Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# თქმულება

სერ პერსივალი წმინდა გრაალით ხელში. ა. ჰეკერის ნახატი
**თქმულება** — ხალხური სიტყვიერების ერთ-ერთი უძველესი ჟანრი, უპირატესად რეალისტური მოთხრობა გარდასულ ამბავზე, ზოგჯერ შეთხზული ამბავიც უძევს საფუძვლად, გვხვდება როგორც პროზაულ, ისე ლექსითი და შერეული სახით. პროზაული თქმულება გადმოცემასა და ლეგენდას უკავშირდება. ქართულ ფოლკლორში თქმულებათა დიდი ნაწილი ისტორიული ხასიათისაა.

## ცნობილი ლეგენდები

* ატლანტიდა
* წმინდა გრაალი
* ართური
* ლოხ-ნესის ურჩხული
* რობინ ჰუდი
* რომულუსი და რემუსი

## ლიტერატურა

* *სიხარულიძე ქ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 31.
# ვიეტნამელები

**ვიეტნამელები** — ხალხი, ვიეტნამის ძირითადი მოსახლენი (82,085,826). ცხოვრობენ აგრეთვე კამბოჯაში, ტაილანდში, ლაოსში, აშშ-ში და ა.შ. მიეკუთვნება სამხრეთაზიურ რასას.

* **სახელები**: თვითწოდება — *კინ, ვიეტ*;
* **საერთო რაოდენობა**: 89 მლნ.
* **ენა**: ვიეტნამური.
* **მორწმუნეები**: ძირითადად ბუდისტები, დაოსისტები, კონფუციანელები, ნაწილი - კათოლიკეები.

## რესურსები ინტერნეტში

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ვიეტნამელები“** ვიკისაწყობში.

## სქოლიო
# დე ფაქტო

**დე ფაქტო** (ლათ. de facto, სინამდვილეში) — ფაქტობრივად, სინამდვილეში (საპირისპ. დე-იურე); საერთაშორისო სამართალში *დე ფაქტო ცნობა* ნიშნავს სახელმწიფოს მიერ ახალი სახელმწიფოს ან მთავრობის არასრულ ცნობას. ის ძირითადად გამოიყენება დე იურეს საპირისპირო მნიშვნელობით.

## იხილეთ აგრეთვე

* დე იურე

## რესურსები ინტერნეტში

* უცხო სიტყვათა ლექსიკონი
# ვიკისიახლეები

| ვიკისიახლეები |
| --- |
|  |
|  |
| საიტი |
ka.wikinews.org |
| საიტის ტიპი |
საერთაშორისო საინფორმაციო სააგენტო |
| რეგისტრაცია |
არა სავალდებულო |
| ხელმისაწვდომი ენა |
ქართული |
| მფლობელი |
ფონდი ვიკიმედია |
| შემქნელი |
ჯიმი უეილსი |
| შემოსავალი |
არაკომერციული |

**ვიკისიახლეები** (Wikinews) — „ფონდ ვიკიმედიის“ ერთ-ერთი პროექტი, რომელიც მიმართულია თავისუფალი საინფორმაციო წყაროს შექმნისკენ. ეს შეიძლება იყოს, როგორც პოლიტიკური ამბები, ასევე არაპოლიტიკური სიახლეების განთავსების ადგილი. ქართული ვიკისიახლები უახლოეს მომავალში შეიქმნება. ქართული ვიკისიახლეები ამჟამად ინკუბატორშია, მასში 200-ზე მეტი სტატიაა. ვიკისიახლეები ამჟმად მოქმედებს 29 ენაზე.

## იხილეთ აგრეთვე

* {{მინიდაფა}}

## რესურსები ინტერნეტში

* ოფიციალური საიტი
# ნიუ-იორკის საფონდო ბირჟა

ნიუ-იორკის საფონდო ბირჟა
**ნიუ-იორკის საფონდო ბირჟა** (ინგლ. The New York Stock Exchange — NYSE), მეტსახელით „დიდი დაფა“ (Big Board) უდიდესი საფონდო ბირჟაა მსოფლიოში (დოლარის მიმოქცევის მოცულობით) და მეორეა განაცხადებების რაოდენობით. მასში მიმოქცეული აქციების მოცულობა ნასდაქს (NASDAQ) ჩამორჩა 1990-იან წლებში, თუმცა ნისბ-ზე მოვაჭრე კომპანიათა საბაზრო კაპიტალიზაცია ხუთჯერ აღემატება ნასდაქისას.

ნიუ-იორკის საფონდო ბირჟის სავაჭრო დარბაზი მდებარეობს უოლ სტრიტის №11-ში და შედგება ხუთი ოთახისგან, რომელიც ვაჭრობის განხორციელებისთვის გამოიყენება. მთავარი შენობა მდებარეობს ბროდ სტრიტის №18-ში, უოლ სტრიტისა და ექსჩეინჯ პლეისის კუთხეში, ქვემო მენჰეტენზე, ნიუ-იორკი.

## რესურსები ინტერნეტში

* მთავარი სავაჭრო დარბაზის პანორამა
* NYSE ბირჟაზე ინტერნეტით ვაჭრობის სასწავლო ცენტრი დაარქივებული 2011-08-21 საიტზე Wayback Machine.
# აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის ბეჭედი
**აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი** (ინგლ. United States Secretary of State) ხელმძღვანელობს აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტს, რომელიც არის აშშ-ის საგარეო საქმეთა უწყება დაარსებული 1789 წელს. აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის თანამდებობა ანალოგიურია საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობისა მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში. სახელმწიფო მდივანი არის მნიშვნელობით მეოთხე პირი აშშ-ის ხელისუფლებაში. კანდიდატურას სახელმწიფო მდივნის პოსტზე ნიშნავს პრეზიდენტი და ამტკიცებს სენატი.

## იხილეთ აგრეთვე

* აშშ-ის სახელმწიფო მდივნების სია

## რესურსები ინტერნეტში

* აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი
# Yahoo!

Yahoo! ლოგო
**Yahoo! Inc.** (ინგლ. Yet Another Hierarchical Officious Oracle — „კიდევ ერთი იერარქიული აბეზარი წინასწარმეტყველება“. ქართ. იაჰუ) —ამერიკული ღია სააქციო საზოგადოებრივი კორპორაცია და ინტერნეტ-სერვის პროვაიდერია. მისი მომსახურების არეალი მრავალ სფეროს წვდება, მათ შორისაა, ვებ პორტალი, საძიებო სისტემა, Yahoo! დირექტორია, Yahoo! ფოსტა, ახალი ამბები, და ჰოსტინგი. ის დაარსებულ იქნა სტენფორდის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულების ჯერი იანგის და დევიდ ფილოს მიერ 1994 წლის იანვარში და კორპორაციად ჩამოყალიბებულ იქნა 1995 წლის 2 მარტს. კომპანიის სათავო ოფისი განლაგებულია სანივეილში, კალიფორნია.

## რესურსები ინტერნეტში

* Yahoo.com
# Yandex

| Yandex |
| --- |
|  |
| საიტი | ya.ru |
| სლოგანი |
Яндекс. Найдётся всё. (ქართ. Яндекс. ყველაფერი მოიძებნება) |
| საიტის ტიპი |
საჯარო კომპანია |
| დამფუძნებელი |
არკადი ვოლოჟი არკადი ბორკოვსკი ილია სეგალოვიჩი |
| გაეშვა |
1997 (1997) (ძიება გაშვებული იქნა CompTek-ის მიერ) 2000 (Yandex-ის დაარსება) |
| შემოსავალი |  75.9 მილიარდი რუბლი (2016) |

**Yandex** (რუს. Яндекс) — რუსული მრავალეროვნული ტექნოლოგიების კომპანია, ორიენტირებული ინტერნეტთან დაკავშირებულ სერვისებსა და პროდუქტებზე. იგი მართავს რუსეთში უდიდეს საძიებო სისტემას და ქვეყანაში ფლობს ბაზრის 65%-ს. მას აგრეთვე ექვემდებარება ინტერნეტთან დაკავშირებული სხვა სერვისები და პროდუქტები. მსოფლიოში Yandex საძიებო სისტემებს შორის სიდიდით რიგით მეოთხეა. მასზე, 2012 წლის აპრილისთვის, დღიური საძიებო მოთხოვნების რაოდენობამ გადააჭარბა 150 მილიონს, ხოლო მნახველთა რიცხვი 2013 წლის თებერვლისთვის 50.5 მილიონზე მეტს შეადგენდა. კომპანია აგრეთვე ოპერირებს ყაზახეთში, უკრაინასა და ბელარუსში.

## რესურსები ინტერნეტში

* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
# Malwarebytes (ანტივირუსი)

| Malwarebytes |
| --- |
|  |
| მწარმოებელი | Malwarebytes Inc. |
| გამოვიდა | იანვარი, 2006 |
| ენა | 30 ენა |
| სტატუსი | გამოდის |
| ჟანრი | ანტივირუსი |
| ლიცენზია | უფასო/ფასიანი |

**Malwarebytes** — ანტივირუსი, რომელიც შექმნიალია Malwarebytes Inc.-ის მიერ. გამოვიდა 2006 წელს. დღეს თარგმნილია 30 ენაზე და ფართოდ გამოიყენება მთელ მსოფლიოში. გამოიყენება Microsoft Windows, macOS, Chrome OS, Android-სა და iOS-ის ოპერატიულ სისტემებზე, პოულობს და შლის ვირუსებს.

## რესურსები ინტერნეტში

* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
# ჩინეთის სოფლის მეურნეობის ბანკი

ჩინეთის სოფლის მეურნეობის ბანკი
Agricultural Bank of China| ტიპი |
საჯარო კომპანია |
| დარგი |
ფინანსები |
| დაფუძნდა |
1951 |
| სათავო ოფისი |
პეკინი, ჩინეთი |
| პროდუქცია |
ფინანსური მომსახურება |
| თანამშრომელი |
300.000 |

**ჩინეთის სოფლის მეურნეობის ბანკი**, საერთაშორისოდ ცნობილი, როგორც „Agricultural Bank of China“ (ინგლ.), (ჩინ. 中国农业银行股份有限公司) — ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის ერთ-ერთი უმსხვილესი ბანკი. სათავო ოფისი განლაგებულია დედაქალაქ პეკინში.

განყოფილებები და ფილიალები ფარავენ მთელს მატერიკულ ჩინეთს, ასევე განლაგებულია ჰონკონგში და სინგაპურში. ჩინეთის მასშტაბით ფუნქციონირებს 23 000 ფილიალი და საოპერაციო ოფისი, რომელებიც ემსახურებიან 320 მლნ ინდივიდუალურ და 2,6 მლნ კორპორატიულ კლიენტს.

## რესურსები ინტერნეტში

* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
# მოლეკულური მასა

**მოლეკულური მასა**, *მოლეკულური წონა* — მოლეკულის (ატომის) m0 მასის ფარდობა 1/12m12C მასის ატომურ ერთეულთან: M=m0/1/12m12C, ამგვარად, მოლეკულური მასის ნამრავლი მასის ატომურ ერთეულზე გვაძლევს მოლეკულურ მასას. მოლეკულური მასა მოლურ მასასთან დაკავშირებულია თანაფარდობით: M=103µ·მოლ/კგ, ვინაიდან µ=m0Na, სადაც Na ავოგადროს რიცხვია.

წყლის მოლეკულისათვის (H2O):

* მოლეკულური მასა ტოლია წყალბადის პროტონებისა და ნეიტრონების მასისა (2·1 პრ=2 ამე) და ჟანგბადის პროტონებისა და ნეიტრონების მასის (8 პრ+8 ნეი=16 ამე) ჯამისა, ანუ 18 ამე.
* მოლეკულის მასის შეწონილი საშუალო ტოლია წყალბადისა და ჟანგბადის ატომთა მასის საშუალო შეწონილების საერთო ჯამის, ანუ 2·1,008+15,999=18,015

ცნება „მოლეკულური მასა“ მტკიცედ დამკვიდრდა მეცნიერებაში მას შემდეგ, რაც ს. კანიცაროს შრომების შედეგად, რომელმაც ა. ავოგადროს შეხედულებები განავითარა, მკვეთრად იქნა ფორმულირებული განსხვავება ატომსა და მოლეკულას შორის. მოლეკულური მასა ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მუდმივაა, რომელიც ახასიათებს ინდივიდუალურ ნივთიერებას. მოლეკულური მასის განსაზღვრის ექსპერიმენტული მეთოდები დამუშავებულია ძირითადად აირებისა და ხსნარებისათვის. აირების მოლეკულური მასის განსაზღვრას საფუძვლად უდევს ავოგადროს კანონი. ხსნარების შემთხვევაში მოლეკულურ მასას კრიოსკოპიული და ებულიოსკოპიული მეთოდებით ნსაზღვრავენ. ცალკეული მოლეკულების მოლეკულური მასა შეიძლება მას-სპექტრომეტრული მეთოდითაც განსაზღვრონ. მოლეკულური მასა მაღალმოლეკულური ნაერთების (პოლიმერების) ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მახასიათებელია, რომელიც მათ ფიზიკურ (ტექნოლოგიურ) თვისებებს განსაზღვრავს.

## ლიტერატურა

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 80.
# უჟანგავი ფოლადი

უჟანგავი ფოლადით მოპირკეტებული უოლტ დისნეის საკონცერტო დარბაზი
**უჟანგავი ფოლადი** — რთულად ლეგირებული ფოლადი, რომელიც მედეგია ატმოსფერულ პირობებში ჟანგვისა, ხოლო აგრესიულ გარემოში კოროზიის მიმართ. უჟანგავი ფოლადი ქიმიური შედგენილობის მიხედვით არის ქრომიანი, ქრომონიკლიანი, ქრომმანგანუმნიკლიანი, ქრომმანგანუმაზოტიანი და სხვა. მათი ძირითადი მალეგირებელი ელემენტებია Cr, Ni, Mn, Si, Mo, Cu. საკონსტრუქციო მასალად იქნებენ მარტენსიტული (13% Cr), ნახევრად ფერიტული (17% Cr) და ფერიტული (25% Cr) კლასის უჟანგავ ფოლადს. ძლიერ მჟავებსა (გოგირდის, ფოსფორის, ფთორის) და მათ ნარევებში კოროზიამედეგია მაღალქრომნიკლიანი Mo, Cu, Si-ით (სხვადასხვა შეფარდებით) ლეგირებული უჟანგავი ფოლადი.

## სტრუქტურა და კოროზიამედეგობა

ქრომნიკლიანი და ქრომმანგანუმნიკლიანი უჟანგავი ფოლადი სტრუქტურის მიხედვით არის:

| კლასი | თვისება |
| --- | --- |
| აუსტენიტური | გამოირჩევა კოროზიამდგრადობითა და მაღალი პლასტიკურობით |
| აუსტენიტურ-მარტენსიტული | გამოირჩევა კოროზიამდგრადობითა და მაღალი სიმტკიცით |
| აუსტენიტურ-კარბიდული |  |

უჟანგავ ფოლადში ვითარდება სამი სახის კოროზიული რღვევა: საერთო კოროზია (განსაზღვრავს ქრომის შემცველობა), მარცვალთშორისი კოროზია (განსაზღვრავს ნახშირბადის შემცველობა და კოროზიული მსხვრევადობა (აუტენსიტის წარმომქმნელი ელემენტების შემცველობა). 30–40% Ni-იანი უჟანგავი ფოლადი მსხვრევადი არ არის.

უჟანგავი ფოლადის კოროზიამედეგობას განაპირობებს აგრესიულ არესთან კონტაქტის შედეგად მის ზედაპირზე წარმოქმნილი ჟანგეულის ან სხვა უხსნარი ნაერთის თხელი დამცავი ფურჩი. ასეთ ფურჩს ქმნის Cr, Al, Si, Ni, იშვიათ მიწათა ლითონების დანამატები, რის გამოც გავრცელდა ქრომიანი, ნიკელიანი და სხვა უჟანგავი ფოლადები. ნიკელის დეფიციტურობამ განაპირობა დაბალნიკელიანი და უნიკელო უჟანგავი ფოლადების შემუშავება-გამოყენება.

## ლიტერატურა

* *მ. ცქიტიშვილი*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 164.

## რესურსები ინტერნეტში

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
უჟანგავი ფოლადი Comprehensive Information About Stainless Steel by The Stainless Steel Information Center
# კაპიტალიზმი

ნიუ-იორკის საფონდო ბირჟა
**კაპიტალიზმი** — ეკონომიკური სისტემა, რომლის დროს წარმოების საშუალებები კერძო საკუთრებაშია და ფართოდ გამოიყენება დაქირავებული მუშახელი. კაპიტალიზმის მთავარი მახასათებლებია: კერძო საკუთრება, კაპიტალის აკუმულაცია, დაქირავებული მუშახელი, საბაზრო კონკურეციის პრინციპი.

კაპიტალისტური ეკონომიკის პირობებში მხარეები ადგენენ ფასს, რომლის მიხედვითაც ხდება აქტივების, საქონლის, მომსახურების გადაცვლა.

პრაქტიკაში გვხვდება კაპიტალიზმის შემდეგი ფორმები:

* laissez-faire - დერეგულირებული ბაზარი, თავისუფალი ვაჭრობა;
* welfare capitalism - წყობილება, რომელიც სოციალურ კეთილდღეობაზეა დაფუძნებული (სკანდინავიის ქვეყნები);
* კრონი კაპიტალიზმი - ეკონომიკური მოდელი, სადაც ბიზნესის წარმატება დამოკიდებულია ბიზნესმენების კავშირებზე პოლიტიკურ კლასთან (ლიცენზიების, სახელმწიფო დაკვეთებისა, სუბსიდიების მიღება და სხვა).
* კორპორატივიზმი - პოლიტიკური თეორია, სადაც მმართველობა არის სოციალური ჯგუფების და არა ცალკეული სუბიექტების ხელში, ე.წ. „ქრისტიანული დემოკრატია“.

კაპიტალისტური წყობის პირობებში საზოგადოება იყოფა სოციალურ კლასებად. საზოგადოების იმ ნაწილს, რომლებსაც აქვთ საწარმოო საშუალებები კერძო საკუთრებაში ეწოდება ბურჟუაზია. ისინი მოსახლეობის მცირე ნაწილს შეადგნენ. კაპიტალისტურ საზოგადეობაში მეორე კლასს წარმოადგენს პროლეტარიატი, იგივე დაქირავებული მშრომელი, რომელსაც არ გააჩნია საკუთრებაში წარმოების საშუალებები და ამის გამო ბაზარზე თავის სამუშაო ძალისა და დროის გაყიდვა უხდება. ინდუსტრიული რევოლუციის შემდეგ პროლეტარიატის რაოდენობა დიდი მასშტაბებით იზრდებოდა და დღეს მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენს. კაპიტალისტი შეიძლება თითქმის არანაირ სამუშაოს არ ასრულებდეს, თუმცა მოგების დიდი ნაწილი სწორედ მის ხელში რჩება, რა დროსაც პროლეტარიატია წარმოების მთავარი მამოძრავებელი ძალა და სწორედ ის ქმნის დოვლათს.

## იხილეთ აგრეთვე

* კომუნიზმი
* სოციალიზმი

## რესურსები ინტერნეტში

* კაპიტალიზმი — სამოქალაქო განათლების ლექსიკონი
# შენჯენის მეტროპოლიტენი

| შენჯენის მეტროპოლიტენი |
| --- |
|  |
| ინფორმაცია |
| ქვეყანა |  **ჩინეთი** |
| ქალაქი | შენჩჟენი |
| გახსნის თარიღი | 28 დეკემბერი 2004 წ. |
| ხაზის სიგრძე | 22 კმ |
| სადგურთა რაოდენობა | 19 |
| ხაზთა რაოდენობა | 2 |
| მგზავრები დღეში |  |
| მგზავრები წელიწადში |  |
| ხაზების სქემა |
|  |

**შენჯენის მეტროპოლიტენი** (ჩინ.: 深圳地铁) — მეტროპოლიტენი სისტემა ჩინეთის ქალაქ შენჯენში. გაიხსნა 2004 წლის 28 დეკემბერს. 2008 წლის მონაცემებით შედგება 2 ხაზზე არსებული 19 სადგურისგან. საერთო სიგრძეა 22 კმ. მართავს შენჯენის მეტროპოლიტენის კომპანია (Shenzhen Metro Company, SZMC).

## ხაზები და სადგურები

2 მოქმედ ხაზს გააჩნია შემდეგი ნომრები — 1 და 4. ხაზი 1-ის („შენჯუანი“ — „ლოხუ“) სიგრძე 16,6 კმ.-ია. შედგება 15 სადგურისგან და მიემართება დასავლეთიდან სამხრეთისაკენ. ხაზი 4-ის („შაონიანგდუნი“ — „ჰუანგანი“) სიგრძე 5,3 კმ.-ია. შედგება 5 სადგურისგან და მიემართება ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ.

## ისტორია

შენჯენის მეტროპოლიტენის ორივე ხაზი გახსნა ერთდროულად 2004 წლის 28 დეკემბერს. 2007 წლის 20 ივნისს ხაზ 4-ს დაემატა 1 სადგური.

## პერსპექტივები

2009 წლისათვის დაგეგმილია ხაზი 4-ის გაგრძელება ჩრ.-ით 16 კმ.-ზე. ასევე ხაზი 3-ის გახსნა, რომლის სიგრძეც შეადგენს - 32,7 კმ.-ს. 2010 წელს კი ხაზი 1 უნდა დაგრძელდეს 14 კმ.-ით. ასევე, უნდა გაიხსნას ხაზი 2 (14,4 კმ.) და რამდენიმე სხვა ხაზიც. დაახლოებით 20 წელში, ხაზთა საერთო სიგრძე უნდა შეადგენდეს - 360 კმ.-ს.

## მოძრავი შემადგენლობა

ძირითადად გამოყენებულია Movia 456-ისა და Bombardier-ის წარმოებული ვაგონები. ორივე ხაზზე გამოიყენება ექვსვაგონიანი შემადგენლობა.

## იხილეთ აგრეთვე

* მეტროპოლიტენების სია

## რესურსები ინტერნეტში

* ოფიციალური საიტი
* შენჩჟენის მეტროპოლიტენი საიტზე UrbanRail დაარქივებული 2011-05-26 საიტზე Wayback Machine.
# სინძიანი

სინძიანი
**სინძიანი** (ჩინ.: 新疆, Xinjiang) — უიღურთა ავტონომიური რაიონი ჩინეთის ჩრდილო-დასავლეთში.

* **ფართობი** — 1,646,800 კვ.კმ, ყველაზე დიდი ადმინისტრაციული ერთეულია ჩინეთში.
* **ადმინისტრაციული ცენტრი** — ურუმჩი.

## ისტორია

სინძიანის ტერიტორია ჩართულ იქნა ჩინეთის შემადგენლობაში მე-18 საუკუნის შუა პერიოდში ცინის მანჯურიული დინასტიის დროს. მოგვიანებით ცინის იმპერიის პროვინციად იქცა. 1864 და 1881 წლებში ტერიტორიის ნაწილი რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში (ამჟამად ტაჯიკეთი) მოექცა. 1955 წელს, ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის გამოცხადების შემდეგ, გარდაიქმნა ავტონომიურ რაიონად.

## დემოგრაფიული მდგომარეობა

| სინძიანის ეთნიკური ჯგუფები. 根据2009年底人口抽查统计 |
| --- |
| ეროვნება | მოსახლეობა | პროცენტულობა |
| უიღურები | 10,019,758 | 46.42% |
| ჩინელები | 8,416,867 | 38.99% |
| ყაზახები | 1,514,814 | 7.02% |
| ხუები | 980,359 | 4.54% |
| ყირგიზები | 189,309 | 0.88% |
| მონღოლები | 179,615 | 0.83% |
| სარიკოლები | 39,493 | 0.21% |
| სობოები | 42,790 | 0.20% |
| მანჯურიელები | 26,195 | 0.11% |
| ტუცზიები | 15,787 | 0.086% |
| უზბეკები | 16,669 | 0.066% |
| რუსები | 11,672 | 0.048% |
| ხმონგები | 7,006 | 0.038% |
| ტიბეტელები | 6,153 | 0.033% |
| ჟუანები | 5,642 | 0.031% |
| თათრები | 4,883 | 0.024% |
| სალარები | 3,762 | 0.020% |

2010 წლის მიხედვით რაიონში ცხოვრობს 21,813,334 ადამიანი. აქ ცხოვრობს 17 ეთნიკური უმცირესობა, მათ შორის ყველაზე მრავალრიცხოვანია უიღურები, თურქული მოდგმის მუსულმანური მოსახლეობა (10,019,758).

სამი უიღური გოგონა
## ლიტერატურა

* Tyler, Christian. (2003). *Wild West China: The Untold Story of a Frontier Land*. John Murray, London. ISBN 0-7195-6341-0.
* Yap, Joseph P. (2009). ``Wars With The Xiongnu – A translation From Zizhi Tongjian`` AuthorHouse. ISBN 978-1-4490-0604-4

## რესურსები ინტერნეტში

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
სინძიანი სინძიანი, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე
* Xinjiang Government website დაარქივებული 2010-12-04 საიტზე Wayback Machine. (ჩინური)
* Economic profile for Xinjiang(ინგლისური)
* Britannica Xinjiang(ინგლისური)
* General Atlas of Xinjiang დაარქივებული 2020-11-01 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)

## სქოლიო
# იმ იუნა

იმ იუნა 2014 წელს
**იმ იუნა** (კორ. **임윤아**; დაბ. 30 მაისი, 1990) - ცნობილი როგორც იუნა, სამხრეთ კორეელი მომღერალი და მსახიობი. ხუთი წლის განმავლობაში ტრენინგის შემდეგ, მან დებიუტი შეასრულა როგორც გოგონათა ჯგუფის Girls' Generation (და მოგვიანებით მისი ქვეჯგუფის Girls' Generation-Oh! GG) წევრმა, 2007 წლის აგვისტოში, რომელიც გახდა ერთ-ერთი ყველაზე გაყიდვადი შემსრულებელი სამხრეთ კორეაში და ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი სამხრეთ კორეული გოგონათა ჯგუფი მსოფლიოში. ჯგუფის საქმიანობის გარდა, იმ მონაწილეობდა სხვადასხვა სატელევიზიო დრამაში, კერძოდ, *"You Are My Destiny"*(2008), რომელმაც მის კარიერას წინსვლა მოუტანა და მიიღო საუკეთესო ახალი მსახიობი ქალის ჯილდო 45-ე *Baeksang Arts Awards*-ში. იმ დროიდან მან საზოგადოების ყურადღება და სამსახიობო აღიარება მოიპოვა, სხვადასხვა ტიპის როლებით: *"The K2"* (2016), *"Big Mouth"* (2022) და *"King the Land"* (2023). ფილმებში რომლებშიც მონაწილეობა აქვს მიღებული: *"Confidential Assignment"* (2017), *"Exit"* (2019), მთავარი როლი-*"Confidential Assigment 2': International"* (2022), რომლებიც სამხრეთ კორეაში ყველაზე მაღალშემოსავლიანი ფილმებია. 2019 წლის 30 მაისს, იუნამ გამოუშვა საკუთარი სადებიუტო დისკი-*"A Walk to Remember"*, რომელიც სამხრეთ კორეის *Gaon Album Chart*-ის მესამე ადგილზე მოხვდა. იმის მუსიკალური და სამსახიობო კარიერის წარმატებამ მიიყვანა სხვადასხვა CF გარიგებამდე, განსაკუთრებით გრძელვადიანი კოლაბორატორი *Innisfree*-ში და დაამკვიდრა, როგორც *Hallyu*-ს საუკეთესო აიდოლ-მსახიობი. იმ დაიბადა 1990 წლის 30 მაისს დერიმ-დონგში, იონგდეუნგპოს რაიონში, [[სეული|სეულში]), სამხრეთ კორეაში. მისი ოჯახი მამა და ხუთი წლის უფროსი დაა. 2009 წელს დაამთავრა დაეიონგის საშუალო სკოლა. მან მიიღო თეატრალური კვლევების სპეციალობა და 2015 წლის თებერვალში დაამთავრა დონგგუკის უნივერსიტეტი, სადაც დამთავრების ცერემონიაზე მიიღო სამუდამო მიღწევის ჯილდო. მისი კოლეგა Girls' Generation-ის წევრი, სოჰიუნი, სწავლობდა იმავე უნივერსიტეტში. იუნა ასევე აირჩიეს უნივერსიტეტის ელჩად 2014 წელს, Apink-ის ნაუნთან და მსახიობ პაკ ჰა-სუნთან ერთად.

## იხილეთ აგრეთვე

* Girls’ Generation

## რესურსები ინტერნეტში

* [스타포커스 윤아, '연기돌' 벗고 '연기자'로... '이젠 믿고 보자 임윤아
* (Yonhap Interview) Singer-actor Im Yoona says 'The K2' helps change her image on small screen
* [D터뷰 "다시 만난, 연기 세계"...임윤아, 캔디의 작별사
* K-Pop Now!: The Korean Music Revolution
* 소녀시대 윤아 방송 최초 가족 공개, 대가족 총출동 눈길
# ლი მინ ჰო

| ლი მინ ჰო |
| --- |
|
이민호 |
|  |
| დაბადების თარიღი |
22 ივნისი, 1987 სეული, სამხრეთი კორეა |
| საქმიანობა |
მსახიობი, მოდელი, მომღერალი |
| ჯილდოები |
49 |

**ლი მინ ჰო** (დ. 22 ივნისი, 1987, სეული, სამხრეთი კორეა) — სამხრეთ კორეელი მსახიობი, მოდელი და მომღერალი. ცნობილი გახდა სერიალიდან ,,მემკვიდრეები" (2013). მან გამოუშვა მუსიკალური ალბომები «My Everything» (2013), «Song For You» (2014) და სინგლები «Thank You» (2015) და «The Day» (2015).

## ბიოგრაფია

ლი მინ ჰო დაიბადა 22 ივნისს სეულში. განათლება მიიღო ნამსუნის დაწყებით სკოლაში, პანბოს საშუალო და ტანკოს უმაღლეს სასწავლებლებში.

## რესურსები ინტერნეტში

* ოფიციალური საიტი
* ლი მინ ჰო კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
# უ წეთიენი

| უ წეთიენი |
| --- |
|
武则天 |
|  |
|  |
| ჯოუს დინასტიის იმპერატორი ქალი |
| მმართ. დასაწყისი: |
16 ოქტომბერი 690 |
| მმართ. დასასრული: |
22 თებერვალი 705 |
| წინამორბედი: |
ჟუი ცუენი |
| მემკვიდრე: |
ჩონგ ზონგი |
|  |
| ტანის დინასტიის იმპერატორის მეუღლე |
| მმართ. დასაწყისი: |
655 |
| მმართ. დასასრული: |
683 |
| წინამორბედი: |
ვანგი |
| მემკვიდრე: |
ვეი |
| პირადი ცხოვრება |
| დაბ. თარიღი: |
17 თებერვალი 624 |
| დაბ. ადგილი: |
სიჩუანი, ტანის დინასტია |
| გარდ. თარიღი: |
16 დეკემბერი 705 |
| გარდ. ადგილი: |
ლოიანი, ტანის დინასტია |
| მეუღლე: |
ტაი ცუნგი კაო ცუნგი |
| შვილები: |
ლი ჰონგი |
| მამა: |
ვუ შიჰუო |
| დედა: |
იანგი |
| **უ წეთიენი** ვიკისაწყობში |

**უ წეთიენი** ასევე ცნობილია, როგორც **ვუ ხუ** (ჩინ.: 武则天; დ. 17 თებერვალი 624, სიჩუანი — გ. 16 დეკემბერი 705, ლოიანგი) — ჩინეთის იმპერატორი ქალი.

## ბიოგრაფია

13 წლის ასაკში უ წეთიენი ჩინეთის თანგის დინასტიის პირველი იმპერატორის — ტაი ცუნგის უმცროსი ხარჭა გახდა. ქმრის გარდაცვალების შემდეგ, 649 წელს მან იმპერატორის მემკვიდრის, კაო წუნგის ყურადღების მიპყრობა მოახერხა და მალე მისი საყვარელი ცოლიც გახდა. მერე ქმრის საყვარლებსა და სხვა ცოლებს, მათ შორის — იმპერატოის მეუღლეს მოუსწრაფა სიცოცხლე და 655 წელს თავად დაიკავა მისი ადგილი.

ვუ ხუმ იმთავითვე მოახერხა მთავრობაზე საკუთარი კონტროლის დაწესება და თავიდან მოიცილა ყველა, ვინც მისი და იმპერატორის კავშირს სისხლის აღრევად მიიჩნევდა. არაერთი მაღალჩინოსანი, მათ შორის იმპერატორის ბიძაც, ან სიკვდილით დასაჯეს, ან გადაასახლეს. 660 წელს იმპერატორს მძიმე სენმა დარია ხელი და მთელი ძალაუფლება დედოფლის ხელში აღმოჩნდა. იგი ნიშნავდა და ათავისუფლებდა მინისტრებს, ირჩევდა სარდლებს, რომლებმაც მისი ბრძანებით, 660-დან 668 წლების პერიოდში კორეა დაიპყრეს.

683 წელს კაო წუნგის გარდაცვალების შემდეგ, მისი მემკვიდრე ვუ ხუს ვაჟი — ჩუნ ცუნგი გახდა. ერთ თვეში უ წეთიენმა ის ტახტიდან გადმოაგდო და ქვეყნიდან გააძევა, ხოლო გვირგვინი მეორე ვაჟს — ჯუი ცუნგს დაადგა თავზე, თუმცა ქვეყანას, როგორც რეგენტი, თავად მართავდა. ჩუნ ცუნგის მხარდამჭერთა მიერ მოწყობილი ამბოხება დამარცხდა.

690 წელს ვუ ჰუმ სამეფო ტახტის უზურპირება მოახდინა და 15 წლის განმავლობაში მართავდა ქვეყანას. ის დიდად წყალობდა სამეფო კარის ორ გარყვნილ მსახურს — ძმებ ჩანებს, რომლებიც აგდებულად ექცეოდნენ მინისტრებსა და გენერლებს. 705 წელს მომხდარი გადატრიალების შემდეგ, ჩანები სიკვდილით დასაჯეს, უ წეთიენი კი აიძულეს, ძალაუფლება თავისი ვაჟისთვის — ჩუნ ცუნგისთვის გადაეცა. 80 წლის ასაკში ის სახელმწიფო საქმეებს ჩამოშორდა და საზაფხულო სასახლეში დაბინავდა, სადაც მალევე გარდაიცვალა

## ლიტერატურა

* *ნ. ქოთორნი*. ტირანები, თბილისი, „კლიო“, 2011

## რესურსები ინტერნეტში

* ქალი, რომელმაც დაიპყრო ჩინეთი
# კომიკოსი

ბობ ჰოუპი, XXს-ის ყველაზე ცნობილი სტენდ-აპ კომიკოსი**კომიკოსი** ან **კომედიანტი** — ადამიანი, რომელიც ცდილობს აუდიტორიის გართობას მათი გაცინებით. ის შეიძლება იყენებდეს სიტყვიერ ხუმრობას, რეკვიზიტებს ან ანეკდოტურ სიტუაციებს. კომიკოსს, რომელიც უშუალოდ მიმართავს აუდიტორიას, სტენდ-აპ კომიკოსი ეწოდება.

## ისტორია

### ძველი ბერძნები

პირველი ცნობები კომიკოსების შესახებ ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 425 წლითაა დათარიღებული, როდესაც არისტოფანემ, კომედიების ავტორმა და დრამატურგმა, დაწერა უძველესი კომედიური პიესები. მას შეუქმნია 40 კომედია, რომელთაგანაც თერთმეტია შემორჩენილი და დღემდე იდგმება თეატრებში.

### შექსპირის კომედია

ინგლისელმა პოეტმა და დრამატურგმა უილიამ შექსპირმა მრავალი კომედია დაწერა. შექსპირის კომედიებს ახასიათებთ ბედნიერი დასასრული, რომელიც ჩვეულებრივ მოიცავს დაუქორწინებელ პერსონაჟებს შორის ქორწინებას.

### თანამედროვე ეპოქა

ამერიკული კომედია სათავეს იღებს 1840-იანი წლებიდან მინსტრული შოუების სამმოქმედებიანი ფორმატიდან. მინსტრელები ბაძავდნენ შავკანიან ადამიანებს, რის გამოც დიდი კრიტიკა დაიმსახურეს; ფრედერიკ დუგლასმა შოუ საჯაროდ დაგმო. მინსტრული წარმოდგენები 1896 წელს შეწყდა. ამერიკული სტენდ-აპი პირველად ვოდევილის თეატრში გამოჩნდა 1880-იან წლებში.

ჩარლი ჩაპლინი ფილმში *ჩემპიონი*, 1915 წ
ბრიტანული კომედია სათავეს იღებს 1850-იან წლებში, როცა ჩარლი ჩაპლინმა, სტენ ლორელმა და დენ ლენომ მუსიკალურ დარბაზებში დაიწყეს თეატრალური შესრულება. მათი მენტორი იყო კომიკოსი და თეატრის იმპრესარიო ფრედ კარნო, რომელმაც შექმნა კომედიის უხმო, დიალოგებს მოკლებული ფორმა.

### ინტერნეტი

კომედია სულ უფრო პოპულარული ხდება ინტერნეტში. ცნობილი კომედიური პოდკასტების წამყვანები არიან კევინ სმიტი და ჯო როგანი.

## ყველაზე მაღალანაზღაურებადი კომიკოსი

მსოფლიოს ყველაზე მაღალანაზღაურებადი კომიკოსი კევინ ჰარტია, რომელიც, 2016 წლის მონაცემებით, წელიწადში $87,5 მილიონს გამოიმუშავებს.

## იხილეთ აგრეთვე

* იუმორი
* Სატირა

## რესურსები ინტერნეტში

* შექსპირის პიესები
* ჯო როგანის ოფიციალური ვებ-გვერდი
* კევინ სმიტის ოფიციალური ვებ-გვერდი

## სქოლიო