Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# კარნატაკა

**კარნატაკა**  (Karnataka, ka) — შტატი სამხრეთ-დასავლეთ ინდოეთში. 1973 წლამდე მაისორის სახელი ერქვა.

* **მოსახლეობა**  - 54.809 ათასი;
* **ფართობი**  - 192 ათასი;
* **ქალაქები (ათ.)**  – ბენგალურუ (C, 4.376), ჰუბლი (801), მაისურუ (757), გულბარგა (436).
* **ენა**  – კანარა.
* **ცნობილი ადამიანები**  - ჰიდერ ალი, ტიპუ სულთანი.

## რესურსები ინტერნეტში

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
კარნატაკა Official website of the Government of Karnataka დაარქივებული 2010-12-19 საიტზე Wayback Machine.
* Karnataka Government Information Department
# ბჰარატნატიამი

ბჰარატნატიამის მოცეკვავე რასილა პრიადარშანი
**ბჰარატნატიამი** (ტამილი பரதநாட்டியம, სანსკ. भरतनाट्यम bhāratanāṭyam „ბჰარატას ცეკვა“) — ინდოეთის კლასიკური ცეკვის მსოფლიოში ყველაზე პოპულარული სტილი (სულ ხუთი სტილი არსებობს).

ბჰარატნატიამი ინდოეთის შტატ ტამილნადუში დაიბადა. მიუხედავად იმისა, რომ მისი ისტორია ბოლო 200 წელია ცნობილი, იგი ინდოეთის ლიტერატურულ და ხელოვნების უძველეს ტრადიციებს ეფუძნება და ცეკვის თეორია დაახლ. ძვ.წ. IV საუკუნეში ბჰარატა მუნის მიერ შექმნილ ნატიაშასტრაშია ჩამოყალიბებული.

მეოცე საუკუნის ოცდაათიან წლებში რუკმიდი დევის ხელმძღვანელობით ხელოვნების ამ დარგმა რენესანსი განიცადა და იგი მთელ მსოფლიოში ცნობილი და პუპულარული გახდა.

იუნესკომ ბჰარატნატიამი კაცობრიობის ხელოვნების საუნჯეთა სიაში შეიტანა.

## რესურსები ინტერნეტში

* ბჰარატნატიამი, Open Directory Project დაარქივებული 2011-05-17 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* ინფორმაცია ბჰარატნატიამის შესახებ დაარქივებული 2011-05-17 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
# ორია (ენა)

**ორია**, იგივე ოდრი, უტკალი (ଓଡ଼ିଆ) — ინდოეთში მოსახლე ხალხის, ორიას ენა, მიეკუთვნება ინდოევროპული ოჯახის ინდურ ჯგუფს .

## ზოგადი ცნობები

* **მოლაპარაკეთა რაოდენობა**: <30 მლნ
* **ენის კოდი**: or
* **სახელწოდება**: or, en — Oriyâ, Odiâ; eo — Orija
* **დამწერლობა**: ორია

დამწერლობა მომდინარეობს ბრაჰმიდან. ორიას ჯგუფში 7 ენას მოიცავს — საკუთრივ ორია, აგრეთვე ენა-დიალექტები ბჰატრი, ბოდო ფარჯა, ბჰუნჯია, ადივასი, კუპია, რელი. ადრეული წერილობითი ძეგლები XI-XIII სს-ს მიეკუთვნება. თანამედროვე ენა ჩამოყალიბდა XIX ს-ის მეორე ნახევარში.

## სტატუსი

**ოფიციალური ენა: ინდოეთი — სხვა 15 ენასთან ერთად.
	+ ორისა

## ლექსიკა

**ფრაზები და სიტყვები გამარჯობა — Kemitee choo; Namaskar
* კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება — Aasantu
* გმადლობთ — Danna waat
* კი / არა — A / —
* გეთაყვა — Dayakari
* ნახვამდის — Bidaya neuchi; Vidaaya

**რიცხვები 1 — e:ka, 2 — dui, 3 — tini, 4 — chi:ri, 5 — pã:cha, 6 — ch'a, 7 — sa:ta, 8 — a:t'a, 9 — naa, 10 — dasha

## ლიტერატურა

* Tripathi, Kunjabihari (1962). *The Evolution of Oriya Language and Script*.  Utkal University. ციტირების თარიღი: 2019-11-05.  დაარქივებული 2013-05-10 საიტზე Wayback Machine.
* Masica, Colin (1991). *The Indo-Aryan Languages*, Cambridge Language Surveys.  Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-29944-2.
* Neukom, Lukas; Patnaik, Manideepa (2003) *A Grammar of Oriya*, Arbeiten des Seminars für Allgemeine Sprachwissenschaft der Universität Zürich.  University of Zurich. ISBN 9783952101094.
* Ray, Tapas S. (2003). „Oriya“, *The Indo-Aryan Languages*.  Routledge,   გვ. 485–522. ISBN 978-0-7007-1130-7.
* (2002) *Tribal and Indigenous People of India: Problems and Prospects*. India:  APH PUBLISHING CORPORATION,   გვ. 51–59. ISBN 81-7648-322-2.
* Ghosh, A. (2003). *An ethnolinguistic profile of Eastern India: a case of South Orissa*. Burdwan: Dept. of Bengali (D.S.A.), University of Burdwan.
* Mohanty, Prasanna Kumar (2007). *The History of: History of Oriya Literature* (Oriya Sahityara Adya Aitihasika Gana).
* Oriya Language and Literature. Odia.org. ციტირების თარიღი: 2012-11-29.

## რესურსები ინტერნეტში

* Odia phrasebook, ტურისტული მეგზური ვიკივოიაჟზე
* ორია (ენა) საიტზე Curlie
* Odia Wikipedia
* Praharaj, G.C. Purnnachandra Ordia Bhashakosha დაარქივებული 2020-08-05 საიტზე Wayback Machine. (Odia-English dictionary). Cuttack: Utkal Sahitya Press, 1931–1940.
* A Comprehensive English-Oriya Dictionary (1916–1922)
# მალაიური ენები

|  |
| --- |
| **მალაიური ენები** Malayic |
| გავრცელებულია | მალაის არქიპელაგი |
| ლინგვისტური კლასიფიკაცია | ავსტრონეზიული
მალაიურ-პოლინეზიური
ბირთვული მალაიურ-პოლინეზიური
მალაიურ-სუმბავანური
**მალაიური ენები** |

**მალაიური ენები** — ავსტრონეზიული ენათა ნაწილი. ის მოიცავს: მალაიურს - მალაიზიაში, ინდონეზიასა და ბრუნეიში, მინანგკაბაუს - სუმატრაზე და იბანურს ბორნეოზე.

## რესურსები ინტერნეტში

* Ethnologue entry for Malayic
# ტრაგიკომედია

**ტრაგიკომედია** — დრამატული ჟანრის ერთ-ერთი სახე, რომელშიც წარმოდგენილია, როგორც ტრაგიკული, ასევე კომიკური სიტუაციები. პერსონაჟთა ბედი ასეთი ხასიათის ნაწარმოებში თანაგრძნობას იწვევს. ამავე დროს არის კომიკური სცენებიც, რაც სიცილს იწვევს.

ტრაგიკომედიის ფორმა განსაკუთრებით აქტუალური ხდება კულტურული ეპოქების გარდამავალ პერიოდებში. იგი გამოხატულებაა ამ პერიოდებისთვის დამახასიათებელი სულიერი კრიზისებისა, როდესაც ცხოვრებისეული კრიტერიუმების გადაფასება ხდება. ტრაგიკულია ძველის, დრომორჭმულის შეუფერებლობა ცხოვრების ახალ მოთხოვნილებებთან. ტრაგიკომედიას ახასიათებს სერიოზული და სასაცილო მომენტების მონაცვლეობა, ამაღლებული და კომიკური ხასიათები. პერსონაჟებში ხაზგასმულია რომელიმე ტიპური თვისება. ავტორისეული განაჩენი არ ჩანს.

ტრაგიკომედია ჩაისახა ანტიკურ ხანაში, ძლიერდება შუა საუკუნეების ბოლოსა და რენესანსის ეპოქაში, ცალკე ტიპად ყალიბდება XVI - XVII საუკუნეების მიჯნაზე. ხელახლა ძლიერდება ტრაგიკომედიური ელემენტი XIX საუკუნის ბოლოდან.

თანამედროვე დრამატურგიაში არსებობს არა იმდენად ტრაგიკომედია თავისი გამოკვეთილი ნიშნებით, რამდენადაც უფრო ტრაგიკომედიური ეფექტი - პერსონაჟისა და სიტუაციის შეუსაბამობა.
# ბას-გიტარა

Fender Precision Bass-ის სტილის საკრავი
**ბას-გიტარა** — სიმებიანი მუსიკალური ინსტრუმენტი, გიტარის ერთ-ერთი სახეობა, განსაზღვრულია ბასის დიაპაზონში დასაკვრელად. ერგება ბევრ მუსიკალურ სტილს და ჟანრს ძირითადად აკომპანირებისთვის და იშვიათად — სოლო ინსტრუმენტისთვის. მისი გამოჩენისთანავე, მე-20 საუკუნის შუახანებიდან, ის გახდა ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ბას ინსტრუმენტი, განსაკუთრებით პოპულარულ მუსიკაში.

ბას გიტარის პარტიას მუსიკალურ შესრულებაში ეწოდება ბასური პარტია ან ბასური ხაზი, ხოლო ბას გიტარაზე შემსრულებელს უწოდებენ ბას გიტარისტს ან ბასისტს.

ბას გიტარის სტანდარტული EADG ჟღერადობა, მემარჯვენეებისათვის.
იბანესის ბას გიტარა
## ლიტერატურა

* Coryat, Karl (1999). „The Bass Player Book“. Backbeat Books. დამოწმება journal საჭიროებს `|journal=`-ს (დახმარება)

## რესურსები ინტერნეტში

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
ბას-გიტარა Bass fingerboard fingering chart
# ზაქირ ჰუსეინი

|  |
| --- |
| **ზაქირ ჰუსეინი** |
|   |
| ინდოეთის პრეზიდენტი |
| თანამდებობაზე ყოფნის დრო |
| 13 მაისი, 1967 – 3 მაისი, 1969 |
| წინამორბედი | სარვეპალი რადჰაკრიშნანი |
| მემკვიდრე | ვარაჰაგირი ვენკატა გირი |
|

---

ინდოეთის ვიცე-პრეზიდენტი |
| თანამდებობაზე ყოფნის დრო |
| 13 მაისი, 1962 – 12 მაისი, 1967 |
| პრეზიდენტი | სარვეპალი რადჰაკრიშნანი |
| წინამორბედი | სარვეპალი რადჰაკრიშნანი |
| მემკვიდრე | ვარაჰაგირი ვენკატა გირი |
|

---

 |
| დაბადებული | 8 თებერვალი, 1897 ჰაიდარაბადი, ინდოეთი |
| გარდაცვლილი | 3 მაისი, 1969 ნიუ-დელი, ინდოეთი |
| მეუღლე | შაჰჯეჰან ბეგუმი |
| რელიგია | ისლამი |

| ზაქირ ჰუსეინი |
| --- |
| ურდუ ذاکِر حسین |
|  |
| დაბადების თარიღი | 8 თებერვალი, 1897(1897-02-08)  |
| დაბადების ადგილი | ჰაიდარაბადი |
| გარდაცვალების თარიღი | 3 მაისი, 1969(1969-05-03) (72 წლის) |
| გარდაცვალების ადგილი | ნიუ-დელი |
| დასაფლავებულია | ინდოეთი |
| საქმიანობა | პოლიტიკოსი  |
| მოქალაქეობა | ინდოეთი  |
| ალმა-მატერი | ალიგარჰის მუსლიმური უნივერსიტეტი, ჰუმბოლდტის უნივერსიტეტი და University of Allahabad |
| ჯილდოები | Bharat Ratna და Padma Vibhushan in Public Affairs |
| შვილ(ებ)ი | Saeeda Khurshid |
|  **ზაქირ ჰუსეინი** ვიკისაწყობში |

**ზაქირ ჰუსეინი** (ურდუ زاکِر حسین, ჰინ. ज़ाकिर हुसैन; დ. 8 თებერვალი, 1897, ჰაიდარაბადი, ინდოეთი – გ. 3 მაისი, 1969, ნიუ-დელი, ინდოეთი) — ინდოელი საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე. ინდოეთის პირველი მუსლიმი პრეზიდენტი 1967-1969 წწ. ინდოეთის უმაღლესი სამოქალაქო ჯილდოს ბჰარატ რატნას ლაურეატი.

## რესურსები ინტერნეტში

* Minority minister, V-C read Fatiha at Dr Zakir Hussain’s grave — TCN News
* Dr. Zakir Hussain Biography

### ბიბლიოგრაფია

* Zakir Husain Books List — Ranker
* Most widely held works by Zakir Husain — WorldCat Identities

## სქოლიო

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| წინამორბედი: სარვეპალი რადჰაკრიშნანი | **ინდოეთის პრეზიდენტი**  1967 – 1969  | შემდეგი: ვარაჰაგირი ვენკატა გირი |
# ვიშვანათან ანანდი

ვიშვანათან ანანდი
**ვიშვანათან ანანდი** (ჰინდი: विश्वनाथन आनन्द) (თამილი: விச்வநாதன் ஆனந்த்) (IPA: ʋiɕ'ʋəˌnɑˌt̪ʰən ɑnˌəndd̪) (დ. 11 დეკემბერი, 1969) — ინდოელი ჭადრაკის დიდოსტატი და ყოფილი მსოფლიო ჩემპიონი. ანანდი ერთ-ერთია ექვს მოჭადრაკეს შორის ისტორიაში, რომელმაც 2800 ნიშნული მოხსნა ფიდეს რეიტინგის სიაში.

2012 წლის 31 მაისს, ანანდიმ ბორის გელფანდი დაამარცხა და ზედიზედ მეოთხედ გახდა მსოფლიო ჩემპიონი ჭადრაკში.

## რესურსები ინტერნეტში

* Anand wins World Championship 2010 დაარქივებული 2012-08-19 საიტზე Wayback Machine.
* 500+ photos from the World Championship 2010 დაარქივებული 2012-06-21 საიტზე Wayback Machine.
* Viswanathan Anand at CSA Celebrity Speakers დაარქივებული 2011-06-12 საიტზე Wayback Machine.
* Latest Videos of Viswanathan Anand დაარქივებული 2008-12-31 საიტზე Wayback Machine.
* Viswanathan Anand games at 365Chess.com
# iTunes

| iTunes |
| --- |
|  |
|  iTunes 12.7.1 Windows 10-ზე |
| მწარმოებელი | Apple |
| გამოვიდა | 9 იანვარი, 2001 (2001-01-09) |
| ბოლო გამოშვება | 12.7.1.14 / 31 ოქტომბერი, 2017 (2017-10-31) |
| პროგრამირების ენა | C++ |
| ოს | * OS X Yosemite ან უფრო ახალი
* Windows 7 ან უფრო ახალი
 |
| ენა | 23 |
| ჟანრი | მედია დამკვრელი |
| საიტი | apple.com/itunes/ |

**iTunes** (/ˈaɪtjuːnz/ ან /ˈaɪtuːnz/) — ციფრული მედია დამკვრელი, რომელიც კომპანია Apple-მა პირველად 2001 წლის 10 იანვარს სან-ფრანცისკოში გამართულ Macworld Expo-ზე წარმოადგინა. პროგრამა გამოიყენება ციფრული მუსიკალური და ვიდეო ფაილების ორგანიზებისა და დაკვრისთვის. მისი საშუალებით ასევე შესაძლებელია კომპანია Apple-ის პოპულარულ ციფრულ მედია დამკვრელ iPod-ზე, iPad-ზე და iPhone-ზე მოთავსებული ინფორმაციის მართვა. დამატებით, ინტერნეტ-კავშირის არსებობის შემთხვევაში, დამკვრელს შეუძლია iTunes-ის მაღაზიასთან დაკავშირება, სადაც შესაძლებელია ციფრული მუსიკის, მუსიკალური ვიდეოების, სატელევიზიო შოუების, აიპოდის თამაშების, აუდიოწიგნებისა თუ სხვადასხვა პოდკასტის, ფილმის და რინგტონის შეძენა და ჩამოტვირთვა.

iTunes-ის უფასოდ ჩამოტვირთვა Apple-ის ოფიციალურ საიტზეა შესაძლებელი. არსებობს პროგრამის როგორც macOS-ის, ასევე Microsoft Windows-ის მომხმარებელზე გათვლილი ვერსიები. როგორც წესი, iTunes ახლავს Mac-ის ყველა კომპიუტერს. მისი შედარებით ძველი ვერსიების ჩამოტვირთვა შესაძლებელია Mac OS 9-ისთვის, macOS-ის 10.0-10.2 ვერსიისთვის და Windows 2000-ისთვის.

## რესურსები ინტერნეტში

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ITunes“** ვიკისაწყობში.
* ოფიციალური საიტი
* iTunes Widgets

## სქოლიო
# წმინდა ვალენტინის დღე

1910 წლის "ვალენტინის" ღია ბარათი

**წმინდა ვალენტინის დღე**, ან **შეყვარებულების დღე**, **სიყვარულის დღე** — დღესასწაული, რომელიც 14 თებერვალს აღინიშნება მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში, თუმცა უმეტესგან არც საერო და არც საეკლესიო დღესასწაული არაა. როგორც წესი, ამ დღეს ერთად ატარებენ შეყვარებულები. ისინი ერთმანეთს ულოცავენ და ჩუქნიან ყვავილებს, რომანტიკული შინაარსის ღია ბარათებს — „ვალენტინებს“, სხვადასხვანაირ საჩუქარს. ამ დღეს ხშირად უხსნიან სიყვარულს, ცოლობას სთხოვენ ან ქორწინდებიან.

ვალენტინობის დღის აღნიშვნა V საუკუნის რომში დაიწყო, როგორც წმინდა ვალენტინის ხსენების დღე და მას მთელი ქრისტიანული სამყარო აღნიშნავდა. ახლა 14 თებერვალს, როგორც წმინდა ვალენტინის ოფიციალურ საეკლესიო დღესასწაულს, მხოლოდ პროტესტანტები აღნიშნავენ ლუთერანულ და ანგლიკანურ ეკლესიებში.

მართლმადიდებელ ეკლესიაში წმინდანის ხსენების დღეა 19 ივლისი (ძველი სტილით, 6 ივლისი). 1969 წლის საეკლესიო რეფორმის შემდეგ კათოლიკური ეკლესია ამ დღეს აღარ აღნიშნავს. 14 თებერვლის რომანტიკულ საყვარულთან ასოცირებას სათავე დაუდო ჯეფრი ჩოსერმა შუა საუკუნეების მიწურულს.

## ისტორია

ძველ რომში 14 თებერვალს აღინიშნებოდა ლუპერკალია — ქალღმერთ იუნონასა და ღმერთ ფავნისადმი (ლუპერკისადმი) მიძღვნილი ეროტიკული დღესასწაული.

როგორც ჩანაწერებიდან ვგებულობთ, ამ დღეს ღმერთებს მსხვერპლად სწირავდნენ ცხოველებს, რომლებსაც ტყავს აძრობდნენ და მათრახებს აკეთებდნენ. მერე ამ მათრახებით ახალგაზრდა, შიშველი მამაკაცები ქალებს ცემით მიერეკებოდნენ ქალაქის ქუჩებში. ქალებს იმედი ჰქონდათ, ამ ცემის რიტუალის შემდეგ უფრო ნაყოფიერი გახდებოდნენ და შვილებს ადვილად გააჩენდნენ. ეს ძალზე გავრცელებული ტრადიცია იყო რომში, რომელშიც დიდგვაროვნებიც კი მონაწილეობდნენ. ამ რიტუალის პოპულარობის მიზეზად უნდა მივიჩნიოთ ის, რომ 276 წელს ჩვილთა სიკვდილიანობა, მკვდრადშობა და მუცლის მოშლა ძალიან გახშირდა.

494 წელს რომის პაპმა — გელასიუს I-მა ლუპერკალიის აღნიშვნა აკრძალა. ძველი დღესასწაული ჩაანაცვლეს წმინდა ვალენტინის დღით. გადმოცემის მიხედვით, ვალენტინი უბრალო მღვდელი იყო, რომელიც 269 წლის 14 თებერვალს რომის იმპერატორმა — კლავდიუს II-მ სიკვდილით დასაჯა ქრისტიანული წმინდა საიდუმლოებების აღსრულების გამო.

ლეგენდის თანახმად, მრისხანე კლავდიუსს მტკიცედ სწამდა, რომ მარტოხელა მამაკაცი, რომელსაც არც ოჯახი ჰყავდა და არც საყვარელი ქალი, უკეთ იბრძოდა და ემსახურებოდა სამშობლოს, ვიდრე დაოჯახებული და წვრილშვილიანი. ამიტომ კლავდიუსმა ქორწინება აკრძალა, მაგრამ ვალენტინი ამ წმინდა ქრისტიანულ საიდუმლო წესს რომის იმპერატორისგან მალულად მაინც აღასრულებდა. მისი ამბავი ქალაქში გავრცელდა.

წმინდა ვალენტინმა უამრავი წყვილის დაქორწინება მოასწრო, სანამ ციხეში აღმოჩნდებოდა. სიკვდილით დასჯის მოლოდინში მყოფმა, ზედამხედველის ქალიშვილი — ჯულია გაიცნო და გულში ჩაუვარდა. შეყვარებულმა მღვდელმა სიკვდილის წინ ქალიშვილს სასიყვარულო ბარათი მისწერა, რომელიც შემდგომში ვალენტინობის სიმბოლოდ იქცა.

269 წლის 14 თებერვალს წმინდა ვალენტინი სიკვდილით დასაჯეს. მისი წმინდა ნაწილები სხვადასხვა ქვეყნის ეკლესია-მონასტრებში დაკრძალეს. წმინდანი სიყვარულისა და ოჯახური კეთილდღეობის მფარველად ითვლება.

## რესურსები ინტერნეტში

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„წმინდა ვალენტინის დღე“** ვიკისაწყობში.
* წმინდა ვალენტინის დღე — BBC (ინგლისური)
* ვინ იყო წმინდა ვალენტინი? — წმინდა პეტრეს მართლმადიდებელი ეკლესია დაარქივებული 2020-02-15 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისური)
# პრესვიტერიანობა

**პრესვიტერიანობა** — კალვინიზმის ნაირსახეობა ინგლისსა და შოტლანდიაში. პოლიტიკური პარტია ინგლისის რევოლუციის პერიოდში. XVI საუკუნის შუა წლებში შოტლანდიაში დააარსა ჟან კალვინის მოსწავლემ ჯონ ნოქსმა. სახელმწიფო რელიგიად აღიარეს შოტლანდიაში 1592 წელს.

## იხილეთ აგრეთვე

* პრესვიტერიანები
* პრესვიტერიანული ეკლესია

## ლიტერატურა

* პრესვიტერიანობა, საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, გვ. 746, თბილისი, 2007 წელი

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 8, თბ., 1984. — გვ. 187.
# რემიქსი

**რემიქსი** (ინგლ. remix) — სიმღერის ალტერნატიული ვერსია, რომელიც ორიგინალური ვერსიისგან განსხვავდება. რემიქსი იქმნება საწყისი კომპოზიციის რამდენიმე ნაწილის „შერევით“, მასზე სხვადასხვა ხმის თუ სპეცეფექტის დადებით, ტემპის და ტონალობის შეცვლით და ა. შ.
# შრირანგამი

შრირანგამი
შრირანგამის ტაძრის ფიგურები
**შრირანგამი** (ტამ. **ஸ்ரீரங்கம்**) — ინდუიზმის წმინდა ადგილი. კუნძული მდინარე *კავერიზე,* სამხრეთ ინდოეთში, ტამილნადუს შტატში, ქალაქ ტირუჩირაპალის მიდამოებში. ერთი მხრივ, შრირანგამს აკრავს მდინარე კავერი, ხოლო მეორე მხრივ -  მისი შენაკადი კოლიდამი.

## რანგანათას ტაძარი

რანგანათა, შრირანგამი
მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესი ინდუისტური ტაძრის კომპლექსი, რანგანათას ტაძარი მდებარეობს შრირანგამში. ვიშნუსადმი მიძღვნილი რანგანათას ტაძარი ითვლება ამჟამად ყველაზე  დიდ მოქმედ  ინდუისტურ ტაძრად მსოფლიოში. სიდიდით იგი ჩამოუვარდება მხოლოდ ანგკორ- ვატის ტაძარს, რომელიც არ ფუნქციონირებს.

სარკინიგზო ხიდი მდინარე კავერიზე
ტაძრის კომპლექსის მთლიანი ფართობია 631,000 მ 2 (63 ჰექტარი). ტერიტორია გარშემორტყმულია შვიდი ქვის კედლით და 21 გოფურით (გოფურამი)   ტაძრის ყველაზე მაღალი გოფურა არის 72 მეტრი სიმაღლის. როგორც ამბობენ,  მისი კენწეროდან  შრი-ლანკის სანაპირო ჩანს.

ტაძრის სამხრეთ გოფურა, რომელსაც *რაჯაგოფურა*  ეწოდება, 239.5 ფუტის სიმაღლეა და 2016 წლის მონაცემებით ყველაზე მაღალია აზიაში. რაჯაგოფურას მშენებლობა დაიწყო აჩიუტა დევა რაიას მეფობის დროს ვიჯაიანაგარის იმპერიიდან. თუმცა, მისი გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობა შეჩერდა და 400 წლის განმავლობაში დაუმთავრებელი იყო. რაჯაგოფურას დასრულების მონუმენტური ამოცანა აიღო და წარმატებით შეასრულა  შრი ვედანტა დესიკა იათენდრა მაჰადესიკანმა შრი აჰობია მათის 44 – ე ჯეიარმა. მშენებლობა 8 წელი გაგრძელდა. მისი კურთხევა მოხდა  1987 წლის 25 მარტს.

კომპლექსის ტერიტორიაზე  არის მთლიანად ოქროსგან გაკეთებული გოფურა, რომელსაც ელექტრო ღობე იცავს. ახლოს იყიდება აბრეშუმის სარები, პირსახოცები და სხვადასხვა  ნივთები, რომლებიც გამოიყენება რელიგიური დანიშნულებისათვის.

შრირანგამში  მდებარეობს ჯამბუკეშვარის ტაძრის კომპლექსი, რომელიც აშენდა ჩვენს წელთაღრიცხვამდე II საუკუნეში  შივას პატივსაცემად.

## ეკონომიკა

ცნობილი ტაძრის წყალობით, შრირანგამს აყვავებული ეკონომიკა აქვს, რომელიც ეფუძნება ტურიზმიდან შემოსავალს. მომლოცველები ქალაქში ჩადიან  მთელი ინდოეთიდან და მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხიდან. პილიგრიმთა რიცხვი  რიცხვი მნიშვნელოვნად იზრდება ისეთი ფესტივალების დროს, როგორიცაა *ვაიკუნტა ეკადაში*, ტამილური მარგაზის თვის დროს.

## სკოლები

ქალაქში უამრავი სკოლაა, როგორც კერძო, ისე სახელმწიფო. ვაჟთა საშუალო სკოლა დაარსდა 1896 წელს და ყველაზე ძველია ქალაქში. ასევე ფუნქციონირებს გოგონების საშუალო სკოლა, რომელიც თითქმის ისეთივე ძველია, როგორც ბიჭების. სწავლება მიმდინარეობს ძირითადად ინგლისურ ენაზე, თუმცა მოსწავლეებს სურვილისამებრ საშუალება აქვთ ტამილურ ენაზე ისწავლონ. ზოგიერთ სკოლაში ორივე ენაზე მიმდინარეობს სასწავლო პროცესი.

## ტრანსპორტი

შრირანგამს აქვს რკიბიგზისა და ავტოსადგური. ვტობუსის გაჩერებიდან ტურისტებს შეუძლიათ ისარგებლონ ადგილობრივი ავტობუსებით, ტაქსებით, ავტო რიკშებით შრირანგამში წასასვლელად.

უახლოესი აეროპორტია ტირუჩირაპალის საერთაშორისო აეროპორტი. ტრიჩის აეროპორტს აქვს ფრენები ჩენაის, სინგაპურის, დუბაის, შარჯას, კოლომბოს, კუალა-ლუმპურის, მუმბაის მიმართულებით.

## აგრეთვე იხილეთ

რანგანათას ტაძარი

## სქოლიო
# ჟან-კლოდ კარიერი

| ჟან-კლოდ კარიერი |
| --- |
|  |
| დაბადების თარიღი |
17 სექტემბერი, 1931 |
| გარდაცვალების თარიღი |
8 თებერვალი, 2021 (89 წლის) |
| საქმიანობა |
სცენარისტი |

**ჟან-კლოდ კარიერი** (ფრანგ. Jean-Claude Carrière; დ. 17 სექტემბერი, 1931 — გ. 8 თებერვალი, 2021, პარიზი) — ფრანგი სცენარისტი და მსახიობი. მჭიდროდ თანამშრომლობდა ლუის ბუნიუელთან.

## ფილმოგრაფია

| წელი | დასახელება | ორიგინალური დასახელება | რეჟისორი |
| --- | --- | --- | --- |
| 1964 | რობინზონ კრუზოს თავგადასავალი | The Adventures of Robinson Crusoe | ჟან საშა |
| 1964 | მოახლის დღიური | Le journal d'une femme de chambre | ლუის ბუნიუელი |
| 1965 | ვივა მარია! | Viva Maria! | ლუი მალი |
| 1967 | შუადღის ლამაზმანი | Belle de Jour | ლუის ბუნიუელი |
| 1969 | ირმის ნახტომი | The Milky Way | ლუის ბუნიუელი |
| 1972 | ბურჟუაზიის მოკრძალებული ხიბლი | Le Charme discret de la bourgeoisie | ლუის ბუნიუელი |
| 1974 | თავისუფლების ფანტომი | Le Fantôme de la liberté | ლუის ბუნიუელი |
| 1977 | ეს ბუნდოვანი სურვილის ობიექტი | Cet obscur objet du désir | ლუის ბუნიუელი |
| 1979 | თუნუქის დოლი | Die Blechtrommel | ფოლკერ შლონდორფი |
| 1988 | ყოფის აუტანელი სიმსუბუქე | The Unbearable Lightness of Being | ფილიპ კაუფმანი |
| 1989 | ვალმონი | Valmont | მილოშ ფორმანი |
| 2006 | გოიას ლანდები | Goya's Ghosts | მილოშ ფორმანი |

## რესურსები ინტერნეტში

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
ჟან-კლოდ კარიერი Jean-Claude Carrière Internet Movie Database.-ზე

## სქოლიო
# ვაგიშ შასტრი

**ვაგიშ შასტრი** (აგრეთვე ცნობილი როგორც **ბ პ ტ ვაგიშ შასტრი**) (დ. 24 ივლისი, 1934, ხურაი, საგარი, ინდოეთი) — საერთაშორისო მნიშვნელობის სანსკრიტის სპეციალისტი, გამოჩენილი ლინგვისტი და იოგი. დაიბადა სოფელ ხურაიში, საგარის რაიონში, მადჰია პრადეშში, 1934 წელს. თავდაპირველად განათლება ხურაიში მიიღო, ხოლო შემდეგ სწავლა ვრინდავანსა და ბენარესში გააგრძელა. 1959 წელს მან პედაგოგიური მოღვაწეობა დაიწყო და ვარანასში, ტიკმანის სანსკრიტის კოლეჯში სანსკრიტის შესახებ ლექციებს კითხულობდა. 1970 წელს იგი ვარანასში სამპურნანანდის სანსკრიტის უნივერსიტეტის კვლევითი ინსტიტუტის ხელმძღვანელი და პროფესორი გახდა. ამ პრესტიჟულ აკადემიურ თანამდებობაზე მან სამი ათეული წელი დაჰყო. მას მიღებული აქვს მაგისტრის წოდება — ვიაკარანა აჩარია (1959); დოქტორის ხარისხი ვიდიავარიდჰი გრამატიკასა და ისტორიულ ლინგვისტიკაში (1964) და ლიტერატურის დოქტორის წოდება ვაჩასპატი (1969) სამპურნანანდის სანსკრიტის უნივერსიტეტში.

## რესურსები ინტერნეტში

* ვაგიშ შასტრი
# Thejas

| Thejas |
| --- |
|  |
| ტიპი: |
ყოველდღიური გაზეთი |
| ფორმატი: |
ფართოფურცლოვანი |
| მფლობელ(ებ)ი: |
ინდოეთის სახალხო ფრონტი |
| მთავარი რედაქტორ(ებ)ი: |
ფ. კოია |
| დაარსდა: |
26 იანვარი 2006 |
| პოლიტიკური ერთგულება: |
მემარჯვენე-ცენტრისტული |
| ენა: |
მალაიალამური |
| სათავო ოფისი: |
კოჟიკოდე (კერალა) |
| საიტი: |
www.thejasnews.com |

**Thejas** (მალიალამი. തേജസ്‌ ദിനപ്പത്രം) — მალაიალამურ ენაზე გამოცემული ყოველდღიური გაზეთი, რომელსაც გამოსცემს საზოგადოებრივი კომპანია შეზღუდული პასუხიმგებლობით „Intermedia Publishing Ltd.“, სათაო ოფისით კოჟიკოდეში. ფუნქციონირება 2006 წლიდან, ინდოეთის რესპუბლიკის დღიდან დაიწყო. სამი თვის შემდეგ, კიდევ ერთი გამოცემა გაიხსნა ტირუვანანტაპურამში, ხოლო კიდევ სამი თვის შემდეგ კი მესამე გამოცემა გაიხსნა კოჩში.

## გამოცემა

თავდაპირველად გაზეთი კოჟიკოდეში გამოიცემოდა. მაგრამ 2006 წლიდან დაიწყო გაფართოება, რომლის ფარგლებში გაზარდა გამოცემა და დაიწყო ერნაკულამსა და ტირუვანანტაპურამში ფუნქციონირება. 2008 წელს გაიხსნა კანურის გამოცემა, როგორც გაფართოების ნაწილი. 2009 წლის დეკემბერში გაიხსნა კოტაიამის გამოცემა. გაზეთს აქვს ონლაინ გამოცემა და ელექტრონული ქაღალდიც.

Thejas-ის სპარსეთის ყურის რეგიონშიც დაიწყო ფუნქციონირება, ასე 2011 წლის მარტში გაიხსნა საუდის არაბეთის გამომცემლობა რიჰადში, ჯიდასა და დამამში. 2012 წლის 17 მაისს გაიხსნა ყურის მეოთხე გამოცემა დოჰაში, ხოლო მეხუთე გამოცემა გაიხსნა ბაჰრეინის დედაქალაქ მანამაში, 2012 წლის 27 სექტემბერს.

## მისია

„Thejas-ი გაზეთია, რომელიც ცდილობს ე.წ. უმცირესობებისა და მალაილამელი მოსახლეობის დაკმაყოფილებას“ — განაცხადა გაზეთის აღმასრულებელმა რედაქტორმა ნ.პ. ჩეკუტიმ, რომელიც ადრე „კაირალი ტვ-ს“ საინფორმაციო გამოშვებებს კორესპონდენტი იყო.

## სქოლიო

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„Thejas“** ვიკისაწყობში.
# ოქსფორდის უნივერსიტეტის გამომცემლობა

| ოქსფორდის უნივერსიტეტის გამომცემლობა |
| --- |
|  |
| მფლობელი |
ოქსფორდის უნივერსიტეტი |
| დაარსდა |
1586 (1586) |
| ქვეყანა |  გაერთიანებული სამეფო |
| გამოცემები |
აკადემიური ჟურნალები, სამეცნიერო ლიტერატურა |
| თანამშრომელი |
6000 |
| ოფიციალური საიტი | corp.oup.com |

გამომცემლობის შენობა
**ოქსფორდის უნივერსიტეტის გამომცემლობა** (ინგლ. Oxford University Press, OUP) — გამომცემლობა დიდ ბრიტანეთში, ოქსფორდის უნივერსიტეტის შემადგენელი ნაწილი. მსოფლიოში უდიდესი საუნივერსიტეტო გამომცემლობა. პირველი წიგნი გამოსცეს 1478 წელს. 1586 წელს კი მიიღო შეკვეთებით წიგნების ბეჭდვის კანონიერი უფლება. არის მეორე უძველესი საუნივერსიტეტო გამომცემლობა კემბრიჯის უნივერსიტეტის გამომცემლობის შემდეგ, რომელიც 1534 წელს დაფუძნდა.

არის ოქსფორდის უნივერსიტეტის განყოფილება. მას მართავს 15 მეცნიერისგან შემდგარი ჯგუფი („გამომცემლობის დელეგატები“), რომელსაც ნიშნავს ოქსფორდის უნივერსიტეტის ვიცე-კანცლერი (ვიცე-რექტორი). დელეგატებს ხელმძღვანელობს მდივანი, რომელიც არის გამომცემლობის აღმასრულებელი დირექტორი და მისი წარმომადგენელი უნივერსიტეტის სხვა ორგანოებში. გამომცემლობას მმართველობის ასეთი სტრუქტურა აქვს XVII საუკუნიდან.

ბოლო რამდენიმე საუკუნის მანძილზე გამომცემლობა უპირველეს ყოვლისა ორიენტირებულია პედაგოგიური ტექსტების გამოცემაზე: აკადემიური ჟურნალები, ლექსიკონები, ბიბლიოგრაფიები, წიგნები ინგლისური ენის, მუსიკის, ლიტერატურის, ისტორიის შესახებ, ბიბლიები, ატლასები. გამომცემლობას წარმომადგენლობები აქვს მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში, ძირითადად ოდესღაც ბრიტანეთის იმპერიაში შემავალ ქვეყნებში.

## რესურსები უნივერსიტეტში

* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
# AOL

AOL LLC|  |
| დარგი |
ინტერნეტი & ტელეკომუნიკაცია |
| დაფუძნდა |
1983 |
| სათავო ოფისი |
ნიუ იორკი, აშშ |
| პროდუქცია |
ინტერნეტ სერვისები |
| თანამშრომელი |
8,000  |

**AOL LLC** (ყოფილი **America Online, Inc.**) — ამერიკული მედია-კომპანია. თავმჯდომარე და გენერალური დირექტორია ტიმ არმსტრონგი. აწარმოებს ელექტრონულ პროდუქტებს, არის მსოფლიოში პოპულარობით მეხუთე საძიებო სისტემის მფლობელი.

1998 წლის 24 ნოემბერს შეიძინა კომპანია Netscape 4,2 მილიონ ამერიკულ დოლარად.

არის ასევე ინტერნეტში ყველაზე დიდი ბმულების კატალოგის — Open Directory Project-ის მფლობელი.

## სქოლიო