# 1860-იანები

|  |  |
| --- | --- |
| **ათასწლეული:** | II |
| **საუკუნე:** | XVIII – **XIX** – XX |
| **ათწლეული:** | 1830-იანები 1840-იანები 1850-იანები
–  **1860-იანები** –
1870-იანები 1880-იანები 1890-იანები |
| **წლები:** |  1860 · 1861 · 1862 · 1863 · 1864 1865 · 1866 · 1867 · 1868 · 1869  |

**1860-იანი (ათას რვაას სამოციანი) წლები**, ასევე ცნობილი, როგორც **1860-იანები** — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 1860 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1869 წლის 31 დეკემბერს.

მოვლენები

---

**სარჩევი:** 1860 1861 1862 1863 1864 1865 1866 1867 1868 1869

### 1860

* 20 ივნისი : გამოცხადდა მალისა და სენეგალის დამოუკიდებლობა.
* 2 ივლისი : დაარსდა ქ. ვლადივოსტოკი
* 11 ივლისი : იაპონიის იმპერატორის ტახტზე ავიდა მუცუჰიტო.
* 3 აგვისტო : მაორთა მეორე ომი დაიწყო ახალ ზელანდიაში.
* 5 აგვისტო : კარლ IV ნორვეგიის მეფედ აკურთხეს ტრონდჰეიმში.
* 6 ნოემბერი : აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებზე გაიმარჯვა ა. ლინკოლნმა.

### 1861

* 17 მარტი : იტალია გამოცხადდა სამეფოდ.
* 10 აპრილი : შეიქმნა მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტი.
* 12 აპრილი : აშშ-ში დაიწყო სამოქალაქო ომი.
* 5 აგვისტო : ომის დანახარჯების ანაზღაურების მიზნით აშშ-ის მთავრობა აწესებს პირველ საშემოსავლო გადასახადს 1861 წლის შემოსავლების აქტით ($800-ზე მეტი ყველა შემოსავლის 3%; გაუქმდა 1872-ში).

### 1862

* 1 მაისი : აშშ-ის სამოქალაქო ომში ჩრდილოეთის ალიანსმა ახალი ორლეანი დაიკავა.
* 1 ივლისი : მოსკოვში დაარსდა რუსეთის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა.
* 22 სექტემბერი : ო. ბისმარკი დაინიშნა პრუსიის მინისტრ-პრეზიდენტად.

### 1863

* 1 იანვარი : აშშ-ის პრეზიდენტმა ა. ლინკოლნმა გამოაცხადა მონათმფლობელობის გაუქმება.
* 10 იანვარი : ლონდონში გაიხსნა მსოფლიოში პირველი მეტროს ხაზი.
* 22 იანვარი : პოლონეთში, ლიტვაში და ბელარუსში დიდი მასშტაბით დაიწყო აჯანყება რუსეთის ოკუპაციის წინააღმდეგ.
* იწყება ფოთის ნავსადგურის მშენებლობა "შავროვის პროექტის" მიხედვით, ახლადშექმნილი ნავსადგურის ნავმისადგომები მოუწყობელი იყო ტექნიკური თვალსაზრისით, უმნიშვნელო ქარის შემთხვევაშიც ნავსადგურში მდგარი გემები ღია ზღვაში გადიოდნენ. რომელიც შვიდი წლის შემდეგ არადამაკმაყოფილებლად ფასდება
* 1863 წელი : საქართველოში გამოვიდა ჟურნალი „საქართველოს მოამბე"

### 1864

* 22 აგვისტო : შვეიცარიის ქ. ჟენევაში დაარსდა საერთაშორისო წითელი ჯვარი.
* ჰაიტიმ გამოაცხადა დამოუკიდებლობა.

### 1865

* 14 აპრილი : აშშ-ის პრეზიდენტი ა. ლინკოლნი მოკლეს.
* 13 მაისი : ოდესაში დაარსდა ნოვოროსიის უნივერსიტეტი.
* 26 მაისი : აშშ-ში დასრულდა სამოქალაქო ომი.

### 1866

* 4 აპრილი : ქ. კიევში რუსეთის მეფე ალექსანდრე II ძლივს გადაურჩა მისი მოკვლის მცდელობას.
* 4 მარტი : გამოვიდა გაზეთ "დროების" პირველი ნომერი.
* 20 ივნისი : იტალიის მეფემ ომი გამოუცხადა ავსტრიას.
* 12 ოქტომბერი : დასრულდა იტალია-ავსტრიის ომი. აღიარებულ იქნა იტალიის მიერ ვენეციის ანექსირება.
* ალფრედ ნობელმა გამოიგონა დინამიტი.

### 1867

* 4 იანვარი : გაუქმდა სამეგრელოს სამთავრო.
* 1 მარტი : ნებრასკა გახდა აშშ-ის 37-ე შტატი.
* 1 ივლისი : გამოცხადდა კანადის დამოუკიდებლობა დიდი ბრიტანეთისაგან.
* 14 ოქტომბერი : იაპონიაში გადადგა ტოკუგავას შოგუნატის მე-15 და ბოლო შოგუნი.
* 18 ოქტომბერი : აშშ-ის მფლობელობაში გადმოდის ალასკა.
* ფოთში დაიწყო რკინიგზის მშენებლობა.

### 1868

* 3 იანვარი : იაპონიაში იმპერატორმა მუცუჰიტომ გამოაცხადა საიმპერატორო ხელისუფლების აღდგენა.
* ნოემბერი : აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში გაიმარჯვა უ. გრანტმა.
* მიწისძვრა პერუში, ჩილესა და ბოლივიაში. დაიღუპა 40 000 ადამიანი.

### 1869

* 1 მარტი : დ. მენდელეევმა აღმოაჩინა ელემენტთა პერიოდული სისტემა.
* 4 ნოემბერი : გამოვიდა სამეცნიერო ჟურნალი "Nature"-ის პირველი ნომერი.
* 17 ნოემბერი : ჩატარდა სუეცის არხის ინაუგურაცია.
* კათოლიკურმა ეკლესიამ აკრძალა აბორტი.
* ტოკიო იაპონიის დედაქალაქი გახდა.
* გამოიგონეს სურსათის გაყინვა.

## პოლიტიკა

## ეკონომიკა

## კულტურა