# 1914

|  |  |
| --- | --- |
| **ათასწლეული:**  | I · **II** · III |
| **საუკუნე:**  | XIX · **XX** · XXI |
| **წლები:** | 1911 · 1912 · 1913  **1914** 1915 · 1916 · 1917 |

**1914 წელი სხვა კალენდრებში**| გრიგორიანული კალენდარი | 1914 *MCMXIV* |
| იულიანური კალენდარი | 1913—1914 (14 იანვარიდან) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერასთან | 7422—7423 (14 სექტემბერიდან) |
| ებრაული კალენდარი  | 5674—5675  |
| ისლამური კალენდარი | 1332—1333 |
| ძველქართული კალენდარი | (21 მარტიდან) |
| - *სამყაროს შექმნიდან* | 7517—7518 |
| - *ქრისტეს შობიდან* | 1914 (*ჩშიდ*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIV* მოქცევა და 70 (*ო*) წელი |
| ძველსომხური კალენდარი | 4406—4407 (11 აგვისტოდან) |
| სომხური საეკლესიო კალენდარი | 1363 *ԹՎ* *ՌՅԿԳ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 1906—1907 |
| რომის დაარსებიდან | 2666—2667 (4 მაისიდან) |
| ძველინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 1970—1971 |
| - *შაკა სამვატი* | 1836—1837 |
| - *კალი-იუგა* | 5015—5016 |
| ირანული კალენდარი | 1292—1293 |
| ბუდისტური კალენდარი | 2457 |
| იაპონური წელთაღრიცხვა | 3-й год Тайсё |
| ჩინური კალენდარი | 4610—4611 癸丑 — 甲寅 შავი ხარი — მწვანე ვეფხვი |

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
19141914 (ათას ცხრაას თოთხმეტი) წელი** — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ხუთშაბათი და იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 13 დღე. ეს წელი არის XX საუკუნის მე-2 დეკადის მე-4 წელი.

## მოვლენები

* 3 აგვისტო : გერმანიამ ომი გამოუცხადა საფრანგეთს.
* 4 აგვისტო : **პირველი მსოფლიო ომი** - გერმანია ბელგიაში იჭრება, რის პასუხადაც დიდმა ბრიტანეთმა მას ომი გამოუცხადა. აშშ ნეიტრალიტეტს აცხადებს.
* 5 აგვისტო : კლივლენდში, ოჰაიო, მსოფლიოში პირველი ელექტრო საგზაო შუქნიშანი დამონტაჟდა.
* 1 სექტემბერი : დაიღუპა უკანასკნელი მოგზაური მტრედი — დედალი სახელად მართა.

## დაიბადნენ

### იანვარი

* 8 იანვარი  : ანტონ კიზირია — ქართველი ფილოლოგი. (გ. 1986)
* 21 იანვარი : ირინე ალექსიძე — ქართველი ბალერინა (გ. 1996)
* 25 იანვარი : გული მოსიაშვილი — ქართველი მიკრობიოლოგი
* 26 იანვარი : დურუშეჰვარ სულთანი — ოსმალეთის უკანასკნელი სულთნის აბდულმეჯიდ II-ის ქალიშვილი (გ. 2006)
* 29 იანვარი : ჭიჭიკო ბენდელიანი — საბჭოთა კავშირის გმირი (გ. 1944)

### თებერვალი

* 5 თებერვალი : უილიამ სიუარდ ბეროუზი — ამერიკელი ავანგარდისტი მწერალი (გ. 1997)
* 5 თებერვალი : ალან ლოიდ ჰოჯკინი — ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში (1963) (გ. 1998)
* 20 თებერვალი : კონსტანტინე ბარამიძე — ქართველი მეცნიერი (გ. 1978)
* 26 თებერვალი  : ვიქტორ ხაინი — რუსი გეოლოგი. (გ. 2009)

### მარტი

* 3 მარტი : სურენ ასლამაზაშვილი — საბჭოთა კავშირის გმირი (1944) (გ. 1970)
* 8 მარტი: გრიგოლ კაბისოვი — ოსი მსახიობი და რეჟისორი. (გ. 1975)
* 12 მარტი : ჯულია ლენონი — ინგლისელი მუსიკოსის ჯონ ლენონის დედა (გ. 1958)
* 17 მარტი : ხუან კარლოს ონგანია — არგენტინის პრეზიდენტი (1966–1970) (გ. 1995)
* 18 მარტი  : დავით იმნაიშვილი — ქართველი ენათმეცნიერი (გ. 1978)
* 30 მარტი : ოთარ ალექსიშვილი — ქართველი რეჟისორი (გ. 1974)

### აპრილი

* 2 აპრილი : ალეკ გინესი — ინგლისელი მსახიობი (გ. 2000)
* 15 აპრილი : ვერა ბელეცკაია —ქართველი გრაფიკოსი (გ. 1974)

### მაისი

* 2 მაისი : მიხეილ ბერძენიშვილი — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი (გ. 1981)
* 16 მაისი : ვახტანგ ტაბლიაშვილი — ქართველი რეჟისორი
* 20 მაისი : ალიო ადამია — ქართველი მწერალი (გ. 1980)
* 30 მაისი : ვახტანგ ბერიძე — ქართველი ხელოვნების ისტორიკოსი (გ. 2000)

### ივნისი

* 2 ივნისი : ჰაჯიბეილი, ვალერია — ქართველი არქიტექტორი
* 10 ივნისი : ასათიანი, გიორგი — ქართველი დოკუმენტური კინოს რეჟისორი და ოპერატორი (გ. 1977)
* 15 ივნისი : ანდროპოვი, იური —სსრ კავშირის პოლიტიკური მოღვაწე (გ.1984)

### ივლისი

### აგვისტო

### სექტემბერი

* 3 სექტემბერი : აფაქიძე, ანდრია —ქართველი არქეოლოგი (გ. 2005)

### ოქტომბერი

* 29 ოქტომბერი : მაქსიმე —ბულგარეთის მართლმადედებელი ეკლესიის პატრიარქი (გ. 2012)

### ნოემბერი

### დეკემბერი

* 7 დეკემბერი : ბაღაშვილი, სპარტაკ — ქართველი კინომსახიობი (გ. 1977)

## გარდაიცვალნენ

### იანვარი

### თებერვალი

### მარტი

* 5 მარტი : ჩოხელი, ელენე — ქართველი მსახიობი

### აპრილი

### მაისი

### ივნისი

### ივლისი

* 3 ივლისი : ჩემბერლეინი, ჯოსეფ —დიდი ბრიტანეთის პოლიტიკური მოღვაწე (დ.1836)

### აგვისტო

* 20 აგვისტო : პიუს X — რომის პაპი (დ.1835)

### სექტემბერი

* 11 სექტემბერი : ისმაილ გასპრინსკი - ყირიმელი თათარი ინტელექტუალი, განმანათლებელი, მწერალი და პოლიტიკოსი.

### ოქტომბერი

### ნოემბერი

### დეკემბერი

## ნობელის პრემიის ლაურეატები

* ფიზიკა : ფონ ლაუე, მაქს
* ქიმია : რიჩარდზი, თეოდორ უილიამ
* ფიზიოლოგია და მედიცინა : ბარანი, რობერტ