# ჰონგ-კონგის ეკონომიკა

ვიქტორიას ნავსადგური ჰონგ-კონგში
**ჰონგ-კონგის ეკონომიკა** მაღალგანვითარებული საბაზრო ეკონომიკაა. ხასიათდება დაბალი გადასახადებით, თითქმის უფასო საპორტო ვაჭრობითა და კარგად განვითარებული საერთაშორისო ფინანსური ბაზრით. ვალუტა ჰონგ-კონგური დოლარია, რომელსაც ლეგალურად სამი საერთაშორისო კომერციული ბანკი ბეჭდავს და ამერიკულ დოლართანაა მიბმული. პროცენტული მაჩვენებლები ჰონგ-კონგის ბანკების მიერ ინდივიდუალურად განისაზღვრება. ოფიციალურად ცენტრალური საბაკო სისტემა არ არის აღიარებული, თუმცა ჰონგ-კონგის მონეტარული სააგენტო ფინანსების რეგულირების სააგენტოს სახით ფუნქციონირებს.

ჰონგ-კონგის ეკონომიკა პოზიტიური ჩაურევლობის პრინციპით იმართება და დიდადაა დამოკიდებული საერთაშორისო ვაჭრობასა და ფინანსებზე. სწორედ ამიტომ, ჰონგ-კონგი კომპანიის დასაარსებლად ყველაზე შესაბამის ადგილად მიიჩნევა. კვლევის თანახმად, 2014 წელს ჰონგ-კონგში 998 რეგისტრირებული სტარტაპი იყო, ხოლო 2018 წელს ეს რიცხვი 2 800-მდე გაიზარდა. მათგან 22% ელექტრონული კომერციის, 12% ― ფინანსური ტექნოლოგიების, 12% ― პროგრამული უზრუნველყოფის, 11% ― სარეკლამო მიმართულების იყო. 2019 წლის მსოფლიოს ეკონომიკური თავისუფლების ინდექსის მიხედვით, ჰონგ-კონგი 8.91 ქულით მსოფლიოში პირველ ადგილს იკავებს.

1961 წლიდან 1997 წლამდე ჰონგ-კონგის მთლიანი შიდა პროდუქტი 180-ჯერ გაიზარდა. ასევე, იმავე პერიოდისთვის მშპ ერთ სულ მოსახლეზე 87-ჯერ გაიზარდა. ჰონგ-კონგის ეკონომიკა ოდნავ უფრო დიდია ვიდრე ირლანდიისა და ისრაელის ეკონომიკა. 2011 წელს ჰონგ-კონგის მშპ ერთ სულ მოსახლეზე მსყიდველობითი უნარის პარიტეტის მიხედვით მსოფლიოში მე-6 იყო. 2009 წელს გლობალური ფინანსური კრიზისის გამო ჰონგ-კონგის რეალური ეკონომიკური ზრდა 2.8%-ით შემცირდა.

XX საუკუნის ბოლოს ჰონგ-კონგი მსოფლიოში სიდიდით მე-7 პორტი იყო, ხოლო კონტეინერების ტრანსპორტირებით მხოლოდ როტერდამსა და ნიუ-იორკს ჩამორჩებოდა. ჰონგ-კონგი მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის სრული წევრია. ჰონგ-კონგის საფონდო ბირჟა მეექვსეა მსოფლიოში და მისი საბაზრო კაპიტალიზაცია დაახლოებით 3.732 ტრილიონ $-ს უდრის.

## ეკონომიკური თავისუფლება

2019 წლის The Heritage Foundation-ის ეკონომიკური თავისუფლების ინდექსის მიხედვით, ჰონგ-კონგი მსოფლიოში მეორე ეკონომიკაა სინგაპურის შემდეგ. ინდექსი ბიზნესზე, ვაჭრობაზე, ინვესტიციებზე, ფინანსებზე, საკუთრების უფლებებსა და შრომაზე შეზღუდვებსა და კორუფციას, მთავრობის ზომასა და მონეტარული კონტროლს 183 ქვეყანაში ზომავს. ჰონგ-კონგი ერთადერთი ეკონომიკაა, რომელმაც 100 ქულიანი შკალიდან 90 ქულაზე მეტი მიიღო 2014 და 2018 წლებში. 2021 წელს ფონდმა ჰონგ-კონგი, როგორც ჩინეთისგან დამოუკიდებელი ერთეული, მსოფლიოს ყველაზე თავისუფალი ეკონომიკების სიიდან ამოიღო, ჩინეთის მთავრობის მხრიდან ჰონგ-კონგის სამთავრობო სისტემასა და დემოკრატიულ პროცესებში გაზრდილი ჩარევების გამო. ამის გამო ჰონგ-კონგმა და მაკაომ თავიანთი პოზიციები დაკარგეს.

## ეკონომიკური მონაცემები

ეკონომიკა ღამით კარგად ფუნქციონირებს, ფა-იუენის ქუჩა, ჰონგ-კონგი
ჰონგ-კონგის ექსპორტი, 2014
ქვემოთ მოცემულია ჰონგ-კონგის მთავარი ეკონომიკური ინდიკატორები 1980-2020 წლებისთვის. 5%-ზე დაბალი ინფლაცია მწვანედაა ნაჩვენები.

| წელი | მშპ
(მლრდ აშშ$ მუპ) | მშპ ერთ სულ მოსახლეზე
(აშშ $ მუპ) | მშპ
(მლრდ აშშ$ ნომინალური) | მშპ ერთ სულ მოსახლეზე
(აშშ $ ნომინალური) | მშპ-ის ზრდა
(რეალური) | ინფლაცია
(პროცენტებში) | უმუშევრობა
(პროცენტებში) | მთავრობის ვალი
(მშპ-ის %-ში) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1980 | 36.08 | 7130 | 28.8 | 5700 | 7.9% | 35.1% | 11.5% | n/a |
| 1981 | 43.13 | 8330 | 34.1 | 6000 | 6.2% | 19.7% | 10.3% | n/a |
| 1982 | 47.11 | 8960 | 25.5 | 6140 | -13.6% | 9.9% | 19.8% | n/a |
| 1983 | 51.9 | 9700 | 20.7 | 5590 | -2.8% | 27.3% | 21.0% | n/a |
| 1984 | 59.15 | 10890 | 20.1 | 6170 | 5.9% | 19.9% | 17.5% | n/a |
| 1985 | 61.46 | 11170 | 17.2 | 6490 | 2.0% | 30.7% | 15.0% | n/a |
| 1986 | 69.66 | 12520 | 18.5 | 1,504.4 | 5.6% | 19.5% | 12.3% | n/a |
| 1987 | 80.94 | 14420 | 21.9 | 1,743.9 | 6.6% | 19.9% | 11.0% | n/a |
| 1988 | 90.93 | 16030 | 25.8 | 2,021.0 | 7.3% | 14.7% | 9.9% | n/a |
| 1989 | 96.65 | 16880 | 29.7 | 2,289.4 | 10.6% | 17.0% | 8.0% | n/a |
| 1990 | 104.11 | 18100 | 33.0 | 2,503.9 | 3.7% | 26.0% | 7.8% | n/a |
| 1991 | 113.77 | 19560 | 38.0 | 2,829.7 | 7.7% | 21.8% | 8.2% | 37.4% |
| 1992 | 123.61 | 21000 | 46.3 | 3,368.3 | 11.1% | 15.5% | 6.7% | 30.7% |
| 1993 | 134.39 | 22410 | 49.5 | 3,547.0 | 6.7% | 12.7% | 6.5% | 28.3% |
| 1994 | 145.54 | 23780 | 57.1 | 4,030.1 | 5.1% | 11.5% | 7.8% | 22.8% |
| 1995 | 152.12 | 24260 | 73.6 | 5,117.7 | 8.8% | 8.2% | 7.4% | 17.4% |
| 1996 | 161.51 | 24980 | 78.0 | 5,349.6 | 6.9% | 7.4% | 6.5% | 14.7% |
| 1997 | 172.67 | 26500 | 84.9 | 5,743.7 | 7.4% | 6.1% | 6.1% | 12.9% |
| 1998 | 164.34 | 24960 | 81.6 | 5,446.5 | 4.4% | 5.1% | 6.2% | 12.2% |
| 1999 | 170.84 | 25740 | 75.1 | 4,952.9 | -0.5% | 3.3% | 10.0% | 13.4% |
| 2000 | 188.09 | 28030 | 77.8 | 5,071.7 | 5.3% | 3.8% | 9.7% | 13.2% |
| 2001 | 193.41 | 28740 | 71.0 | 4,572.9 | 3.3% | 3.6% | 9.9% | 14.5% |
| 2002 | 199.68 | 29690 | 69.7 | 4,443.8 | 3.1% | 2.5% | 9.8% | 15.2% |
| 2003 | 209.84 | 31020 | 75.6 | 4,770.3 | 4.1% | 2.8% | 9.5% | 12.7% |
| 2004 | 234.22 | 34460 | 99.2 | 6,193.1 | 7.2% | 1.1% | 10.0% | 10.3% |
| 2005 | 259.41 | 37940 | 123.0 | 7,600.4 | 5.7% | 3.1% | 9.3% | 7.0% |
| 2006 | 286.23 | 41460 | 154.9 | 9,473.0 | 6.3% | 3.4% | 8.0% | 5.0% |
| 2007 | 312.96 | 45110 | 173.6 | 30490 | 4.9% | 4.4% | 7.0% | 3.9% |
| 2008 | 325.75 | 46780 | 179.5 | 31490 | 3.6% | 8.7% | 7.8% | 4.9% |
| 2009 | 319.78 | 45710 | 172.5 | 30590 | -1.6% | 1.5% | 11.1% | 5.8% |
| 2010 | 345.53 | 49000 | 218.3 | 32420 | 5.8% | 1.4% | 8.3% | 8.6% |
| 2011 | 369.69 | 52000 | 252.1 | 34960 | 6.1% | 3.3% | 7.3% | 11.1% |
| 2012 | 373.48 | 52080 | 267.0 | 36620 | 5.3% | 3.0% | 6.6% | 11.9% |
| 2013 | 385.45 | 53450 | 278.3 | 38230 | 4.0% | 1.8% | 6.1% | 12.7% |
| 2014 | 396.04 | 54600 | 260.5 | 40190 | 1.8% | 4.7% | 6.5% | 15.0% |
| 2015 | 411.29 | 56270 | 243.9 | 42330 | 2.3% | 4.3% | 6.3% | 17.3% |
| 2016 | 419.81 | 56910 | 250.3 | 43490 | 1.7% | 3.8% | 6.7% | 21.0% |
| 2017 | 442.39 | 59680 | 276.9 | 46030 | 1.2% | 2.2% | 7.0% | 23.6% |
| 2018 | 465.85 | 62230 | 297.5 | 48310 | 3.7% | 2.3% | 7.4% | 25.6% |
| 2019 | 466.22 | 61990 | 279.3 | 48270 | 1.0% | 2.3% | 7.2% | 28.2% |
| 2020 | 443.14 | 59660 | 252.8 | 46600 | -5.8% | 3.0% | 10.8% | 32.5% |
| 2021 | 488.65 | 65400 | 331.3 | 49490 | 11.0% | 4.2% | 9.1% | 34.4% |
| 2022 | 519.77 | 69170 | 352.7 | 51900 | 2.5% | 4.4% | 7.4% | 37.3% |
| 2023 | 548.81 | 72610 | 374.2 | 54240 | 1.9% | 3.1% | 6.8% | 39.7% |
| 2024 | 577.41 | 75950 | 394.7 | 56620 | 2.0% | 3.0% | 6.7% | 40.9% |
| 2025 | 606.35 | 79300 | 415.9 | 59130 | 2.3% | 3.0% | 6.9% | 40.8% |
| 2026 | 636.49 | 82760 | 438.1 | 61800 | 2.5% | 3.0% | 7.0% | 40.5% |

### მშპ

2021 წლისთვის ჰონგ-კონგის ნომინალური მთლიანი შიდა პროდუქტი 2 869 682 მლნ ჰონგ-კონგური დოლარია. მშპ-ის რეალური ზრდა +6.3%-ია. 2021 წლისთვის მშპ ერთ სულ მოსახლეზე 387 110 ჰონგ-კონგურ დოლარს შეადგენს. 2020 წლისთვის მშპ-ის 23.4% საფინანსო მომსახურებაზე მოდის, 19.8% ― ვაჭრობასა და ლოჯისტიკაზე, 11.5% ― პროფესიულ და სხვა სახის სერვისებზე, 0.4% ― ტურიზმზე, 44.9% ― სხვა სფეროებზე.

### შრომის ბაზარი

2021 წლისთვის სამუშაო ძალა 3.87 მილიონ ადამიანს შეადგენს. ამავე წლის დეკემბრის მონაცემებით, 537 322 ადამიანი სოციალურ და პერსონალურ სამსახურებშია დასაქმებულია, 439 500 ადამიანი ― იმპორტ/ექსპორტის ვაჭრობასა და საბითუმო ვაჭრობაში, 387 702 ადამიანი ― პროფესიულ და ბიზნეს სამსახურებში, 253 527 ადამიანი ― სასურსათო და განთავსების სამსახურებში, 251 421 ადამიანი ― საცალო ვაჭრობაში, 240 274 ადამიანი ― ფინანსებისა და სადაზღვევო სფეროში. 2021 წლისთვის უმუშევრობის დონე 5.2%-ია (200 300 ადამიანი).

## სტატისტიკა

ჰონგ-კონგისა და მაკაოს მდებარეობა
მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის გლობალური კონკურენტუნარიანობის 2018 წლის ანგარიშის მიხედვით, ჰონგ-კონგს მსოფლიოს 140 სახელმწიფოს შორის მე-7 ადგილი ეკავა. 2019 წლის ანგარიშის მიხედვით მსოფლიოს 141 სახელმწიფოს შორის მე-3 ადგილი უკავია. მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის 2019 წლის მონაცემებით, ქვეყნის მთლიანი შიდა პროდუქტი ერთ სულ მოსახლეზე 48 517.4 ამერიკულ დოლარს შეადგენს. ქვეყნის მშპ მსოფლიოს მშპ-ის 0.36%-ია. უმუშევრობის დონე 2.9%-ია, ხოლო განახლებადი ენერგიის მოხმარების წილი 0.9%-ია.

ინსტიტუტების მაჩვენებლებით ჰონგ-კონგი მე-5 ადგილზეა: უსაფრთხოების დონით ქვეყანას მე-9 უკავია, სოციალური კაპიტალის დონით ― 52-ე, ჩეკებისა და ბალანსების დონით ― მე-8, საჯარო სექტორის საქმიანობით ― მე-3, გამჭვირვალობით ― მე-14, საკუთრების უფლებებით ― მე-4, კორპორატიული მმართველობით ― მე-3, მთავრობის სამომავლო ორიენტაციით ― მე-12.

ინფრასტრუქტურის მაჩვენებლებით ჰონგ-კონგს მსოფლიოს 141 სახელმწიფოს შორის მე-3 ადგილი უკავია: სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის მიხედვით ― მე-3, ხოლო კომუნალური ინსფრასტრუქტურით ― მე-6. საინფორმაციო და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების ათვისების მიხედვით ჰონგ-კონგი მე-3 ადგილზეა. ქვეყანა მაკროეკონომიკურად ყველაზე სტაბილურია მთელს მსოფლიოში. ამ მაჩვენებლით იგი პირველ ადგილზეა. ვალების დინამიკის ინდექსი 100-ს უტოლდება.

სასაქონლო ბაზრის მიხედვითაც ჰონგ-კონგი პირველ ადგილზეა: შიდა კონკურენციით პირველ ადგილს იკავებს, ხოლო ვაჭრობის მე-2 (ამ მხრივ მხოლოდ სინგაპურს ჩამორჩება); შრომის ბაზრის მიხედვით ― მე-7 ადგილზეა: მოქნილობის ინდექსით მე-19 ადგილს იკავებს, ხოლო მერიტოკრატიისა და ინიციატივების მხარდაჭერით ― მე-2-ს (მხოლოდ დანიას ჩამორჩება).

ჰონგ-კონგში საუკეთესოდაა განვითარებული საფინანსო სისტემა (1-ელი ადგილი): სიღრმით მე-3, ხოლო სტაბილურობით მე2 ადგილზეა (ფინეთის შემდეგ). ბაზრის ზომით ქვეყანა 28-ე ადგილს იკავებს. ჰონგ-კონგში კარგადაა განვითარებული ბიზნესის დინამიკის მაჩვენებლები (მე-15 ადგილი): ადმინისტრაციული მოთხოვნილებებით 33-ე ადგილს იკავებს, ხოლო სამეწარმეო კულტურით ― მე-6-ს.

## რესურსები ინტერნეტში

* Hong Kong Economy
* Hong Kong Government
* Hong Kong Economic Structure დაარქივებული 2011-06-05 საიტზე Wayback Machine. , The Economist, 10 January 2007. Retrieved 24 February 2007.
* The Hong Kong Experiment by Milton Friedman
* Economic History of Hong Kong Catherine R. Schenk, University of Glasgow
* Hong Kong Census and Statistics Department
* Hong Kong Forex Nows (IBTimes HK)
* World Bank Summary Trade Statistics Hong Kong

## სქოლიო