Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები 2008

XXIX ოლიმპიური თამაშები|  |
| მასპინძელი |
პეკინი, ჩინეთი |
| დევიზი |
同一个世界 同一个梦想 (*ერთი მსოფლიო, ერთი ოცნება*) |
| მონაწილე |
204 |
| სპორტსმენი |
10 942 (6305 კაცი, 4637 ქალი) |
| ღონისძიება |
302 სპორტის 28 სახეობაში (41 დისციპლინა) |
| გახსნა |
8 აგვისტო, 2008 |
| დახურვა |
24 აგვისტო, 2008 |
| გამხსნელი |
პრეზიდენტი ჰუ ძინტაო |
| ჩირაღდანი |
ლი ნინგი |
| სტადიონი |
პეკინის ეროვნული სტადიონი |
| **ზაფხულის**← ათენი 2004ლონდონი 2012 →
**ზამთრის**← ტურინი 2006ვანკუვერი 2010 → |

**2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები**, ოფიციალურად **XXIX ოლიმპიადის თამაშები** — მნიშვნელოვანი საერთაშორისო სპორტული ღონისძიება, რომელიც პეკინში, ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში, ჩატარდა 8-24 აგვისტოს, 2008 წელს. 28 სპორტის სახეობის 302 ღონისძიებაში 10.500 ათლეტი იღებს მონაწილეობას.

## საქართველო 2008 წლის ოლიმპიურ თამაშებზე

მანუჩარ კვირკველია
საქართველოს წარმომადგენელი აბვიატურა – **GEO**

სპორტსმენების რაოდენობა საქართველოდან იყო 35. სულ საქართველო მონაწილეობდა სპორტის 11 სახეობაში. საქართველომ ჯამში 6 მედალი მოიპოვა: 3 ოქროს და 3 ბრინჯაოს, ხოლო საერთო მედლების რაოდენობით კი 27–ე ადგილი დაიკავა.

|  |
| --- |
| **ოქროს მედლები** |
| **№** | **სპორტსმენები** | **სპორტის სახეობა** |
| 1
  | მანუჩარ კვირკველია
 | ბერძნულ–რომაულ ჭიდაობა, 74 კგ–მდე
  |
| 2
  | ირაკლი ცირეკიძე
 | ძიუდო, 90 კგ–მდე
  |
| 3
  | რევაზ მინდორაშვილი
 | თავისუფალი ჭიდაობა |

---

|  |
| --- |
| **ვერცხლის მედლები** |
| **№** | **სპორტსმენები** | **სპორტის სახეობა** |
|  |  |  |

---

|  |
| --- |
| **ბრინჯაოს მედლები** |
| **№** | **სპორტსმენები** | **სპორტის სახეობა** |
| 1
  | ნინო სალუქვაძე
 | სროლა |
| 2
  | ოთარ თუშიშვილი
 | თავისუფალი ჭიდაობა 94 კგ–მდე |
| 3
  | გიორგი გოგშელიძე
 | თავისუფალი ჭიდაობა |

---

## რესურსები ინტერნეტში

* მედლების ცხრილი ქვეყნების მიხედვით
* 2008 ზლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ოფიციალური გვერლი
# შოტლანდიელები

| შოტლანდიელები |
| --- |
|  ჯეიმზ ვატი, უოლტერ სკოტი, ალექსანდრე გრეიამ ბელი, უილიამ უოლესი, მარიამ სტიუარტი, შონ კონერი |
| საერთო მოსახლეობა |
| **შოტლანდიელები** 6 - 8 მილიონი **შთამომავალთა დიასპორა** 28 - 40 მილიონი  |
| რეგიონები მნიშვნელოვანი მოსახლეობით |
|  შოტლანდია |
4 459 071 |
|  აშშ |
9 365 490 |
|  კანადა |
4 719 850 |
|  ავსტრალია |
1 501 204 |
|  ინგლისი |
795 000 |
|  არგენტინა |
100 000 |
|  ჩილე |
80 000 |
|  ახალი ზელანდია |
12 792 |
|  მენი |
2403 |
| ენები |
ინგლისური (შოტლანდიური ინგლისური) შოტლანდიურ-გელური • შოტლანდიური |
| რელიგიები |
ძირითადად პრესვიტერიანობა, აგრეთვე რომის კათოლიკური ეკლესია, შოტლანდიის საეპისკოპოსო ეკლესია; სხვა რელიგიური ჯგუფები; აგნოსტიკები და ათეისტები. |

**შოტლანდიელები** — შოტლანდიისა და მისი მიმდებარე კუნძულების მკვიდრი მოსახლეობა.

## იხილეთ აგრეთვე

* კელტები

## ლიტერატურა

* Ritchie, A. & Breeze, D.J. *Invaders of Scotland* HMSO. (?1991) ISBN-X
* David Armitage, "The Scottish Diaspora" in Jenny Wormald (ed.), *Scotland: A History.* Oxford UP, Oxford, 2005. ISBN

## რესურსები ინტერნეტში

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
შოტლანდიელები The Scots In New Zealand Exhibition Minisite from the Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa
* "We're nearly all Celts under the skin"

## სქოლიო
# ბიოტოპი

ნახევარმშრალი გაზონი მცენარეულობასთან ერთად
**ბიოტოპი** (ბერძნ. βίος – სიცოცხლე და τόπος – ადგილი) — ბიოსფეროს ნაწილი, რომელსაც გააჩნია ერთგვაროვანი აბიოტური პირობები და უკავია ამა თუ იმ ბიოცენოზს. წარმოადგენს ცოცხალი ორგანიზმებით დასახლებულ ხმელეთისა და წყალსატევის ნაწილს. ხმელეთზე იგი ბიოგეოცენოზითაა დაკავებული. ბიოტოპი ბიოცენოზთან ერთად ქმნის ბიოგეოცენოზს, რომელიც გეოგრაფიულ სივრცეში ადგილმდებარეობით ხასიათდება და რომელიც ემთხვევა გარემოს აბიოტურ ფაქტორებს.

* გეოლოგიური პირობების ერთობლიობის შედეგად იქმნება ლიტოტოპი,
* ნიადაგური პირობების ერთობლიობით — პედოტოპი,
* კლიმატური ერთობლიობით — კლიმატოპი და ა.შ.

მაგალითად, ტროპიკული ტყე, უდაბნოს ქვიშები, მტკნარი წყლის წყალსატევი და ა.შ. მსგავსი ბიოტოპები ერთიანდება ბიოქორში, რომელთა ერთობლიობა შეადგენს ბიოციკლს. მონოკლიმაქსური კონცეფციის თანამხად, ყოველი ბიოტოპის ფარგლებში, დროთა განმავლობაში ფორმირდება დროში სტაბილური კლიმაქსური გაერთიანება (ბიოცენოზი). ამ პროცესს სუქცესია ეწოდება, რომელიც რამდენიმე სტადიას გადის.

## იხილეთ აგრეთვე

* ეკოსისტემა

## რესურსები ინტერნეტში

* ბიოტოპი – ეკოლოგიური ლექსიკონი (რუსული)
# მოლი

| მოლი |
| --- |
| სტანდარტი: |
SI სისტემის ძირითადი ერთეული |
| სიდიდე: |
ნივთიერების რაოდენობა |
| სიმბოლო (ქართ): |
მოლ |
| სიმბოლო (საერთ): |
mol |
| ეკვივალენტები: |

**მოლი** (ინგლ. mol; აღნიშვნა: **მოლ**, **mol**) — ნივთიერების რაოდენობის ძირითადი საზომი ერთეული ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში.

## ისტორია

სახელწოდება *მოლი* წარმოიშვა 1897 წელს როგორც გერმანული სიტყვა *Mol*-ის თარგმანი, რომელიც გამოიყენა ვილჰელმ ოსვალდმა 1893 წელს თუმცა მსგავსი *ეკვივალენტური მასის* კონცეფცია მანამდე ერთი საუკუნის განმავლობაში გამოიყენებოდა.

მოლი განიმარტება როგორც რაიმე ნივთიერების რაოდენობა, რომელიც შეიცავს იმდენივე სტრუქტურულ ელემენტს (მაგ. ატომს, მოლეკულას, იონს, ელექტრონს) რამდენ ატომსაც შეიცავს 12 გრამი ნახშირბადი (12C). მოლის თანამედროვე განმარტება მიღებული იქნა 1960-იან წლებში: მანამდე გამოიყენებოდა განმარტება, რომელიც ეყრდნობოდა წყალბადის ატომურ მასას (წყალბადის 1 გრამში არსებული ატომების ოდენობას, მისი უფრო მძიმე იზოტოპების ჩაუთვლელად), თუმცა ყველა ალტერნატიული განმარტება ერთმანეთს ემთხვევა 1%-ის სიზუსტით.

ნივთიერების რაოდენობის განსაზღვრის ტიპური მეთოდი გულისხმობს მისი მასის განსაზღვრას, და შემდეგ მის გაყოფას მოლურ მასაზე

## იხილეთ აგრეთვე

* ავოგადროს რიცხვი
* მოლური მასა
* მოლური მოცულობა

## სქოლიო
# ტაივანის სრუტე

**ტაივანის**, *იგივე* **ფორმოზის სრუტე** მდებარეობს კუნძულ ტაივანსა და კონტინენტურ ჩინეთს შორის. სრუტე სამხრეთ ჩინეთის ზღვის ნაწილია და ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან აკავშირებს მას აღმოსავლეთ ჩინეთის ზღვასთან. სრუტის სიგანეა 180 კმ, ხოლო ყველაზე ვიწრო ადგილი 131 კმ.

## რესურსები ინტერნეტში

* Japan Dips its Toe in the Taiwan Strait დაარქივებული 2020-01-14 საიტზე Wayback Machine.
* The Myth of the strategic location of the Taiwan Strait
# იზოხაზები

იზოხაზების ნაგებობა
**იზოხაზები** (ბერძ. isos — ტოლი, ერთნაირი და ხაზები) — გეოგრაფიულ რუკაზე, ვერტიკალურ ჭრილზე, გრაფიკზე გავლებული ხაზები, რომლებიც აერთიანებენ ამა თუ იმ სიდიდის ერთნაირი მნიშვნელობის წერტილებს (მაგ., წნევისა — იზობარები, ზღვის სიღრმისა — იზობათები, ერთნაირი ტემპერატურებისა — იზოთერმები).

რუკის იზოხაზებს ფართოდ იყენებენ სივრცეში უწყვეტი და თანდათანობით ცვლადი სიდიდეების (მაგ., ჰაერის ტემპერატურა) მნიშვნელობათა დასახასიათებლად.

გამოიყენება მაშინ, როდესაც მიმდინარეობს ბუნებრივი და სოციალურ-ეკონომიკური მოვლენების კარტოგრაფირება. შეიძლება გამოყენებულ იქნას მათი რაოდენობრივი დახასიათებისათვის და ასევე მათ შორის კორელაციური ანალიზის კავშირისათვის.

არსებობს იზოხაზების რამდენიმე სახეობა: იზოჰიფსები, იზობათები, იზობარები, იზოგონები, იზოთერმები და სხვა.

## ლიტერატურა

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 103.
# მყინვარი

მყინვარწვერი, საქართველო.
მყინვარი პერიტო-მორენო პატაგონიის მთებში, არგენტინა.
**მყინვარი** — დედამიწის ზედაპირზე არსებული ბუნებრივი ყინულის მასა, რომელიც სიმძიმის ძალის ზეგავლენით მოძრაობს. მყინვარი მიიღება იქ, სადაც თოვლი ბევრად მეტი მოდის, ვიდრე დნება. მაღალ განედებში მყინვარი ვაკეებზეც გვხვდება, დაბალ განედებში – მთებში. მყინვარის გადაადგილების სიჩქარე რამდენიმე სანტიმეტრიდან 200 მეტრამდე მერყეობს წელიწადში. სიჩქარე დამოკიდებულია მოსული თოვლის რაოდენობაზე, ფერდობის დახრილობასა და ზედაპირის აგებულებაზე.

არსებეობს მყინვარის შემდეგი სახეობები: ხმელეთის (ანტარქტიდა, გრენლანდია), შელფური და მთის. მსოფლიო მყინვარების საერთო ფართობი ხმელეთის ზედაპირის 11 %-ს შეადგენს.

ზღვაში ჩაცურებული ხმელეთის მყინვარის კიდეების მოტეხვით მიღებული მცურავი ან მეჩეჩზე აღმართული ყინულის გიგანტური ნატეხი არის აისბერგი.

პერიტო-მორენო.
## რესურსები ინტერნეტში

* Glaciers of the Pyrenees დაარქივებული 2008-08-19 საიტზე Wayback Machine.
* NOW on PBS "On Thin Ice" დაარქივებული 2010-03-29 საიტზე Wayback Machine.
* Photo project tracks changes in Himalayan glaciers since 1921
* Short radio episode California Glaciers დაარქივებული 2004-05-23 საიტზე Wayback Machine.  from *The Mountains of California* by John Muir, 1894.