Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ტუარეგების ამბოხება (2012)

| ტუარეგების ამბოხება |
| --- |
|
ტუარეგების ამბოხების ნაწილი |
|  აჯანყებულთა მიერ კონტროლირებადი ტერიტორია, 2013 წლის იანვარი |
| თარიღი |
16 იანვარი 2012 - დღემდე |
| მდებარეობა | ჩრდილოეთი მალი |
| შედეგი |
ტუარეგებმა დაამყარეს ტერიტორიის დიდ ნაწილზე კონტროლი |
| მხარეები |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  მალი,  აშშ |  აზავადის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობა |

 |
| მეთაურები |
|

|  |  |
| --- | --- |
| ამადუ ტუმანი ტურე ამადუ სანოგო | მუსა აგ აჩარატუმანე, ნაჯიმ აგ მოჰამედი |

 |
| დანაკარგები |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 97 მოკლული | 65 მოკლული |

 |
|  **ტუარეგების ამბოხება ვიკისაწყობში** |

**ტუარეგების ამბოხება**— ამბოხება ჩრდილოეთ მალიში, დაიწყო 2012 წლის 17 იანვარს. მასში მონაწილეობენ ტუარეგის ტომი და აფრიკის სხვა ხალხებიც.

ტუარეგის მეომრებმა აჯანყება მას შემდეგ დაიწყეს, რაც მეზობელ ლიბიაში მომხდარი სამოქალაქო ომის დროს დიდი რაოდენობით იარაღი ჩაიგდეს ხელში.

ტუარეგის მეომრების გააქტიურება მალიში მომხდარმა სახელმწიფო გადატრიალებამ გამოიწვია, როდესაც აჯანყებულმა ოფიცრებმა დემოკრატიულად არჩეული პრეზიდენტი ამადუ ტუმანი ტურე დაამხეს, ხოლო ახალმა ხელისუფლებამ კი განაცხადა, რომ მათი მიზანი სეპარატისტული ამბოხების ეფექტიანი ჩახშობაა.

2012 წლის 6 აპრილს მეამბოხეებმა აზავადის დამოუკიდებლობა გამოაცხადეს. ერთი დღით ადრე კი ტუარეგებმა გამოაცხადეს, რომ ცალმხრივად წყვეტდნენ ცეცხლს, აღნიშნეს რა, რომ ყველა მათი მიზანი მიღწეულია.

## სქოლიო
# იემენის სამოქალაქო ომი (2015–დღემდე)

| იემენის სამოქალაქო ომი |
| --- |
|
არაბული ზამთრის, იემენის კრიზისის და ირანი-საუდის არაბეთის მარიონეტული ომის ნაწილი |
|  სამხედრო მდგომარეობა იემენში: წითელი - **იემენის მთავრობა** მწვანე - **აჯანყებულები** ყვითელი **სამხრეთ გარდამავალი საბჭო** თეთრი - **ანსარ ალ-შარია/ალ-კაიდა** და **ისლამური სახელმწიფო** |
| თარიღი |
2015 წლის 19 მარტიდან - დღემდე |
| მდებარეობა | იემენი (სოკოტრას გამოკლებით) |
| შედეგი |
მიმდინარეობს |
| მხარეები |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  აჯანყებულები
* ჰუსიტები
* იემენის შეიარაღებული ძალები (სელეჰისტების მხარდამჭერები)
* იემენის რესპუბლიკური გვარდია
* აჰრარ ალ-ნაჯრანი
 |  იემენის მთავრობა
* იემენის შეიარაღებული ძალები (ჰადისტების მხარდამჭერები)
* ალ-ისლაჰი

**მხარს უჭერს:**
 საუდის არაბეთი
 აშშ

 გაერთიანებული სამეფო
 საფრანგეთი
 ჩინეთი (არა-საბრძოლო) |  ანსარ ალ-შარია
* ალ-კაიდა

---

ისლამური სახელმწიფო |

 |
| მეთაურები |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * მუჰამედ ალი ალ-ჰუტი (2015–2016)
* სალეჰ ალი ალ-სამადი (2016-დღემდე)
* ჯალალ ალ-როვაიშანი
 |  აბდ რაბუჰ მანსურ ალ-ჰადი (2015-დან)  ალი მოჰსენ ალ-აჰმარი (2016-დან)  ხალიდ ბაჰაჰი |  ნასირ ალ-წუჰაიში  **†**  ქასიმ ალ-რაიმი  ნასერ ალ-ანსი  **†**  იბრაჰიმ ალ-რუბაში  **†** |

 |
| ძალები |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  (აჯანყებულები)* 20 000–30 000 ჰუტი მეომარი
* რესპუბლიკური გვარდია: 50 000–90 000
* უსაფრთხოების სპეციალური ძალები: 10 000
 |  (იემენის მთავრობა)* იემენის შეიარაღებული ძალები 150 000
* ალ-ისლაჰი 30 000
 |  ანსარ ალ-შარია
* ალ-კაიდა: 4 000

---

 ისლამური სახელმწიფო: 300 |

 |
|  **იემენის სამოქალაქო ომი ვიკისაწყობში** |

**იემენის სამოქალაქო ომი** — მიმდინარე კონფლიქტი, რომელიც 2015 წელს დაიწყო. ჰუსიტები, რომლებიც აკონტროლებენ დედაქალაქ სანას, ყოფილი პრეზიდენტის სალეჰის მომხრეებთან ერთად იბრძვიან არსებული ჰადის მთავრობის წინააღმდეგ რომელთა ცენტრიც ადენში მდებარეობს. კონფლიქტის მესამე მხარეს ალ-ქაიდას და ისლამური სახელმწიფოს მებრძოლები წარმოადგენენ, რომლებიცვ ასევე მნიშვნელოვან ტერიტორიას აკონტროლებენ.

## რესურსები ინტერნეტში

* Demystifying Yemen's Conflict (Midwest Diplomacy) დაარქივებული 2015-02-16 საიტზე Wayback Machine.
* Yemen and the Huthis: Genesis of the 2015 Crisis (Asian Affairs Journal)
* Timeline: Yemen (BBC)
* As Saudis Block a Human Rights Inquiry in Yemen, America Stays Quiet დაარქივებული 2017-04-01 საიტზე Wayback Machine. . *Vice.* 1 October 2015.
* Yemen: Coalition Bombs Homes in Capital. Human Rights Watch. December 21, 2015.
* The United States May Be Guilty of War Crimes in Yemen დაარქივებული 2017-04-04 საიტზე Wayback Machine. . *The Nation.* November 2016.
* Tomgram: Rebecca Gordon, Yet Another Undeclared U.S. War (December 2016), *TomDispatch.com*

## სქოლიო
# 19 ივნისი

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  <<  | **ივნისი** |  >>  |
| ორშ | სამ | ოთხ | ხუთ | პარ | შაბ | კვი |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |
| **2026** |

**19 ივნისი** — გრიგორიანული კალენდრის 170-ე დღე (ნაკიან წლებში – 171-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 195 დღე.

## დღის მოვლენები

* 1790 : საფრანგეთში გაუქმდა თავადაზნაურული ტიტულები.
* 1829 : სერ რობერტ პილმა შექმნა ლონდონის პოლიცია.
* 1846 : ნიუ:ჯერსიში გაიმართა  ისტორიაში პირველი მატჩი ბეისბოლში.
* 1911 : დაარსდა ნორვეგიული საფეხბურთო კლუბი „მიოლდე“
* 1937 : ჩრდილოეთ პოლუსის გავლით სტარტი აიღო რეკორდულმა ავიაგადფრენამ საბჭოთა ჯავშირიდან აშშ-ში.
* 1961 : გამოცხადდა ქუვეითის დამოუკიდებლობა.
* 1964 : აშშ-ის სენატმა 1964 წლის სამოქალაქო უფლებების აქტი დაამტკიცა. სამოქალაქო უფლებების აქტმა რასობრივი დისკრიმინაცია და სეგრეგაცია უკანონოდ სცნო.
* 1991 : დასრულდა უნგრეთიდა საბჭოთა ჯარების გამოყვანა.
* 1999 : გამოვიდა პოპულარული თამაშის “ქაუნთერ სტრაიკის” პირველი ვერსია
* 2002 : ჰამიდ კარზაი ავღანეთის პრეზიდენტი გახდა.
* 2008 : კალათბურთში ბოსტონ სელტიქსმა ლოს-ანჯელეს ლეიკერსი დაამარცხა და NBA-ს 2008 წლის ფინალის ჩემპიონი გახდა.
* 2012 : პაკისტანის უზენაესმა სასამართლომ პრემიერ-მინისტრი იუსუფ რაზა გილანი გადააყენა და მის ნაცვად ამ თანამდებობაზე დაინიშნა რაჯა ფერვეზ აშრაფი.
* 2022 : გუსტავო პეტრო კოლუმბიის პრეზიდენტად აირჩიეს.

## ამ დღეს დაბადებულნი

* 1623 : ბლეზ პასკალი — ფრანგი მათემატიკოსი, ფიზიკოსი, ფილოსოფოსი.(გ.1662)
* 1861 : ხოსე რიზალი — ფილიპინების ეროვნული გმირი (გ.1896)
* 1895 : გრამიტონ ასათიანი — ქართველი გინეკოლოგი
* 1906 : ერნსტ ჩეინი — ინგლისელი ბიოქიმიკოსი (გ.1979)

## ამ დღეს გარდაცვლილნი

* 1844 : ჟოფრუა სენტ-ილერი, ეტიენ — ფრანგი ზოოლოგი
* 1867 : მაქსიმილიანი — მექსიკის იმპერატორი 1864−1867 (დ.1832)
* 1980 : ბალაბუევი, ანატოლი — ქართველი გეოფიზიკოსი.
* 1980 : ალხაზიშვილი, შალვა — ქართველი კრიტიკოსი, ხელოვნებათმცოდნე

## მსოფლიოს ქვეყნების დღესასწაულები

* ალჟირი -  რევოლუციის დღე.
* ქუვეითი -  დამოუკიდებლობის დღე.
* აშშ -  მონების განთავისუფლების დღე.
* აშშ, ტეხასი -  ემანსიპაციის დღე.
* ტრინიდადი და ტობაგო -  შრომის დღე.
* ურუგვაი -  ხოსე არტიგასის დაბადების დღე.

## საეკლესიო დღესასწაულები

* მართლმადიდებელი ეკლესია აღნიშნავს შემდეგი წმინდანების ხსენების დღეს:
	+ ბესარიონ საკვირველთმოქმედი
	+ ილარიონ ახალი
	+ არქელია, თეკლე და სოსანა

## იხილეთ აგრეთვე

**სხვა თვეები |  |
| --- |
|
	+ იანვარი
	+ თებერვალი
	+ მარტი
	+ აპრილი
	+ მაისი
	+ ივნისი
	+ ივლისი
	+ აგვისტო
	+ სექტემბერი
	+ ოქტომბერი
	+ ნოემბერი
	+ დეკემბერი |
# მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2026

| მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2026 *FIFA World Cup 26 Copa Mundial de la FIFA 2026 Coupe du Monde FIFA 2026* |
| --- |
| ← 20222030 → |
| **ტურნირის დეტალები** |
| **ადგილი** |  აშშ  კანადა  მექსიკა |
|       **ქალაქები** | 16 |
|       **სტადიონები** | 16 |
| **ტურნირის ვადები** | 11 ივლისი - 19 ივლისი |
| **მონაწილე** | 48 |
| **საპრიზო ადგილები** |
| **ტურნირის სტატისტიკა** |

**მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2026** — ფიფა-ს მსოფლიო თასის 23-ე გათამაშება, რომელიც აშშ-ში, კანადასა და მექსიკაში ჩატარდება. ტურნირი 2026 წლის 11 ივლისიდან - 19 ივლისამდე გაიმართება. ჩემპიონატს ჩრდილოეთ ამერიკის სამი ქვეყნის 16 ქალაქი უმასპინძლებს. ძირითადი მასპინძლელი აშშ იქნება, ხოლო თანამასპინძლები კანადა და მექსიკა იქნებიან. ეს პირველი ტურნირი იქნება, რომელსაც ერთდროულად სამი ქვეყანა უმასპინძლებს.

## რესურსები ინტერნეტში

* მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2026, FIFA.com

## სქოლიო