Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# რამასვამი ვენკატარამანი

|  |
| --- |
| **რამასვამი ვენკატარამანი** |
|   |
| ინდოეთის პრეზიდენტი |
| თანამდებობაზე ყოფნის დრო |
| 25 ივლისი, 1987 – 25 ივლისი, 1992 |
| წინამორბედი | ზაილ სინგჰი |
| მემკვიდრე | შანკარ დაიალ შარმა |
|

---

ინდოეთის ვიცე-პრეზიდენტი |
| თანამდებობაზე ყოფნის დრო |
| 20 აგვისტო, 1982 – 27 ივლისი, 1987 |
| წინამორბედი | ზაილ სინგჰი |
| მემკვიდრე | შანკარ დაიალ შარმა |
|

---

 |
| დაბადებული | 4 დეკემბერი, 1910 რაჯამადამი, ინდოეთი |
| გარდაცვლილი | 27 იანვარი, 2009 ნიუ-დელი, ინდოეთი |
| პოლიტიკური პარტია | ინდოეთის ეროვნული კონგრესი |
| პროფესია | იურისტი |
| რელიგია | ინდუიზმი |

**რამასვამი ვენკატარამანი** (ტამილ. இராமசுவாமி வெங்கட்ராமன்; დ. 4 დეკემბერი, 1910, რაჯამადამი, ინდოეთი – გ. 27 იანვარი, 2009, ნიუ-დელი, ინდოეთი) — ინდოელი პოლიტიკური მოღვაწე. ინდოეთის პრეზიდენტი 1987–1992 წწ. 1982–1987 წწ. ქვეყნის ვიცე-პრეზიდენტი.

სხვადასხვა დროს ეკავა თავდაცვის, ფინანსთა და შინაგან საქმეთა მინისტრის თანამდებობები.

## რესურსები ინტერნეტში

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„რამასვამი ვენკატარამანი“** ვიკისაწყობში.
* Late R.Venkatraman's Journey
* Post - presidential Career of R. venkatraman

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| წინამორბედი: ზაილ სინგჰი | **ინდოეთის პრეზიდენტი**  1987-1992  | შემდეგი: შანკარ დაიალ შარმა |
# ტამილური ლიტერატურა

**ტამილური ლიტერატურა** — ინდოეთის სამხრეთ ნაწილში (ტამილნადუს შტატი) მცხოვრები ხალხის — ტამილების ლიტერატურა. გავრცელებულია აგრეთვე ჩრდილოეთ ცეილონზე და ნაწილობრივ სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, განსაკუთრებით სინგაპურსა და მალაიზიაში, სამხრეთ აფრიკაში, წყნარი ოკეანის კუნძულებზე (ტრინიდადი, მარტინიკა, ფიჯი, მავრიკი) და ტამილებით დასახლებულ სხვა ადგილებში. სათავეს იღებს I ათასწლეულის დასაწყისში. ვითარდებოდა სრულიად დამოუკიდებლად, გადმოცემით. ჯერ კიდევ ჩვენს წელთაღრიცხვამდე არსებობდა სამი ლიტერატურული აკადემია (სანგი), რომლებშიც გაერთიანებული იყო ათასობით პოეტი. ახ. წ. პირველ საუკუნეში, ადურაში მესამე სანგის არსებობაზე მიუთითებს ისტორიული წყაროები. ამავე პერიოდს ეკუთვნის ე.წ. „სანგის პოეზია“, რომელიც წარმოდგენილია კრებულებით „რვა ანთოლოგია“ და „ათი სიმღერა“. ტამილური ლექსთწყობის სისტემა მეტად ორიგინალური და თვითმყოფია. პრაქტიკაში გამომუშავებული ლიტერატურული წესები შეტანილია ჩვენამდე მოღწეულ ტამილური გრამატიკის ტრაქტატში — „ტოლკაპიამი“.

ჯაინიზმისა და ბუდიზმის გავრცელებამ ხელი შეუწყო დიდაქტიკური პოეზიის შექმნას. აფორისტული პოეზიის კრებულებში „ტირუკულარი“ და „ნალადიარი“ განმარტებულია ინდური ფილოსოფიის სამი ტრადიციული „სიცოცხლის მიზანი“: 1. დჰარმა (ზნეობის კანონების შესაბამისი სწორი ყოფაქცევის წესები), 2. ართა (მატერ. სარფა), 3. კამა (ხორციელი ტკბობა). ამ თხზულებებში არ აისახა მეოთხე მიზანი — მოკშა (სულის დახსნა). აღსანიშნავია პოემები: „მოთხრობა სამაჯურზე“ (დაახლ. VII–IX სს.), „მარგალიტის ქამარი“, „ვალაიაბადი“, „კუნდალაკეში“ (მოაღწია არასრული სახით), „ჯივაკის ჯადოსნური თვალი“ (X ს.). კამბაის პოემაში „რამაინა“ (X–XI სს.) ჩანს ტამილური ეროვნული ყოფისათვის დამახასიათებელი შტრიხები, რითაც იგი სცილდება თარგმნილი ნაწარმოების ჩარჩოებს. საერო-საკარო პოეზიის წარმომადგენლები არიან პოეტები ოტაკუტანი (XII ს.) და პუჰაჟენდი (XIII–XIV სს.). ფართოდ გავრცელდა პოეზიასა და პროზაში ტამილური და სანსკრიტული ელემენტების ნაზავი ხელოვნური, ღვარჭნილი სტილი „მანიპრავალამი“ („მარგალიტი და მარჯანი“). VII–VIII სს-ში წარმოიშვა ბჰაკტის პოეზიის მდიდარი ტრადიცია.

XII საუკუნეში დაიწყო ტამილური კულტურის აღმავლობა. გავრცელდა განმანათლებლური იდეები, განვითარდა პროზა. თანამედროვე პროზის მამამთავრად თვლიან ცეილონელ ტამილს — არუმუგა ნავალარს (1823–1879). პირველი ტამილური რომანის ავტორია ვედანაიაგამ პილაი (1826–1889). მოთხრობის ჟანრის განვითარება დაკავშირებულია დასავლეთ ევროპის ნოველისტების თხზულებათა თარგმნასა და ადაპტაციასთან.

XX საუკუნის დასაწყისში პოეზიაში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია სუპირამანი ბარადის (1882–1921). აღსანიშნავია მწერლების, კალკის (1899–1954) და მაჰადევანის (1913–1957) სოციალური რომანები; თანამედროვე მწერლების მ. ვარადარაჯანის (1912–1973), ს. ტირიპურასუნდარის, აჰილანის ფსიქოლოგიური რომანები. ტამილურმა ლიტერატურამ გავლენა მოახდინა სამხრეთ ინდოეთის ხალხების ლიტერატურის განვითარებაზე.

## ლიტერატურა

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 9, თბ., 1985. — გვ. 650–651.
# მსხვილი რქოსანი საქონელი

| მსხვილი რქოსანი საქონელი |
| --- |
|  ძროხა |
| მეცნიერული კლასიფიკაცია |
|

|  |  |
| --- | --- |
| სამეფო:  |
ცხოველები |
| ტიპი:  |
ქორდიანები |
| კლასი:  |
ძუძუმწოვრები |
| რიგი:  |
წყვილჩლიქოსნები |
| ოჯახი:  |
ძროხისებრნი |
| გვარი:  |
ჩვეულებრივი ძროხა |
| სახეობა:  | **მსხვილი რქოსანი საქონელი** |

 |
| ლათინური სახელი |
| Bos taurus (Linnaeus, 1758) |
| ქვესახეობები |
| * Bos taurus indicus
* Bos taurus taurus
 |
| გავრცელება |
|  |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  **სისტემატიკა ვიკისახეობებში** |  **სურათები ვიკისაწყობში** |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 183838 |
| NCBI   | 9913 |
| EOL   | 328699 |
| FW   | 104264 |

 |

 |

**მსხვილი რქოსანი საქონელი**, *მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვი* (ლათ. Bos taurus) — შინაური წყვილჩლიქოსანი მცოხნავი ცხოველი ღრურქიანების ოჯახისა. იგი მხოლოდ შინაური ფორმით გვხვდება. მისი წინაპარია ტური (Bos primigenius), რომლის მიშინაურება დაახლოებით 8 ათ.ასი წლის წინათ დაიწყო, თვითონ კი XVII საუკუნის დასაწყისში ამოწყდა.

მსხვილი რქოსანი საქონელს იყენებენ რძის, ხორცის, ტყავის, სასაკლაოს სხვა პროდუქციის, გამწევი ძალისა და ნაკელის მისაღებად. სპეციალიზებული მეხორცული ჯიშები მერძეულთან შედარებით სწრაფად სუქდება, იძლევა დიდ საკლავ წონას და უკეთესი ხარისხის ხორცს. 1,5 — 2 წლის მოზარდეულის წონა საშუალოდ 400–500 კგ აღწევს. სანაშენე წიგნში ჩაწერილი მერძეული ფურების საშუალო წლიური მონაწველია 3500-6000 კგ რძე, რომლის ცხიმიანობაა 3,6-4%. რეკორდული მონაწველია: დღიური — 82,2 კგ, წლიური — 20 000 კგ, მთელი სიცოცხლის მანძილზე — 120 247 კგ. ლაქტაცია გრძელდება საშუალოდ 280–320 დღე, მერძეულ ფურს იყენებენ 12-13 წლის განმავლობაში.

სხვადასხვა ჯიშის ზრდასრული ფურების ცოცხალი მასაა 200–600 კგ. უდიდესია 1000 კგ-ზე მეტი; კურების — 300–900 კგ, უდიდესია — 1600 კგ. დეკეულს დაგრილებაზე უშვებენ 16-22, ხოლო კუროს 14-18 თვისას, მაკეობა გრძელდება საშუალოდ 285 დღე. ფური ერთნაყოფიანია, ტყუპი იშვიათია (2%). სხვადასხვა ქვეყნის კლიმატური ზონისათვის გამოყვანილია მსხვილი რქოსანი საქონლის ბევრი ჯიში. საქართველოში უმთავრესად გავრცელებულია კავკასიური წაბლა, სტეპის წითელი, შვიცური და შავჭრელი, აგრეთვე ენდემური ჯიში: წითელი მეგრული, ადგილობრივი ჯიში — ქართული მთის საქონელი და სხვა.

ფართო გაგებით, მსხვილ რქოსან საქონელს განეკუთვნება კამეჩი, იაკი და ჩვეულებრივ ძროხის გვარში (Bos) შემავალი საქონლის ყველა შინაური ჯიში.

## იხილეთ აგრეთვე

* ძროხა, იგივე ფური
* კურო
* ხარი

## ლიტერატურა

* *გოცირიძე ნ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 7, თბ., 1984. — გვ. 182.
# ჩოლის მონასტრები

| ჩოლის მონასტრები |
| --- |
|
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი |
|  ჩოლის მონასტრის სკულპტურა |
| სტატუსი | მსოფლიო მემკვიდრეობა  |
| ქვეყანა |  ინდოეთი |
| მსოფლიო მემკვიდრეობა |
| ტიპი |
კულტურული |
| კრიტერიუმები |
i, ii, iii, iv |
| რეგიონი |
აზია და ოკეანეთი |
| გაწევრიანების ისტორია |
| გაწევრიანება |
1987  (მე-11 სესია) |
| ნომერი |
250 |
| გაფართოება |
2004 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | მსოფლიო მემკვიდრეობა UNESCO, ობიექტი № 250 ინგლ. • რუს. • ფრ. |

**ჩოლის მონასტერი** – ინდუისტური ტაძარი სამხრეთ ინდოეთის შტატ ტამილნადუში. მიეკუთვნება ჩოლის დინასტიის მმართველობის პერიოდს. ჩოლის მონასტრების შემადგენლობაში შედის სამი ძეგლი: ბრიჰადეშვარას ტაძარი, განგაიკონდა-ჩოლაპურამი და აირავატეშვარის ტაძარი. ბრიჰადიშვარას ტაძარი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში გაწევრიანდა 1987 წელს, ხოლო დანარჩენი ორი ტაძარი 2004 წელს.

## იხილეთ აგრეთვე

* იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდოეთში
* მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში

## რესურსები ინტერნეტში

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ჩოლის მონასტრები“** ვიკისაწყობში.
* UNESCO's World Heritage Site
# სიკიმი

| ადმინისტრაციული ერთეული |
| --- |
| სიკიმი ნეპ. सिक्किम ინგლ. Sikkim |
|  |
|

|  |
| --- |
| გერბი |
|  |

 |
| ქვეყანა |  ინდოეთი |
| ადმ. ცენტრი | განგტოკი |
| კოორდინატები | ﻿ / ﻿ |
| მმართველი | Prem Singh Tamang |
| დაარსდა | 16 მაისი, 1975 |
| ფართობი |
7096 კმ² |
| მოსახლეობა | 657 876 (2011)  |
| სასაათო სარტყელი | UTC+05:30 |
| ოფიციალური საიტი |  |
|

|  |
| --- |
|  |

 |
| **სიკიმი** ვიკისაწყობში |

**სიკიმი** (Sikkim, si) — შტატი ინდოეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, იგივე დენჯონგი. XIV საუკუნიდან 1975 წლამდე იმართებოდა ნამგულების დინასტიის მიერ. 1950 წლიდან ინდოეთის პროტექტორატია. 1975 წელს ინდოეთის ხელისუფლებამ გააუქმა მონარქია, რის შემდეგაც სიკიმი შტატად გამოაცხადა.

* **მოსახლეობა** — 607,688;
* **ფართობი** — 7,096 ათასი;
* **დედაქალაქი** — განგტოკი.
* **ენები** — ნეპალი, ბჰოტია და ლეპეჩა (1977 წლიდან), ლიმბუ (1981 წლიდან), ნევარული, გურუნგი, შერპული, ტამანგი და მანგარი (ყველა 1995 წლიდან), სუნუარი (1996 წლიდან).
* **რელიგია** — მაჰაიანა (ბუდიზმი), ინდუიზმი.

## ლიტერატურა

* Ray, Arundhati; Das, Sujoy (2001). *Sikkim: A Traveller's Guide*. Orient Blackswan, New Delhi. ISBN 81-7824-008-4.

## რესურსები ინტერნეტში

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
სიკიმი Buddhist Monasteries of Sikkim დაარქივებული 2010-08-28 საიტზე Wayback Machine.
* "Historic India-China link opens"

## სქოლიო
# ინგლისის თანამეგობრობა

|  |
| --- |
| **ინგლისის თანამეგობრობაCommonwealth of England**  |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←    ←   ←   ←  | 1649 — 1660 |  →    →    →    → |

 |
|

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |
|  | დროშა | გერბი |  |

 |
|  |
| **დედაქალაქი** | ლონდონი |
| **ფულის ერთეული** | გირვანქა სტერლინგი |
| **ფართობი** | 130 395 კმ² |
| **მმართველობის ფორმა** | საპარლამენტო რესპუბლიკა |
|  |

**ინგლისის თანამეგობრობა** (ინგლ. Commonwealth of England, მოგვიანებით **ინგლისის, შოტლანდიისა და ირლანდიის თანამეგობრობა** (ინგლ. Commonwealth of England, Scotland and Ireland)) — მმართველობის ისტორიული ფორმა ინგლისში 1649 წლიდან 1660 წლამდე. ჩამოყალიბდა ინგლისის მეფის, ჩარლზ I-ის სიკვდილით დასჯისა და მონარქიის დამხობის შემდეგ. აღნიშნულ პერიოდს ინგლისელი ისტორიკოსები ასევე უწოდებენ „უმეფობის ხანას“ (*English Interregnum*). 1660 წელს ინგლისში მონარქია კვლავ აღდგა.

## რესურსები ინტერნეტში

* ინგლისის რესპუბლიკა
* რესპუბლიკა და პროტექტორატი
# სიდნეის უნივერსიტეტი

| სიდნეის უნივერსიტეტი |
| --- |
| ინგლ. University of Sydney |
|  |
|  |
|  |
| დევიზი | Sidere mens eadem mutato. |
| დაფუძნდა | 1850 |
| ტიპი | საჯარო კვლევითი უნივერსიტეტი და არაკომერციული ორგანიზაცია  |
| სტუდენტი | 63 602 |
| მდებარეობა | სიდნეი |
| ქვეყანა | ავსტრალია |
| ფერები | სტაფილოსფერი ნახშირისფერი |
| კავშირები | Group of Eight , ORCID , sandstone universities, Confederation of Open Access Repositories , arXiv , Australian Research Data Commons  და წყნარი ოკეანის რეგიონის უნივერსიტეტების ასოციაცია  |
| აფილაცია | Group of Eight, წყნარი ოკეანის რეგიონის უნივერსიტეტების ასოციაცია, Association of Southeast Asian Institutions of Higher Learning, თანამეგობრობის უნივერსიტეტების ასოციაცია, Worldwide Universities Network და CEMS - The Global Alliance in Management Education |
|  |
|  |

**სიდნეის უნივერსიტეტი** (ინგლ. University of Sydney) – საჯარო კვლევითი უნივერსიტეტი ავსტრალიის ქალაქ სიდნეიში. დაარსდა 1850 წელს. არის ავსტრალიის უძველესი უნივერსიტეტი. სიდნეის უნივერსიტეტი შედის ქვიშაქვის უნივერსიტეტების — ავსტრალიის ყველაზე პრესტიჟული უნივერსიტეტების — რიცხვში.

## სქოლიო
# ჯონ მეიჯორი

|  |
| --- |
| **ჯონ მეიჯორი John Major** |
|   |
| გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრი |
| თანამდებობაზე ყოფნის დრო |
| 28 ნოემბერი, 1990 – 2 მაისი, 1997 |
| მონარქი   | ელისაბედ II |
| წინამორბედი | მარგარეტ ტეტჩერი |
| მემკვიდრე | ტონი ბლერი |
|

---

ოპოზიციის ლიდერი |
| თანამდებობაზე ყოფნის დრო |
| 2 მაისი, 1997 – 19 ივნისი, 1997 |
| პრემიერ-მინისტრი | ტონი ბლერი |
| წინამორბედი | ტონი ბლერი |
| მემკვიდრე | უილიამ ჰეიგი |
|

---

კონსერვატიული პარტიის ლიდერი |
| თანამდებობაზე ყოფნის დრო |
| 28 ნოემბერი, 1990 – 19 ივნისი, 1997 |
| წინამორბედი | მარგარეტ ტეტჩერი |
| მემკვიდრე | უილიამ ჰეიგი |
|

---

 |
| დაბადებული | 29 მარტი, 1943 (1943-03-29) (71 წლის) კარშალტონი, ინგლისი |
| ეროვნება | ბრიტანელი |
| პოლიტიკური პარტია | კონსერვატიული პარტია |
| პროფესია | ბანკირი |
| რელიგია | ანგლიკანი |

**სერ ჯონ მეიჯორი** (ინგლ. John Major; დ. 29 მარტი, 1943) — ბრიტანელი კონსერვატორი პოლიტიკოსი. გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრი და კონსერვატიული პარტიის ლიდერი 1990-1997 წლებში. მეიჯორი მის შემცვლელად თავად მარგარეტ ტეტჩერს ჰყავდა შერჩეული. პოსტის დაკავებიდან რამდენიმე კვირაში მეიჯორი ხელმძღვანელობდა გაერთიანებულ სამეფოს სპარსეთის ყურის ომში 1991 წლის მარტში და მონაწილეობდა მაასტრიხტის ხელშეკრულების შესახებ მოლაპარაკებებში 1991 წლის დეკემბერში.

## რესურსები ინტერნეტში

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
ჯონ მეიჯორი The Public Whip – John Major MP voting record
* Ubben Lecture at DePauw University
* More about John Major დაარქივებული 2007-02-05 საიტზე Wayback Machine.  on the Downing Street website.
* 'Prime-Ministers in the Post-War World: John Major' დაარქივებული 2007-09-28 საიტზე Wayback Machine. , lecture by Vernon Bogdanor at Gresham College on 21 June 2007 (with video and audio files available for download).

## სქოლიო
# ლელობურთი

შუხუთში ლელოს ბურთი ყოველ წელს მიაქვთ გარდაცვლილის საფლავზე
**ლელობურთი** — ქართული ეროვნული სპორტის სახეობა, რომელიც აღმოცენებულია უძველესი თამაშის საფუძველზე. ტრადიციის სახით შემორჩენილია გურიაში, შუხუთში. თამაში იმართება მატყლით დატენილი ბურთით (3 კგ-მდე) ფეხბურთის მინდორზე (დაახლოებით 70×105 მ), რომელსაც არ აქვს კარი. გუნდს ეთვლება ქულა, თუ იგი რაიმე საშუალებით ხელით ან ფეხით გადააცილებს ან გადაიტანს ბურთს მოწინააღმდეგის ჩათვლის ხაზს იქით როგორც ჰაერში, ისე მიწაზე. გამარჯვებულია ის, ვინც ამას მეტჯერ გააკეთებს. ნებადართულია ჩავლება, ჩაბღუჯვა, წაქცევა, მხოლოდ უხეში ილეთების გარეშე. თამაში შედგება ორი 30-წუთიანი ნახევრისა და 10-წუთიანი შესვენებისაგან. ლელობურთს ყოველ აღდგომას თამაშობენ.

## ისტორია

XIX საუკუნე ლელობურთი დასავლეთ საქართველოში განსაკუთრებული პრივილეგიით სარგებლობდა. ქუთაისში ლელობურთის თამაშის ადგილი იყო საფიჩხიაზე ე. წ. ხარაზოვის ბაღის მიდამოები. გურიას რაც შეეხება, არსებობს ვარაუდი, როცა ხასანბეგ თავდგირიძეს აზნაურმა ერასტი ჭყონიამ ხმლის ერთი მოქნევით თავი მოჰკვეთა შუხუთთან ბრძოლაში, მის სახელზე დაიწერა განუმეორებელი სიმღერა „ხასანბეგურა“ და ლელოს თამაშიც შუხუთში (გურიაში) სწორედ ამასთან დაკავშირებით იმართება. არსებობს გამოთქმა: „გურულებმა ხელჩართულ ბრძოლაში სულ ხელისკვრითა და მიწოლით გადაყარეს თათრები ჩოლოქს გადაღმაო“.

საქართველოს სსრ-ში იმართებოდა ლელობურთის ყოველწლიური რესპუბლიკური ჩემპიონატი, დაწესებული იყო საქართველოს სსრ-ის სპორტის ოსტატის წოდება.

## ლიტერატურა

* *ქორქია რ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, თბ., 1983. — გვ. 166.
* *მერკვილაძე გ.,* ქართული მოძრავი თამაშობანი, ტფ., 1922
* *შერაზადაშვილი ზ.,* ლახტი. ქართული ხალხური თამაშობანი, თბ., 1968

## პერიოდიკა

* *მინდაძე, ს.*, ტრადიცია გაგრძელდება // გაზ. „ლელო“, 18 იანვარი, 1979, № 13 (6324), გვ. 2.

## რესურსები ინტერნეტში

* ლელობურთი ლანჩხუთის სავიზიტო ბარათი
* ლელობურთი გურიაში
* ლელობურთი, პრეზიდენტი და ტურისტები დაარქივებული 2022-02-11 საიტზე Wayback Machine.  · Lelo 2010

## სქოლიო
# ლონლი პლანეტი

მორინ და ტონი ვილერები, „ლონლი პლანეტის“ დამაარსებლები.
**ლონლი პლანეტი** (ინგლ. Lonely Planet) — მსოფლიოში უდიდესი სამოგზაურო მეგზურებისა და ციფრული მედიის გამომცემლობა. 2007 წლიდან, კომპანიას აკონტროლებს BBC Worldwide, რომელიც ფლობს წილების 75%-ს, როდესაც დამაარსებლები, მორინ და ტონი ვილერები მხოლოდ დარჩენილ 25%-ს ფლობენ. 2009 წლის ივლისში, ორიგინალი სახელი „ლონლი ფლანეთ ფაბლიქეიშენსი“ (ინგლ. Lonely Planet Publications) კომპანიამ შეცვალა „ლონლი ფლანეთით“ (Lonely Planet). *ლეთს გოუ თრაველ გაიდსის* (Let's Go Travel Guides) შემდეგ, სამოგზაურო წიგნთა ერთ-ერთი პირველი სერიები იყო ბექპეკერებისა და სხვა იაფად მოგზაურთათვის გათვლილი.

ლონლი პლანეტს აგრეთვე აქვს თავისი ტელეკომპანია, რომელიც უშვებს მრავალ სერიას: *Lonely Planet Six Degrees*, *The Sport Traveller*, *Going Bush*, *Vintage New Zealand*, *Bluelist Australia* and *Lonely Planet: Roads Less Travelled*. ლონლი პლანეტის მთავარი ოფისი მელბურნის გარეუბან - ფუთსკრეიშია (ავსტრალია).

2009 წელს კომპანიამ გაერთიანებული სამეფოში დაიწყო ყოველთვიურ ჟურნალ *Lonely Planet Magazine*-ის გამოშვება და 2010-დან გამოდის ინდური და არგენტინული გამოცემებიც.

## სქოლიო

## რესურსები ინტერნეტში

* Official „ლონლი პლანეტის“ საიტი
* "The Parachute Artist" - profile of Lonely Planet and the Wheelers from *The New Yorker* magazine (April 2005)
* King of the Planet, Tony Wheeler's interview with Venkatesan Vembu, Daily News & Analysis
* Wheelers' comment on their sale to BBC Worldwide
* Radio interview with Tony Wheeler by Rick Steves
* როგორ გამოვიდეთ „ლონლი პლანეტის“ ავტორები
* Official website of Lonely Planet's *Roads Less Travelled* TV Series დაარქივებული 2010-01-17 საიტზე Wayback Machine.
# ღამის ქვეწარმავალი

| „ღამის ქვეწარმავალი“ |
| --- |
|  |
| ჟანრი |
ნეო ნუარი |
| დამდგმელი რეჟისორი |
დენ ჯილროი |
| პროდიუსერი |
ჯენიფერ ფოქსი, ტონი ჯილროი, მაიკლ ლიტვაკი, ჯეიკ ჯილენჰოლი, დევიდ ლანკასტერი |
| სცენარის ავტორი |
დენ ჯილროი |
| როლებში |
ჯეიკ ჯილენჰოლი რენე რუსო |
| კომპოზიტორი |
ჯეიმზ ნიუტონ ჰოვარდი |
| ოპერატორი |
რობერტ ელსვიტი |
| მონტაჟი |
ჯონ ჯილროი |
| სტუდია |
Bold Films |
| დისტრიბუტორი |
Open Road Films |
| გამოსვლის თარიღი |
5 სექტემბერი, 2014 |
| ხანგრძლივობა |
117 წთ. |
| ქვეყანა |
აშშ |
| ენა |
ინგლისური |
| ბიუჯეტი |
$8,5 მილიონი |
| შემოსავალი |
$38,4 მილიონი |

**ღამის ქვეწარმავალი** (ინგლ. Nightcrawler) — 2014 წლის ამერიკული ნეო-ნუარის ჟანრის თრილერი. დაფუძნებულია ჯილიან ფლინის ამავე სახელწოდების რომანზე. ფილმის მთავარი გმირია ლუი ბლუმი, რომელიც ღამის ლოს-ანჯელესში კრიმინალურ შემტხვევებზე ნადირობს და ვიდეოებს იღებს მათ ტელევიზიებზე მიყიდვის მიზნით.

## რესურსები ინტერნეტში

* ოფიციალური საიტი
* „ღამის ქვეწარმავალი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* „ღამის ქვეწარმავალი“ — Allmovie-ზე
* „ღამის ქვეწარმავალი“ — Box Office Mojo-ზე
* „ღამის ქვეწარმავალი“ — Rotten Tomatoes
# სამურაი ჯეკი

| სამურაი ჯეკი |
| --- |
|  |
| ავტორი |
ჯენდი ტარტაკოვსკი |
| სცენარი | * ჯენდი ტარტაკოვსკი
* ბრაიან ენდრიუსი
* ბრაიან ლარსენი
* კრის რეკარდი
* ჩარლი ბინი
* პოლ რუდიში
* აარონ სპრინგერი
* კრის მიჩელი
* ერიკ უაისი
 |
| რეჟისორი | * ჯენდი ტარტაკოვსკი
* რენდი მაიერსი
* რობერტ ალვარესი
* რონ რენზეტი
* კრის სავინო
 |
| გახმოვანება | * ფილ ლამარი
* მაკო ივამატსუ (2001–04)
* გრეგ ბოლდუინი (2017–დღემდე)
 |
| თემის კომპოზიტორი | * უილ ადამსი
 |
| მთავარი თემა |
"Samurai Jack" (2001- 2004) "Jack's Back" (ამჟამინდელი) |
| ფინალური თემა |
"Samurai Jack" |
| კომპოზიტორ(ებ)ი | * ჯეიმზ ლ. ვენებლი (2001–04)
* ტაილერ ბეიტსი (სეზონი 5)
* ჯოან ჰიგინბოტომი
* დიტერ ჰარტმანი(სეზონი 5)
* პოლ დინლეტერი (2017–დღემდე)
 |
| ქვეყანა |
აშშ |
| ენა |
ინგლისური |
| სეზონი |
5 |
| ეპიზოდი |
55 |
| წარმოება |
| აღმასრულებელი პროდიუსერ(ებ)ი |
ჯენდი ტარტაკოვსკი |
| პროდიუსერ(ებ)ი | * ჯენდი ტარტაკოვსკი
* დანა რიჩი (2001–04)
* კელი კრიუსი (2017–დღემდე)
 |
| ხანგრძლივობა |
22 წთ. |
| კომპანია | * Cartoon Network Studios
* Williams Street (2017–დღემდე)
 |
| დისტრიბუტორი |
Warner Bros. Television Distribution |
| ეთერი |
| ორიგინალური არხი | * Cartoon Network (2001–04)
* Adult Swim (Toonami) (2017–დღემდე)
 |
| ჩვენების ფორმატი | * 480i (4:3 SDTV) (2001–04)
* 1080i (16:9 HDTV) (2017–დღემდე)
 |
| ეთერში | **ორიგინალური სერიალი:** 10 აგვისტო, 2001 – 25 სექტემბერი, 2004 **განახლებული:** 11 მარტი, 2017 — დღემდე (დღემდე) |
| რესურსები ინტერნეტში |
|
საიტი |

სამურაი ჯეკი (ინგლ. Samurai Jack) — ამერიკული ანიმაციური ტელესერიალი, შექმნილი ჯენდი ტარტაკოვსკის მიერ Cartoon Network-ისთვის. მისი მთავარი პერსონაჟია ჯეკი, მოხვედრილი სხვა დროში, რომელიც ცდილობს შინ დაბრუნებას და ტირანი დემონ აკუს დამარცხებას. სერიალის პრემიერა გაიმართა 2001 წლის 10 აგვისტოს, სატელევიზიო ეპიზოდით *The Premiere Movie*. 2004 წლის 25 სექტემბერს, 52 ეპიზოდის შემდეგ, სერიალი დასრულდა, მაგრამ 2017 წლის 11 აპრილს კვლავ დაბრუნდა. პირველი ოთხი ეპიზოდი DVD-ზე გამოსცა Warner Home Video-მა.

## რესურსები ინტერნეტში

* ინფორმაცია BCDB-ში
* „სამურაი ჯეკი“ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* „სამურაი ჯეკი“ საიტზე TV.com
# ჯარხანდი

**ჯარხანდი** (ჰინ. झारखंड Jharkhand, jh) — ინდოეთის შტატი. 2000 წელს გამოეყო ბიჰარის შტატს. სახელწოდება ნიშნავს „ტყეების ქვეყანას“. ჯარხანში თავმოყრილია ინდოეთის მინერალური რესურსების 40%.

* **მოსახლეობა** - 27.968 ათასი;
* **ფართობი** - 75 ათასი;
* **ქალაქები (ათ.)** - რანჩი (C, 863), ჯამშედპური (581), ბოკარო (402), ჯჰანბადი (203).

## სქოლიო
# პოლიცია

**პოლიცია** (ფრანგ. Police) — საგანგებო სამართალდამცავი სახელმწიფო სტრუქტურების სისტემა. პოლიციის ხელთ არის შეიარაღებული რაზმები, რომელთა ამოცანაა წესრიგისა და არსებული საზოგადოებრივი და სახელმწიფო წყობილების დაცვა.

საპოლიციო სისტემა შეიძლება იყოს ცენტრალიზებული (საფრანგეთი, ავსტრია, საქართველო) ან დეცენტრალიზებული (აშშ, გაერთიანებული სამეფო, გერმანია). იმ ქვეყნებში, სადაც სახელმწიფო ძალაუფლება გადანაწილებულია სამ შტოს შორის, პოლიცია განეკუთვნება აღმასრულებელ შტოს, თუმცა დანაშაულის გამოძიების, მიზერული ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის შემთხვევაში სადამსჯელო გადაწყვეტილების მიღებისა და სხვა ფუნქციების გამო იგი ასევე მჭიდრო კავშირშია სასამართლო შტოსთან.

## პოლიციურ სამსახურთა დასახელებები ქვეყნების მიხედვით

* ავსტრია: Polizei
* აზერბაიჯანი: Polis
* ალბანეთი: Polici
* არაბული ქვექნები:شُرْطة [ʃurṭa]/[შურტ.ა]
* სომხეთი: Ոստիկանություն [vostikanutʰjún]/[ვოსტიკანუტʰჲუნ]
* ბელარუსი: Мiлiцыя
* ბულგარეთი: Полиция
* ბრაზილია: Polícia
* გაერთიანებული სამეფო: Police
* უნგრეთი: Rendőrség [რენდიოːრშეːგ]
* ვიეტნამი: Công an
* გალისია: Policía
* გერმანია: Polizei
* საბერძნეთი: Αστυνομία [ასტინომია]
* საქართველო: პოლიცია
* დანია: Politi
* ისრაელი: משטרת ישראל [miʃtéret Jisraél]/[მიშტერეტ ჲისრაელ]
* ინდოეთი: पुलिस [Pulisa]
* ინდონეზია: Polisi
* ირანი: پلیس [pʰolîs]
* ირლანდია: An Garda Síochána
* ისლანდია: Lögregla
* ესპანეთი: Policía
* იტალია: Polizia
* ყაზახეთი: Полиция
* ჩინეთი: 警察 [ძინჩა]
* კორეა: 경찰 [კიონჩჰალ]
* ლატვია: Policija
* ლიეტუვა: Policija
* ჩრდილოეთი მაკედონია: Полиција
* მალაიზია: Politsiya
* მალტა: Pulizija
* მოლდოვეთი: Poliţia
* მონღოლეთი: Цагдаа
* ნიდერლანდები: Politie
* ნორვეგია: Politi
* პოლონეთი: Policja
* პორტუგალია: Polícia
* რუმინეთი: Poliţia
* რუსეთი: Полиция
* საქართველო: პოლიცია
* სერბეთი: Полиција
* სლოვაკეთი: Polícia
* სლოვენია: Policija
* აშშ: Police
* სომალი: Booliis
* ტაილანდი: เจ้าหน้าที่ตำรวจ
* თურქეთი: Polis
* თურქმენეთი: Polisiýa
* უზბეკეთი: militsiya (მილიცია)
* უკრაინა: Поліція
* ფილიპინები: Pulis
* ფინეთი: Poliisi
* საფრანგეთი: Police
* ხორვატია: Policija
* ჩეხეთი: Policie
* შვედეთი: Polisen
* ესტონეთი: Politsei
* სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა: Polisie
* იაპონია: 警察 [კეჲსაცუ]
# კარაოკე

**კარაოკე** (იაპონ. カラオケ, სიტყვებისგან *კარა*, *ცარიელი* და *ოკესუტორა*, *ორკესტრი*) — გართობის ფორმა, რომლის დროსაც მოყვარული მომღერლები მღერიან მუსიკალური ჩანაწერის (ფონოგრამის) თანხლებით და მიკროფონის გამოყენებით. მუსიკა ხშირად პოპულარული პოპ სიმღერაა, სადაც ორიგინალური მომღერლის ხმა ამოღებულია, ან ჩაწეულია. სიმღერის ტექსტი ჩვეულებრივ ვიდეო ეკრანზე ჩნდება სიმღერის გასაადვილებლად, მოძრავი სიმბოლოების ან ცვალებადი ფერების თანხლებით.

## რესურსები ინტერნეტში

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
კარაოკე კარაოკე საიტზე Curlie
# მსყიდველობითი უნარის პარიტეტი

2014 წლის მიხედვით ერთ სულ მოსახლეზე მთლიანი შიდა პროდუქტი მსყიდველობითი უნარის პარიტეტთან მიმართებაში
**მსყიდველობითი უნარის პარიტეტი** (ინგლ. purchasing power parity (ppp)) არის თეორია, რომლის მიხედვითაც ნებისმიერი ვალუტის ერთი ერთეულით უნდა შეგვეძლოს საქონლის ერთი და იმავე რაოდენობის შეძენა ყველა ქვეყანაში. ეს თეორია იყენებს ორი ნებისმიერი ვალუტის გრძელვადიანი წონასწორობის გადაცვლის კურსს მათი მსყიდველობითი უნარის გასათანაბრებლად. თეორია განავითარა გუსტავ კასელმა 1920 წელს, და ის ემყარება ერთიანი ფასის კანონის პრინციპს. ამ იდეის თანახმად ეფექტიანი ბაზრის პირობებში საქონელი ყველგან ერთ ფასად უნდა იყიდებოდეს.

## რესურსები ინტერნეტში

* მსყიდველობითი უნარის პარიტეტი როგორც საერთაშორისო სტატისტიკის ორანიზაციების თანამშრომლობის მაგალითი Eurostat - საგან
* World Bank - მსყიდველობითი უნარის პარიტეტი