Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ბრეზოვიცა (კოსოვო)

| დასახლებული პუნქტი |
| --- |
| ბრეზოვიცა  |
|  |
| ქვეყანა |
თარგი:ქვეყნის მონაცემები კოსოვო, სერბეთი |
| კოორდინატები | ﻿ / ﻿ |
| ფართობი |
80 კმ² |
| ცენტრის სიმაღლე |
1015±1 მეტრი |
| სასაათო სარტყელი | UTC+1 |
| საფოსტო ინდექსი | 38157 |
| ოფიციალური საიტი |  |
|  |
| **ბრეზოვიცა** ვიკისაწყობში |

**ბრეზოვიცა** (ალბ. Brezovicë; სერბული კირილიცა Брезовица) — დასახლება კოსოვოში შტრპცეს მუნიციპალიტეტში, რომელიც ცნობილია მისი სათხილამურო კურორტით ბრეზოვიცაში. 2011 წლის აღწერის მიხედვით, ბრეზოვიცას მოსახლეობა შეადგენს 68 ადამიანს

ბრეზოვიცა, კოსოვოს ზამთრის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ტურისტული ადგილია.

სათხილამურო კურორტის ტერიტორია იდეალურად მდებარეობს შარის მთების ეროვნული პარკის ჩრდილოეთ და ჩრდილო-დასავლეთისკენ მიმართულ ფერდობზე. ქედის ხაზი 39000-ს ჰექტარს მოიცავს მაღალი ალპური მთის რელიეფით და ტყეებით, მრავალფეროვანი და უხვი ფლორითა და ფაუნით. მდებარეობს საერთაშორისო აეროპორტის 90 წუთის სავალზე, ბრეზოვიცას საკურორტო ზონა წარმოადგენს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპის ერთ-ერთ ბოლო განუვითარებელ სათხილამურო კურორტს.

## გეოგრაფია

იგი მდებარეობს შარის მთების ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში და მდინარე ლეპენაკის აუზში. სათხილამურო კურორტი ბრეზოვიცა მდებარეობს ზღვის დონიდან 900 მ-დან 2500 მ-მდე, დაახლოებით 14კმ სამხრეთით. არის ზომიერი ხეობის კლიმატის კომბინაცია  ქვედა ნაწილებში და ალპური კლიმატის მაღალ რაიონებში.

## ისტორია

 იუგოსლავიის პრეზიდენტი იოსიპ ბროზ ტიტო ბრეზოვიცას ეწვია 1975 წელს.
შუა საუკუნეების სერბეთში არსებობდა სირინიჩის *ჟუპა* (პროვინცია) (პირველად ნახსენები მე-XII საუკუნის წესდებაში, მეორედ 1331 წელს, იმპერატორ სტეფანე დუშანის წესდებაში ) რომელიც მოიცავდა მთელ თანამედროვე შტრპცეს მუნიციპალიტეტს, რომელშიც იყო ქალაქები. გრადიშტე (ბრეზოვიცაში) და ზიდინაცი ( გოტოვუშაში ). რეგიონში ბიზანტიური ციხესიმაგრეების რამდენიმე ნაშთია.

Čajlije-ს ბორცვის მწვერვალზე, მდინარე ლეპენაცის პილევაჩის ნაკადის შესართავთან, არის გრადიშტეს ციხის ნაშთები, რომელსაც აქვს ორი ფენა, პირველი VI საუკუნიდან და მეორე მე -XII. საუკუნეში. ციხე ნანგრევებშია, საიდანაც დონჟონის კოშკი და სხვა ნაგებობების კონტურები შეიძლება გამოვლინდეს. ქალაქის შესასვლელს ჩრდილოეთით იცავდა კოშკი. ამ კოშკიდან გრძელდებოდა გალავანი, მეორე კოშკით, საიდანაც თავდაცვითი კედელი გადაჭიმული იყო ბორცვის ძირამდე, ლეპენაკისკენ.

1944 წლის 28 ივნისს, მეორე მსოფლიო ომის დროს, ბულგარელმა ჯარისკაცებმა სიკვდილით დასაჯეს 46 ადგილობრივი (მათგან 12 ბავშვი) რაკანოვაცში, ბრეზოვიცაში, მათი ერთ-ერთი ჯარისკაცის სიკვდილის შემდეგ.

## დემოგრაფია

დემოგრაფიული ისტორია| Ეთნიკური ჯგუფი | 1981 | 2011  |
| --- | --- | --- |
| სერბები | 323 (98.48%) | 44 (67.71%) |
| ალბანელები |  | 23 (33.82%) |
| სხვები | 5 (1.53%) | 1 (1.47%) |
| სულ  | 328 | 68 |

## ცნობები

## გარე ბმულები

* viewkosova.com ბრეზოვიცა
* ბრეზოვიცას სათხილამურო ცენტრის ოფიციალური საიტი
* Brezovica.biz დაარქივებული 2021-04-25 საიტზე Wayback Machine.  Archived 2021-04-25 </link>
* კოსოვო სათხილამურო დღესასწაული, 2016 NYTimes ფუნქცია
# შარ-პლანინა

| შარ-პლანინა
  |
| --- |
|  შარ-პლანინა |
| კოორდინატები: ﻿ / ﻿  |
| **ქვეყანა** |  ალბანეთი  ჩრდილოეთი მაკედონია  სერბეთი
 |
| **უმაღლესი წერტილი** | ტიტოვ-ვრვი
 |
| **სიმაღლე** | 2748 მ
 |
| **სიგრძე** | 75 კმ |
|  |

**შარ-პლანინა** (მაკედ. Шар Планина, სერბ. Шар Планина, ალბ. Malet e Sharrit) ან **შარ-დაღი** — ქედი ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე. მისი ძირითადი ნაწილი ჩრდილოეთ მაკედონიასა და სერბეთის ტერიტორიებზე მდებარეობს, ხოლო მცირე ნაწილი კი ალბანეთში. ქედი გადაჭიმულია ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთისაკენ 75 კმ-ზე. უმაღლესი წერტილია — მწვერვალი ტიტოვ-ვრვი (2748).

## იხილეთ აგრეთვე

* მაკედონიის მთების სია

## რესურსები ინტერნეტში

* შარ-პლანინა Summitpost.org-ზე (ინგლისური)
# კოსოვოსა და მეტოხიის ავტონომიური მხარე

| ადმინისტრაციული ერთეული |
| --- |
| კოსოვოსა და მეტოხიის ავტონომიური მხარე სერბ. Аутономна Покрајина Косово и Метохија / Autonomna Pokrajina Kosovo i Metohija ალბ. Krahina Autonome e Kosovës dhe Metohisë |
|  |
| ქვეყანა |  სერბეთი |
| ადმ. ცენტრი | პრიშტინა |
| შიდა დაყოფა | კოსოვოს რაიონი, პეჩის რაიონი, პრიზრენის რაიონი, კოსოვო-მიტროვიცის რაიონი და კოსოვო-პომორავის რაიონი |
| კოორდინატები | ﻿ / ﻿ |
| დაარსდა | 28 სექტემბერი, 1990 |
| ფართობი |
10939 კმ² |
| ოფიციალური ენა | სერბული ენა და ალბანური ენა |
| მოსახლეობა | 1 808 195 (2018) |
| სასაათო სარტყელი | UTC+1 და UTC+2 |
|

|  |
| --- |
|  |

 |
| **კოსოვოსა და მეტოხიის ავტონომიური მხარე** ვიკისაწყობში |

**კოსოვო და მეტოხია** (სერბ. Косово и Метохија), ოფიციალურად **კოსოვოსა და მეტოხიის ავტონომიური მხარე** (სერბ. Аутономна Покрајина Косово и Метохија), შემოკლებით **კოსოვო** (სერბ. Косово) ან **კოსმეტი** (**კოს**ოვო და **მეტ**ოხია) — ავტონომიური მხარე სერბეთში. ფართობი 10,9 ათ. კმ². მოსახლეობა 1 883 018 კაცი (2016). ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი პრიშტინა.

## გეოგრაფია

ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი უჭირავს კოსოვო-პოლესა და მეტოხიის ქვაბულებს, სადაც მიედინება მდინარეები თეთრი დრინი და იბარი. ჰავა ზომიერი კონტინენტურია. იანვრის საშუალო ტემპერატურა დაახლოებით 0°C-ია, ივლისისა 20°C. ნალექები 600–700 მმ წელიწადში. მთის კალთებზე ფართოფოთლოვანი ტყეებია.

## ისტორია

VIII–XII საუკუნეებში კოსოვოსა და მეტოხიის ტერიტორია რაშკის, ხოლო შემდეგ სერბეთის სახელმწიფოს ცენტრალური ნაწილი იყო. XV საუკუნეში სერბეთის სხვა მიწებთან ერთად ოსმალთა იმპერიის შემადგენლობაში შევიდა. XVI–XVIII საუკუნეებში კოსოვოსა და მეტოხიის ტერიტორიაზე ხშირი იყო ანტიოსმალური აჯანყებები, სერბი მოსახლეობა მასობრივად მიდიოდა ემიგრაციაში. 1913 წელს ეს ტერიტორია სერბეთმა და ჩერნოგორიამ. 1918 წელს შევიდა სერბების, ხორვატებისა და სლოვენიელების სამეფოს (1929 წლიდან იუგოსლავია) შემადგენლობაში. 1941 წლიდან ოკუპირებული იყო გერმანელი ფაშისტების მიერ, 1944 წლის ბოლოს გაათავისუფლეს იუგოსლავიის სახალხო-განმათავისუფლებელმა არმიამ და ალბანეთის სახალხო-განმათავისუფლებელი არმიის ნაწილებმა. 1945–1963 წლებში **კოსოვოსა და მეტოხიის ავტონომიური ოლქი** ერქვა, 1963–1969 წლებში — ავტონომიური მხარე, 1969–1990 წლებში — **კოსოვოს სოციალისტური ავტონომიური მხარე**.

იურიდიულად, 1992–2003 წლებში შედიოდა იუგოსლავიის მოკავშირე რესპუბლიკის, ხოლო 2003–2006 წლებში სერბეთისა და ჩერნოგორიის შემადგენლობაში. კოსოვოს ომის დასრულებისა და ნატოს მიერ იუგოსლავიის ინტერვენციის შემდეგ, ფაქტობრივად, კოსოვოსა და მეტოხიის დიდი ნაწილი კონტროლირდება ნაწილობრივ აღიარებული კოსოვოს რესპუბლიკის მიერ, რომელმაც დამოუკიდებლობა 2008 წელს გამოაცხადა.

## ლიტერატურა

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 695.

## სქოლიო
# სერბული კულტურა

*თეთრი ანგელოზი*.
**სერბული კულტურა** — მოიცავს სერბეთის და ეთნიკური სერბების კულტურას.

სერბული კულტურა იწყება ბალკანეთში სამხრეთ სლავების დასახლებიდან. ადრეული სერბები შესაძლოა განიცდიდნენ პალეო-ბალკანური ხალხების გავლენას. შემდგომში სერბულ კულტურაზე ბიზანტიის იმპერიას ჰქონდა უდიდესი გავლენა. სერბეთში ქრისტიანობა გაავრცელეს ბერძენმა მისიონერებმა და მათვე შეიტანეს კირილიცა. სერბეთის მართლმადიდებელმა ეკლესიამ კონსტანტინოპოლისგან ავტოკეფალია 1219 წელს მიიღო. ოსმალეთის იმპერიამ სერბეთი 1459 წელს დაიპყრო და ოთხი საუკუნე მართავდა. 1718 წლიდან სერბულ კულტურას ჰაბსბურგების მმართველობის ქვეშ განსაკუთრებული აღმავლობის პერიოდი ჰქონდა.

## იხილეთ აგრეთვე

* სერბეთის ტურიზმი

## ლიტერატურა

* (1995) *THE HISTORY OF SERBIAN CULTURE*, Internet,  Porthill Publishers. ISBN 1-870732-31-6.
* Sveta Lukić, *Contemporary Yugoslav Literature: A Sociopolitical Approach*, Urbana: University of Illinois Press, 1972, ISBN 0-252-00213-X
# სერბეთის გერბი

| სერბეთის გერბი |
| --- |
|  |
| დეტალები |

**სერბეთის გერბი** იგივე ობრენოვიცების დინასტიის გერბია. იგი პირველად სახელმწიფო გერბად 1882 წელს მიიღეს, მეორედ კი - 2004 წელს. გერბზე გამოსახულია ორთავიანი არწივი.
# 25 ივნისი

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  <<  | **ივნისი** |  >>  |
| ორშ | სამ | ოთხ | ხუთ | პარ | შაბ | კვი |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |
| **2026** |

**25 ივნისი** — გრიგორიანული კალენდრის 176-ე დღე (ნაკიან წლებში – 177-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 189 დღე.

## დღის მოვლენები

* 524 : ვეზერონსის ბრძოლა – ფრანკებმა ბურგუნდიელები დაამარცხეს.
* 1678 : ელენა კორნარო პისკოპია ხდება პირველი ქალი, რომელსაც ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი მიენიჭა.
* 1788 : ვირჯინია გახდა აშშ-ს მე-10 შტატი.
* 1863 : სიოგუნმა ტოკუგავამ ქვეყნიდან ყველა უცხოელის განდევნა ბრძანა.
* 1876 : ლიტლ-ბიგჰორნის ბრძოლაში აშშ-ის გენერალ-მაიორი ჯორჯ არმსტრონგ კასტერი მოკლეს.
* 1905 : კულინანის ალმასი, დღემდე ცნობილი უდიდესი ალმასი, იპოვა ფრედერიკ უელსმა.
* 1938 : დაგლას ჰაიდი ირლანდიის პირველი პრეზიდენტი გახდა.
* 1044 : ტალი-იჰანტალას ბრძოლა – უდიდესი სკანდინავიის ისტორიაში – დაიწყო.
* 1947 : ანა ფრანკის დღიური გამოქვეყნდა.
* 1948 : ბერლინის ოპერაცია „საჰაერო ხიდი“ დაიწყო.
* 1950 : კორეის ომი დაიწყო.
* 1953 : ცენტრალური კომიტეტის სხდომაზე ლავრენტი ბერია დააპატიმრეს.
* 1975 : ინდოეთის პრემიერ-მინისტრმა ინდირა განდიმა ქვეყანაში საგანგებო სიტუაცია გამოაცხადა, გააუქმა რა სამოქალაქო უფლებები და არჩევნები.
* 1975 : მოზამბიკმა დამოუკიდებლობა გამოაცხადა პორტუგალიისაგან.
* 1978 : არგენტინა იმარჯვებს 1978 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატში.
* 1981 : Microsoft (კორპორაცია) ჩამოყალიბდა დღევანდელი სახით.
* 1991 : ხორვატიამ და სლოვენიამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადეს იუგოსლავიისაგან.
* 1998 : მაიკროსოფტ ვინდოუს 98 გამოვიდა.
* 2007 : სტამბოლში გაიხსნა შავი ზღვის ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაციის XV სამიტი.
* 2009 :
	+ ამერიკელი პოპ მომღერალი მაიკლ ჯექსონი გულის უკმარისობით გარდაიცვალა 50 წლის ასაკში.
	+ არქეოლოგებმა დაადასტურეს გერმანიაში 35.000 წლის ფლეიტის, უძველესი მუსიკალური ინსტრუმენტის, აღმოჩენა.
* 2010 : საქართველოს ხელისუფლებამ გორის ცენტრალური მოედნიდან სტალინის ძეგლი აიღო.
* 2013 : კატარის ამირამ შეიხ ჰამად ბინ ხალიფა ალ-თანიმ ხელისუფლება შვილს, თამიმ ბინ ჰამად ალ-თანის გადააბარა.
* 2016 : გუდნი იოჰანესონი ისლანდიის პრეზიდენტად აირჩიეს.

## ამ დღეს დაბადებულნი

* 1852 : გაუდი, ანტონიო — ესპანელი (კატალონიელი) არქიტექტორი (გ.1926)
* 1855 : ანდრონიკაშვილი, იოსებ — ქართველი ინჟინერი და საზოგადო მოღვაწე
* 1903 : ორუელი, ჯორჯ — ინგლისელი მწერალი (გ.1950)
* 1909 : ბალავაძე, ბენედიქტე — ქართველი გეოფიზიკოსი.

## ამ დღეს გარდაცვლილნი

* 1822 : ჰოფმანი, ერნსტ — გერმანელი მწერალი (დ.1776)
* 1861 : აბდულმეჯიდ I — ოსმალეთის სულთანი (დ.1823)
* 2009 : ჯექსონი, მაიკლ — ამერიკელი მუსიკოსი, მსახიობი და პოპ-კერპი (დ.1948)

## დღესასწაულები

* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
	+ ისიდორე სამთავნელი
	+ იოანე (თორნიკე) მთაწმინდელი
	+ ონოფრე დიდი
	+ ღირსი მეუდაბნოენი: პაფნუტი, ტიმოთე, იოანე, ანდრია, ირაკლემონე (ირაკლამვონე) და თეოფილე თებაიდელი

* აგრეთვე:
	+ ესპანეთი : სანტა-ოროსიას დღე
	+ მოზამბიკი : დამოუკიდებლობის დღე

## სხვა თვეები

* |  |
| --- |
|
	+ იანვარი
	+ თებერვალი
	+ მარტი
	+ აპრილი
	+ მაისი
	+ ივნისი
	+ ივლისი
	+ აგვისტო
	+ სექტემბერი
	+ ოქტომბერი
	+ ნოემბერი
	+ დეკემბერი |
# 22 ივნისი

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  <<  | **ივნისი** |  >>  |
| ორშ | სამ | ოთხ | ხუთ | პარ | შაბ | კვი |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |
| **2026** |

**22 ივნისი** — გრიგორიანული კალენდრის 173-ე დღე (ნაკიან წლებში – 174-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 192 დღე.

## დღის მოვლენები

* ძვ. წ. 217 : რაფიის ბრძოლა - ეგვიპტის მეფე პტელემეოს IV-მ ანტიოქ III დიდი დაამარცხა.
* ძვ. წ. 168 : პიდნის ბრძოლა - რომაელებმა ლუციუს ემელიუს პაულუსის მეთაურობით მაკედონელები დაამარცხეს და მათი მეფე პერსევსი შეიპყრეს, რითაც დასრულდა მაკედონელთა მესამე ომი.
* 1593 : სისაკის ბრძოლა - ხორვატებმა თურქები დაამარცხეს.
* 1812 : ნაპოლეონის ომები - ნაპოლეონი რუსეთში შეიჭრა.
* 1825 : ბრიტანეთის პარლამენტმა ფეოდალიზმი და სენიორული სისტემა გააუქმა ბრიტანეთის ჩრდ. ამერიკაში.
* 1848 : ივნისის დღეების აჯანყება დაიწყო პარიზში.
* 1889 : გერმანიამ პირველად ევროპაში შემოიღო პენსია ხანში შესულთათვის.
* 1898 : ესპანეთ-ამერიკის ომი - აშშ-ის საზღვაო ძალები კუბაზე გადმოსხდნენ.
* 1911 : ჯორჯ V დიდი ბრიტანეთის მეფე გახდა.
* 1941 : გერმანიის ჯარი სსრკ-ს დაესხა თავს (ოპერაცია „ბარბაროსა“).
* 1944 : საბჭოთა კავშირის ოპერაცია ბაგრატიონი დაიწყო არმიის ჯგუფი „ცენტრის“ წინააღმდეგ.
* 1976 : კანადის თემთა პალატამ სიკვდილით დასჯა გააუქმა.
* 1973 : გდრ და გფრ გაეროს წევრები გახდა.
* 1978 : ჯუჯა პლანეტა პლუტონის თანამგზავრი ქარონი აღმოაჩინეს.
* 1986 : არგენტინელმა ფეხბურთელმა დიეგო მარადონამ საუკუნის გოლი გაიტანა ინგლისელების კარში ფიფას მსოფლიო თასის გათამაშებაში მეხიკოში.
* 2002 : სამხრეთ ირანში მომხდარ ძლიერ მიწისძვრას 200-ზე მეტი ადამიანი ემსხვერპლა.
* 2010 : ცენტრის პარტიის ლიდერი **მარი კივინიემი** ფინეთის პრემიერ-მინისტრი გახდა.
* 2012 : პარაგვაის პრეზიდენტი ფერნანდო ლუგო სენატმა იმპიჩმენტის საფუძველზე გადააყენა და მის ნაცვლად ეს თანამდებობა ვიცე-პრეზიდენტმა ფედერიკო ფრანკომ დაიკავა.
* 2019 : მოჰამედ ულდ ღაზუანი მავრიტანიის პრეზიდენტად აირჩიეს.
* 2025 : ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა საჰაერო დარტყმები განახორციელა ირანის სამ ბირთვულ ობიექტზე: ფორდოში, ნათანზსა და ისპაჰანში.

## ამ დღეს დაბადებულნი

* 1767 : ჰუმბოლდტი, ვილჰელმ — გერმანელი ენათმეცნიერი, ესთეტიკოსი, ფილოსოფოსი, სახელმწიფო მოღვაწე (გ.1835)
* 1856 : ჰენრი რაიდერ ჰაგარდი — ინგლისელი მწერალი
* 1864 : მინკოვსკი, ჰერმან — მათემატიკოსი (გ.1909)
* 1869 : ლაღიძე, მიტროფანე — უალკოჰოლო სასმელების წარმოების დამფუძნებელი საქართველოში
* 1887 : ჰაქსლი, ჯულიან სორელ — ინგლისელი ბიოლოგი, ფილოსოფოსი
* 1898 : რემარკი, ერიხ მარია — გერმანელი მწერალი
* 1928 : ბაგრატიონი, ედიშერ — ქართველი არქიტექტორი.
* 1953 : ლოპერი, სინდი — ამერიკელი მომღერალი

## ამ დღეს გარდაცვლილნი

* 1969 : ჯუდი გარლანდი — ამერიკელი მომღერალი, მსახიობი (დ.1922)

## დღესასწაულები

* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
	+ **იოანე შავთელ-გაენათელი**
	+ წმინდა კირილე
	+ თეკლე, მართა და მარიამი

## იხილეთ აგრეთვე

**სხვა თვეები |  |
| --- |
|
	+ იანვარი
	+ თებერვალი
	+ მარტი
	+ აპრილი
	+ მაისი
	+ ივნისი
	+ ივლისი
	+ აგვისტო
	+ სექტემბერი
	+ ოქტომბერი
	+ ნოემბერი
	+ დეკემბერი |
# კირ სტარმერი

|  |
| --- |
| **კირ სტარმერი Keir Starmer** |
|   |
| გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრი |
| ამჟამინდელი თანამდებობა |
| დაიკავა | 5 ივლისი 2024 |
| მონარქი   | ჩარლზ III |
| წინამორბედი | რიში სუნაკი |
|

---

ოპოზიციის ლიდერი |
| თანამდებობაზე ყოფნის დრო |
| 4 აპრილი 2020 – 5 ივლისი 2024 |
| მონარქი   | ელისაბედ II ჩარლზ III |
| პრემიერ-მინისტრი | ბორის ჯონსონი ლიზ ტრასი რიში სუნაკი |
| წინამორბედი | ჯერემი კორბინი |
| მემკვიდრე | რიში სუნაკი |
|

---

ლეიბორისტული პარტიის ლიდერი |
| წინამორბედი | ჯერემი კორბინი |
|

---

პარლამენტის წევრი ჰოლბორნი და სენტ-პანკრასის ოლქიდან |
| წინამორბედი | ფრენკ დობსონი |
|

---

 |
| დაბადებული | 2 სექტემბერი, 1962 (1962-09-02) ლონდონი, ინგლისი, გაერთიანებული სამეფო |
| ეროვნება | ბრიტანელი |
| პოლიტიკური პარტია | ლეიბორისტული პარტია |
| მეუღლე | ვიქტორია სტარმერი |
| შვილები | 2 |
| განათლება | რიგეიტის გიმნაზია ლიდზის უნივერსიტეტი (სბ) სენტ-ედმუნდ-ჰოლი (სსბ) |
| საქმიანობა | * პოლიტიკოსი
* ადვოკატი
 |
| ხელმოწერა |  |
| საიტი | keirstarmer.com |

**სერ კირ როდნი სტარმერი** (ინგლ. Sir Keir Rodney Starmer; დ. 2 სექტემბერი, 1962, ლონდონი, გაერთიანებული სამეფო) — ბრიტანელი პოლიტიკოსი და ადვოკატი. გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრი 2024 წლის 5 ივლისიდან და ლეიბორისტული პარტიის ლიდერი 2020 წლის 4 აპრილიდან. 2015 წლიდან არის პარლამენტის წევრი ჰოლბორნი და სენტ-პანკრასის ოლქიდან. 2020-2024 წლებში იყო წინა ოპოზიციის ლიდერი.

## რესურსები ინტერნეტში

* ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2024-06-27 საიტზე Wayback Machine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| წინამორბედი: ჯერემი კორბინი | **ლეიბორისტული პარტიის ლიდერი** 4 აპრილი, 2020 - დღემდე | შემდეგი:  |
| წინამორბედი: ჯერემი კორბინი | **ოპოზიციის ლიდერი** 4 აპრილი, 2020 - 5 ივლისი, 2024 | შემდეგი: რიში სუნაკი |
| წინამორბედი: რიში სუნაკი | **გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრი** 5 ივლისი, 2024 - დღემდე | შემდეგი:  |
# გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრი

| გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრი  |
| --- |
|  **გაერთიანებული სამეფოს მთავრობის გერბი** |
| **მოქმედი: კირ სტარმერი**  5 ივლისი 2024 |
| რეზიდენცია |
დაუნინგის ქუჩა 10 |
| საიტი |
www.number10.gov.uk |

გაერთიანებული სამეფოს **პრემიერ-მინისტრი** — მთავრობის თავმჯდომარე, რომელიც პასუხისმგებელია პარლამენტის წინაშე. მთავრობის თავმჯდომარედ მონარქის მიერ ინიშნება პიროვნება ვინც სარგებლობს თემთა პალატის უმრავლესობის მხარდაჭერით (ძირითადად იმ პარტიის ლიდერი ვინც ფლობს უმრავლესობას). პრემიერ-მინისტრი და მინისტრები არიან პარლამენტის წევრებიც. 2024 წლის 5 ივლისიდან, პრემიერ-მინისტრი პოსტზე მსახურობს ლეიბორისტი კირ სტარმერი.

პრემიერ-მინისტრის რეზიდენცია მდებარეობს დაუნინგ სტრიტზე.

## იხილეთ აგრეთვე

* გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრების სია

## რესურსები ინტერნეტში

* **ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2008-05-16 საიტზე Wayback Machine. Number 10 official website
* Photos from the Prime Minister's Office
* Parliament of the United Kingdom. (2004). Official Website.
* Principal Ministers of the Crown: 1730–2006
# აბელარდო დე ლა ესპრიელია

| აბელარდო დე ლა ესპრიელია |
| --- |
| *ესპ. Abelardo Gabriel de la Espriella Otero* |
|  |
| დაბადების თარიღი | 31 ივლისი, 1978(1978-07-31) (47 წლის) |
| დაბადების ადგილი | ბოგოტა |
| მოქალაქეობა |  კოლომბია  აშშ   იტალია |
| განათლება | სერხიო არბოლედას უნივერსიტეტი, Universidad Externado de Colombia, დელ როსარიოს უნივერსიტეტი და Universidad Autónoma del Caribe |
| **აბელარდო დე ლა ესპრიელია** ვიკისაწყობში |

**აბელარდო გაბრიელ დე ლა ესპრიელია ოტერო** (ესპ. Abelardo Gabriel de la Espriella Otero; დ. 31 ივლისი, 1978) უფრო მეტად ცნობილია მეტსახელით „ვეფხვი“ — კოლომბიელი იურისტი, ბიზნესმენი და მემარჯვენე რადიკალი (ულტრამემარჯვენე) პოლიტიკოსი, რომელიც კოლომბიის არჩეული პრეზიდენტია. მან მცირე უპირატესობით გაიმარჯვა 2026 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში, სადაც დაამარცხა თავისი ოპონენტი ივან სეპედა 1 %-ზე ნაკლები სხვაობით, რაც კოლომბიის საპრეზიდენტო არჩევნების ისტორიაში გამარჯვების ყველაზე მცირე სხვაობაა. იგი თანამდებობის დაკავებას 2026 წლის 7 აგვისტოს აპირებს.

დაიბადა ბოგოტაში და სამართალი სერხიო არბოლედას უნივერსიტეტში შეისწავლა. აკადემიური ხარისხი დელ როსარიოს უნივერსიტეტში მიიღო. 2012 წელს ნებრიხის უნივერსიტეტში მოიპოვა მაგისტრის ხარისხი სამართალში. იგი სპეციალიზებულია ადმინისტრაციულ სამართალში. საზოგადოებისთვის ცნობილი სახე გახდა მას შემდეგ, რაც იცავდა დევიდ მურსიას D.M.G. Grupo Holding S.A.-ის თაღლითობის სკანდალის დროს.

დე ლა ესპრიელია კოლომბიის 2026 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების კანდიდატი იყო. 31 მაისს გამართულ პირველ ტურში მან ხმების 43,7 % მიიღო და ხმათა უმრავლესობით პირველი ადგილი დაიკავა, რის შემდეგაც 21 ივნისს დაგეგმილ მეორე ტურში მემარცხენე პოლიტიკოს ივან სეპედას დაუპირისპირდა. წინასწარი შედეგების მიხედვით, 21 ივნისის მეორე ტურში იგი მცირე უპირატესობით ლიდერობს ხმათა 49,66 %-ით, მაშინ როდესაც სეპედამ ხმების 48,69 % მოიპოვა.

## რესურსები ინტერნეტში

* Defensores de la Patria - Political Movement
* Colombia Abelardista - Civilian Movement
* Biography by CIDOB

## სქოლიო
# კიუს სამეფო ბოტანიკური ბაღები

| კიუს სამეფო ბოტანიკური ბაღები |
| --- |
|
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი |
|  |
|  |
| სტატუსი | Grade I listed park and garden  და მსოფლიო მემკვიდრეობა  |
| ქვეყანა |  გაერთიანებული სამეფო |
| მსოფლიო მემკვიდრეობა |
| ტიპი |
კულტურული |
| კრიტერიუმები |
ii, iii, iv |
| რეგიონი |
ევროპა |
| გაწევრიანების ისტორია |
| გაწევრიანება |
2003  (27-ე სესია) |
| ნომერი |
1084 |
|  |
|  და   |

|  |  |
| --- | --- |
|  | მსოფლიო მემკვიდრეობა UNESCO, ობიექტი № 1084 ინგლ. • რუს. • ფრ. |

**კიუს სამეფო ბოტანიკური ბაღები** ან უბრალოდ **კიუს ბაღები** (ინგლ. Kew Gardens) — 121 ჰექტარზე გადაჭიმული ბაღები და ბოტანიკური სათბურები ლონდონის სამხრეთით, ქალაქ რიჩმონდსა და კიუს შორის. შეიქმნა 1759 წელს. ბაღში მნიშვნელოვანი ბოტანიკური კვლევები მინდინარეობს. წელიწადის განმავლობაში ის დაახლოებით 2 მლნ მნახველს იღებს.

ბაღებში 30 000 სახეობის სხვადასხვა მცენარეა კულტივირებული, ხოლო ჰერბარიუმში, რომელიც ერთ-ერთი უდიდესია მსოფლიოში, დაცულია 7 მლნ სახეობის მცენარე. კვლევით სამუშაოებს ახორციელებს 650 მეცნიერი. აქ მდებარე ბიბლიოთეკა შეიცავს 750 000 ტომს, მცენარეთა 175 000 ილუსტრაციასა და ნახატს.

ბაღის წინამორბედი, ქალაქ ტიუკსბერის ლორდის, ჯონ კაპელის ეგზოტიკურ ბაღს წარმოადგენდა. მისი გაფართოება შემდგომ წლებში სხვა ადამიანებმა ითავეს. მის გამდიდრებაში ასევე დიდი წვლილი შეიტანა ბრიტანეთის მეფე ჯორჯ III-მ. 1781 წელს, მეფემ ბაღის ტერიტორიაზე მდებარე „ჰოლანდიური სახლი" იყიდა, როგორც სამეფო კარის საბავშვო ბაღი.

1840 წელს კიუს ბაღები ეროვნულ ბოტანიკურ ბაღად გადაიქცა.

2003 წელს, ბაღები იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.

## იხილეთ აგრეთვე

* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში

## რესურსები ინტერნეტში

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
კიუს სამეფო ბოტანიკური ბაღები ოფიციალური საიტი დაარქივებული 1996-12-23 საიტზე Wayback Machine.
* Millennium Seed Bank Project
* Kew on Facebook
* Kew on YouTube
* Kew on Twitter
* Pictures of Kew - Your Kew group on Flickr
* The International Plant Names Index

## სქოლიო
# სპიროგირა

| სპიროგირა |
| --- |
|   |
| მეცნიერული კლასიფიკაცია |
|

|  |  |
| --- | --- |
| სამეფო:  |
მცენარეები |

 |
| ლათინური სახელი |
|
Spirogyra |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  **სისტემატიკა ვიკისახეობებში** |  **სურათები ვიკისაწყობში** |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 6996 |
| NCBI   | 3179 |
| EOL   | 11681 |
| FW   | 284795 |

 |

 |

**სპიროგირა** (ლათ. Spirogyra) — ძაფისებრი მწვანე წყალმცენარეების გვარი კონიუგატების ქვეგანყოფილებისა. სპიროგირის ძაფები შედგება უჯრედების ერთი რიგისაგან. უჯრედები შეიცავენ ქლოროპლასტების ერთ ან რამდენიმე სპირალურ თასმას, მრავლდებიან ვეგეტატიურად და სქესობრივად (იხ. კონიუგაცია). 200-მდე სახეობა გავრცელებულია მტკნარ დამდგარ და მდოვრე წყლებში. წყლის ზედაპირზე ქმნიან გროვებს.

## ლიტერატურა

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 521.
# სხივარები

**სხივარები** (ლათ. Radiolaria) — უმარტივესთა ქვეკლასი ფესვფეხიანების კლასისა. ზღვის პლანქტონური ორგანიზმების დიდი ჯგუფია, 7 ათ-ზე მეტ სახეობას მოიცავს. მათი სხეულის სიგრძე 40 მკმ-იდან 1 მმ და მეტს აღწევს, აქვთ შინაგანი ჩონჩხი ტყავისებრი ცენტრალური კაფსულის სახით, რომელშიც ენდოპლაზმა და ერთი და მრავალი ბირთვია.

ერთეული, იშვიათად კოლონიური ორგანიზმებია. სხივარები, ძაფისებრი ხშირად დატოტვილი ფსევდოპოდიუმების (ფილოპოდიუმები) მეშვეობით იჭერენ საკვებს, აქვთ აგრეთვე გარეგანი მინერალური ჩონჩხი, რომელიც კაჟმიწისა და გოგირდმჟავა სტრონციუმისაგან შედგება.

მრავლდებიან გაყოფით, იშვიათად სქესობრივად (ორშოლტიანი გამეტების კოპულაციის გზით). სხივარების ჩონჩხისაგან შემდგარ ქანებს ლითონისა და მინის ნაგებობათა გასაპრიალებლად იყენებენ.

## ლიტერატურა

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 629.
# ტაგალური ენა

|  |
| --- |
| **ტაგალური ენა** Tagalog |
| გავრცელებულია |  ფილიპინები |
| მოლაპარაკეთა რაოდენობა | 23.9 *მლნ.* |
| ლინგვისტური კლასიფიკაცია | ავსტრონეზიული ოჯახი
მალაიურ-პოლინეზიური ენები
ფილიპინური ენები
ცენტრალურ-ფილიპინური ენები |
| დამწერლობის სისტემა | ლათინური |
| რუკა |
| ტაგალური ენის გავრცელების რუკა ფილიპინებზე
ტაგალური ენის გავრცელების რუკა ფილიპინებზე
 |

**ტაგალური ენა** — იგივე ტაგალოგი, ტაგალების ენა. მიეკუთვნება ავსტრონეზიული ოჯახის ინდონეზიურ ჯგუფს .

* **მოლაპარაკეთა რაოდენობა**: >17 მლნ
* **ენის კოდი**: tl
* **სახელწოდება**: tl - Filipino, Pilipino, Tagalog; en - Tagalog; eo - Filipina, Tagaloga
* **დამწერლობა**: ლათინური

ტაგალური ენა კოლონიამდელ პერიოდში ასრულებდა ტომთაშორისი, შემდეგ ერთაშორისი ურთიერთობის ენის ფუნქციას, ესპანურ-ამერიკული 400-წლიანი კოლონიზაციის პერიოდში გამოიყენებოდა ესპანურ და ინგლისურ ენებთან ერთად. მე-20 საუკუნის დასაწყისიდან მან საერთოეროვნული როლი მიიღო და 1959 წელს ეწოდა ფილიპინური ენა (პილიპინო). 1973 წლიდან ფილიპინების ერთ-ერთი ოფიციალური ენაა (ინგლისურთან ერთად).

## სტატუსი

**ოფიციალური ენა: ფილიპინები - ინგლისურთან ერთად.

**გავრცელების არეალი**:

ენის გავრცელების არეალი თავდაპირველად იყო კუნძულ ლუსონის ცენტრალური და სამხრეთი რაიონები, შემდეგ იგი გავრცელდა სხვა კუნძულებზეც. ენის ტერიტორიული დიალექტები ძირითადად ემთხვევა ტაგალების განსახლებას პროვინციების მიხედვით.

## ლექსიკა

**ფრაზები და სიტყვები გამარჯობა - Halo; Mabuhay; Kumust?
* კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება - Mabuhay; Tuloy po kayo
* გმადლობთ - Salamat; Maraming salamat
* კი / არა - Opo / Hindi po
* გეთაყვა - Paki; Pakikuha; Pakikunin
* ნახვამდის - Adyos po; Paalom na po

**რიცხვები 1 - isá, 2 - dalawá, 3 - tatló, 4 - ápat, 5 - limხ, 6 - ánim, 7 - pitó, 8 - waló, 9 - siyám, 10 - sampû