების აქტი** — აშშ-ის კანონმდებლობის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნავი აქტი, რომელმაც კანონგარეშედ გამოაცხადა დისკრიმინაცია რასის, კანის ფერის, რელიგიის, სქესის ან ეროვნული წარმოშობის მიხედვით.

გაუქმდა არათანაბარი საარჩევნო უფლბები, რასობრივი სეგრეგაცია სკოლებში. სამოქალაქო უფლებების აქტს ხელი მოაწერა აშშ-ის პრეზიდენტმა ლინდონ ჯონსონმა თეთრ სახლში 1964 წლის 2 ივლისს.

## რესურსები ინტერნეტში

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
სამოქალაქო უფლებების აქტი (1964) Civil Rights bill. დაარქივებული 2014-08-23 საიტზე Wayback Machine.
* Major Features of the Civil Rights Act of 1964 and A Case History: The 1964 Civil Rights Act დაარქივებული 2014-12-06 საიტზე Wayback Machine.  as provided by The Dirksen Center
* Text of Civil Rights Act of 1964 – Title VII – 42 US Code Chapter 21 (Employment Discrimination) დაარქივებული 2010-10-21 საიტზე Wayback Machine.
* Martin Luther King's famous "I Have a Dream" speech, plus background including Civil Rights bill. დაარქივებული 2007-06-13 საიტზე Wayback Machine.
# 1787

|  |  |
| --- | --- |
| **ათასწლეული:**  | I · **II** · III |
| **საუკუნე:**  | XVII · **XVIII** · XIX |
| **წლები:** | 1784 · 1785 · 1786  **1787** 1788 · 1789 · 1790 |

**1787 წელი სხვა კალენდრებში**| გრიგორიანული კალენდარი | 1787 *MDCCLXXXVII* |
| იულიანური კალენდარი | 1786—1787 (12 იანვარიდან) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერასთან | 7295—7296 (12 სექტემბერიდან) |
| ებრაული კალენდარი  | 5547—5548  |
| ისლამური კალენდარი | 1201—1202 |
| ძველქართული კალენდარი | (21 მარტიდან) |
| - *სამყაროს შექმნიდან* | 7390—7391 |
| - *ქრისტეს შობიდან* | 1787 (*ჩღპზ*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIII* მოქცევა და 475 (*ჳოე*) წელი |
| ძველსომხური კალენდარი | 4279—4280 (11 აგვისტოდან) |
| სომხური საეკლესიო კალენდარი | 1236 *ԹՎ* *ՌՄԼԶ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 1779—1780 |
| რომის დაარსებიდან | 2539—2540 (2 მაისიდან) |
| ძველინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 1843—1844 |
| - *შაკა სამვატი* | 1709—1710 |
| - *კალი-იუგა* | 4888—4889 |
| ირანული კალენდარი | 1165—1166 |
| ბუდისტური კალენდარი | 2330 |
| იაპონური წელთაღრიცხვა | 7-й год Тэммэй |
| ჩინური კალენდარი | 4483—4484 丙午 — 丁未 წითელი ცხენი — წითელი ცხვარი |

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
17871787 (ათას შვიდას ოთხმოცდაშვიდი) წელი** — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ორშაბათი და იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა პარასკევი. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 11 დღე. ეს წელი არის XVIII საუკუნის მე-9 დეკადის მე-7 წელი.

## მოვლენები

## დაიბადნენ

### იანვარი

### თებერვალი

### მარტი

* 10 მარტი : უილიამ ეტი — ინგლისელი მხატვარი (გ. 1849)
* 10 მარტი : ფრანსისკო მარტინეს დე ლა როსა — ესპანელი მწერალი (გ. 1862)

### აპრილი

### მაისი

### ივნისი

### ივლისი

### აგვისტო

### სექტემბერი

### ოქტომბერი

### ნოემბერი

* 17 ნოემბერი : ვუკ კარაჯიჩი — სერბი ფილოლოგი, მწერალი (გ. 1864)
* 18 ნოემბერი : ლუი დაგერი — ფრანგი გამომგონებელი (გ. 1851)

### დეკემბერი

* 14 დეკემბერი : ხოაკინ მოსკერა — სამხრეთამერიკელი პოლიტიკური მოღვაწე. (გ. 1878)

### თარიღი უცნობია

## გარდაიცვალნენ

### იანვარი

### თებერვალი

### მარტი

### აპრილი

### მაისი

* 28 მაისი : ლეოპოლდ მოცარტი — ავსტრიელი კომპოზიტორი (დ. 1719)

### ივნისი

### ივლისი

### აგვისტო

### სექტემბერი

* 30 სექტემბერი : იასე ამილახვარი — ქართლ-კახეთის სამეფოს სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე

### ოქტომბერი

### ნოემბერი

### დეკემბერი

### თარიღი უცნობია

* გიორგი რაჭის ერისთავი — რაჭის ერისთავი 1785-1787 წლებში
# 1970-იანები

|  |  |
| --- | --- |
| **ათასწლეული:** | II |
| **საუკუნე:** | XIX – **XX** – XXI |
| **ათწლეული:** | 1940-იანები 1950-იანები 1960-იანები
–  **1970-იანები** –
1980-იანები 1990-იანები 2000-იანები |
| **წლები:** |  1970 · 1971 · 1972 · 1973 · 1974 1975 · 1976 · 1977 · 1978 · 1979  |

**1970-იანი (ათას ცხრაას სამოცდაათიანი) წლები**, ასევე ცნობილი, როგორც **1970-იანები** ან უბრალოდ **სამოცდაათიანები** — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 1970 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1979 წლის 31 დეკემბერს.

მოვლენები

---

**სარჩევი:** 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979

### 1970

### 1971

* 13 ივნისი : ნიუ-იორკ ტაიმზმა დაიწყო პენტაგონის დოკუმენტების გამოქვეყნება, 7000-გვერდიანი სრულიად გასაიდუმლოებული აშშ-ის თავდაცვის დეპარტამენტის ისტორია ქვეყნის პოლიტიკურ და სამხედრო ჩარევაზე ვიეტნამის ომში.

### 1972

### 1973

ახალ ზელანდიაში მაორები დამარცხდნენ, რის შედეგადაც მათი ცხოვრების ტრადიციული წესი მთლიანად გაქრა.

### მარტი

* 7 მარტი – აღმოაჩინეს კოგოუტეკის კომეტა.
* 17 მარტი – ბრიტანეთში გამოვიდა პინკ ფლოიდის ალბომი *Dark Side of the Moon*, როკ-მუსიკაში ერთ-ერთი ყველა მნიშვნელოვანი, გავლენიანი და გაყიდვადი ალბომი.
* 29 მარტი – ვიეტნამი დატოვა უკანასკნელმა აშშ სამხედრომ.

### 1974

* დაბად გამოცხადდა დიდი ლილო და შუახევი.

### 1975

* დაბად გამოცხადდა ჟინვალი და ნასაკირალი.

### 1976

* 7 აგვისტო : სინგაპური განდევნილ იქნა მალაიზიის ფედერაციიდან.
* 29 სექტემბერი : თბილისის დინამოს სტადიონზე პირველი საერთაშორისო საფეხბურთო მატჩი ჩატარდა თბილისის დინამოსა და უელსის კარდიფ-სიტის გუნდებს შორის.

### 1977

### 1978

* 14 აპრილი : სახალხო მანიფესტაციებისა და პროტესტების ფონზე საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭო და საკავშირო ხელისუფლება იძულებული გახდა საქართველოს სსრ-ის ახალ კონსტიტუციაში შეეტანა მუხლი ქართულის, როგორც სახელმწიფო ენის, შესახებ.
* 16 ოქტომბერი : კაროლ იოზეფ ვოიტილა, კარდინალი კრაკოვიდან, პოლონეთი, ხდება პაპი იოანე პავლე II, პირველი არა-იტალიელი პაპი მე-16 საუკუნის შემდეგ, და ასევე პირველი ისტორიაში სლავური ქვეყნიდან.
* ევროპის ისტორიაში უდიდესი ეკოლოგიური კატასტროფა მოხდა. ატლანტის ოკეანეში, საფრანგეთის სანაპიროებთან, კლდესთან შეჯახების შედეგად შუაზე გაიყო ტანკერი „ამოკო კადისი“, 230 ათასი ტონა ნავთობის ჩაღვრას 2 ათას კვ. კმ-ზე გიგანტური აპკის ფორმირება მოჰყვა.

### 1979

* 28 ოქტომბერი: პირველად აღინიშნა „თბილისობის“ დღესასწაული.
* 30 ნოემბერი: ბრიტანეთში გამოიცა პინკ ფლოიდის კონცეპტუალური ალბომი The Wall.
* 8 დეკემბერი: პინკ ფლოიდის ალბომი The Wall გამოიცა აშშ-შიც.

## პოლიტიკა

## ეკონომიკა

## კულტურა