# ევროპის ჩემპიონთა თასი ფრენბურთში

1958 წელს რუმინთის ფრენბურთის ფედერაციამ წინადადებით
მიმართა ფრენბურთის საერთაშორისო ფედერაციას ჩაეტარებინათ ევროპის ჩემპიონათა თასი ფრენბურთში.
ფედეარციამ წინადადება მიიღო და 1960 წლიდან ვაჟებისათვის და 1961 წლიდან ქალებისათვის დაიწყო ამ ტურნირების ჩატარება.
ტურნირის ფორმულა მრავალჯერ შეიცვალა. თავდაპირველად თამაშობდნენ ოლიმპიური სისტემით და ორი ფინალური მატჩით. 1972 - 1988 წლებში ფინალური მატჩები შეცვალა ოთხთა ფინალმა. ამჟამად ტურნირს ევროპის ჩემპიონთ ლიგა ეწოდება და მასში მონაწილეობს 24 (ქალებში - 20) გუნდი. ძლიერ საფრენბურთო ქვეყნებს (რუსეთი, იტალია, პოლონეთი, საფრანგეთი, საბერძნეთი) შეუძლიათ 2-3 გუნდის გამოყვანა. დანარჩენ გუნდებს არჩევს ევროპის ფრენბურთის კონფედერაცია.

## თასის მფლობელები და ფინალისტები, ვაჟები

| წელი | ჩატარების
ადგილი | გამარჯვებული | ფინალური მატჩების
შედეგი  | ფინალისტი |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1960 |  | ცსკა მოსკოვი  სსრკ | 3-0, 1-3 | ,,რაპიდი’’ ბუქარესტი  რუმინეთი |
| 1961 |  | ,,რაპიდი’’ ბუქარესტი  რუმინეთი | 3-1, 3-2 | ცსკა მოსკოვი  სსრკ |
| 1962 |  | ცსკა მოსკოვი  სსრკ | 2-3, 3-1 | ,,რაპიდი’’ ბუქარესტი  რუმინეთი |
| 1963 |  | ,,რაპიდი’’ ბუქარესტი  რუმინეთი | 3-1, 3-0 | ცსკა მოსკოვი  სსრკ |
| 1964 |  | ,,ლაიფციგი’’ ლაიფციგი  გდრ | 3-1, 3-1 | ,,მლადოსტი’’ ზაგრები  იუგოსლავია |
| 1965 | ბრიუსელი  ბელგია | ,,რაპიდი’’ ბუქარესტი  რუმინეთი | 1-3, 3-1, 3-2 | ,,მინიორი *პერნიკი  ბულგარეთი* |
| 1966 |  | ,,დინამო’’ ბუქარესტი  რუმინეთი | 3-1, 2-3 | ,,რაპიდი’’ ბუქარესტი  რუმინეთი |
| 1967 |  | ,,დინამო’’ ბუქარესტი  რუმინეთი | 3-0, 1-3, 3-1 | ,,რაპიდი’’ ბუქარესტი  რუმინეთი |
| 1968 | ლა-ლუვიერი  ბელგია | ,,სპარტაკი’’ ბრნო  ჩეხოსლოვაკია | 1-3, 3-0, 3-1 | ,,დინამო’’ ბუქარესტი  რუმინეთი |
| 1969 |  | ცსკა ,,სეპტემვრიისკო ზმანე *სოფია  ბულგარეთი* | 3-0, 2-3 | ,,სტიაუა’’ ბუქარესტი  რუმინეთი |
| 1970 |  | ,,ბურივესტნიკი’’ ალმა-ატა  სსრკ | 3-0, 3-1 | ,,ზეტორ ზბროიოვკა’’ ბრნო  ჩეხოსლოვაკია |
| 1971 | ბრიუსელი  ბელგია | ,,ბურივესტნიკი’’ ალმა-ატა  სსრკ | 2-3, 3-1, 3-2 | ,,ზეტორ ზბროიოვკა’’ ბრნო  ჩეხოსლოვაკია |
| 1972 | ბრიუსელი  ბელგია | ,,ზეტორ ზბროიოვკა’’ ბრნო  ჩეხოსლოვაკია | 3-1 | ,,რუინი’’ ფლორენცია  იტალია |
| 1973 | დერნიე  ბელგია | ცსკა მოსკოვი  სსრკ | 3-1 | ,,რესოვია’’ ჟეშუვი  პოლონეთი |
| 1974 | პარიზი  საფრანგეთი | ცსკა მოსკოვი  სსრკ | 3-2 | ,,დინამო’’ ბუქარესტი  რუმინეთი |
| 1975 | ამსტერდამი  ნიდერლანდები | ცსკა მოსკოვი  სსრკ | 3-0 | ,,ლაიფციგი’’ ლაიფციგი  გდრ |
| 1976 | ბრიუსელი  ბელგია | ,,დუკლა’’ ლიბერეცი  ჩეხოსლოვაკია | 3-1 | ,,სლავია’’ სოფია  ბულგარეთი |
| 1977 | პიეკსიამიაკი]]  ფინეთი | ცსკა მოსკოვი  სსრკ | 3-2 | ,,დინამო’’ ბუქარესტი  რუმინეთი |
| 1978 | ბაზელი  შვეიცარია | ,,პლომენ-მილოვიცე’’ სოსნოვეცი  პოლონეთი | 3-1 | ,,სტარლიფტი’’ ვორბურგი  ნიდერლანდები |
| 1979 | ბრიუსელი  ბელგია | ,,ჩერვენა გვეზდა’’ ბრატისლავა  ჩეხოსლოვაკია | 3-2 | ,,სტიაუა’’ ბუქარესტი  რუმინეთი |
| 1980 | ანკარა  თურქეთი | ,,ტორინო’’ ტურინი  იტალია | 3-0 | ,,ჩერვენა გვეზდა’’ ბრატისლავა  ჩეხოსლოვაკია |
| 1981 | პალმა დე მაიორკა  ესპანეთი | ,,დინამო’’ ბუქარესტი  რუმინეთი | 3-2 | ცსკა მოსკოვი  სსრკ |
| 1982 | პარიზი  საფრანგეთი | ცსკა მოსკოვი  სსრკ | 3-1 | ,,ტორინო’’ ტურინი  იტალია |
| 1983 | პარმა  იტალია | ცსკა მოსკოვი  სსრკ | 3-0 | ,,კანი’’ კანი  საფრანგეთი |
| 1984 | ბაზელი  შვეიცარია | ,,პარმა’’ პარმა  იტალია | 3-2 | ,,მლადოსტი’’ ზაგრები  იუგოსლავია |
| 1985 | ბრიუსელი  ბელგია | ,,პარმა’’ პარმა  იტალია | 3-1 | ,,მლადოსტი’’ ზაგრები  იუგოსლავია |
| 1986 | პარმა  იტალია | ცსკა მოსკოვი  სსრკ | 3-2 | ,,პარმა’’ პარმა  იტალია |
| 1987 | ჰერტოგენბოსი  ნიდერლანდები | ცსკა მოსკოვი  სსრკ | 3-1 | ,,მოდენა’’ მოდენა  იტალია |
| 1988 | ლორიანი  საფრანგეთი | ცსკა მოსკოვი  სსრკ | 3-0 | ,,მოდენა’’ მოდენა  იტალია |
| 1989 | პირეი  საბერძნეთი | ცსკა მოსკოვი  სსრკ | 3-1 | ,,მოდენა’’ მოდენა  იტალია |
| 1990 | ამსტერდამი  ნიდერლანდები | ,,მოდენა’’ მოდენა  იტალია | 3-2 | ,,ფრეჟიუსი’’  საფრანგეთი |
| 1991 | მოდენა  იტალია | ცსკა მოსკოვი  სსრკ | 3-1 | ,,პარმა’’ პარმა  იტალია |
| 1992 | პირეი  საბერძნეთი | ,,რავენა’’ რავენა  იტალია | 3-0 | ,,ოლიმპიაკოსი’’ პირეი  საბერძნეთი |
| 1993 | პირეი  საბერძნეთი | ,,რავენა’’ რავენა  იტალია | 3-0 | ,,პარმა’’ პარმა  იტალია |
| 1994 | ბრიუსელი  ბელგია | ,,რავენა’’ რავენა  იტალია | 3-0 | ,,პარმა’’ პარმა  იტალია |
| 1995 | მოდენა  იტალია | ,,სისლეი’’ ტრევიზო  იტალია | 3-0 | ,,რავენა’’ რავენა  იტალია |
| 1996 | ბოლონია  იტალია | ,,მოდენა’’ მოდენა  იტალია | 3-1 | ,,დახაუ’’ დახაუ  გერმანია |
| 1997 | ვენა  ავსტრია | ,,მოდენა’’ მოდენა  იტალია | 3-0 | ,,ნოლიკო’’ მაასეიკი  ბელგია |
| 1998 | ნოვი-სადი  იუგოსლავია | ,,მოდენა’’ მოდენა  იტალია | 3-0 | ,,უნიკახა’’ ალმერია  ესპანეთი |
| 1999 | ალმერია  ესპანეთი | ,,სისლეი’’ ტრევიზო  იტალია | 3-0 | ,,ნოლიკო’’ მაასეიკი  ბელგია |
| 2000 | ტრევიზო  იტალია | ,,სისლეი’’ ტრევიზო  იტალია | 3-1 | ,,ფრიდრიჰსხაფენი’’ ფრიდრიჰსხაფენი  გერმანია |
| 2001 | პარიზი  საფრანგეთი | ,,პარი ვოლეი’’ პარიზი  საფრანგეთი | 3-2 | ,,სისლეი’’ ტრევიზო  იტალია |
| 2002 | ოპოლე პოლონეთი | ,,მაჩერატა’’ ტრევიზო  იტალია | 3-1 | ,,ოლიმპიაკოსი’’ პირეი  საბერძნეთი |
| 2003 | მილანი  იტალია | ,,ლოკომოტივ-ბელოგორიე’’ ბელგოროდი  რუსეთი | 3-0 | ,,მოდენა’’ მოდენა  იტალია |
| 2004 | ბელგოროდი რუსეთი | ,,ლოკომოტივ-ბელოგორიე’’ ბელგოროდი  რუსეთი | 3-0 | ,,ისკრა’’ ოდინცოვო  რუსეთი |
| 2005 | სალონიკი  საბერძნეთი | ,,ტური’’ ტური  საფრანგეთი | 3\*1 | ,,ირაკლისი’’ სალონიკი  საბერძნეთი |
| 2006 | რომი  იტალია | ,,სისლეი’’ ტრევიზო  იტალია | 3-1 | ,,ირაკლისი’’ სალონიკი  საბერძნეთი |
| 2007 | მოსკოვი  რუსეთი | ,,ფრიდრიჰსხაფენი’’ ფრიდრიჰსხაფენი  გერმანია | 3-1 | ,,ტური’’ ტური  საფრანგეთი |
| 2008 | ლოძი  პოლონეთი | ,,დინამო-ტატარსატანი’’ ყაზანი  რუსეთი | 3-2 | ,,პიაჩენვა’’ პიაჩენცა  იტალია |
| 2009 | პრაღა  ჩეხეთი | ,,ტრენტინო’’ ტრენტო  იტალია | 3-1 | ,,ირაკლისი’’ სალონიკი  საბერძნეთი |
| 2010 | ლოძი, {{POL} | ,,ტრენტინო *ტრენტო,  იტალია* | 3-0 | ,,დინამო *მოსკოვი,  რუსეთი* |
| 2011 | ბოლცანო,  იტალია | ,,ტრენტინო *ტრენტო,  იტალია* | 3-1 | ,,ზენიტი *ყაზანი,  რუსეთი* |
| 2012 | ლოძი,  პოლონეთი | ,,ზენიტი *ყაზანი,  რუსეთი* | 3-2 | ,,სკრა *ბელხატოვი,  პოლონეთი* |

შენიშვნა: ფინალური მატჩების ჩატარების ადგილი არ წერია როცა გუნდები ერთმანეთს ხვდებოდნენ ორჯერ, შინ და გარეთ. 1965, 1968 და 1971 წლებში საჭირო შეიქმნა მესამე მატჩის ჩატარება ნეიტრალურ ქალაქში

## თასის მფლობელები და ფინალისტები, ქალები

| წელი | ჩატარების
ადგილი | გამარჯვებული | ფინალური მატჩების
შედეგი  | ფინალისტი |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1961 |  | ,,დინამო’’ მოსკოვი  სსრკ | 3-2, 3-0 | აზც-ავფ ვარშვა  პოლონეთი |
| 1962 |  | ,,ბურივესტნიკი’’ ოდესა  სსრკ | 1-3, 3-0 | ,,სლავია’’ სოფია  ბულგარეთი |
| 1963 |  | ,,დინამო’’ მოსკოვი  სსრკ | 3-1, 3-2 | აზც-ავფ ვარშვა  პოლონეთი |
| 1964 |  | ,,ლევსკი’’ სოფია  ბულგარეთი | 3-0, 1-3 | ,,დინამო’’ ბერლინი  გდრ |
| 1965 |  | ,,დინამო’’ მოსკოვი  სსრკ | 3-0, 3-0 | ,,დინამო’’ ბერლინი  გდრ |
| 1966 |  | ცსკა მოსკოვი  სსრკ | 3-0, 3-0 | ,,დინამო’’ მოსკოვი  სსრკ |
| 1967 |  | ცსკა მოსკოვი  სსრკ | 3-2, 3-1 | ,,დინამო’’ მოსკოვი  სსრკ |
| 1968 |  | ,,დინამო’’ მოსკოვი  სსრკ | 3-0, 3-2 | ცსკა მოსკოვი  სსრკ |
| 1969 |  | ,,დინამო’’ მოსკოვი  სსრკ | 3-2, 3-1 | ცსკა მოსკოვი  სსრკ |
| 1970 |  | ,,დინამო’’ მოსკოვი  სსრკ | 3-1, 3-1 | ნიმ ბუდაპეშტი  უნგრეთი |
| 1971 |  | ,,დინამო’’ მოსკოვი  სსრკ | 3-0, 3-0 | ,,ტატრანი’’ პრაღა  ჩეხოსლოვაკია |
| 1972 | ლა-ლუვიერი  ბელგია | ,,დინამო’’ მოსკოვი  სსრკ | 3-0 | ,,ტატრანი’’ პრაღა  ჩეხოსლოვაკია |
| 1973 | აპელდორნი  ნიდერლანდები | ნიმ ბუდაპეშტი  უნგრეთი | 3-0 | ,,დინამო’’ მოსკოვი  სსრკ |
| 1974 | ბურსა  თურქეთი | ,,დინამო’’ მოსკოვი  სსრკ | 3-2 | ნიმ ბუდაპეშტი  უნგრეთი |
| 1975 | კატანია  იტალია | ,,დინამო’’ მოსკოვი  სსრკ | 3-0 | ,,ლევსკი-სპარტაკი’’ სოფია  ბულგარეთი |
| 1976 | ეპიენი  ბელგია | ,,რუდა გვეზდა’’ პრაღა  ჩეხოსლოვაკია | 3-2 | ,,ლევსკი-სპარტაკი’’ სოფია  ბულგარეთი |
| 1977 | იზმირი  თურქეთი | ,,დინამო’’ მოსკოვი  სსრკ | 3-0 | ,,ლევსკი-სპარტაკი’’ სოფია  ბულგარეთი |
| 1978 | რაინე  გერმანია | ,,ტრაქტორი’’ შვერინი  გდრ | 3-2 | ნიმ ბუდაპეშტი  უნგრეთი |
| 1979 | იზმირი  თურქეთი | ცსკა ,,სეპტემვრიისკო ზნამე’’ სოფია  ბულგარეთი | 3-0 | ნიმ ბუდაპეშტი  უნგრეთი |
| 1980 | გოტვალდოვო  ჩეხოსლოვაკია | ,,რუდა გვეზდა’’ პრაღა  ჩეხოსლოვაკია | 3-0 | ,,ეჯზაჩიბაში’’ სტამბოლი თურქეთი |
| 1981 | შანი  ლიხტენშტაინი | ,,ურალოჩკა’’ სვერდლოვსკი  სსრკ | 3-1 | ,,ლევსკი-სპარტაკი’’ სოფია  ბულგარეთი |
| 1982 | რავენა  იტალია | ,,ურალოჩკა’’ სვერდლოვსკი  სსრკ | 3-0 | ,,პრინსი’’ დოკიუმი  ნიდერლანდები |
| 1983 | ანკარა  თურქეთი | ,,ურალოჩკა’’ სვერდლოვსკი  სსრკ | 3-1 | ,,ვაშაში’’ ბუდაპეშტი  უნგრეთი |
| 1984 | ლოხოფი  გერმანია | ცსკა ,,სეპტემვრიისკო ზნამე’’ სოფია  ბულგარეთი | 3-0 | ,,ოლიმპია თეოდორა’’ რავენა  იტალია |
| 1985 | რავენა  იტალია | ადკ ალმა-ატა  სსრკ | 3-1 | ,,ოლიმპია თეოდორა’’ რავენა  იტალია |
| 1986 | უპსალა  შვედეთი | ცსკა მოსკოვი  სსრკ | 3-0 | ,,ოლიმპია თეოდორა’’ რავენა  იტალია |
| 1987 | კარლსრუე  გერმანია | ,,ურალოჩკა’’ სვერდლოვსკი  სსრკ | 3-1 | ,,ოლიმპია თეოდორა’’ რავენა  იტალია |
| 1988 | სალონიკი  საბერძნეთი | ,,ოლიმპია თეოდორა’’ რავენა  იტალია | 3-1 | ,,ურალოჩკა’’ სვერდლოვსკი  სსრკ |
| 1989 | ბრიუსელი  ბელგია | ,,ურალოჩკა’’ სვერდლოვსკი  სსრკ | 3-1 | ,,ოლიმპია თეოდორა’’ რავენა  იტალია |
| 1990 | ფორლი  იტალია | ,,ურალოჩკა’’ სვერდლოვსკი  სსრკ | 3-1 | ,,ოლიმპია თეოდორა’’ რავენა  იტალია |
| 1991 | ზაგრები  იუგოსლავია | ,,მლადოსტი’’ ზაგრები  იუგოსლავია | 3-0 | ,,ურალოჩკა’’ სვერდლოვსკი  სსრკ |
| 1992 | რავენა  იტალია | ,,ოლიმპია თეოდორა’’ რავენა  იტალია | 3-1 | ,,მლადოსტი’’ ზაგრები  ხორვატია |
| 1993 | სანტერამო ინ კოლე  იტალია | ,,პარმალატი’’ მატერა  იტალია | 3-2 | ,,ოლიმპია თეოდორა’’ რავენა  იტალია |
| 1994 | ზაგრები  ხორვატია | ,,ურალოჩკა’’ ეკატერინბურგი  რუსეთი | 3-2 | ,,მლადოსტი’’ ზაგრები  ხორვატია |
| 1995 | ბარი  იტალია | ,,ურალოჩკა’’ ეკატერინბურგი  რუსეთი | 3-0 | ,,მურსია’’ მურსია  ესპანეთი |
| 1996 | ვენა  ავსტრია | ,,პარმალატი’’ მატერა  იტალია | 3-2 | ,,ურალოჩკა’’ ეკატერინბურგი  რუსეთი |
| 1997 | ბერგამო  იტალია | ,,ფოპაპედრეტი’’ ბერგამო  იტალია | 3-1 | ,,ურალოჩკა’’ ეკატერინბურგი  რუსეთი |
| 1998 | დუბროვნიკი  ხორვატია | ,,დუბროვნიკი’’ დუბროვნიკი  ხორვატია | 3-0 | ,,ვაკიფბანკი’’ ანკარა  თურქეთი |
| 1999 | ბერგამო  იტალია | ,,ფოპაპედრეტი’’ ბერგამო  იტალია | 3-1 | ,,ვაკიფბანკი’’ ანკარა  თურქეთი |
| 2000 | ბურსა  თურქეთი | ,,ფოპაპედრეტი’’ ბერგამო  იტალია | 3-1 | ,,ურალოჩკა’’ ეკატერინბურგი  რუსეთი |
| 2001 | ნიჟნი ტაგილი  რუსეთი | ,,მოდენა’’ მოდენა  იტალია | 3-0 | ,,კაპო სუდი’’ რეჯო დი კალაბრია  იტალია |
| 2002 | სტამბოლი  თურქეთი | ,,კანი’’ კანი  საფრანგეთი | 3-1 | ,,ფოპაპედრეტი’’ ბერგამო  იტალია |
| 2003 | პილა  პოლონეთი | ,,კანი’’ კანი  საფრანგეთი | 3-1 | ,,ურალოჩკა-ნტმკ’’ ეკატერინბურგი  რუსეთი |
| 2004 | ლა-ლაგუნა  ესპანეთი | ,,ტენერიფე მარიხალი’’ ლა-ლაგუნა  ესპანეთი | 3-2 | ,,სირიო’’ პერუჯა  იტალია |
| 2005 | ლა-ლაგუნა  ესპანეთი | ,,ფოპაპედრეტი’’ ბერგამო  იტალია | 3-0 | ,,სანტორსოლა ასისტელი’’ ნოვარა  იტალია |
| 2006 | კანი  საფრანგეთი | ,,სირიო’’ პერუჯა  იტალია | 3-1 | ,,კანი’’ [[კანი’’  საფრანგეთი |
| 2007 | ციურიხი  შვეიცარია | ,,ფოპაპედრეტი’’ ბერგამო  იტალია | 3-2 | ,,დინამო’’ მოსკოვი  რუსეთი |
| 2008 | მურსია  ესპანეთი | ,,კოლუსი-სირიო’’ პერუჯა  იტალია | 3-1 | ,,ზარეჩიე’’ ოდინცოვო  რუსეთი |
| 2009 | პერუჯა  იტალია | ,,ფოპაპედრეტი’’ ბერგამო  იტალია | 3-2 | ,,დინამო’’ მოსკოვი  რუსეთი |
| 2010 | კანი,  საფრანგეთი | ,,ფოპაპედრეტი *ბერგამო,  იტალია* | 3-2 | ,,ფენერბახჩე *სტამბოლი,  თურქეთი* |
| 2011 | სტამბოლი,  თურქეთი | ,,ვაკიფბანკი *სტამბოლი,  თურქეთი* | 3-0 | ,,რაბიტა *ბაქო,  აზერბაიჯანი* |
| 2012 | ბაქო  აზერბაიჯანი | ,,ფენერბახჩე *სტამბოლი  თურქეთი* | 3-0 | ,,რასინგი *კანი,  საფრანგეთი* |

შენიშვნა: ფინალური მატჩების ჩატარების ადგილი არ წერია როცა გუნდები ერთმანეთს ხვდებოდნენ ორჯერ, შინ და გარეთ.

## ლიტერატურა

* სპორტის ენციკლოპედია. თბილისი. 2006
* Волеибол. Справочник. Москва. изд. „ФиС“ 1984

## ბმულები

* Official homepage
* Sports123 დაარქივებული 2014-01-17 საიტზე Wayback Machine.
* შედეგების არქივი