# კოჟიკოდე

| დასახლებული პუნქტი |
| --- |
| კოჟიკოდე  |
|  |
| ქვეყანა |  ინდოეთი |
| კოორდინატები | ﻿ / ﻿ |
| ფართობი |
177 კმ² |
| ცენტრის სიმაღლე |
1 მეტრი |
| მოსახლეობა | 431 560, 609 224 (2020) |
| საფოსტო ინდექსი | 673001 |
| ოფიციალური საიტი |  |
|  |
| **კოჟიკოდე** ვიკისაწყობში |

**კოჟიკოდე** (ინგლ. Kozhikode; ასევე ცნობილია ინგლისური სახლწოდებით, **კალიკუტი**; ინგლ. Calicut) − ქალაქი მალაბარის სანაპიროზე, ინდოეთის შტატ კერალაში. ქალაქის მოსახლეობა 609 224 ადამიანს შეადგენს, ხოლო მეტროპოლიური მოსახლეობის რაოდენობა 2 მილიონს აღემატება.კოჟიკოდე მეორე უდიდესი მეტროპოლიური ტერიტორიაა კერალაში და მე-19 ადგილზეა ინდოეთის მასშტაბით. ინდოეთის მთავრობის გადაწყვეტილებით, კოჟიკოდეს II დონის ქალაქს მიეკუთვნება.

კოჟიკოდე უდიდესი ქალაქია მალაბარის რეგიონში. ბრიტანული მმართველობის ხანაში მალაბარის რაიონის დედაქალაქი იყო. ანტიკურ ხანასა და შუა საუკუნეებში კოჟიკოდეს „სანელებლების ქალაქს“ უწოდებდნენ, რადგანაც ინდური სანელებლების მთავარი სავაჭრო პუნქტი იყო. იყო ამავე სახელის მქონე დამოუკიდებელი სამეფოს დედაქალაქი, რომელსაც ზამორინები მართავდნენ. შუა საუკუნეების სამხრეთ ინდოეთის სანაპიროზე კოჟიკოდე მთავარ პორტს წარმოადგენდა ჩინელებისთვის, სპარსელებისთვის, არაბებისა და ევროპელებისთვის. ეკონომიკური კვლევითი ინსტიტუტის, „Indicus Analytics“, მიერ 2009 წელს ჩატარებული კვლევის მიხედვით, კოჟიკოდე მეორე საუკეთესო ქალაქია ინდოეთში საცხოვრებლად.2023 წლის ნოემბერში კოჟიკოდე ინდოეთის მასშტაბით პირველი ქალაქი გახდა, რომელიც იუნესკომ შემოქმედებითი ქალაქების ქსელის სიაში შეიტანა.

## კლიმატი

კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციით, კოჟიკოდე ტროპიკული მუსონური კლიმატის (*Am*) სარტყელშია მოქცეული. მუსონების წინა წვიმები ქალაქში აპრილში იწყება. ნალექების დიდი ნაწილი სამხრეთ-დასავლეთ მუსონების დროს მოდის, რომელიც ივნისის პირველი კვირიდან იწყება და სექტემბრამდე გრძელდება. ქალაქში დიდი რაოდენობით ნალექი მოდის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მუსონების დროსაც, რომელიც ოქტომბრის მეორე ნახევრიდან იწყება და ნოემბრის განმავლობაშიც გრძელდება.

| ჰავის მონაცემები — კოჟიკოდე |
| --- |
| თვე | იან | თებ | მარ | აპრ | მაი | ივნ | ივლ | აგვ | სექ | ოქტ | ნოე | დეკ | წლიური |
| რეკორდულად მაღალი °C | 36.5 | 37.6 | 38.6 | 39.1 | 39.2 | 36.2 | 35.7 | 35.1 | 35.7 | 36.2 | 36.8 | 37.0 | 39.2 |
| საშუალო მაქსიმალური °C | 33.4 | 33.7 | 34.2 | 34.6 | 34.5 | 32.9 | 31.5 | 31.1 | 31.8 | 32.9 | 33.2 | 33.5 | 34.8 |
| საშუალო მაღალი °C | 32.2 | 32.6 | 33.2 | 33.6 | 32.9 | 30.0 | 29.0 | 29.0 | 30.2 | 31.1 | 31.8 | 32.2 | 31.5 |
| საშუალო დაბალი °C | 22.8 | 23.8 | 25.4 | 26.4 | 26.1 | 24.3 | 23.7 | 23.8 | 24.1 | 24.2 | 24.0 | 22.9 | 24.3 |
| საშუალო მინიმალური °C | 20.6 | 21.8 | 23.5 | 23.5 | 23.0 | 22.5 | 22.1 | 22.3 | 22.8 | 22.6 | 21.8 | 20.5 | 20.0 |
| რეკორდულად დაბალი °C | 17.6 | 16.1 | 19.4 | 21.0 | 20.0 | 20.6 | 20.5 | 20.6 | 21.1 | 18.6 | 16.1 | 16.1 | 16.1 |
| წვიმის საშუალო რაოდენობა (მმ) | 1.6 | 4.8 | 14.6 | 83.5 | 223.5 | 782.9 | 750.0 | 432.6 | 273.3 | 302.6 | 120.4 | 21.9 | 3 011,9 |
| წვიმიანი დღეები საშუალოდ | 0.1 | 0.3 | 1.0 | 4.1 | 9.0 | 23.1 | 24.3 | 19.1 | 12.3 | 11.6 | 6.0 | 1.5 | 112.3 |
| საშუალო ფარდობითი ტენიანობა (%) ) | 65 | 66 | 69 | 71 | 75 | 85 | 87 | 86 | 82 | 78 | 73 | 65 | 75 |
| წყარო: India Meteorological Department |

## დემოგრაფია

მუნიციპალური კორპორაციის მოსახლეობა 550 440 ადამიანს შეადგენს. მოსახლეობის 47.7%-ს კაცები, ხოლო 52.3%-ს ქალები შეადგენენ.

ადრეული შუა საუკუნეებიდან მოყოლებული, კოჟიკოდეს მოსახლეობა ეთნიკურად და რელიგიურად მრავალფეროვანია. უდიდეს რელიგიურ ჯგუფს ინდუსები შეადგენენ, რომელთაც მუსლიმები და ქრისტიანები მოჰყვებიან. ინდუიზმის მიმდევრები მოსახლეობის 57.37%-ს შეადგენენ (315 807 ადამიანი), მუსლიმები კი ― 37.6%-ს (207 298 ადამიანი).

კოჟიკოდეს კორპორაციის მოსახლეობის წერა-კითხვის ცოდნის დონე 96.8%-ია, რაც საშუალო ეროვნული მაჩვენებელზე (74%) გაცილებით მაღალია. მამაკაცებს შორის წერა-კითხვის ცოდნის დონე 97.93%-ია, ხოლო ქალებს შორის ― 95.78%.

თანამედროვე ხანამდე კოჟიკოდეში უამრავი ეთნიკური და რელიგიური ჯგუფი იყო დასახლებული. ამ თემთა უმრავლესობა XX საუკუნემდე მისდევდა საკუთარ წეს-ჩვეულებებს. ბრაჰამანები ძირითადად ინდუისტური ტაძრების ირგვლივ ცხოვრობდნენ. ქალაქში დასახლდნენ რეგიონული ჯგუფებიც, როგორებიცაა: ტამილი ბრაჰმანები, გუჯარათები და მარვარის ჯაინისტები, რომლებიც მეტწილად მათი რელიგიური სალოცავების ირგვლივ ცხოვრობდნენ.

## ეკონომიკა

კოჟიკოდეს რკინიგზის სადგური ― ერთ-ერთი ყველაზე დატვირთული სადგური სამხრეთ ინდოეთში
კოჟიკოდე ერთ-ერთი უდიდესი ეკონომიკური კერაა კერალაში. ეკონომიკის წამყვანი დარგი მომსახურების სექტორია, რომელსაც მრეწველობა მოსდევს. კერალის შტატის უძველესი ბანკი, ნედუნგადის ბანკი, აპუ ნედუნგადიმ კოჟიკოდეში 1899 წელს დააარსა. ქალაქის მთავარი ბიზნეს ტერიტორია ერთ დროს დიდი ბაზარი (*Valiyangadi*) იყო, რომელიც რკინიგზის სადგურის მახლობლად მდებარეობდა. დროთა განმავლობაში ბიზნეს ცენტრმა ქალაქის სხვა ნაწილებში გადაინაცვლა. კომერციულმა კერებმა *Mittai Theruvu-ზე* გადაინაცვლა, სადაც სარიდან დაწყებული, კოსმეტიკური საშუალებით დამთავრებული, პროდუქცია იყიდება. დღეისთვის ქალაქში უამრავი სავაჭრო მოლია, მატ შორის: ფოკუსის მოლი (პირველი მოლი კერალაში), HiLITE Mall, გოკულამის მოლი და სხვ.

## განათლება

კალიკუტის ტექნოლოგიების ეროვნული ინსტუტიტი
კოჟიკოდეს რაიონში 1 237 სკოლაა, მათ შორის 191 საშუალო სკოლა. ეროვნული მნიშვნელობის ორი მთავარი საგანმანათლებლო დაწესებულებაა: კოჟიკოდეს მენეჯმენტის ინდური ინსტიტუტი და კალიკუტის ტექნოლოგიების ეროვნული ინსტიტუტი. სხვა კვლევით დაწესებულებებს აღსანიშნავია: თავდაცვითი გემთმშენებლობის კვლევისა და განვითარების ეროვნული ინსტიტუტი, სანელებლების კვლევის ინდური ინსტიტუტი, წყლის რესურსების განვითარებისა და მენეჯმენტის ცენტრი და ელექტრონიკისა და საინფორმაციო ტექნოლოგიების ეროვნული ინსტიტუტი.

## დაძმობილებული ქალაქები

კოჟიკოდეს დაძმობილებული ქალაქია:

* ტვერი, რუსეთი

## იხილეთ აგრეთვე

* მალაბარის სანაპირო
* ჩრდილოეთი მალაბარი
* სამხრეთი მალაბარი
* აღმოსავლეთი კოჟიკოდე
* ჩრდილოეთი კოჟიკოდე
* სამხრეთი კოჟიკოდე

## ლიტერატურა

* Chandran, VP (2018). *Mathrubhumi Yearbook Plus - 2019*, Malayalam, Kozhikode:  P. V. Chandran, Managing Editor, Mathrubhumi Printing & Publishing Company Limited, Kozhikode.

## დამატებითი ლიტერატურა

* K. V. Krishna Iyer (1938). *Zamorins of Calicut: From the earliest times to AD 1806*.  Norman Printing Bureau, Kozhikode.

## რესურსები ინტერნეტში

* GeoHack - Kozhikode

## სქოლიო