# ტომას სტერნზ ელიოტი

| ტომას სტერნზ ელიოტი |
| --- |
| ინგლ. T. S. Eliot |
|  |
| დაბადების თარიღი | 26 სექტემბერი, 1888(1888-09-26)  |
| დაბადების ადგილი | სენტ-ლუისი  |
| გარდაცვალების თარიღი | 4 იანვარი, 1965(1965-01-04) (76 წლის) |
| გარდაცვალების ადგილი | კენსინგტონი, ლონდონი, ინგლისი, გაერთიანებული სამეფო |
| დასაფლავებულია | Church of Saint Michael |
| საქმიანობა | დრამატურგი , პოეტი , ესეისტი , ლიტერატურული კრიტიკოსი , სოციალური კრიტიკოსი, ნოველისტი, უნივერსიტეტის პროფესორი, სცენარისტი, ლირიკოსი, საბავშვო მწერალი, მწერალი  და Nobel Prize winner  |
| ენა | ინგლისური ენა |
| მოქალაქეობა | აშშ   გაერთიანებული სამეფო   გაერთიანებული სამეფო  |
| ალმა-მატერი | პარიზის უნივერსიტეტი, ჰარვარდის უნივერსიტეტი, მერტონის კოლეჯი, მილტონის აკადემია, ჰარვარდის კოლეჯი და Eliot House |
| ჟანრი | პოეზია  და ლიტერატურული კრიტიკა  |
| Magnum opus | უნაყოფო მიწა და ოთხი კვარტეტი |
| ჯილდოები | ნობელის პრემია ლიტერატურაში , ორდენი ხელოვნებისა და მეცნიერების სფეროებში შეტანილი წვლილისათვის , doctor honoris causa from the University of Paris , Emerson-Thoreau Medal, თავისუფლების საპრეზიდენტო მედალი , ლოურენს ოლივიეს პრემია საუკეთესო ახალი მიუზიკლისათვის, ტონის ჯილდო საუკეთესო ორიგინალური სცენარისთვის , Tony Award for Best Book of a Musical , საპატიო ლეგიონის ორდენის ოფიცერი, ღირსების ორდენი, ხელოვნებისა და ლიტერატურის ორდენის კომანდორი, honorary doctor of the University of Rennes  და ტონის ჯილდო საუკეთესო პიესისთვის  |
| მეუღლე | ვივიენ ჰაი-ვუდ ელიოტი  და ვალერი ელიოტი  |
| გაშლა
გავლენა მოახდინეს
* :::დანტე ალიგიერი, კირიაკოს ჩარალამბიდესი, ჯონ დონი, ალფრედ ტენისონი, ჯეიმზ ფრეიზერი, პუბლიუს ვერგილიუს მარონი, ჯონ რესკინი, ეზრა პაუნდი, ჯილბერტ ქეის ჩესტერტონი, მეთიუ არნოლდი, რობერტ ბრაუნინგი, სემუელ ჯონსონი, პოლ ვალერი, ფრენსის ჰერბერტ ბრედლი, ჟიულ ლაფორგი, შარლ მორასი, ეველინ ანდერჰილი, რიჩარდ კრეშო, უილიამ ბატლერ იეიტსი, შარლ ბოდლერი, უილიამ შექსპირი, ჯონ მილტონი, ჰომეროსი, ჩარლზ დიკენსი, უოლტ უიტმენი, სტეფან მალარმე, ჯოზეფ კონრადის ბნელეთის გული, იმანუელ კანტი და ფრენსის სკოტ ფიცჯერალდი
 |
| ხელმოწერა |  |
|  **ტომას სტერნზ ელიოტი** ვიკისაწყობში |

**ტომას სტერნზ ელიოტი** (ინგლ. Thomas Stearns Eliot; დ. 26 სექტემბერი 1888 — გ. 4 იანვარი 1965) — წარმოშობით ამერიკელი, ბრიტანელი ესეისტი, გამომცემელი, დრამატურგი, ლიტერატურის კრიტიკოსი, მოაზროვნე და „მეოცე საუკუნის ერთ-ერთი მთავარი პოეტი“. 25 წლის ასაკში, 1914 წელს, ის მშობლიური აშშ-დან დიდ ბრიტანეთში გადავიდა, დასახლდა, მუშაობა განაგრძო და იქვე დაქორწინდა. ელიოტის პოემა — „ალფრედ პრიუფროკის სიყვარულის სიმღერა“ — მოდერნისტული მიმდინარეობის შედევრად მიიჩნევა. ამ პოემას ინგლისურ ლიტერატურაში სხვა, კარგად ცნობილი, პოემები მოჰყვა: „ნარჩენთა მიწა“, (1922), „გამოფიტული კაცი“, (1925), „ოთხშაბათის ფერფლი“ (1930) და „ოთხი კვარტეტი“ (1945).. ელიოტი ცნობილია თავისი შვიდი პიესითაც, უმეტესად, ლირიკული დრამით — მკვლელობა კათედრალში (1935). მწერალს 1948 წელს ნობელის პრემია გადაეცა ლიტერატურის დარგში, „მისი, როგორც თანამედროვე პოეზიის ნოვატორის აღსანიშნავი ღვაწლისათვის“. იყო დიდი ბრიტანეთის ღირსების ორდენის კავალერი. XX საუკუნის ერთ-ერთი ავტორიტეტული პიროვნება. ელიოტი იყო ღრმად მორწმუნე ქრიატიანი. ზოგიერთი თანამედროვე მას ბრალს სდებდა ანტისემიტიზმში. ელიოტი იყო ცნობილი ამერიკელი პოეტისა და ინგლისურენოვანი მოდერნისტული ლიტერატურის ერთ-ერთი დამაარსებლის — ეზრა ფაუნდის — თანამოაზრე.

## ცხოვრება და შემოქმედება

ელიოტი სწავლობდა სორბონის, ჰარვარდის და ოქსფორდის უნივერსიტეტებში. 1914 წ. საცხოვრებლად გადავიდა დიდ ბრიტანეთში და 1927 წ. მიიღო გაერთიანებული სამეფოს მოქალაქეობა. ამავე წელს გახდა ანგლიკანური ეკლესიის წევრი. 1928 წ. ელიოტმა შემდეგი დახასიათება მისცა თავის მსოფლმხედველობას: ლიტერატურაში — კლასიცისტი; პოლიტიკაში — როიალისტი; რელიგიაში — ანგლო-კათოლიკური.

ელიოტმა უზარმაზარი კვალი დატოვა ინგლისურენოვან პოეზიაში; ავტორია XX ს. უმნიშვნელოვანსი ფილოსოფიური პოემებისა (პრუფროკის სასიყვარულო სიმღერა; იავარქმნილი მიწა; ოთხი კვარტეტი და ა.შ.). ელიოტი – რევოლუციური პოეტია; მან თანამედროვე ინგლისურენოვანი პოეზიის განვითარებაზე მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია.

ელეიოტმა დიდი კვალი დატოვა ლიტერატურის კრიტიკაშიც. მან დიდი ზეგავლენა მოახდინა ახალი კრიტიკის სკოლაზე. ელიოტი იყო მრავალი ესსეს ავტორი (მათ შორის „მუსიკის პოეზია“). ელიოტი თანამედროვე ინგლისური ლიტერატურული ენის რეფორმატორია; ის იმდენად სკურპულოზურად ეკიდებოდა ამ საქმეს, რომ დღეს ბევრი კრიტიკოსი მას კრიპტო-ფაშისტატადაც კი მიიჩნევს.

დრამატურგიაში ელიოტს აგრეთვე, დიდი დამსახურება მიუძღვის. ის რამდენიმე ცნობილი პიესის ავტორია (ბედი; მკვლელობა საკათედრო ტაძარში, ოჯახის გაერთიანება; კოქტეილის წვეულება; კონფიდენციალური კლერკი და ა.შ.).

## დამსახურება და საპატიო ორდენები

* დიდი ბრიტანეთის ღირსების ორდენი (1948).
* საფრანგეთის საპატიო ლეგიონის ოფიცერი (1951).
* გოეთეს პრემიის ლაურეატი (1955).
* დანტეს მედალის მფლობელი (1959).
* ხელოვნების და ლიტერატურის ორდენი (1960).
* თავისუფლების საპრეზიდენტო მედალი (1964).
* 13 უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი (ოქსფორდის, კემბრიჯის, სორბონას, ჰარვარდის და ა.შ.)

* ელიოტის გარდაცვალების შემდეგ კენტის უნივერსიტეტს კოლეჯს ეწოდა მისი სახელი.
* 1983 წ. მიენიჭა ტონის პრემია.
* დაიბეჭდა მისი სახელობის მარკები.

## ლიტერატურა

* Ackroyd, Peter. *T. S. Eliot: A Life*. (1984)
* Asher, Kenneth *T. S. Eliot and Ideology* (1995)
* Brand, Clinton A. "The Voice of This Calling: The Enduring Legacy of T. S. Eliot," *Modern Age* Volume 45, Number 4; Fall 2003 online edition, conservative perspective
* Bush, Ronald. *T. S. Eliot: A Study in Character and Style*. (1984)

## სქოლიო