Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# კოსოვოს ომი

| კოსოვოს ომი |
| --- |
|
იუგოსლავიის ომების ნაწილი |
|  |
| თარიღი |
28 თებერვალი, 1998 - 10 ივნისი, 1999 |
| მდებარეობა | იუგოსლავიის სამოკავშირეო რესპუბლიკა |
| Casus belli |
ალბანელების დამოუკიდებლობისაკენ მისწრაფება |
| შედეგი |
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1244 |
| მხარეები |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  სერბეთი და ჩერნოგორია |  KLA

---

გაშლა
 ნატო
* ბელგია
* კანადა
* დანია
* საფრანგეთი
* გერმანია
* იტალია
* ლუქსემბურგი
* ჩრდილოეთ ირლანდია
* ნორვეგია
* პორტუგალია
* ესპანეთი
* თურქეთი
* გაერთიანებული სამეფო
* აშშ

---

 ალბანეთი |

 |
| მეთაურები |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  ს. მილოშევიჩი  დ. ოიდანიჩი |  უ. კლარკი  ა. იაშარი †  ჰ. ტაჩი  ს. სელიმი  ა. ჩეკუ  რ. ჰარადინაი |

 |
| ძალები |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  85,000 ჯარისკაცი (მათ შორის 40 000 კოსოვოში და კოსოვოს ირგვლივ)  20 000 პოლიციელი  100 საზენიტო მართვადი რაკეტა  1 400 საარტილერიო ნაწილი  240 თვითმფრინავი  2,032 ჯავშანტექნიკა და ტანკი  1000 რუსი მოხალისე  |  17,000–20,000 კგა-ის აჯანყებული

---

 100-150 ჯარისკაცი

---

 80 თვითმფრინავი (ოპერაცია არწივის თვალი)  1,031 თვითმფრინავი (ოპერაცია ალიანსის ძალა)  30-ზე მეტი წყალქვეშა ნავი და ხომალდი  დაახლოებით 50 000 ჯარისკაცი ჩრდილოეთ ალბანეთში |

 |
| დანაკარგები |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  300 მეტი დაღუპული ჯარისკაცი  1 031–1 200 დაღუპული  14 მწყობრიდან გამოსული ტანკი  18 მწყობრიდან გამოსული ჯავშანტრანსპორტიორი  20 მწყობრიდან გამოსული საარტილერიო ნაწილი  121 მწყობრიდან გამოსული თვითმფრინავი და ვერტმფრენი |  1,500 დაღუპული მეამბოხე (კგა-ს თანახმად)

---

 2 არასამწყობრო  3 ტყვე ჯარისკაცი
  ოთხი ჩამოგდებული თვითმფრინავი
  ორი AH-64 Apache-ს და AV-8B Harrier-ს ავარია
  სამი დაზიანებული თვითმფრინავი
 47 ჩამოგდებული უპილოტო მფრინავი მოწყობილობა |

 |
|  **კოსოვოს ომი ვიკისაწყობში** |

**კოსოვოს ომი** — 1996 წელს გაღვივებული შეიარაღებული კონფლიქტი ალბანელ სეპარატისტებსა და იუგოსლავიის სამოკავშირეო რესპუბლიკას შორის. საომარი მოქმედებები დაიწყეს კოსოვოელმა ალბანელებმა, რომელთაც სურდათ კოსოვოსა და მეტოხიის დამოუკიდებლობა. 1999 წლის მარტში ომში ჩაერია ნატო და დაიწყო იუგოსლავიის დაბომბვა.

1999 წლის ივნისში იუგოსლავიისა და ნატოს წარმომადგენლებს შორის დადებული კუმანოვოს სამხედრო-ტექნიკური შეთანხმების თანახმად, კოსოვოს კონტროლი KFOR-ის ძალებს დაევალათ, რამაც გამოიწვია არაალბანელი მოსახლეობის (სერბების, ჩერნოგორიელებისა და ბოშების) მასობრივი გადინება. 2008 წლის 17 თებერვალს კოსოვოელმა ალბანელებმა კოსოვოსა და მეტოხიის დამოუკიდებლობა გამოაცხადეს.

## სქოლიო
# ტუნისის კამპანია (მმო)

**ტუნისის კამპანიის** სახელით ისტორიაში შესულია ბრძოლების მთელი რიგი, რომლებსაც ადგილი ჰქონდათ მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში აფრიკის კამპანიის დროს. ერთამენთს ებრძოდნენ ფაშისტთა (გერმანია-იტალიის გაერთიანებული არმია) და მოკავშირეთა არმიები, რომელიც ძირითადად ამერიკელებისა და ბრიტანელებისაგან შედგებოდა. მათ შორის მცირე რაოდენობით იყვნენ აგრეთვე ვიშის ფრანგები.

კამპანია დაიწყო გერმანელთა წარმატებებით, თუმცა შემდგომში მომარაგების პრობლემის გამო უპირატესობა მოკავშირეებმა მოიპოვეს და საბოლოოდ მთლიანად გაანადგურეს «ვერმახტის» ძალები. 275.000 გერმანელი და იტალიელი ჯარისკაცი ტყვედ ჩავარდა.

* 11 ნოემბერი 1942 - «ვერმახტმა» დაიკავა სამხ. საფრანგეთი და ტუნისი
* 21 თებერვალი 1943 - კასერინის უღელტეხილის ბრძოლა
* 20 მარტი 1943 - ბრძოლა მარეთის ხაზისათვის
* 28 მარტი 1943 - გაბე
* 10 აპრილი 1943 - სფაქსი
* 11 აპრილი 1943 - ქაირუანი
* 12 აპრილი 1943 - სუსი

* 14 აპრილისათვის ფრონტის ხაზი გადიოდა ანფიდავილიდან სერას კონცხამდე. 19 აპრილი გერმანელებმა წამოიწყეს ბოლო დიდი შეტევა ფრონტის მთელ ხაზზე. მძიმე ბრძოლებს ადგილი ჰქონდათ მატიორთან, ანფიდავილტან და მეჯერდას ხეობაში.
* 7 მაისს მოკავშირეთა არმიები ერთმანეთს შეხვდნენ ბიზარეთში და ტუნისში.
* 13 მაისს აფრიკა კორპსის დარჩენილმა შენაერთებმა და იტალიურმა არმიამ იარაღი დაყარა ბონის კონცხთან.

## სამხედრო სამარხები ტუნისში

მოკავშირეები:

* მეჯეზ ელ ბაბი: 3.000 საფლავი და 1.959 დაცემული ჯარისკაცის მემორიალი
* მასიკო, ტუნისიდან დაახ. 30 კმ.: 1.578 საფლავი
* სფაქსი: 1.254 საფლავი
* ტაბარკა
* ქედ ზარგა: 239 საფლავი
* ბეჯა: 396 საფლავი
* თიბარი: 99 საფლავი
* ანფიდავილი: 1.551 საფლავი
* კართაგენი: 2.841 საფლავი

გერმანელები:

* ბორჯ სედრია: 8.562 საფლავი

## იხილეთ აგრეთვე

* ოპერაცია "ტორჩი"
# ოსტინი

| ქალაქი |
| --- |
| ოსტინი City of Austin |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| დროშა | გერბი |
|  |  |

 |
| ქვეყანა |  აშშ |
| შტატი |
ტეხასიტეხასი |
| კოორდინატები | ﻿ / ﻿ |
| ქალაქის მერი |
სტივ ადლერი |
| დაარსდა |
1835 |
| ამჟამინდელი სტატუსი |
1839 |
| ფართობი |
767.28 კმ² |
| ცენტრის სიმაღლე |
149±1 მეტრი |
| მოსახლეობა | 885,400 კაცი (2013) |
| სიმჭიდროვე |
1,065.04 კაცი/კმ² |
| აგლომერაცია |
1,883,051 |
| სასაათო სარტყელი |
UTC-6, ზაფხულში UTC-5 |
| სატელეფონო კოდი |
512, 737 |
| საფოსტო ინდექსი |
78701-78705, 78708-78728, 78730-78739, 78741-78742, 78744-78769 |
| ოფიციალური საიტი | austintexas.gov |
|

აშშტეხასიყველას ჩვენება |
| **ოსტინი** ვიკისაწყობში |

**ოსტინი** (ინგლ. Austin) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში და არის ტეხასის შტატის დედაქალაქი. დაარსდა 1835 წელს, ხოლო ქალაქის სტატუსი 1839 წელს მიიღო.
# 3D World

| 3D World |
| --- |
|  |
| მთავარი რედაქტორი | რიჩარდ ჰილი |
| პუბლიკაციის დეტალები |
| კომპანია | Future plc |
| ქვეყანა | დიდი ბრიტანეთი |
| გამოცემის სიხშირე | ყოველ 4 კვირაში |
| ტირაჟი | 8,052 (იანვარი-დეკემბერ, 2016) |
| დაარსდა | 2000 (2000) |
| ტიპი | კომპიუტერული ჟურნალი, ვიზუალური ეფექტები |
| ISSN | 1470-4382 |
| * ოფიციალური საიტი
 |

**3D World** — ბრიტანული ჟურნალი და საიტი, რომელიც დაარსდა 2000 წელს და გამოსცემს კომპანია Future plc. ჟურნალი დაკავებულია 3D ანიმაციების, ვიზუალური ეფექტების, ვიდეო თამაშებისა და ილუსტრაციების თემებთან დაკავშირებული სტატიების წერით.

ჟურნალი გამოიცემა ყოველ ოთხ კვირაში ერთხელ, წელიწადში 13-ჯერ და იყიდება ბრიტანეთში, აშშ-ში, ევროპა, ავსტრალია, ახალი ზელანდია, სამხრეთ აფრიკასა და სხვა ქვეყნებში. ჟურნალი ასევე ვრცელდება ციფრული სახითაც.

## იხილეთ აგრეთვე

* Future plc
* Future US

## რესურსები ინტერნეტში

* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
# GamesMaster

| *GamesMaster* |
| --- |
|  |
| სპეციალიზაცია | ვიდეო თამაშების ჟურნალისტიკა |
| ენა | ინგლისური |
| მთავარი რედაქტორი | ჯოელ გრიგორი |
| პუბლიკაციის დეტალები |
| გამომცემელი | Future plc Summit Media (2003-2006) |
| ქვეყანა | გაერთიანებული სამეფო, ფილიპინები (2003-2006) |
| პუბლიკაციის ისტორია | 17,492 (იან - დეკ 2013) |
| გამოცემის სიხშირე | ყოველთვიური |
| ISSN | 0967-9855 |
| * ოფიციალური საიტი
 |

GamesMaster — ყოველთვიური, მრვალფორმატიანი კომპიუტერული და ვიდეო თამაშების ჟურნალი, რომელიც გამოიცემა დიდ ბრიტანეთში Future plc-ის მიერ.. იგი არის ყველაზე მეტად გაყიდვადი მრავალფორმატიანი ჟურნალი გაერთიანებულ სამეფოში, რომლის გაყიდვები აჭარბებს თავისსავე დაძმობილებულ ჟურნალ *Edge-ს.*

## ისტორია

ჟურნალი დაარსდა 1993 წელს, როგორც ამავე სახელწოდების სატელევიზიო შოუს დამატება, თუმცა, როდესაც შოუმ ტრანსლაცია შეწყვიტა, ჟურნალმა გააგრძელა ფუნქციონირება.

ჟურნალი აქვეყნებს ვიდეო თამაშების მიმოხილვებსა და წინასწარ მიმოხილვებს, ასევე მოიცავს სიახლეებს ვიდეო თამაშების ინდუსტრიიდან, პოსტერებს, ჟურნალის მკითხველთა წერილებსა და ყოველთვიურ შეჯიბრებს.

## *GamesMaster Philippines*

2003 წელს ფილიპინურმა გამომცემელმა Summit Media-მ დაიწყო *GameMaster*-ის ფილიპინებში გამოშვება. თავდაპირველად, ჟურნალის ღირებულება შეადგენდა 95 ფილიპინურ პესოს ($2.06 ან £1.34 2009 წლის მონაცემით), თუმცა შემდეგ, ფასი გახდა 100 პესო ($2.17 ან £1.34 2009 წლის მონაცემით). გამოცემამ სწრაფად მოიპოვა პოპულარობა ადგილობრივ საზოგადოებაში. *GamesMaster Philippines*-ის გამოცემა შეწყდა 2006 წელს კორპორატიული რესტრუქტურიზაციიდან გამომდინარე.

## *GamesMaster in Arabic*

1996–1999 წლებში ლიბანური გამომცემლობა უშვებდა ჟურნალის ბრიტანულ ვერსიას არაბულ ენაზე. მიუხედავად უხარისხო თარგმანისა, ჟურნალი იყიდებოდა კარგად, მიზეზ იყო ის, რომ აღნიშნულ რეგიონში იყო დიდი მოთხოვნა ვიდეო თამაშებზე და ასევე ის, რომ ამგვარი პროექტი, მანამდე არცერთ გამომცემელს არ განუხორციელებია.

## რესურსები ინტერნეტში

* Golden Joystick Awards

## სქოლიო
# PC Zone

| PC Zone |
| --- |
|  |
| სპეციალიზაცია | ვიდეო თამაშების ჟურნალისტიკა |
| ენა | ინგლისური |
| მთავარი რედაქტორი | სტივ ჰოგარტი |
| პუბლიკაციის დეტალები |
| გამომცემელი | Future plc |
| ქვეყანა | გაერთიანებული სამეფო |
| პუბლიკაციის ისტორია | **ცირკულაცია**: 11,357 (იან.09-დეკ.09) 19,023 (იან.08-დეკ.08) 22,297 (იან. 07-დეკ.07) **პირველი ნომერი**: აპრილი, 1993 (1993-04) **ბოლო ნომერი**: 2 სექტემბერი, 2010 |
| გამოცემის სიხშირე | 13-ჯერ წელიწადში |
| ISSN | 0967-8220 |
|  |

PC Zone — ვიდეო თამაშებისადმი მიძღვნილი ბრიტანული ჟურნალი, რომელიც გამოიცემოდა 1993-2010 წლებში. აქვეყნებდა მიმოხილვებს, პრევიუებსა და სიახლეებს თამაშების შესახებ. იგი იყო პირველი ჟურნალი დიდ ბრიტანეთში, რომელიც ორიენტირებული იყო მხოლოდ IBM PC-ზე თავსებად კომპიუტერებზე.

*PC Zone* გამოდიოდა წელიწადში 13-ჯერ და მოჰყვებოდა დისკი, რაზეც განთავსებული იყო ვიდეო თამაშების სადემონსტრაციო ვერსიები, ვიდეოები, მოდები, დრაივერები პატჩები და ა.შ.

ჟურნალს 2004 წლამდე უშვებდა კომპანია Dennis Publishing Ltd, ხოლო შემდეგ - Future plc (ჟურნალები *PC Zone* და *Computer And Video Games* Future plc-მა შეიძინა 2.5 მილიონი ფუნტი სტერლინგის სანაცვლოდ). 2010 წელს Future plc-მა განაცხადა ჟურნალის დახურვის შესახებ, ხოლო უკანასკნელი ნომერი გამოიცა 2010 წლის 2 სექტემბერს.

## ლიტერატურა

* *Angus J. Kennedy, Peter Buckley, Duncan Clark*, The Rough Guide to the Internet, Penguin Books, 2003. — 561 გვ, ISBN 1-84353-101-1.

## რესურსები ინტერნეტში

* Rebecca Armstrong.  (2005-07-11) Fingers on the buttons. The Independent.  დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-11-11.
* Chris Tryhorn.  (2004-08-23) Future buys computer magazines. The Guardian.
* Barry Hodgson.  (2008-09-29) PC Zone Magazine Staff Walk out. Computers N Stuff.
* Daniel Emery (2010-07-17). „PC Zone magazine is to shut after 17 years“. *BBC News*. ციტირების თარიღი: 2010-07-17.
* Greg Howson.  (2010-07-15) PC Zone magazine closure no surprise. The Guardian..

## სქოლიო
# Hyper (ჟურნალი)

| *Hyper* |
| --- |
|  |
| სპეციალიზაცია | ვიდეო თამაშების ჟურნალისტიკა |
| ენა | ინგლისური |
| მთავარი რედაქტორი | დენიელ უილკსი |
| პუბლიკაციის დეტალები |
| გამომცემელი | Next Publishing Pty Ltd |
| ქვეყანა | ავსტრალია |
| პუბლიკაციის ისტორია | **ცირკულაცია**: 17,000 **პირველი ნომერი**: დეკემბერი, 1993 |
| გამოცემის სიხშირე | ყოველკვარტალური |
| ISSN | 1320-7458 |
| * ოფიციალური საიტი
 |

Hyper — ავსტრალიური მრავალპლატფორმული ვიდეო თამაშების ჟურნალი. იგი ითვლება ყველაზე ხანდაზმულ ჟურნალად ავსტრალიაში, რომელიც გამოიცემა 1993 წლის დეკემბრიდან. გამოსცემს კომპანია Next Media Pty Ltd. მისი დაძმობილებული ჟურნალი არის PC თამაშებზე ორიენტირებული *PowerPlay*, რომელსაც ასევე გამოსცემს Next Media.

*Hyper*-ის პირველი რედაქტორი იყო სტიუარტ კლარკი. კლარკი მანამდე იყო მრავალპლატფორმული ჟურნალის Megazone-ის რედაქტორი.

2014 წელს კომპანია Next Media-მ განაცხადა, რომ 2015 წლიდან Hyper გახდებოდა ყოველკვარტალური ჟურნალი.

ჟურნალი აქვეყნებს ვიდეო თამაშების მიმოხილვებს, პრევიუებს, სიახლეებსა და ინტერვიუებს დეველოპერბთან, გარდა ამისა მიმოიხილავს ანიმეს, DVD ფილმებს, არკადულ და კლასიკურ თამაშებს, ასევე აქვეყნებს სტატიებს აპარატული უზრუნველყოფისა და ვიდეო თამაშების მუსიკის შესახებ. ჟურნალს გააჩნია საკუთარი ინტერნეტ ფორუმი.

## იხილეთ აგრეთვე

* PC PowerPlay

## რესურსები ინტერნეტში

* Next Media-ს ვებსაიტი დაარქივებული 2011-02-18 საიტზე Wayback Machine.
* Hyperactive: *Hyper*ის ვებსაიტი დაარქივებული 2014-07-08 საიტზე Wayback Machine.
* Hyperactive Forums დაარქივებული 2014-07-08 საიტზე Wayback Machine.

## სქოლიო
# Imagine Publishing

Imagine Publishing| ტიპი |
კერძო |
| დარგი |
ჟურნალების გამოცემა |
| დაფუძნდა |
14 მაისი, 2005 (2005-05-14) |
| დაიხურა |
21 ოქტომბერი, 2026 (2026-10-21) |
| სათავო ოფისი |
ბორნმუთი, ინგლისი,  დიდი ბრიტანეთი |
| საიტი | * ოფიციალური საიტი
 |

**Imagine Publishing** — ბრიტანული გამომცემლობა, რომელიც არაერთ ჟურნალს გამოსცემდა ვიდეო თამაშების, კომპიუტერული ტექნოლოგიების, ხელოვნებისა და ყოველდღიური ცხოვრების სტილის შესახებ. Imagine Publishing 2016 წლის 21 ოქტომბერს კომპანია Future plc-მა შეიძინა.

გამომცემლობა 2005 წლის 14 მაისს, საკუთარი სახსრებით დააარსეს დემიენ ბატმა, სტივენ ბოიდმა და მარკ კენდრიკმა — სამივე მათგანი Paragon Publishing-ის ყოფილი დირექტორი იყო; საქმიანობის პირველ ექვს თვეში კომპანიამ ვიდეო თამაშებისა და შემოქმედებითი ტექნოლოგიების შესახებ ექვსი ძირითადი ჟურნალი გამოუშვა.

## რესურსები ინტერნეტში

* ოფიციალური საიტი (დაარქივებული)

## სქოლიო
# BitTorrent

BitTorrent-ის მუშაობის პრინციპი: ფაილის გამავრცელებელზე ხორციელდება ნაკლები დატვირთვა იმი მეშვეობით, რომ კლიენტები იწყებენ მონაცემთა გაზიარებას იმწამსვე, იმის მიუხედავად, არის თუ არა ფაილი ბოლომდე გადმოწერილი მათ მეირ.
**ბიტტორენტი** — პირინგული (P2P) ქსელური პროტოკოლი ინტერნეტში ფაილების გასაზიარებლად. მისი მეშვეობით მომხმარებელს შეუძლია ფაილის მეორე მომხმარებლისგან გადაწერა სერვერზე დამატებითი დატვირთვის გარეშე. ბიტტორენტის შემთხვევაში „*ტრეკერი*“ (ანუ სერვერი) მხოლოდ მართავს „*კონექტს*“ - კავშირს- და მას **არ გააჩნია არანაირი ინფორმაცია** იმ ფაილზე, რომელსაც მომხმარებელი იწერს ან სხვას უზიარებს. პროგრამის მთავარ დადებით მხარედ ითვლება ის, რომ ფაილის გადმოწერის დროს მომხმარებელი ასევე ხდება „ლიჩერი“ - იგი უზიარებს (შესაბამის ჟარგონზე - „*უსიდირებს*“) ფაილს სხვა მომხმარებლებს; რაც უფრო მეტი მომხმარებელი (*ლიჩერი* ან *სიდერი*) ჰყავს ამ ფაილს, მით უფრო დიდი სიჩქარე აქვთ თითოეულს. პროტოკოლი შექმნა ბრემ კოენმა 2001 წლის 4 აპრილს, რომელმაც ასევე დაწერა პირველი ტორენტ-კლიენტი „BitTorrent“.

## ფაილების ჩამოტვირთვის პრინციპი

პროტოკოლისა და პროგრამის მთავარ დადებით მხარედ ითვლება ის, რომ ვინც ტვირთავს ფაილს (ინგლ. Leachers, ლიჩერი) ამავდროულად არის ამ ფაილის გამცემიც (ინგლ. Seeders, სიდერი), უნებლიეთ გასცემს რა საკუთარი რესურის ნაწილს სხვისთვის ფაილის ჩამოტვირთვისთვის. ამ პრინციპით ყველა ერთმანეთს ეხმარება.

## ტერმინები Seeder, leacher, tracker, torrent, ratio, announce URL

* **ტორენტი** (ინგლ. torrent) არის იდენტიფიკატორი, ანუ ფაილი, რომელიც შეიცავს ინფორმაციას არჩეულ ფაილზე. მაგალითად: ფაილის ზომას, ფაილის ფრაგმენტებს, უჩვენებს ტრეკერს, ლიჩერთა და სიდერთა.

* **სიდერი** (ინგლ. Seeder) არის ის მომხმარებელი რომელსაც გააჩნია ფაილის 100%.

* **ლიჩერი** (ინგლ. Leacher) არის, ის ვინც იწერს ამა თუ იმ ფაილს და ამავდროულად სხვასაც უზიარებს მის გარკვეულ ნაწილებს, ხოლო როდესაც იგი გადაიწერს ამ ფაილის 100%-ს ისიც გახდება *სიდერი*.

* **ტრეკერი** (ინგლ. Tracker) არის საიტი, რომელზეც დევს ტორენტ ფაილი, და რომელიც იძლევა ინფორმაციას ლიჩერებსა და სიდერებზე, და ამავდროულად არის შუამავალი მომხმარებლებს შორის.

* **რატიო** (ინგლ. Ratio) — ატვირთვის შეფარდება გადმოწერასთან.

* **Announce [URL]**— „announce“ არის მისამართი, რომელშიც არის ტორენტ ფაილი.

## რესურსები ინტერნეტში

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
BitTorrent ბიტტორენტი - ოფიციალური საიტი
* ბიტტორენტის სპეციფიკაცია
* Michal Czerniawski, ინფორმაცია საავტორო უფლებების დარღვევასა და ტორენტების საძიებო სისტემების პასუხისმგებლობაზე, პორტალზე SSRN (2009 წლის დეკემბერი)
* ბიტტორენტის დაცვის ქვეშ — პროტოკოლის ავტორის ლექცია სტენფორდის უნივერსიტეტში (ვიდეო არქივი დაარქივებული 2012-02-18 საიტზე Wayback Machine. ).
# ბლოგოსფერო

**ბლოგოსფერო** (ინგლ. blogosphere) — კრებითი სახელი, რომელიც წარმოადგენს ყველა ბლოგს და მათ შიდა კავშირებს.
არსებობს წარმოდგენა იმის შესახებ, რომ ბლოგები არსებობენ, როგორც ერთი დიდი ურთიერთდაკავშირებული საზოგადოება (ან დაკავშირებული საზოგადოებების ჯგუფი) ან როგორც სოციალური ქსელი.

## სქოლიო
# სან-ბრუნო

| ქალაქი |
| --- |
| სან ბრუნო San Bruno |
|  სან ბრუნოს მდებარეობა სან მატეოში, კალიფორნია |
| ქვეყანა |  აშშ |
| შტატი |
კალიფორნიაკალიფორნია |
| კოორდინატები | ﻿ / ﻿ |
| ფართობი |
14.144389 კმ², 14.188462 კმ² |
| ცენტრის სიმაღლე |
20 ფუტი |
| მოსახლეობა | 41 114 (1 აპრილი, 2010) , 43 908 (2020)  |
| სასაათო სარტყელი |
UTC-8, ზაფხულში UTC-7 |
| სატელეფონო კოდი | 650 |
| საფოსტო ინდექსი | 94066 |
| ოფიციალური საიტი |  |
|
აშშ

კალიფორნია |
| **სან-ბრუნო** ვიკისაწყობში |

**სან ბრუნო** (ინგლ. San Bruno) — ქალაქი სან მატეოში, კალიფორნია, აშშ.

## სქოლიო
# IGoogle

iGoogle-ის ლოგო
**iGoogle** (ოფიციალურად **Google Personalized Homepage** (ქართ. Google-ის განსახიერებული მთავარი გვერდი) და **Google IG**) - Google-ის სერვისი, AJAX-ზე დაფუძნებული მთავარი გვერდით ან პერსონალურ ვებ პორტალით (ძირითადად როგორიცაა Netvibes, Pageflakes, My Yahoo!). Google-მა ოფიციალურად აამუშავა სერვისი 2005 წლის მაისში. იგი საშუალებას იძლევა, რომ მთავარ გვერდზე მომხმარებლებმა დაამატონ Google Gadgets-ები (მსგავსადდ როგორიცაა Google Desktop-ზე).

2007 წლის 30 აპრილს, Google-მა შეუცვალა "Google Personalized Homepage"-ს სახელი და დაარქვა "iGoogle" . 2007 წლის 17 ოქტომბრის მონაცამებით, Google-ს გქონდა სერვისის 42 ენიანი ვერსია და 70 ქვეყნის დომენი.

## რესურსები ინტერნეტში

დაარქივებული ოფიციალური ვებ გვერდი

## სქოლიო
# Gmail

|  |
| --- |
|  |
| საიტი | * ოფიციალური საიტი
 |
| საიტის ტიპი |
ელექტრონული საფოსტო სერვისი |
| რეგისტრაცია |
უფასო |
| ხელმისაწვდომი ენა |
მრავალენოვანი |
| მფლობელი |
Google |
| შემქნელი |
Google |

**Gmail** (იგივე **Google Mail**) — უფასო ელექტრონული ფოსტა, შექმნილი ამერიკული კომპანია გუგლის მიერ. საფოსტო ყუთთან წვდომა ხდება ვებ ინტერფეისით და POP3 და IMAP პროტოკოლების საშუალებით.

Gmail ამუშავდა 2004 წლის 1 აპრილს. თავდაპირველად დარეგისტრირება შესაძლებელი იყო მხოლოდ სპეციალური მოსაწვევის მიღების შემდეგ, იმისგან ვინც უკვე იყენებდა მას. დღეისათვის ნებისმიერი ქვეყნისთვის რეგისტრაცია უფასოა.

სერვისი მომხმარებელს სთავაზობს 6 903 მბ თავისუფალ ადგილს და ეს რიცხვი განუწყვეტლივ იზრდება.

რეგისტრაციის გავლის შემდეგ ყველა მომხმარებელს ენიჭება კონკრეტული მისამართი (user\_name@gmail.com).

## რესურსები ინტერნეტში

* ოფიციალური საიტი
* Gmail-ის სამომხმარებლო შეთანხმება
# Одноклассники.ru

| Одноклассники |
| --- |
|  |
| საიტი |
ok.ru |
| საიტის ტიპი |
სოციალური ქსელი |
| რეგისტრაცია |
უფასო |
| ხელმისაწვდომი ენა |
რუსული, უკრაინული, ქართული, უზბეკური, რუმინული, ყირგიზული, ინგლისური, აზერბაიჯანული, სომხური |
| მფლობელი |
Vk |
| შემქნელი |
ალბერტ პოპკოვი |

**Одноклассники(www.odnoklassniki.ru, ოდნოკლასნიკი.რუ)* — სოციალური ქსელის ტიპის საიტი, რომელზეც შესაძლებელია მეგობრებისა და თანაკლასელების პოვნა, მათი საკუთარ სიებში დამატება, ონლაინ თამაშების თამაში, სურათების გამოქვეყნება (ასევე მათი შეფასება ხუთბალიანი სისტემით და მათი კომენტირება).

საიტი ამუშავდა 2006 წლის 4 მარტს და წარმოადგენს ამერიკული Classmates.com–ის ანალოგს. საიტი ძირითადად პოპულარულია ყოფილ სსრკ-ის ქვეყნებში. 2013 წლის 1 იანვრის მონაცემებით საიტზე დარეგისტრირებული იყო დაახლოებით 205 მლნ მომხმარებელი.

საქართველოში Одноклассники-ს მომხმარებელთა მაქსიმალური რაოდენობა დაფიქსირდა 2009 წელს, როდესაც საიტი Alexa Internet-ის რეიტინგით პირველი იყო საქართველოდან მოხმარებულ საიტებს შორის. 2011 წლისთვის Одноклассники-მა კონკურენციის შედეგად ქართული ბაზრის უდიდესი წილი Facebook-თან დაკარგა და მე-5 პოზიციაზე გადაინაცვლა .

## რესურსები ინტერნეტში

* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
# ესე

**ესე** (ფრანგ. essai; ინგლ. essay, *ცდა, ნარკვევი*; ლათ. exigo, *ვწონი*; ქართულში პარალელური ფორმებია „ესსე“, „ესეი“, რომელთა დამკვიდრება კონსტანტინე გამსახურდიას სახელს უკავშირდება) — ლიტერატურის, ლიტერატურული კრიტიკისა და პუბლიცისტიკის ჟანრი. ლიტერატურის, ფილოსოფიის, ესთეტიკის, მორალური, სოციალური და ნებისმიერი სხვა სფეროს პრობლემათა სუბიექტური, თავისუფალი, არათანამიმდევრული განსჯა-განხილვა. არსებობს სხვადასხვა ხასიათის ესე: ბელეტრისტული, ფილოსოფიური, ისტორიული, ბიოგრაფიული, ფსიქოლოგიური, სამეცნიერო და სხვ.

ჟანრული თავისებურებაა კომპოზიციური თავისუფლება, მკვეთრად გამოხატული ავტორისეული ინდივიდუალობა, სუბიექტივიზმი, საუბრის ფორმა, ზოგჯერ პოლემიკური ხასიათის თხრობა. ესე, როგორც ჟანრის აღმნიშვნელი ტერმინი, დაამკვიდრა ფრანგმა ფილოსოფოსმა და მწერალმა მიშელ დე მონტენმა (Essais – „ცდები“, 1580). მასთან ერთად ესეს მამამთავრად ითვლება ფრენსის ბეკონი, რომელიც, თავის მხრივ, წინამორბედებად ანტიკურობის ავტორებს — პლუტარქესა და სენეკას მიიჩნევდა. XVIII საუკუნიდან ესე ჟურნალისტიკის ერთ-ერთი წამყვანი ჟანრია. თანამედროვე ესეისტური სტილის დამფუძნებლები არიან ფრიდრიხ შლეგელი, ჰაინრიხ ჰაინე, არტურ შოპენჰაუერი. ესე დიდი პოპულარობით სარგებლობდა ფრანგ ეგზისტენციალისტებში.

## ესე საქართველოში

საქართველოში ესე, როგორც ლიტერატურული ჟანრი, XX საუკუნის პირველ ორ ათწლეულში ჩამოყალიბდა. ეს პერიოდი ესეს განსაკუთრებული აღმავლობის ხანაა. ამ დროს შეიქმნა კონსტანტინე გამსახურდიას, გერონტი ქიქოძის, გრიგოლ რობაქიძის, პავლე ინგოროყვას, ტიციან ტაბიძის, გიორგი ლეონიძის, პაოლო იაშვილის, სანდრო ცირეკიძის, ვალერიან გაფრინდაშვილის, ალექსანდრე არსენიშვილის, შალვა აფხაიძის, სანდრო შანშიაშვილის და სხვათა მეტად ესეები.

XX საუკუნის 30-იანი წლებიდან 50-იანი წლების პირველ ნახევრამდე ესემ ფაქტობრივად შეწყვიტა არსებობა. 60-იანი წლებიდან ქართულ ლიტერატურაში ჟანრი კვლავ აღორძინდა კონსტანტინე გამსახურდიას, აკაკი გაწერელიას, გურამ ასათიანის, ნოდარ ჩხეიძის, ოტია პაჭკორიას, ნოდარ დუმბაძის ესეებით. შემდგომ პერიოდში აღსანიშნავია აკაკი ბაქრაძის, თენგიზ ბუაჩიძის, გიორგი გაჩეჩილაძის, ემზარ კვიტაიშვილის, გივი მაღულარიას, ტარიელ ჭანტურიას, თამაზ ჭილაძისა და სხვათა ესეები.

## ლიტერატურა

* 26 ესსე. ქართული ლიტერატურული ესსე. XX ს. 20-იანი წლები, მ. ხელაიას გამოც., თბ., 1986.

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 4, თბ., 1979. — გვ. 212.

* *ხელაია მ.*, ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 3, თბ., 2014. — გვ. 99.

## რესურსები ინტერნეტში

* ესე — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
# RFC

**განაცხადი კომენტირებაზე** (ინგლ. Request for Comments , **RFC**) — დოკუმენტი, რომელსაც აქვეყნებს ინტერნეტის საზოგადოება (ISOC) ან მასთან დაკავშირებული ორგანო, პირველ რიგში, ინტერნეტის საინჟინრო საბჭო (IETF) — ინტერნეტის ტექნიკური შემუშავებისა და სტანდარტიზაციის ძირითადი ორგანოები.

RFC იქმნება ცალკეული პირების ან ინჟინერთა და კომპიუტერულ მეცნიერთა ჯგუფების მიერ მემორანდუმის სახით, რომელშიც აღიწერება მეთოდები, ქცევები კვლევები, ან ინოვაციები, რომლებიც გამოყენებადია ინტერნეტისა და ინტერნეტთან დაკავშირებული სისტემების მუშაობაში. მისი წარმოდგენა ხდება საექსპერტო შეფასებისთვის, ან ახალი კონცეფციების, ინფორმაციის გასაცნობად, ან შემთხვევითი ინჟინრული იუმორისთვის. ზოგიერთ განაცხადს IETF ამტკიცებს ინტერნეტის სტანდარტის სახით. თუმცა, მრავალი RFC არის საინფორმაციო ან ექსპერიმენტული ხასიათის და არის სტანდარტი. სისტემა RFC გამოგონილ იქნა სტივ კროკერის მიერ 1969 წელს, ARPANET-ის შემუშავების პროცესში არაოფიციალური შენიშვნების ჩაწერის გასაიოლებლად. მის შემდეგ, RFC-ები გადაიქცა ინტერნეტის მახასიათებლების, საკომუნიკაციო პროტოკოლების, პროცედურების და მოვლენების ოფიციალურ დოკუმენტაციად. კროკერის თქმით, განაცხადების სისტემა „ინტერნეტის შიდა მუშაობას ფორმას აძლევს და მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა მის წარმატებაში“, თუმცა გარე საზოგადოებისთვს არც ისე კარგად არის ცნობილი.

RFC იწარმოება გადაწყობის შესაძლებლობის არ მქონე ტექსტის ფორმატში, თუმცა ფორმატის ცვლილებაზე მუშაობა დაწყებულია, რათა დოკუმენტების ოპტიმალურად ნახვა შესაძლებელი იყოს სხვადასხვა ზომის დისპლეის მქონე მოწყობილობებზე.

ინტერნეტის საზოგადოების მიღმა, RFC ჰქვიათ დოკუმენტებს, რომლებსაც აქვეყნებს აშშ-ის ფედერალური მთავრობა, მაგალითად გზატკეცილზე მოძრაობის უსაფრთხოების ეროვნული ადმინისტრაცია.

## სქოლიო
# გენური ინჟინერია

**გენური ინჟინერია (გენეტიკური ინჟინერია)** — რეკომბინანტური რნმ-ისა და დნმ-ის მიღების, ორგანიზმებიდან (უჯრედებიდან) გენების გამოყოფის, გენებთან მანიპულაციების განხორციელებისა და მათი ორგანიზმში შეყვანის ხერხების, მეთოდებისა და ტექნოლოგიებისა ერთობლიობა.

გენური ინჟინერია არ წარმოადგენს მეცნიერებას ფართო გაგებით, მაგრამ წარმოადგენს **ბიოტექნოლოგიების** ინსტრუმენტს და იყენებს ისეთი ბიოლოგიური მეცნიერებების ინსტრუმენტებს, როგორებიცაა მოლეკულური ბიოლოგია, ციტოლოგია, გენეტიკა, მიკრობიოლოგია, ვირუსოლოგია.

## რესურსები ინტერნეტში

* გენური ინჟინერია დაარქივებული 2020-10-26 საიტზე Wayback Machine.
* Alberts et al. Molecular Biology of the Cell
* T.A.Brown. Genomes
* ჟურნალ „სკეპსისის“ განყოფილება, რომელიც განკუთვნილია გენური ინჟინერიის პრობლემებისთვის