# ბაჰრეინი

| ბაჰრეინის სამეფო არაბ. مملكة البحرين ბაჰრეინი |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| **ჰიმნი:Baḥraynunā*
* არაბ. "بَحْرَيْنُنَا"
* (ქართ. ჩვენი ბაჰრეინი)
*
 |
|  |
| **დედაქალაქი** და  | მანამა ﻿ / ﻿ |
| ოფიციალური ენა | არაბული ენა |
| მთავრობა | კონსტიტუციური მონარქია |
|  -  | მეფე | ჰამად იბნ ისა ალ-ჰალიფა |
|  -  | პრემიერ-მინისტრი | სალმან იბნ ჰამად იბნ ისა ალ-ხალიფა |
| ფართობი |
|  -  | სულ | 741 კმ2 (189-ე) |
| მოსახლეობა |
|  -  | 2016 შეფასება | 1 425 171 (150-ე) |
|  -  | სიმჭიდროვე | 2007,1 კაცი/კმ2 (მე-7) |
|  **მშპ** (მუპ) | შეფასება |
|  -  | სულ | $100.922 მილიარდი (96-ე) |
|  -  | ერთ სულ მოსახლეზე | $ 51 956 (13-ე) |
| **აგი** (2007) | 0.824 ძალიან მაღალი ·  47-ე |
|  ვალუტა | ბაჰრეინის დინარი (`BHD`) |
| სასაათო სარტყელი | UTC+03:00  |
| თარიღის ფორმატი | დდ/თთ/წწწწ |
| სატელეფონო კოდი | 973 |
| ISO 3166 კოდი | BHR |
| ინტერნეტ-დომენი | .bh |

**ბაჰრეინი** (არაბ. البحرين‎ *ალ-ბაჰრაინ*), ოფიციალურად **ბაჰრეინის სამეფო** (არაბ. مملكة البحرين *მიამლაქა ალ-ბაჰრაინ*) — სამეფო სპარსეთის ყურის ამავე დასახელების არქიპელაგზე. ბაჰრეინი აზიის მესამე ყველაზე პატარა ქვეყანაა მალდივებისა და სინგაპურის შემდეგ.

## ისტორია

ბაჰრეინის შესახებ პირველი ცნობები ძვ. წ. III ათასწლეულს განეკუთვნება. ახ. წ. დასაწყისში ბაჰრეინი არაბული სამთავრო იყო. IV-VI საუკუნეებში შედიოდა ჯერ სასანიანთა იმპერიის, ხოლო შემდეგ - არაბთა სახალიფოს შემადგენლობაში. IX საუკუნის ბოლოს ბაჰრეინში გაბატონდნენ კარმატები, რომლებმაც X-XI საუკუნეებში იგი თავიანთი სახელმწიფოს ცენტრად აქციეს. XIII საუკუნის შუა წლებში ბაჰრეინმა ხანმოკლე დამოუკიდებლობა მოიპოვა, თუმცა შემდეგ ჰორმუზის საამირომ შეიერთა. 1521-1602 წლებში ბაჰრეინს განაგებდნენ პორტუგალიელები, რომლებიც XVII საუკუნის დამდეგს განდევნა ირანის ჯარმა ალავერდი-ხანის (უნდილაძის) მეთაურობით, რის შემდეგაც ის სეფიანთა იმპერიის მფლობელობაში აღმოჩნდა.

1783 წელს ალ-ხალიფას საგვარეულოს არაბმა შეიხებმა ბაჰრეინი დამოუკიდებელ სამთავროდ გამოაცხადეს. 1871 წელს ბაჰრეინზე დაწესდა დიდი ბრიტანეთის პროტექტორატი, ფაქტობრივად კი ის კოლონიად იქცა. პირველი მსოფლიო ომის წლებში ბაჰრეინზე შეიქმნა დიდი ბრიტანეთის მსხვილი სამხედრო ბაზა. ირანის მთავრობა ბაჰრეინს უკანონოდ მიტაცებულ ირანის ტერიტორიად მიიჩნევდა. XX საუკუნის 20-იანი წლების დასასრულს ბაჰრეინში ამერიკულმა ნავთობის მონოპოლიებმა მოიკიდეს ფეხი. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ბაჰრეინში გაძლიერდა ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობა. დიდმა ბრიტანეთმა ანტიიმპერიალისტური გამოსვლების ჩასახშობად სამხედრო ძალები გამოიყენა. 1970 წლის იანვარში ბაჰრეინში პირველად შეიქმნა ადგილობრივი მთავრობა – სახელმწიფო საბჭო 12 მინისტრის შემადგენლობით.

დიდი ბრიტანეთისა და ირანის მთავრობების თხოვნით გაეროს გენერალურმა მდივანმა 1970 წლის გაზაფხულზე ბაჰრეინში გაგზავნა საგანგებო მისია, რათა გაერკვია მოსახლეობის დამოკიდებულება ქვეყნის მომავალი სტატუსისადმი. რეფერენდუმზე (1970 წლის აპრილში) მოსახლეობის უმეტესობამ ბაჰრეინისათვის დამოუკიდებლობის მინიჭებას დაუჭირა მხარი. 1970 წლის 11 მაისს რეფერენდუმის შედეგები მოიწონა გაეროს უშიშროების საბჭომ. 1971 წლის 14 აგვისტოს სამთავროს მმართველმა, შეიხ ისა ბენ სალმან ალ-ხალიფამ გამოაცხადა ბაჰრეინის დამოუკიდებლობა. 1971 წლის 11 სექტემბერს ბაჰრეინი მიიღეს არაბულ სახელმწიფოთა ლიგაში, ხოლო 1971 წლის 21 სექტემბერს - გაეროში. 1975 წელს — დათხოვილია პარლამენტი.

## გეოგრაფია და ბუნება

ბაჰრეინის შემადგენლობაში შედის კონტინენტური და მარჯნის კუნძულების ჯგუფი (20-ზე მეტი). შედარებით დიდი კუნძულებია: ბაჰრეინი, მუჰარაკი, სითრა, უმ-ნასანი, ჰავარი. ზედაპირი დაბლობია (135 მ-მდე). აგებულია უმთავრესად კირქვებით. ჰავა გარდამავალია ტროპიკულიდან სუბტროპიკულისაკენ. იანვრის საშუალო ტემპერატურა 16 °C-ია, ივლის-აგვისტოსი - 37 °C. ნალექები დაახლოებით 90 მმ-ია წელიწადში. ჭარბობს ტროპიკული უდაბნოს ლანდშაფტები.

## მოსახლეობა

2010 წელს ბაჰრეინის მოსახლეობამ 1,2 მილიონამდე მიაღწია, რომელთაგან 568 399 ბაჰრეინელი და 666 172 უცხოელი.

### რელიგია

| რელიგია ბაჰრეინში |
| --- |
|  |  |  |  |  |
| მუსლიმი |    | 70.3% |
| ქრისტიანი |    | 14.5% |
| ინდუისტი |    | 9.8% |
| ბუდისტი |    | 2.5% |
| ებრაელი |    | 0.6% |
| სხვა |    | 0.4% |
| ათეისტი |    | 1.9% |

ბაჰრეინის ოფიციალური რელიგია არის ისლამი და ბაჰრეინელების უმეტესობა მუსლიმანია. მუსლიმანების უმრავლესობა არის შიიტი. ქრისტიანობა მეორე ყველაზე გავრცელებული რელიგიაა ბაჰრეინში და არის ორად გაყოფილი: ბაჰრეინელი ქრისტიანები და უცხოელი ქრისტიანები, რომლებიც შეადგენენ უცხოელების უმრავლესობას. იუდაიზმის მიმდევრები არიან 36-50 ქვეყანაში. ებრაელების უმრავლესობა, რომელებიც ცხოვრობდნენ ბაჰრეინში, ისრაელში გადასახლდნენ. იმიგრაციამ სამხრეთ-აზიის ქვეყნებიდან (ინდოეთი, ფილიპინები და შრი ლანკა), მუსლიმანების პროცენტი დაწია. ბაჰრეინის ოპოზიციამ ბაჰრეინის მთავრობა დაანაშაულა სირიელი გადმოსახლებულებისთვის ბაჰრეინული მოქალექეობის მიცემისათვის, რაც მთავრობამ უარყო.

### ეთნიკური ჯგუფები

ბაჰრეინელები არიან ეთნიკურად მრავალფენოვანი. შიიტი ბაჰრეინელები არიან გაყოფილი ორ მთავარ ეთნიკურ ჯგუფად: ბაჰარნები და აჟამები. შიიტების უდიდესი ნაწილი ბაჰარნები არიან. აჟამები ეთნიკურად სპარსელები არიან და ცხოვრობენ მანამასა და მუჰარაქში. სუნიტი ბაჰრეინელებიც ორად არიან გაყოფილი: არაბები და ჰუვალები. სუნიტი არაბები ყველაზე ძლიერი ეთნიკური ჯგუფია ბაჰრეინში და იკავებენ დიდ ადგილებს პოლიტიკაში. ტრადიციულად ისინი ცხოვრობენ მუჰარაქში, ზალაქში, რიფაში და ჰავარის კუნძულზე. ჰუვალები არიან სპარსელების შთამომავლები. ბაჰრეინელები რომლებსაც აქვთ აფრიკული ფესვები არიან აღმოსავლეთ აფრიკიდან.

## რესურსები ინტერნეტში

* ბაჰრეინი - „მსოფლიო გეოგრაფია“ დაარქივებული 2006-12-30 საიტზე Wayback Machine.
* ბაჰრეინის რუკა
* დამოუკიდებელი ბაჰრეინი. მოგზაურის სახელმძღვანელო დაარქივებული 2021-02-27 საიტზე Wayback Machine.
* ემიგრანტთა საზოგადოება ბაჰრეინში დაარქივებული 2007-01-12 საიტზე Wayback Machine.
* ბაჰრეინის მთავრობის ოფიციალური საიტი
* კვირის ახალი ამბები დაარქივებული 2013-09-01 საიტზე Wayback Machine.
* ბაჰრეინის ტრიბუნა დაარქივებული 2007-01-02 საიტზე Wayback Machine.
* კრიზისის საერთაშორისო ჯგუფის ინფორმაცია ბაჰრეინის შესახებ დაარქივებული 2006-12-27 საიტზე Wayback Machine.

## ლიტერატურა

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 258.

## სქოლიო