Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ასიმი გოიტა

| ასიმი გოიტა |
| --- |
| *ფრანგ. Assimi Goita ნკო. ߊߛߌߡߌ߫ ߜ߭ߏ߬ߦߌߕߊ߫* |
|  |
| დაბადების თარიღი | 9 ნოემბერი, 1983(1983-11-09) (42 წლის) |
| დაბადების ადგილი | ბამაკო  |
| მოქალაქეობა |  მალი  |
| განათლება | Prytanée militaire de Kati  და Combined Arms Military School in Koulikoro  |
| მეუღლე/ები | ლალა დიალო  |
| **ასიმი გოიტა** ვიკისაწყობში |

**ასიმი გოიტა** (ფრანგ. Assimi Goita; დ. 1983) — მალელი სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე, ხალხის გადარჩენის ეროვნული კომიტეტის ხელმძღვანელი ქვეყანაში მომხდარი სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ.

## ბიოგრაფია

გოიტა მსახურობდა მალის შეიარაღებული ძალების სპეცდანიშნულების ქვედანაყოფში პოლკოვნიკად. 2020 წლის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ დანიშნეს ხალხის გადარჩენის ეროვნული კომიტეტის ხელმძღვანელად. კომიტეტს ევალება ახალი არჩევნების მომზადება.

## სქოლიო
# ქურდობა

**ქურდობა** — სხვისი ქონების ფარულად დაუფლება მითვისების მიზნით. ქონების დაუფლება ფარულია, როდესაც დამნაშავეს ჰგონია, რომ სხვებისგან შეუმჩნევლად მოქმედებს. ამით განსხვავდება ის ძარცვისგან. ნივთის წაღება დროებით გამოსაყენებლად ქურდობად არ მიიჩნევა.

## ლიტერატურა

* *გამყრელიძე, ო.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 574.
# შაბვის მუჰაფაზა

| მუჰაფაზა |
| --- |
| შაბვის მუჰაფაზა شبوة |
|  |
| ქვეყანა |  იემენი |
| შიდა დაყოფა | Al Talh District , Usaylan District , Hatib District , Merkhah Al Ulya District , Ain District , Bayhan District , Rudum District , Nisab District , Mayfa'a District , Ataq District , Merkhah As Sufla District , As Said District , Jardan District , Arma District , Dhar District , Ar Rawdah District  და Habban District  |
| კოორდინატები | ﻿ / ﻿ |
| ფართობი |
47,728 კმ² |
| ცენტრის სიმაღლე |
1273 მეტრი |
| მოსახლეობა | 568,000 კაცი (2011) |
|  |
| **შაბვის მუჰაფაზა** ვიკისაწყობში |

**შაბვის მუჰაფაზა** (არაბ. شبوة) — იემენის მუჰაფაზა. მდებარეობს იემენის დასავლეთ ნაწილში. ესაზღვრება 4 მუჰაფაზა: აბიანი, ელ-ბეიდა, მარიბი და ჰადრამავთი.

შაბვის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრია ატაქი. ფართობი შეადგენს 47,728 კმ²-ს. 2011 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა უდრიდა 568,000 ადამიანს. მუჰაფაზაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული.

## იხილეთ აგრეთვე

* იემენის ადმინისტრაციული დაყოფა

## სქოლიო
# დედამიწის ნახევარსფეროები

დედამიწა
**დედამიწის ნახევარსფეროები** — გეოგრაფიაში და კარტოგრაფიაში ეწოდება დედამიწის ნახევარსფეროებს, რომელიც რამდენიმე ნაწილისაგან შედგება (ძვ. ბერძნ. ἡμισφαίριον – სფეროს ნახევარი).

ყველაზე ფართოდ გავრცელებული დანაყოფები განედისა და გრძედის გათვალისწინებით სრულდება:

* აღმოსავლეთი-დასავლეთი:
	+ აღმოსავლეთი ნახევარსფერო, ნახევარსფერო, რომელიც მდებარეობს გრინვიჩის მერიდიანის აღმოსავლეთით და 180-ე მერიდიანის დასავლეთით;
	+ დასავლეთი ნახევარსფერო, დედამიწის ნახევარსფერო, რომელიც მდებარეობს გრინვიჩის მერიდიანის დასავლეთით;
* ჩრდილოეთი-სამხრეთი:
	+ ჩრდილოეთი ნახევარსფერო, დედამიწის ნაწილი, რომელიც ვრცელდება ეკვატორიდან ჩრდილოეთით;
	+ სამხრეთი ნახევარსფერო, დედამიწის ნაწილი, რომელიც ვრცელდება ეკვატორიდან სამხრეთით.

აღმოსავლეთი-დასავლეთის დაყოფა განსაზღვრულია აგრეთვე კულტურული თვალსაზრისით.

* ხმელეთი-წყალი:
	+ ხმელეთის ნახევარსფერო, დედამიწის ნახევარსფერო, რომელიც მოიცავს ხმელეთის დიდ მასივებს;
	+ წყლის ნახევარსფერო, დედამიწის ნახევარსფერო, რომელიც მოიცავს წყლის დიდ სივრცეებს.

## იხილეთ აგრეთვე

* აღმოსავლეთი-დასავლეთის დიქოტომია
# ხუან ბაუტისტა ალბერდი

| ხუან ბაუტისტა ალბერდი |
| --- |
| *ესპ. Juan Bautista Alberdi* |
|  |
| დაბადების თარიღი | 29 აგვისტო, 1810(1810-08-29)  |
| დაბადების ადგილი | სან-მიგელ-დე-ტუკუმანი ან არგენტინა  |
| გარდაცვალების თარიღი | 19 ივნისი, 1884(1884-06-19) (73 წლის) |
| გარდაცვალების ადგილი | ნეიი-სიურ-სენი |
| მოქალაქეობა |  არგენტინა |
| განათლება | ბუენოს-აირესის ეროვნული კოლეჯი და National University of Córdoba  |
| მამა | სალვადორ ალბერდი |
|  |
| **ხუან ბაუტისტა ალბერდი** ვიკისაწყობში |

**ხუან ბაუტისტა ალბერდი** (დ. 1810 – გ. 1884) — არგენტინელი სახელმწიფო მოღვაწე, მწერალი, ფილოსოფოსი და სოციოლოგი. თავისი წიგნით „ომის დანაშაული“ (დაწერილია 1864–1870 წლებში, პარაგვაის ომის შთაბეჭდილებით), ალბერდი შევიდა ისტორიაში, როგორც ომის მგზნებარე მოწინააღმდეგე და დედამიწაზე მშვიდობისა და ძმობის მქადაგებელი. მან ომები გამოაცხადა ბოროტმოქმედებად. ის ამ უკანასკნელს აფასებდა სამართლისა და ქრისტიანული მორალის პოზიციებიდან. მასზე დიდი გავლენა იქონია გროციუსმა.

## ისტორია

ალბერდი იყო არგენტინის მაშინდელი მმართველის ხუან მანუელ დე როსასის მოწინააღმდეგე. ამიტომ, იგი გადაასახლეს 1838-წელს. ის სწავლობდა ურუგვაიში სამართალს და ასევე ცხოვრობდა ჩილესა და ევროპაში. 1852-წელს როსასის დამხობის შემდეგ ალბერდმა დაწერა წიგნი, „არგენტინის რესპუბლიკის პოლიტიკური ორგანიზაციის საფუძვლები და საწყისი წერტილები“, რომელმაც დიდი გავლენა იქონია არგენტინის კონსტიტუციაზე. მისი განცხადებით აუცილებელი იყო ფედერალური მთავრობის არსებობა და უცხოური კაპიტალებისა და იმიგრანტების მოზიდვა. მისი მიდგომა ასახული იყო წიგნ "„მართვა არის დასახლება“.

1850-იან წლებში ალბერდი იყო არგენტინის სრულუფლებიანი წარმომადგენელი პარიზში, მადრიდში, ვაშინგტონსა და ლონდონში. ის იყო პარაგვაის ომის (1864–1870) მოწინააღმდეგე, ამიტომ, 1860-იან წლებში ოფიციალური კეთილგანწყობა დაკარგა. სიცოცხლის ბოლო წლები ევროპაში გაატარა.

## ლიტერატურა

* ფილოსოფიური ლექსიკონი, გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველო“, თბილისი, 1987.

## რესურსები ინტერნეტში

* ხუან ბაუტისტა ალბერდი — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)

## სქოლიო