Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ჩერნიჰივის ოლქი

**ჩერნიჰივის ოლქი** (უკრ. Чернігівська область) — ოლქი ჩრდილოეთ უკრაინაში. მისი დედაქალაქია ჩერნიჰივი. 2006 წლის აღწერით ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 1,156,609 მოსახლეს.

* დედაქალაქი — ჩერნიჰივი
* რაიონები — 22;
* დასახლებები — 1534;
	+ სოფლები — 1489;
	+ ქალაქები — 45;
* სასოფლო საბჭო — 525.

## რესურსები ინტერნეტში

* The Official Site of the Radomysl Castle დაარქივებული 2020-08-14 საიტზე Wayback Machine.
* Economic Portal of Chernihiv Region
# გეოდინამიკა

დედამიწა
**გეოდინამიკა** (ბერძ. gē – მიწა და დინამიკა) — გეოლოგიური მეცნიერების დარგი, რომელიც მიზნად ისახავს ენდოგენური პროცესების შესწავლას. ამისათვის იგი კომპლექსურად იყენებს კვლევის გეოლოგიურ, გეოფიზიკურ და გეოქიმიურ მეთოდებს. გეოდინამიკა მჭიდროდა არის დაკავშირებული გეოფიზიკასთან, გეოქიმიასთან, პეტროლოგიასთან, ტექტონიკასთან.

იგი ემყარება საერთო ფიზიკისა და ქიმიის კანონებს. ფართოდ იყენებს ასევე პლანეტოლოგიურ ცნობებს.

გეოდინამიკამ როგორც მეცნიერებამ ჩამოყალიბება XX საუკუნის 50-იან წლებში დაიწყო. მის სათავეებთან იმთავითვე დადგა გერმანელი მეცნიერი ალფრედ ვეგენერი და ამერიკელი გეოლოგი ართურ ჰოლმზი. გეოდიმანიკის შემდგომ განვითარებაზე დიდად იზრუნეს ვლადიმერ მაგნიცკიმ, ვლადიმერ ბელოუსოვმა, პეტრე კროპოტკინმა და სხვებმა.

შიდა ღრმა პროცესების შესასწავლად საჭიროა მზის სისტემის პლანეტების წარმოშობისა და ევოლუციურ თეორიული კონცეფციების დამუშავება.
ამასთანავე გეოდინამიკა იკვლევს ლითოსფეროს ფილების მოძრაობის მექანიზმს, რის საფუძველზე სწავლობს დინამიკურ პირობებს.

გამოიყოფა გეოდინამიკის რამდენიმე განხრა:

* *ზოგადი გეოდინამიკა* (ე.ი. საკუთრივ გეოდინამიკა, რომელიც სწავლობს დედამიწის შიდა გარსებს);
* *კერძო გეოდინამიკა* (შეისწავლის დედამიწის გარეგან გარსებს);
* *რეგიონული გეოდინამიკა* (შეისწავლის ლითოსფეროს ფილებს დედამიწის ზედაპირის კონკრეტულ ტერიტორიებზე);
* *ისტორიული გეოდინამიკა* (ახდენს გეოლოგიურ წარსულის გეოდიმანიკური გარემოების აღდგენას).

## ლიტერატურა

* Батугин А.С. Геодинамическое районирование. Москва. МГГУ. 2003. ISBN 5-94999-007-2.

## რესურსები ინტერნეტში

* გეოდინამიკის გამოსათვლელი ინფრასტრუქტურა დაარქივებული 2014-05-17 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* გეოდინამიკა დაარქივებული 2007-02-05 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* გეოდინამიკა - JPL/NASA დაარქივებული 2007-02-06 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* პლანეტური გეოდინამიკა დაარქივებული 2019-11-08 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* გეოდინამიკა – სამთო ენციკლოპედია (რუსული)
# გეოიდი

გეოიდის ტალღისებური რუკა
**გეოიდი** (ძვ. ბერძნ. γῆεἶδος [geoeidēs] < γῆ [gē] — „დედამიწა“ და εἶδος [eidos] — „სახე“) — დედამიწის საერთო სახის გამომხატველი წარმოდგენითი ფიგურა, რომელიც წარმოიქმნება, თუ მშვიდ მდგომარეობაში მყოფი მსოფლიო ოკეანისა და მასთან დაკავშირებული ზღვების საშუალო დონის მქონე ზედაპირს ხმელეთის ქვეშ ისე გავაგრძელებთ, რომ ამ ზედაპირის ყოველ წერტილში შვეული ნორმალს წარმოადგენდეს.

გეოიდის ზედაპირი ხასიათდება მთლიანობით, ამობურცულობითა და ჰორიზონტალურობით.

ტერმინი გეოიდი შემოიღეს 1873 წელს იოჰან ლისტინგის წინადადებით. გეოიდის ნამდვილი სახის დადგენაში დიდი ღვაწლი მიუძღვით ლაპლასს, სტოქსს, სლუდსკის, ბრუნსს, ჰელმერტს, პიცეტის, ვენინგ მეინესს და სხვ.

გეოიდის ზედაპირს ადგენენ მიახლოებით, დედამიწის აგებულების შესახებ არსებული წარმოდგენების გათვალისწინებით, და იყენებენ როგორც დამხმარე ზედაპირს დედამიწის ფიზიკურ ზედაპირზე მიღებულ განაზომთა რეფერენც-ელიფსოიდის ზედაპირზე რედუცირებისათვის და ორთომეტრიული სიმაღლეების ასათვლელად.
ლისტინგის გეოიდის საყოველთაოდ დადგენა შეუძლებელია. ამიტომ ყოველი სახელმწიფო გეოიდის ზედაპირად იღებს მისი ტერიტორიისათვის გამოსადეგ დონებრივ ზედაპირს.

## რესურსები ინტერნეტში

* გეოიდი – ენციკლოპედია ბრიტანიკა (ინგლისური)
* NOAA-ს გეოიდის ვებ-გვერდი (ინგლისური)

## ლიტერატურა

* *ლეკიშვილი ლ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 3, თბ., 1978. — გვ. 77.
* თევზაძე ნ., საინჟინრო გეოდეზია, [ტ.] 1-2, თბ., 1974.