# ლედი გაგა

| ლედი გაგა |
| --- |
|
Lady Gaga |
|  ლედი გაგა აშშ-ის პრეზიდენტ ჯო ბაიდენის ინაუგურაციაზე, 2021 წელს |
| დაბადების სახელი | სტეფანი ჯოან ენჯელინა ჯერმანოტა |
| დაბადების თარიღი |
28 მარტი, 1986 (1986-03-28) მანჰეტენი, ნიუ-იორკი,  აშშ |
| ალმა-მატერი |
ნიუ-იორკის უნივერსიტეტი (არასრული) |
| საქმიანობა | * მომღერალი
* სიმღერების ავტორი
* მსახიობი
* მუსიკალური პროდიუსერი
* ქველმოქმედი
 |
| აქტიური |
2001–დღემდე |
| ქონება |
275 მლნ. აშშ დოლარი |
| ჯილდოები |
იხ. სია |
| ჟანრ(ებ)ი | * პოპი
* სინთპოპი
* საცეკვაო პოპი
 |
| ინსტრუმენტ(ებ)ი | * ფორტეპიანო
* სინთეზატორი
* ვოკალი
 |
| ლეიბლ(ებ)ი | * Def Jam
* Cherrytree
* KonLive
* Streamline
* Interscope
 |
| ასოციაციები | * Lady Starlight
* ტონი ბენეტი
 |
| საიტი | ladygaga.com |
| ხელმოწერა |  |

**სტეფანი ჯოან ენჯელინა ჯერმანოტა** (ინგლ. Stefani Joanne Angelina Germanotta; ასევე ცნობილია სასცენო სახელით **ლედი გაგა** (ინგლ. Lady Gaga) დ. 28 მარტი, 1986) — ამერიკელი მომღერალი, სიმღერების ავტორი და მსახიობი. თავდაპირველად სამსახიობო კარიერა დაიწყო საშუალო სკოლის სპექტაკლებში; სკოლის შემდეგ იგი სწავლობდა ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის სამხატვრო პროექტში „CAP21“, თუმცა მოგვიანებით საკუთარი ინიციატივით დატოვა უნივერსიტეტი და დაიწყო მუსიკალური კარიერის შექმნა. საკუთარი როკ ბენდის დატოვების შემდეგ გაგა მონაწილეობას იღებდა ქვემო ისტ-საიდის ავანგარდული ხელოვნების წარმოდგენებში, პარალელურად კი წერდა სიმღერებს გამომცემლობა Sony/ATV Music-ის შემსრულებლებისათვის. სწორედ ამ პერიოდში რეპერმა ეიკონმა შეამჩნია მისი ვოკალური შესაძლებლობები და შესთავაზა კონტრაქტის გაფორმება მუსიკალურ ლეიბლზე Interscope Records და ასევე საკუთარ ლეიბლზე Kon Live Distribution.

მისმა სადებიუტო ალბომმა — *The Fame* (2008) მიიღო დადებითი შეფასება კრიტიკოსების მხრიდან და მოიპოვა საერთაშორისო კომერციული წარმატება. ალბომიდან გამოცემული იქნა ოთხი სინგლი, რომლებიდანაც ორი — „Just Dance“ და „Poker Face“ საერთაშორისო ჰიტებად იქცა. სადებიუტო ალბომის მსგავსად EP ალბომმა — *The Fame Monster* (2009) დაიმსახურა მაღალი შეფასება, ხოლო ალბომის სამივე სინგლი — „Bad Romance“, „Telephone“ და „Alejandro“ ასევე საერთაშორისო ჰიტებად იქცა. მისი მეორე სტუდიური ალბომი — *Born This Way* გამოიცა 2011 წელს და დაიკავა პირველი პოზიცია მსოფლიოს 20-ზე მეტ ქვეყანაში, მათ შორის ამერიკის შეერთებულ შტატებში, სადაც ალბომი პირველ კვირაში გაიყიდა რეკორდულ ერთ მილიონ ეგზემპლარზე მეტი რაოდენობით. ალბომის პირველი სინგლი „Born this Way“ ასევე გახდა ციფრული ეპოქის ყველაზე სწრაფად გაყიდვადი სინგლი. მისი მესამე სტუდიური ალბომი — *ARTPOP* გამოიცა 2013 წელს და დაიკავა პირველი პოზიცია ამერიკის შეერთებული შტატების ჩარტში, ალბომიდან გამოიცა სამი სინგლი, რომლებიდანაც წარმატება მოიპოვა ორმა — „Applause“ და „Do What U Want“. 2014 წელს გაგამ ითანამშრომლა ჯაზ შემსრულებელ ტონი ბენეტთან და გამოსცა ჯაზის სტანდარტების ალბომი — *Cheek to Cheek*. 2015 წელს გაგამ მონაწილეობა მიიღო ტელესერიალში — „ამერიკული საშინელებათა ისტორია“, რომლის მეხუთე სეზონში *სასტუმრო* შესრულებული როლისათვის მიიღო ოქროს გლობუსის ჯილდო ნომინაციაში საუკეთესო მსახიობი ქალი მინისერიალში. 2016 წელს გამოიცა მისი მეხუთე სტუდიური ალბომი — *Joanne*, რომელმაც დაიკავა პირველი პოზიცია აშშ-ის ჩარტში. 2018 წელს გაგამ მონაწილეობა მიიღო მუსიკალურ დრამაში — „ვარსკვლავის დაბადება“, ფილმში შესრულებული როლისთვის კი მიიღო ოსკარის ნომინაცია საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის. ფილმისთვის გაგამ გამოსცა საუნდტრეკ ალბომი და ჩარტების ლიდერი სიმღერა — „Shallow“, რის გამოც მიიღო ოსკარის, გრემის, ბაფტას და ოქროს გლობუსის ჯილდოები. 2020 წელს მეექვსე სტუდიური ალბომით — *Chromatica* გაგა დაუბრუნდა საცეკვაო-პოპის ფესვებს.

თავისი კარიერის მანძილზე გაგას გაყიდული აქვს 27 მილიონი ალბომი და 146 მილიონი სინგლი, რითაც დასახელდა მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე კარგად გაყიდვად შემსრულებლად. მისი ჯილდოები მოიცავს 12 გინესის მსოფლიო რეკორდს, 11 გრემის ჯილდოს, 1 ოსკარს, 1 BAFTA-ს, 2 ოქროს გლობუსს და 3 Brit Awards. იგი ასევე არის პირველი შემსრულებელი, რომელმაც სიმღერების ავტორთა დიდების დარბაზში მიიღო თანამედროვე აიკონის ჯილდო. გაგა რეგულარულად შედის ჟურნალ „ბილბორდის“ წლის შემსრულებლების სიაში და ჟურნალ „ფორბსის“ გავლენიანი და მაღალშემოსავლიანი ადამიანების სიებში. 2013 წელს ჟურნალ „ტაიმის“ მკითხველთა გამოკითხვაში მან დაიკავა მეორე პოზიცია როგორც ბოლო ათი წლის ყველაზე გავლენიანმა ადამიანმა, ხოლო 2015 წელს ჟურნალმა „ბილბორდმა“ იგი დაასახელა წლის ქალბატონად. გაგა ასევე ცნობილია როგორც საქველმოქმედო, ისე სოციალური აქტივიზმით; 2012 წლის თებერვალში ჰარვარდის უნივერსიტეტში, გაგამ დააარსა საქველმოქმედო ფონდი Born This Way, რომელიც მხარს უჭერს ახალგაზრდებს საკუთარი თავის რეალიზებაში, ასევე ცდილობს საზოგადოებაში შექმნას ტოლერანტული დამოკიდებულება ჰომოსექსუალთა მიმართ.

## ცხოვრება და კარიერა

### 1986–2004: ცხოვრების ადრეული წლები

სტეფანი ჯოან ენჯელინა ჯერმანოტა დაიბადა 1986 წლის 28 მარტს მანჰეტენის ზემო ისტ-საიდზე მდებარე ლენოქს ჰილის საავადმყოფოში კათოლიკურ ოჯახში. იგი არის სინტია ლუის „სინდი“ (ბისეტი) და ჯოზეპ „ჯო“ ჯერმანოტას უფროსი ქალიშვილი. გაგა არის წარმოშობით 75% იტალიელი და ასევე აქვს ფრანგულ-კანადური ფესვები. გაგას ჰყავს ერთი უმცროსი და ნატალი, რომელმაც დაამთავრა ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის დიზაინის ფაკულტეტი. თერთმეტი წლის ასაკიდან გაგა სწავლობდა ზემო ისტ-საიდზე მდებარე გოგონათა კათოლიკურ სკოლაში. ის აღწერს თავის აკადემიურ ცხოვრებას როგორც „ძალიან თავდადებულს, ძალიან ბეჯითს, ძალიან ზრდადს“, თუმცა, „ცოტა არასაიმედოს“. გაგამ ასევე განაცხადა, რომ იგი გამუდმებით იყო დაცინვის ობიქეტი მისი პროვოკაციული და ძალიან ექსცენტრიული სტილის გამო. 2014 წელს მან განაცხადა, რომ 19 წლის ასაკში გახდა ძალადობის მსხვერპლი, რის შემდეგაც იტანჯებოდა პოსტტრავმული სტრესული აშლილობით.

ოთხი წლის ასაკში გაგა უკვე უკრავდა ფორტეპიანოზე, ხოლო ცამეტი წლის ასაკში მან დაწერა თავისი პირველი ბალადა. იგი ასევე მონაწილეობას იღებდა საშუალო სკოლის სპექტაკლებში, მათ შორის იყო მთავარი როლი მიუზიკლში „ბიჭები და თოჯინები“ სადაც განასახიერა ლედი ადეილაიდა და ასევე ფილიას როლი მიუზიკლში „ფორუმამდე გზაში საინტერესო რამ შემემთხვა“. 2001 წელს გაგამ მონაწილეობა მიიღო ამერიკულ სატელევიზიო დრამა „სოპრანოს კლანის“ ერთ-ერთ ეპიზოდში, სადაც პატარა როლი შეასრულა. პარალელურად იგი სწავლობდა სამსახიობო მეთოდიკას ლი სტრასბერგის სახელობის თეატრისა და კინოს ინსტიტუტში. 17 წლის ასაკში, საშუალო სკოლის დასრულების შემდეგ, გაგამ ჩააბარა ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის სამხატვრო პროექტში „CAP21“, სადაც გადიოდა მუსიკალური თეატრის სწავლების კურსებს.

### 2005–2007: კარიერის დაწყება

19 წლის ასაკში, ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის სამხატვრო პროექტ „CAP21-ში“ სწავლისას, მეორე კურსის მეორე სემესტრის მსვლელობისას გაგამ მიიღო გადაწყვეტილება შეეწყვიტა საწვლა და ფოკუსირება გაეკეთებინა მუსიკალურ კარიერაზე. 2005 წლის დასასრულს გაგამ ჩაწერა რამდენიმე სიმღერა რეპერ მელვინ გლოვერთან ერთად მისი საბავშვო აუდიო წიგნისათვის „პორტალი პარკში“. პარალელურად გაგამ ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის მეგობრებთან ერთად ჩამოაყალიბა საკუთარი ჯგუფი Stefani Germanotta Band (SGBand) ჯგუფი ძირითადად გამოდიდოა ქვემო ისტ-საიდში მდებარე კლუბებში. 2006 წელს გაგამ მონაწილეობა მიიღო სიმღერების ავტორთა დიდების დარბაზის მიერ ორგანიზებულ კონკურსში, სადაც გაიცნო მუსიკალური პროდიუსერი რობ ფუსარი. მოგვიანებით ფუსარიმ და გაგამ დაიწყეს თანამშრომლობა სიმღერებზე. ფუსარიმ განაცხადა, რომ სწორედ მის მიერ იქნა მოფიქრებული სასცენო სახელი „Lady Gaga“, რომლის შთაგონება გახდა ჯგუფ Queen-ის სიმღერა „Radio Ga Ga“. ფუსარის განცხადებით „როდესაც გაგა შემოდიოდა სტუდიაში, გამარჯობის ნაცვლად ყოველთვის ვიწყებდით Radio Ga Ga-ს სიმღერას“. სასცენო სახელზე მუშაობისას გაგამ ფუსარისგან მობილურზე მიიღო მოკლეტექსტური შეტყობინება „lady gaga“. მოგვიანებით ფუსარიმ განაცხადა, რომ მას სურდა „Radio Ga Ga“-ს გაგზავნა, თუმცა, ავტოკორექტორმა სიტყვა „Radio“ ჩაანაცვლა სიტყვით „Lady“. შეტყობინების მიღების შემდეგ გაგას მოეწონა სახელი „Lady Gaga“ და ფუსარის მოსთხოვა მისთვის აღარ ეწოდებინა სტეფანი.

ფუსარიმ და გაგამ დააარსეს კომპანია Team Lovechild LLC, რომელსაც უნდა ეზრუნა გაგას კარიერისათვის. მათ ჩაწერეს რამდენიმე ელექტროპოპის ჟანრის სიმღერა და გაუგზავნეს მუსიკალური ინდუსტრიის აღმასრულებელ პროდიუსერებს. თავდაპირველად მუსიკალურ ლეიბლ Def Jam Recordings-ის დამაარსებელ ანტონიო „L.A.“ რეიდს მოეწონა გაგას დემო სიმღერები და შესთავაზა კონტრაქტის გაფორმება, თუმცა კონტრაქტის გაფორმებიდან სამი თვის შემდომ 2006 წლის დეკემბერში ლეიბლმა გააუქმა კონტრაქტი გაგასთან – 2011 წელს გაგამ თავისი ცხოვრების ეს პერიოდი აღწერა სინგლ „Marry the Night“-ზე გადაღებულ ავტობიოგრაფიულ ვიდეოში. ფსიქოლოგიურად განადგურებული გაგა დაბრუნდა შობის გასატარებლად თავი ოჯახთან, მოგვიანებით კი დაუბრუნდა ღამის ცხოვრებას ქვემო ისტ-საიდში, სადაც მონაწილეობას იღებდა მოცეკვავედ ნეო-ბურლესკის ტიპის შოუებში. მოგვიანებით გაგამ განაცხადა - მიუხედავად იმისა, რომ იგი სწავლობდა კათოლიკურ სკოლაში მან საკუთარი თავი ხელახლა შეიცნო ნიუ-იორკის, კერძოდ ქვემო ისტ-საიდის ღამის ცხოვრებით.

გაგა (მარჯვნივ) და Lady Starlight ფესტივალზე Lollapalooza 2007
სწორედ ამ პერიოდში გაგა შეხვდა არტისტ Lady Starlight, რომელიც ეხმარება გაგას პერსონად ჩამოყალიბებაში. მოგვიანებით წყვილი იწყებს გამოსვლებს ნიუ-იორკის ცნობილ კლუბებში როგორებიცაა: Mercury Lounge, The Bitter End და Rockwood Music Hall. მათი ერთობლივი სამხატვრო პერფომანსები ცნობილია სახელით *Lady Gaga and the Starlight Revue* და *The Ultimate Pop Burlesque Rockshow*, რომლებიც შთაგონებული იყო 1970-იანი წლებით. მათმა ერთობლივმა პერფორმანსმა 2007 წლის მუსიკალურ ფესტივალ Lollapalooza-ზე დაიმსახურა დადებითი შეფასებები.

როდესაც გაგა და Starlight დაკავებული იყვნენ თავიანთი სამხატვრო პერფომანსებით, რობ ფუსარი დამოუკიდებლად აგრძელებდა გაგას დემო ჩანაწერებზე მუშაობას. მან გაუგზავნა სიმღერები თავის ახლო მეგობარ და ამავდროულად მუსიკალურ პროდიუსერ ვინსენტ ჰერბერტს. ვინსენტს მოეწონა გაგას ჩანაწერები და შესთავაზა კონრაქტის გაფორმება თავის ახლად ჩამოყალიბებულ ლეიბლზე Streamline Records, რომელიც იყო ლეიბლ Interscope Records-ის დაქვემდებარებაში. თავდაპირველად გაგამ კონრატქი გააფორმა როგორც სიმღერების ავტორი გამომცემლობა Famous Music Publishing-თან (მოგვიანებით გამომცემლობა შეიძინა Sony/ATV Music Publishing-მა). სწორედ ამ პერიოდში იწყებს გაგა სიმღერების წერას ისეთი მომღერლებისათვის როგორებიც არიან: ბრიტნი სპირსი, ფერჯი, ჯგუფი New Kids on the Block და The Pussycat Dolls. როდესაც ერთ-ერთ მომღერალთან ერთად გაგა მუშაობდა სიმღერაზე სტუდიაში და აძლევდა მითითებებს თუ როგორ ემღერა სიმღერა, რეპერმა ეიკონმა, რომელიც ასევე იმყოფებოდა სტუდიაში შეამჩნია გაგას ვოკალური შეასაძელბლობები და დაიწყო მოლაპარაკებები Interscope-ის აღმასრულებელ პროდიუსერ ჯიმი ლავინთან გაეფორმებინა ახალი შეთანხმება გაგასთან თავისი ლეიბლ Kon Live-ის მეშვეობით.

2007 წლის დასასრულს გაგა ხვდება სიმღერების ავტორ და პროდიუსერს RedOne. რომელთან ერთადაც იწყებს მუშაობას სადებიუტო ალბომზე, პარალელურად კი გაგა ასევე იწყებს მუშაობს პროდიუსერ მარტინ კირსცენბაუმთან, რომელთან ერთადაც ჩაწერა რამდენიმე სიმღერა. გაგა ასევე აფორმებს კონტრაქტს მარტინის ლეიბლთან Cherrytree Records.

### 2008–2010: *The Fame* და *The Fame Monster*

2008 წლისთვის გაგა გადავიდა საცხოვრებლად ლოს-ანჯელესში, რათა ინტენსიურად ემუშავა და დაესრულებინა მისი სადებიუტი ალბომი — *The Fame*, პარალელურად კი აყალიბებს საკუთარ შემოქმედებით გუნდს — Haus of Gaga, რომლის შთაგონებაც იყო ენდი უორჰოლის სტუდია *Factory*. საბოლოოდ გაგას სადებიუტო ალბომი *The Fame* თავდაპირველად გამოიცა 2008 წლის 19 აგვისტოს კანადაში და დაიმსახურა დადებითი შეფასებები კრიტიკოსების მხრიდან. კრიტიკოსებმა ხაზი გაუსვევს ალბომში ჟანრების კომბინაციას და აღნიშნეს, რომ გაგაზე დიდი გავლენა იქონია 1980-იანი წლების სინთპოპმა, რომელშიც გაერთიანებული იყო საცეკვაო პოპი. ალბომმა დაიკავა ნომერ პირველი პოზიცია ავსტრიის, კანადის, გერმანიის, ირლანდიის და შვეიცარიის ჩარტებში, ხოლო შევიდა დიდი ბრიტანეთის, ამერიკის შეერთებული შტატების და ავსტრალიის საუკეთესო ხუთეულში. ალბომის პირველი ორი სინგლი „Just Dance“ და „Poker Face“ საერთაშორისო ჰიტებად იქცა. სიმღერამ „Poker Face“ გრემის რიგით 52-ე დაჯილდოებაზე გაიმარჯვა ნომინაციაში საუკეთესო საწეკვაო ჩანაწერი, ხოლო თავად ალბომი *The Fame* წარდგენილი იყო წლის ალბომის ნომინაციაში და გაიმარჯვა ნომინაციაში საუკეთესო საცეკვაო/ელექტრონული ალბომი. ალბომიდან დამატებით გამოიცა სამი სინგლი — „Eh, Eh (Nothing Else I Can Say)“, „LoveGame“, და „Paparazzi“, რომლებმაც ასევე მოიპოვეს წარმატება.

გაგა 2009 წლის მსოფლიო ტურნეზე The Fame Ball Tour.
2009 წლის დასაწყისისათვის გაგამ მონაწილეობა მიიღო ამერიკული პოპ ჯგუფის The Pussycat Dolls-ის მსოფლიო ტურნე *Doll Domination Tour*-ის ევროპისა და ოკეანეთის კონცერტებში, რომლის შემდგომაც გაგამ მიიღო გადაწყვეტილება დაეწყო საკუთარი მსოფლიო ტურნე The Fame Ball Tour. ტურნე მიმდინარეობდა 2009 წლის მარტიდან-2009 წლის სექტემბრამდე. მსოფლიო ტურნეს პაპალელურად გაგამ დაიწყო მუშაობა ახალ EP ალბომზე — *The Fame Monster.* ალბომი საბოლოოდ გამოიცა 2009 წლის ნოემბერში. ალბომში შესულია რვა სიმღერა, თითოეული სიმღერა ეხება დიდების ბნელ მხარეებს, რომლებიც გაგამ მიიღო საკუთარი გამოცდილებიდან, გაგა ამ ყველაფერს გადმოსცემს მონსტრის მეტაფორით. ალბომის პირველმა სინგლმა „Bad Romance“ დაიკავა პირველი პოზიცია მსოფლიოს 18 ქვეყანაში, ხოლო მეორე პოზიცია ამერიკის შეერთებულ შტატებში და ავსტრალიაში. სიმღერამ გრემის რიგით 53-ე დაჯილდოებაზე გაიმარჯვა ორ ნომინაციაში — საუკეთესო პოპ ვოკალური შესრულება და საუკეთესო მოკლემეტრაჟიანი მუსიკალური ვიდეო. ალბომი *The Fame Monster* გრემის დაჯილდოებაზე წარდგენილი იყო ნომინაციაში საუკეთესო წლის ალბომი და გაიმარჯვა ნომინაციაში საუკეთესო პოპ ვოკალური ალბომი. ალბომიდან დამატებით გამოიცა ორი სინგლი — „Telephone“, რომელიც ჩაწერილია დუეტში R&B მომღერალ ბიონსე ნოულსთან ერთად და „Alejandro“. ეს უკანასკნელი გახდა გაგას რიგით მეოთხე სიმღერა, რომელმაც დიდი ბრიტანეთის ჩარტში დაიკავა ნომერ პირველი პოზიცია. აღნიშნულ სიმღერაზე გაგამ გამოუშვა მუსიკალური ვიდეო, რომელმაც დაპირისპირება გამოიწვია გარკვეულ წრეებში, კათოლიკურმა ლიგამ ვიდეო მკრეხელობად ჩათვალა. მიუხედავად იმისა რომ მისი ვიდეობი იწვევდა დაპირისპირებას, გაგა გახდა პირველი შემსრულებელი, რომლის ვიდეოების ნახვის საერთო ჯამმა YouTube-ზე დააგროვა ერთ მილიარდზე მეტი ნახვა. 2010 წლის MTV-ის მუსიკალური ვიდეოების დაჯილდოებაზე გაგამ მიიღო 13 ნომინაცია და გაიმარჯვა 8 ნომინაციაში, მათ შორის წლის ვიდეოს ნომინაციაში სიმღერა „Bad Romance“-ზე გადაღებული ვიდეოსათვის. გარდა ამისა, გაგა გახდა პირველი შემსრულებელი MTV-ს ისტორიაში, რომელმაც ერთ დაჯილდოებაზე მიიღო 13 ნომინაცია და ასევე გახდა პირველი ქალი არტისტი, რომლის ორი ვიდეო ერთ წელს იქნა ნომინირებული წლის ვიდეოს ნომინაციაში („Bad Romance“ და „Telephone“). გაგამ 2010 წლის დასასრულს გამოუშვა რემიქსული კოპილაცია — *The Remix*, ალბომი გახდა გაგას ბოლო ჩანაწერი ლეიბლზე Cherrytree Records. კოპილაცია მოსფლიოს მასშტაბით გაიყიდა 500,000 ეგზემპლარად და დასახელდა როგორც ერთ-ერთი ყველაზე კარგად გაყიდვავდი რემიქსული ალბომი. ჟურნალმა „ფორბსი“ 2010 წელს გაგა დაასახელა როგორც ნომერ მეოთხე ყველაზე ცნობილი ადამიანი და ნომერ მეშვიდე ყველაზე გავლენიანი ქალბატონი.

გაგა 2010 წლის მსოფლიო ტურნეზე The Monster Ball Tour.
*The Fame* და *The Fame Monster*-ის კომერციული წარმატების შემდომ გაგამ მიიღო გადაწყვეტილება დაეწყო მეორე მოსოფლიო ტურნე — The Monster Ball Tour. ტურნე დაიწყო 2009 წლის ნოემბერში ალბომ *The Fame Monster*-ის გამოსვლიდან ერთი კვირის შემდგომ და დასრულდა 2011 წლის მაისში. ტურნემ კრიტიკოსების მხრიდან დაიმსახურა მაღალი შეფასებები, ხოლო შემოსავალმა შეადგინა 227,4 მილიონი ამერიკული დოლარი და დასახელდა დებიუტანტი შემსრულებლის ერთ-ერთ ყველაზე მაღალ შეოსავლიან საკონცერტო ტურნედ. ტურნეს ფარგლებში ტელეკომპანიამ HBO გადაიღო ნიუ-იორკის მედისონ-სკვერ-გარდენში ჩატარებული ორი კონცერტი სპეციალური საკონცერტო-დოკუმენტური ფილმისათვის — „Lady Gaga Presents the Monster Ball Tour: At Madison Square Garden“. საკონცერტო ფილმმა მიიღო ხუთი ნომინაცია პრემია ემის რიგით 63-ე დაჯილდოებაზე და გაიმარჯვა ერთ ნომინაციაში საუკეთესო მონტაჟისათვის. გაგამ ასევე შეასრულა სიმღერები ალბომებიდან საერთაშორისო ღონისძიებებზე, მათ შორის: 2009 წლის MTV-ს მუსიკალური ვიდოების დაჯილდოებაზე, 2010 წლის გრემის დაჯილდოებაზე და 2010 წლის Brit Awards-ზე. გარდა ამისა გაგას უნდა გაეხსნა პოპ მომღერალ მაიკლ ჯექსონის 2009 წლის ლონდონის სარეზიდენციო შოუ *This Is It*, თუმცა ჯექსონის ტრაგიკული გარდაცვალების შემდგომ კონცერტები გაუქმდა.

გარდა მუსიკალური სფეროსი გაგა ამ პერიოდში ასევე დაინტერესდა ბიზნესით, კერძოდ კი ითანამშრომლა სამომხმარებლო ელექტრონიკის კომპანიასთან Monster Cable. რომელთან ერთადაც გაგამ შექმნა სპეციალური დიზაინის ყურსასმენები სახელწოდებით — „Heartbeats“. 2010 წლის იანვარში გაგა დაინიშნა კომპანია პოლაროიდის სამხატრო ხელმძღვანელად და შეიმუშავა ფოტოაპარატის ახალი თანამედროვე დიზაინის ხაზი სახელწოდებით — Grey Label. 2010 წლის მარტში გაგას ყოფილმა პროდიუსერმა და პარტნიორმა რობ ფუსარიმ უჩივლა მის გუნდს სასამართლოში. ფუსარის განცხადებით მას ეკუთვნოდა შემოსავლების 20%, თუმცა 2011 წელს ნიუ-იორკის უზენაესმა სასამართლომ სარჩელი გაგას სასარგებლოდ გამოიტანა. 2010 წლის დასასრულს გაგამ ტელე წამყვან ლარი კინგთან ინტერვიუს დროს განაცხადა, რომ ტესტირებამ ლუპუზე დადებითი შედეგი აჩვენა. გაგას ლუპუსი მემკვიდრეობით მამიდამისისგან ერგო, რომელიც მის დაბადებამდე 19 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

### 2011–2014: *Born This Way*, *ARTPOP* და *Cheek to Cheek*

გაგა 2012 წლის მსოფლიო ტურნეზე The Born This Way Ball.
2011 წლის თებერვალში გაგამ გამოუშვა სიმღერა „Born This Way“, ამავე სახელწოდების რიგით მეორე სტუდიური ალბომიდან — *Born This Way*. სიმღერის დებიუტი აშშ-ის ბილბორდის ცხელი ასეულის ჩარტში შედგა პირველ პოზიციაზე და გახდა ჩარტის ისტორიაში რიგით 1,000 სიმღერა, რომელმაც დაიკავა პირველი პოზიცია. ალბომის მეორე სინგლი „Judas“ შევიდა მუსიკალური ინდუსტრიის წამწყვანი ქვეყნების ათეულში, ხოლო სიმღერა „The Edge of Glory“, რომელიც თავდაპირველად გამოიცა როგორც ალბომის პრომო სინგლი, კომერციული წარმატების შემდგომ გამოცხადდა ალბომის მესამე ოფიციალურ სინგლად, სიმღერამ კრიტიკოსების მხრიდან დაიმსახურა დადებითი შეფასებები. ალბომი *Born This Way* გამოიცა 2011 წლის 23 მაისს, პირველ კვირაში მხოლოდ ამერიკის შეერთებული შტატების ტერიტორიაზე გაიყიდა 1,1 მილიონ ეგზემპლარზე მეტი რაოდენობით და დაიკავა ნომერ პირველი პოზიცია 20-ზე მეტ ქვეყანაში. ალბომმა კრიტიკოსების მხრიდან დაიმსახურა დადებითი შეფასებები და მიიღო გრემის სამი ნომინაცია, მათ შორის წლის ალბომის ნომინაცია, რითიც გაგა გახდა პირველი ქალი შემსრულებელი გრემის ისტორიაში, რომლის პირველი სამი ალბომი ზედიზედ წარდგენილი იქნა წლის ალბომის ნომინაციაში. ალბომის შემდგომმა ორმა სინგლმა „Yoü and I“ და „Marry the Night“ წინა სინგლების მსგავსად მსოლფიო წარმატებას ვერ მიაღწიეს. 2011 წლის ივლისში გაგამ დაიწყო შეხვედრა მსახიობ ტეილორ კინთან, რომელიც გაიცნო „Yoü and I“-ს მუსიკალური ვიდეოს გადასაღებ მოედანზე. ალბომის მხარდასაჭერად 2012 წლის აპრილში გაგამ წამოიწყო რიგით მესამე მსოფლიო ტურნე — Born This Way Ball, ტურნე მოულოდნელად დასრულდა 2013 წლის თებერვალში გაგას ბარძაყის ტრმავის გამო. მოგვიანებით გაგას შემოქმედებითმა ჯგუფმა დაადასტურა, რომ გაგამ ბარძაყზე გაიკეთა გადაუდებელი ოპერაცია, რომლის საბოლოო გამოჯამრთელებასაც რამდენიმე თვე დასჭირდებოდა. ტურნეს დაგეგმილი 119 კონცერტიდან ჩატარდა მხოლოდ 98 კონცერტი, რომლის შემოსავალმა შეადგინა 186,82 მილიონი ამერიკული დოლარი და დასახელდა ერთ-ერთ ყველაზე მაღალ შემოსავლიან საკონცერტო ტურნედ. 2011 წელს დიდი ბრიტანეთის ხმის ჩამწერმა ასოციცაციამ გაგა დაასახელა წლის ნომერ მეორე ყველაზე მეტჯერ მოსმენად მომღერალად. 2012 წელს ჟურნალ „ფორბის“ ცნობილი ადამიანების რეიტინგში გაგამ დაიკავა პირველი პოიცია 90 მილიონი ამერიკული დოლარით, ხოლო ყველაზე გავლენიანი ქალბატონების რეიტინგში მე-11 პოზიცია.

ამ პერიოდში გაგამ ჩაწერა ჯაზ დუეტი „The Lady Is a Tramp“ ტონი ბენეტთან, რომელიც შესულია ტონის დუეტების ალბომში — *Duet II*. გაგამ ასევე ჩაწერა დუეტი „Hello, Hello“ სერ ელტონ ჯონთან ანიმიაციური ფილმისათვის — „გნომეო და ჯულიეტა“. მსოფლიო ტურნეს დაწყებამდე გაგა მინი პრომო ტურის ფარგლებში ეწვია ევროპისა და აზიის ქვეყნებს, მათ შორის ჩაატარა მინი კონცერტები დიდ ბრიტანეტში, ავსტრალიაში, ტაილანდში და სინგაპურში. მან ასევე იმღერა ამერიკის შეერთებული შტატების 42-ე პრეზიდენტის ბილ კლინტონის 65 წლის იუბილის აღსანიშნავ კონცერტზე. 2011 წლის დასასრულს გაგამ გადაიღო სპეციალური მადლიერების დღის აღსანიშნავი შოუ — „A Very Gaga Thanksgiving“, რომელსაც ტელეკომპანია ABC-ს ეთერში თვალს ადევნებდა 5.7 მილიონი მაყურებელი. შოუმ კრიტიკოსების მხრიდან დაიმსახურა მაღალი შეფასება, განსაკუთრებულად კი აღნიშნეს გაგას სარეჟისორო დებიუტი. შოუში გაგამ შეასრულა რამდენიმე სიმღერა, რომლის ჩანაწერებიც მოგვიანებით შევიდა სადღესასწაულო თემატიკის ცოცხალ EP ალბომში — *A Very Gaga Holiday*. 2012 წლის მაისში გაგამ გაახმოვანა საკუთარი თავის ანიმაციური პერსონაჟი ამერიკული ანიმაციური ტელესერიალ „სიმფსონების“ 23-ე სეზონის საფინალო ეპიზოდში — „Lisa Goes Gaga“. გაგა ასევე გამოჩნდა ჯაზ შემსრულებელ ტონი ბენეტზე გადაღებულ დოკუმენტურ ფილმში — „ბენეტის ზენი“ (2012), სადაც ისაუბრა ტონისთან თანამშრომლობაზე. 2012 წლის სექტემბერში გაგამ გამოუშვა სადებიუტო სუნამო — Lady Gaga Fame, რომელიც 2013 წლის მონაცემებით მსოფლიოს მასშტაბით გაიყიდა 30 მილიონ ფლაკონზე მეტი ეგზემპლარით და მისმა შემოსავალმა შეადგინა 1,5 მილიარდი ამერიკული დოლარი.

გაგა 2014 წლის მსოფლიო ტურნეზე artRAVE: The ARTPOP Ball.
მესამე სტუდიურ ალბომზე მუშაობა გაგამ ჯერ კიდევ 2012 წლის დასაწყისში დაიწყო ძველ პროდიუსერთან ფერნანდო გერიბეისთან ერთად, ალბომზე მუშაობა კვლავ გაგრძელა მოსფლიო ტურ Born This Way Ball-ის მსვლელობისას. საბოლოოდ მესამე სტუდიურ ალბომზე — *ARTPOP* მუშაობა 2013 წლის შემოდგომაზე დაასრულა და გამოიცა 11 ნოემბერს. მიუხედავად ალბომის შერეული შეფასებებისა, ალბომის დებიუტი ამერიკის შეერებული შტატების ჩარტში მოხდა პირველ პოზიციაზე, 2014 წლის მონაცემებით ალბომი მსოფლიოს მასშტაბით გაყიდულია 2,5 მილიონ ეგზემპლარზე მეტი რაოდენობით. ალბომის პირველმა ორმა სინგლმა — „Applause“ და „Do What U Want“, რომელიც ჩაწერილია დუეტში რიტმ-ენდ-ბლუზის მომღერალ რ. კელისთან ერთად დაიმახურა დადებითი შეფასებები და კომერციულადაც წარმატებული აღმოჩდა. ხოლო ალბომის მესამე სინგლი „G.U.Y.“ კომერციულად წარუმატებელი აღმოჩნდა და დღემდე გაგას ყველაზე წარუმატებელ სინგლად ითვლება. 2014 წლის მარტში და აპრილში გაგამ ჩაატარა შვიდ დღიანი პირველი საერზიდენციო შოუ — Lady Gaga Live at Roseland Ballroom, რომელიც ჩატარდა ნიუ-იორკში მდებარე არენაზე Roseland Ballroom, აღსანიშნავია რომ გაგას სარეზიდენციო შოუ იყო ბოლო კონცერტი, რომელიც ჩატარდა არენაზე, გაგას მეშვიდე კონცერტის დასრულების შემდგომ არენა თითქმის ერთ საუკუნოვანი ფუნქციონირების შემდგომ სამუდამოდ დაიხურა. ერთი თვის შემდგომ მაისში გაგამ წამოიწყო მეოთხე მსოფლიო ტურნე — artRAVE: the ARTPOP Ball, რომელიც დამთავრდა იმავე წლის ნოემბერში. ტურნეს ფარგლებში გაგამ ჩაატარა 79 კონცერტი და მისმა შემოსავალმა შეადგინა 83 მილიონი ამერიკული დოლარი. ასევე აღსანიშნავია, რომ ალბომის გამოსვლამდე ერთი კვირით ადრე გაგა დატოვა მისმა დიდი ხნის მენეჯერმა ტროი კარტერმა, რის გამოც გაგამ ვერ მოახერხა ალბომთან დაკავშირებით დაგეგმილი რიგი პროექტების განხორციელება. 2014 წლის ივნისში გაგა და მისი ახალი მენეჯერი ბობი კემპელი შეუერთდნენ კომპანია Live Nation Entertainment-ის მენეჯმენტის განშტოებას Artist Nation. 2013 წლის ჟურნალ „ფორბსის“ ცნობილი ადამიანების სიაში გაგამ დაიკავა მეორე პოზიცია, ხოლო ჟურნალ „ტაიმის“ მკითხველთა გამოკითხვაში მან დაიკავა მეორე პოზიცია როგორც ბოლო ათი წლის ყველაზე გავლენიანი ადამიანი.

2013 წელს გაგამ მონაწილეობა მიიღო რეჟისორ რობერტ როდრიგესის ფილმში — „მაჩეტე კლავს“ რომელიც კრიტიკოსებმა უარყოფითად შეაფასეს და ასევე კომერციულადაც წარუმატებელი აღმოჩნდა. გაგამ ფილმში შესრულებული ეპიზოდური როლისათვის მიიღო ოქროს ჟოლოს ნომინაცია მეორეხარისხოვანი როლის ცუდად შესრულებისათვის. 2013 წლის ნოემბერში გაგა მოწვეული-წამყვანის როლში გამოჩნდა მუსიკალურ-იუმორისტულ შოუში — „შაბათ ღამეს პირდაპირ ეთერში“, სადაც მიიღო მონაწილეობა რამდენიმე კომედიურ სკეტჩში და შეასრულა ორი სიმღერა — „Do What U Want“ დუეტში R&B მომღერალ რ. კელისთან ერთად და „Gypsy“. ნოემბრის ბოლოს ტელეკომპანია ABC-ისთვის გაგამ ჩაწერა რგით მეორე მადლიერების დღის აღსანიშნავი სპეციალური შოუ — „Lady Gaga and the Muppets Holiday Spectacular“. 2014 წელს გაგამ კიდევ ერთხელ მიიღო მონაწილეობა რობერტ როდრიგესის ფილმში — „ცოდვის ქალაქი 2“, სადაც შეასრულა ეპიზოდური მიმტანის როლი. მოგვიანებით გაგა დასახელდა იტალიური მოდის სახლ Versace-ს 2014 წლის გაზაფხული/ზაფხულის კოლექციის სახედ.

2014 წელს გაგამ კვლავ ითანამშრომლა ამერიკელ ჯაზის შემსრულებელ ტონი ბენეტთან ერთობლივ ჯაზის სტანდარტების ალბომზე — *Cheek to Cheek,* რომელიც გამოიცა 2014 წლის 23 სექტემბერს. ალბომში შესულია ცნობილი ჯაზის სტანდარტის სიმღერების ქავერები, სიმღერები ეკუთვნის ისეთ ავტორებს და კომპოზიტორებს, როგორებიც არიან ჯორჯ გერშვინი, კოულ პორტერი, ჯერემ კერნი, ირვინგ ბერლინი და სხვა. ალბომმა კრიტიკოსების მხრიდან დაიმსახურა მაღალი შეფასება, განსაკუთრებით კი აღნიშნეს გაგას ვოკალური მონაცემები. ალბომის დებიუტი ამერიკის შეერთებული შტატების ჩარტში შედგა პირველ პოზიციაზე, ხოლო გრემის რიგით 57-ე დაჯილდოებაზე გაიმარჯვა ნომინაციაში საუკეთესო ტრადიციული პოპ ვოკალური ალბომი. ალბომის მხარდასაჭერად გაგამ და ტონიმ ჩაწერეს სპეციალური სატელევიზიო კონცერტი — „Tony Bennett and Lady Gaga: Cheek to Cheek Live!“, რომელმაც მიიღო პრემია ემის ნომინაცია. ასევე გაგამ და ტონიმ წამოიწყეს ტურნე — Cheek to Cheek Tour, ტურნე დაიწყო 2014 წლის დეკემბერში და დასრულდა 2015 წლის აგვისტოში. 2014 წელს გაგამ ასევე გამოუშვა რიგით მეორე სუნამო — Eau de Gaga.

### 2015–2017: *American Horror Story*, *Joanne*, და სუპერ-ბოულის შოუ

გაგა 2016 წლის სუპერ-ბოულზე აშშ-ის სახელმწიფო ჰიმნის შერულების შემდგომ.
2015 წლის თებერვალში გაგა დაინიშნა მსახიობ ტეილორ კინზე. ერთი კვირის შემდგომ ოსკარის 87-ე დაჯილდოებაზე მიუზიკლ „მუსიკის ჰანგების“ (1965) გამოშვებიდან 50 წლისთავთან დაკავშირებით, გაგამ ფილმიდან შეასრულა რამდენიმე სიმღერა. გაგას შესრულებას დიდი გამოხმაურება მოჰყვა სოციალურ ქსელში, Facebook-ზე მისი პერფომანსის შესახებ წუთში 214,000 სტატუსი დაიწერა. რამდენიმე თვის შემდგომ ბაქოში პირველი ევროპული თამაშების გახსნის ცერემონიალზე გაგამ შეასრულა ჯონ ლენონის სიმღერა „Imagine“. 2015 წლის დოკუმენტური ფილმისათვის „სანადირო ადგილი“, რომელიც ეხება სექსუალურ ძალადობას საუნივერსიტეტო კამპუსებში, გაგამ და ამერიკელმა სიმღერების ავტორმა დაიან უორენმა დაწერეს სიმღერა — „Til It Happens to You“, რომელიც წარდგენილი იქნა ოსკარის 88-ე დაჯილდოებაზე ნომინაციაში საუკეთესო ორიგინალური სიმღერა. რამდენიმე თვის შემდგომ გაგამ და ტონი ბენეტმა მონაწილეობა მიიღეს წიგნების მაღაზია Barnes & Noble-ის საშობაო სარეკლამო კამპანიაში, რისთვისაც გაგამ და ტონიმ ჩაწერეს სიმღერა „Baby, It's Cold Outside“-ის ქავერ ვერსია. გაგამ ასევე მონაწილეობა მიიღო Tom Ford-ის 2016 წლის გაზაფხულის კოლექციის მოდის ფილმში, გაგამ ფილმისთვის ჩაწერა დისკო ჯგუფ Chic-ის 1978 წლის სიმღერის „I Want Your Love“ ქავერ ვერსია. 2015 წლის ოქტომრიდან 2016 წლის იანვრამდე გაგამ მონაწილეობა მიიღო ტელეკომპანია FX-ის საშინელებათა ჟანრის სატელევიზიო სერიალის „ამერიკული საშინელებათა ისტორია“ მეხუთე სეზონში — „სასტუმრო“. გაგამ სერიალში შეასრულა მთავარი როლი და განასახიერა სასტუმროს მფლობელის ელისაბედ ჯონსონის პერსონაჟი. სერიალში შერულებული როლისათვის გაგამ მიიღო ოქროს გლობუსის ჯილდო ნომინაციაში საუკეთესო ქალი მსახიობი მინისერიალში.

2015 წლის დასასრულს ჟურნალმა „ბილბორდი“ გაგა დაასახელა როგორც წლის ქალბატონი და გადასცა სპეციალური ჯილდო. გარდა ამისა 2015 წელს სიმღერების ავტორთა დიდების დარბაზში გაგას გადაეცა პირველი თანამედროვე აიკონის ჯილდო, დამატებით მან მიიღო ეროვნული სამხატვრო დაჯილდოების „ახალგაზრდა არტისტის ჯილდო“, ჯილდო გადაეცემათ ახალგაზრდა დამწყებ არტისტებს, რომლებმაც კარიერის დასაწყისში მიაღწიეს წარმოუდგენელ და სამაგალითო წარმატებას. 2015 წლის ჟურნალ ფორბსის ცნობილი ადამიანების რეიტინგში 59 მილიონი ამერიკული დოლარით გაგამ დაიკავა 25-ე პოზიცია. 2016 წლის იანვარში გაგას რედაქტორობით გამოიცა ჟურნალ „V“-ს რიგით 99-ე გამოცემა, რომელსაც რეკორდული რაოდენობის 16 სხვადასხვა გარეკანი ჰქონდა. 2016 წლის მარტში ლოს-ანჯელესის მოდის დაჯილდოებაზე გაგა წლის საუკეთესო რედაქტორად დაასახელეს.

2016 წლის განმავლობაში გაგამ რამდენიმე მნიშვნელოვან ღონისძიებაზე იმღერა, მათ შორის თებერვლის დასაწყისში სუპერ-ბოულის ორმოცდამეათე თამაშის გახსნაზე შეასრულა აშშ-ის სახელმწიფო ჰიმნი, ერთი კვირის შემდგომ გრემის 58-ე დაჯილდოებაზე ნაილ როჯერსთან ერთად გაგამ შეასრულა ინგლისელი მომღერალ დევიდ ბოუის გარდაცვალებასთან დაკავშირებული ტრიბიუტი, ხოლო კვლავ ერთი კვირის შემდგომ ოსკარის 88-ე დაჯილდოებაზე შეასრულა ნომინანტი სიმღერა „Til It Happens to You“, შესრულების დროს გაგას სცენაზე შეუერთდა სექსუალური ძალადობის პოსტტრავმული სტრესულ აშლილობას გადარჩენილ 50 ადამიანი. 2016 წლის აპრილში გრემის მუზეუმის მიერ გაგას გადაეცა ჯეი ორტნერის სახელობის სპეციალური ჯილდო, ჯილდო გადაეცემათ არტისტებს, რომლებიც ხელოვნების მეშვეობით ხელს უწყობენ განათლების გავრცელებას. ერთი თვის შემდომ გაგამ და სერ ელტონ ჯონმა საკუთარი საქველმოქმედო ორგანზიაციების მხარდასაჭერად კომპანია Macy's-თან თანამშრომლობით გამოუშვეს ტანსაცმლის ხაზი. 2016 წლის ივლისში გაგამ და ტეილრომა თავინათი ნიშნობა გაუქმებულად გამოაცხადეს.

გაგა 2017 წლის მსოფლიო ტურნეზე Joanne World Tour.
2016 წლის სექტემბერიდან ნოემბრის ჩათვლით გაგამ განასახიერა ალქაჯის როლი ტელესერიალის „ამერიკული საშინელებათა ისტორია“ მეექვსე სეზონში — „როანოკი“. გაგას განცხადებით ამავე სერიალის მეხუთე სეზონში შერულებულმა გრაფინიას როლმა დიდი გავლენა იქონია მისი მეხუთე სტუდიური ალბომის — *Joanne* მუშაობის პროცესზე. ალბომის პირველი სინგლი — „Perfect Illusion“ გამოიცა 2016 წლის სექტემბერში, სიმღერის დებიუტი საფრანგეთის და ესპანეთის ჩარტებში შედგა პირველ პოზიციაზე, ხოლო ამერიკის შეერთებულ შტატებში შევიდა ტოპ ოცეულში. ერთი თვის შემდომ 21 ოქტომბერს გამოიცა ალბომი *Joanne* და პირველ კვირაში გაიყიდა 170,000 ეგზემპლარი აშშ-ში. ალბომის დებიუტი აშშ-ის ჩარტში შედგა პირველ პოზიციაზე, რითიც გაგა გახდა 2010-იანი წლების პირველი ქალი შემსრულებელი, რომლის ოთხმა ალბომმა ზედიზედ დაიკავა პირველი პოზიცია აშშ-ის ჩარტში. ალბომის გამოსვლამდე ერთი კვირით ადრე გაგამ წამოიწყო სამ დღიანი მინი ტურნე — Dive Bar Tour, სამივე კონცერტი პირდაპირ ეთერში გადაიცემოდა გაგას Facebook-ის გვერდზე. ალბომის მეორე სინგლი — „Million Reasons“ თავდაპირველად გამოიცა როგორც ალბომის პრომო სინგლი, თუმცა კომერციული წარმატების შემდგომ გამოცხადდა ალბომის ოფიციალურ მეორე სინგლად. მოგვიანებით სიმღერამ აშშ-ის ჩარტში დაიკავა ნომერ მე-4 პოზიცია. გრემის რიგით მე-60-ე ყოველწლიურ დაჯილდოებაზე ალბომი წარდგენილი იქნა საუკეთესო პოპ ვოკალური ალბომის ნომინაციაში, ხოლო სიმღერა „Million Reasons“ წარდგენილი იქნა საუკეთესო პოპ სოლო შესრულების ნომინაციაზე.

2017 წლის 5 თებერვალს ჰედლაინერის სტატუსით გაგამ იმღერა ამერიკული ფეხბურთის ეროვნული ლიგის სუპერ-ბოულის 51-ე ჩემპიონატის შუალედურ შოუზე. გაგამ შოუ გახსნა სტადიონის სახურავიდან, სადაც ცაზე აშშ-ის დროშის გამოსახატად გამოიყენა ათასობით მანათობელი დრონი. გაგას გამოსვლას ტელეკომპანია FOX-ის პირდაპირ ეთერში თვალყურს ადევნებდა 117.5 მილიონი ადამიანი, ხოლო სხვადასხვა პლატფორმების მეშვბეობით 150 მილიონზე მეტი ადამიანი, რითიც გახდა ისტორიაში ყველაზე მეტჯერ ნანახი მუსიაკლური ღონისძიება. შოუს დასრულების შემდგომ გაგამ აშშ-ში გაყიდა 150,000 ეგზემპლარზე მეტი ციფრული ალბომი და ერთ მილიონ ეგზემპლარზე მეტი სინგლი. სუპერ-ბოულის შოუსთვის გაგამ მიიღო 2017 წლის ემის ჯილდოს ნომინაცია განსაკუთრებული სპეციალური კლასის პროგრამაში. შოუს დასრულებისთანავე გაგამ დაანონსა მეექვსე მსოფლიო ტურნე — Joanne World Tour, რომელიც დაიწყო 2017 წლის აგვისტოში და დასრულდა 2018 წლის თებერვალში. აპრილში ტურნეს დაწყებამდე გაგა გამოვიდა ფესტივალ კოაჩელაზე, სადაც შედგა ახალი სინგლის „The Cure“ პრემიერა. 22 სექტემბერს გაგამ გამოუშვა დოკუმენტური ფილმი სახელწოდებით — „გაგა: ხუთი ფუტი და ორი დუიმი“. ფილმში ნაჩვენებია ალბომზე *Joanne* მუშაობის პროცესი და მზადება სუპერ-ბოულის შოუსათვის, ფილმიდან ასევე გახდა ცნობილი, რომ გაგა 2013 წლიდან სხეულის ქრონიკული ტკივილით იტანჯება და ფიბრომიალგია აქვს. აღნიშნული დაავადება გახდა მიზეზი Joanne World Tour-ის ბოლო ათი კონცერტის გაუქმების. საბოლოო ჯამში ტურნეს მსვლელობისას გაგამ გაყიდა 842,000 ბილეთი, რომლის შემოსავალმაც შეადგინა 95 მილიონი აშშ დოლარი.

### 2018: „ვარსკვლავის დაბადება“, Enigma და *Chromatica*

გაგა 2018 წლის ტორონტოს კინოფესტივაზე, ფილმ „ვარსკვლავის დაბადების“ პრემიერაზე.
2018 წლის მარტში გაგამ ნოაწილეობა მიიღო ვაშინგტონში გამართულ იარაღის აკრძალის მოთხოვნით გამართულ მარშში და ასევე ჩაწერა ელტონ ჯონის სიმღერის „Your Song“ ახალი ვერსია ელტონის ტრიბიუტ ალბომისათვის *Revamp & Restoration*. წლის ბოლოს კი გაგამ მონაწილეობა მიიღო მსახიობ ბრედლი კუპერის მიერ გადაღებულ 1954 წლის მიუზიკლის რიმეიკში — „ვარსკვლავის დაბადება“, სადაც შეასრულა დამწყები მომღერლის სახელად ელის როლი. ფილმში ნაჩვენებია ელის სასიყვარულო ურთიერთობა მომღერალ ჯექსონ მეინთან (განასახიერებს კუპერი). კუპერმა გაგას ფილმში თამაში მას შემდეგ შესთავაზა როდესაც ნახა მისი გამოსვლა კიბოს კვლევისადმი გამართულ საქველმოქმედო საღამოზე, გაგა მალევე დათანხმდა პროექტს იმ მიზეზით, რომ მასში ნაჩვენები იყო ისეთი თემები როგორებიცაა დამოკიდებულება და დეპრესია. ფილმის პერმიერა შედგა რიგით 75-ე ვენეციის კინოფესტივალზე 2018 წლის 31 აგვისტოს, ხოლო კინოგაქირავებაში გამოვიდა იმავე წლის 5 ოქტომბერს. კრიტიკოსების მხრიდან ფილმა დადებითი შეფასება დაიმსახურა, განსაკუთრებით კი აღნიშნეს გაგას სამსახიობო შესრულება და მუსიკა. მისი ოსკარის საუკეთესო მსახიობი ქალის ნომინაციის გარდა, გაგამ მიიღო კრიტიკოსთა არჩევანის კინო დაჯილდოების და ეროვნული მიმოხილვის საბჭოს ჯილდოები, და ასევე BAFTA-ს, ოქროს გლობუსის და კინომსახიობთა გილდიის ნომინაციები.

გაგამ და კუპერმა ერთობლივად დაწერეს სიმღერები ფილმის საუნდტრეკ ალბომისათვის, რომელსაც ისინი ფილმში მღერიან ცოცხალად. ალბომის პირველი სინგლი „Shallow“ გამოიცა 2018 წლის სექტემბერში და დაიკავა პირველი პოზიცია ათზე მეტი ქვეყნის ოფიციალური ჩარტებში. საუნდტრეკ ალბომი შეიცავს 34 ჩანაწერს, მათ შორისაა 19 ორიგინალი სიმღერა. ალბომმა კრიტიკოსების მხრიდან დადებითი შეფასება დაიმსახურა. კომერცილად ალბომი ასევე წარმატებული აღმოჩნდა და დაიკავა პირველი პოზიცია აშშ-ის ოფიციალური ალბომების ჩარტში, რითიც გაგა გახდა 2010-იანი წლების პირველი ქალი შემსრულებელი, რომლის ხუთმა ალბომმა ზედიზედ დაიკავა პირველი პოზიცია აშშ-ის ჩარტში. დამატებით ალბომმა ასევე დაიკავა პირველი პოზიცია ავსტრალიის, კანადის, ირლანდიის, ახალი ზელანდიის, შვეიცარიის და დიდი ბრიტანეთის ჩარტებში. 2019 წლის ივლისის მონაცემიბით მოსოფლიოს მასშტაბით გაყიდულია ალბომის ექვს მილიონზე მეტი ასლი. ალბომისათვის გაგამ მიიღო ოთხი გრემის ჯილდო — საუკეთესო კომპილაციური საუნდტრეკი ვიზუალი მედიისათვის, საუკეთესო პოპ დუეტის/ჯგუფის შესრულება და ვიზუალური მედიისთვის დაწერილი საუკეთესო სიმღერა, სიმღერებისთვის „Shallow“ და „I'll Never Love Again“. ალბომმა ასევე მიიღო BAFTA-ს ჯილდო საუკეთესო მუსიკისთვის. სიმღერამ „Shallow“ მიიღო ოსკარის, ოქროს გლობუსის და კრიტიკოსთა არჩევანის ასოციაციის ჯილდოები საუკეთესო ორიგინალური სიმღერისთვის.

2018 წლის ოქტომბერში, გაგამ ოფიციალურად დაადასტურა ნიშნობა თავის აგენტ ქრისტიან კარინოსთან, რომელიც გაიცნო 2017 წელს. 2019 წლის თებრვლში ნიშნობა დასრულებულად გამოაცხადეს. გაგამ გააფორმა ორ წლიანი სარეზიდენტო კონტრაქტი, სახელწოდებით — Lady Gaga Enigma, რომლის ფარგლებშიდაც ლას-ვეგასში მდებარე სასტუმროს „Park MGM“-ს თეატრში უნდა ჩაატაროს კონცერტები. რეზიდენტურა მოიცავს ორი სახის შოუს: Enigma — რომელიც აერთიანებს თეატრალურ დადგმას და გაგას ყველაზე დიდ ჰიტებს, და Jazz and Piano — რომელიც აერთიანებს ცნობილი ჯაზის სტანდარტის სიმღერებს და გაგას სიმღერების ფორტეპიანო ვერსიებს. Enigma დაიწყო 2018 წლის 28 დეკემბერს, ხოლო Jazz and Piano დაიწყო 2019 წლის 20 იანვარს. 2019 წლის სექტემბერში Amazon-თან პარტნიორობით გაგამ დააარსა თავისი პირველი კოსმეტიკული კომპანია Haus Laboratories. ვეგანური კოსმეტიკური ხაზი მოიცავს 40-ზე მეტს პროდუქტს. 2020 წლის თებერვალში გაგამ ურთიერთობა დაიწყო მეწარმე მაიკლ პოლანსკისთან.

გაგას მეექვსე სტუდიური ალბომი *Chromatica* გამოიცა 2020 წლის 29 მაისს და დაიმსახურა დადებითი შეფასებები კრიტიკოსებისგან. ალბომმა აშშ-ის ჩარტში დაიკავა პირველო პოზიცია, რითიც გახდა გაგას რიგით მეექვსე ჩანაწერი რომელიც მოხვდა ჩარტის სათავეში. ალბომმა ასევე დაიკავა პირველი პოზიცია ათზე მეტ სხვა ქვეყანაში, მათ შორის ავსტრალიაში, კანადაში, საფრანგეთში, იტალიასა და დიდ ბრიტანეთში. მის მხარდასაჭერად გამოვიდა ორი სინგლი „Stupid Love“ და „Rain On Me“ დუეტში არიანა გრანდესთან ერთად. რომელთაგან უკანასკნელის დებიუტი აშშ-ის ჩარტში მოხდა პირველ პოზიციაზე, რითიც გაგა გახდა რიგით მესამე ადამიანი რომელმაც ჩარტში დაიკვა პირველი პოზიცია სამ სხვადასხვა ათწლეულში. 2020 წლის MTV-ის მუსიკალური ვიდეოების დაჯილდოებაზე გაგამ მიიღო ხუთი ჯილდო, მათ შორის პირველი ტრიკონის ჯილდო, რომელიც აღიარებს გასართობი ინდუსტრიის სხვადასხვა სფეროში მოღვაწე არტისტებს. 2020 წლის სექტემბერში გაგა დასახელდა იტალიური მაღალი მოდის სახლის ვალენტინოს ახალი სუნამოს „Voce Viva“-ს სახედ.

გაგას მომავალი პროექტები მოიცავს რამდენიმე კინო როლს. მათ შორის არის რიდლი სკოტის მომავალი ფილმი იტალიური მოდის სახლ გუჩის ყოფილი ხელმძღვანელის მაურიციო გუჩის მკვლელობის შესახებ. ფილმში გაგა განასახიერებს გუჩის ყოფილი ცოლის პატრიზია რეჯიანის როლს, რომელიც ნასამართლევი იყო ყოფილი ქმრის მკვლელის დაქირავებისთვის.

## არტისტიზმი

### გავლენები

მუსიკოსებმა როგორებიც არიან მადონა და დევიდ ბოუი იქონიეს გავლენა გაგაზე.
გაგა ბავშვობიდან უსმენდა ისეთ შემსრულებლებს როგორებიც არიან: The Beatles, სტივი უანდერი, Queen, ბრიუს სპრინგსტინი, პინკ ფლოიდი, მერაია კერი, the Grateful Dead, ლედ ზეპელინი, უიტნი ჰიუსტონი, ელტონ ჯონი, Blondie და Garbage — რომლებმაც გაგას მუსიკაზე გავლენა მოახდინეს. გაგას მუსიკალური ინსპირაცია სხვადასხვა არტისტებისგან მომდინარეობს, საცეკვაო პოპიდან მადონა და მაიკლ ჯექსონი, ხოლო გლამურულ როკ-მუსიკში დევიდ ბოუი და ფრედი მერკური. აგრეთვე გაგას პოპ არტისტის იმიჯსა და პერფორმანსზე გავლენას ახდენს ენდი უორჰოლი. მომღერალს ადარებენ მადონას, რომელმაც თქვა, რომ ის ხედავს საკუთარი თავის ანარეკლს გაგაში. გაგამ განაცხადა, რომ მას სურს მოახდინოს რევოლუცია პოპ მუსიკაში ისევე, როგორც მადონამ. გაგა სხვებთან ერთად მძიმე მეტალ-ჯგუფებს იყენებს თავის შთაგონების წყაროდ, მათ შორისაა: Iron Maiden და Black Sabbath. ის ასახელებს ბიონსეს, როგორც საშუალებას, რომელმაც მისცა ძალა, რათა თავისი მიზნებისთვის მიეღწია.

გაგას შთააგონა დედამისმა, რომ ყოფილიყო დაინტერესებული მოდაში, რომელიც, მისი თქმით, მთავარი ინსპირაცია და მიმართულებაა თავის მუსიკაში. სტილისტურად გაგა შედარებულია ლეი ბოულინთან, იზაბელა ბლოუსთან და შერთან; მან ერთხელ თქვა, რომ ბავშობაში იყენებდა შერის მოდის შეგრძნებას და ქმნიდა საკუთარს. ის მიიჩნევს დონატელა ვერსაჩის მუზად და ინგლისელ დიზაინერ ალექსანდრ მაკქუინს თავის შთაგონებად. თავის მხრივ, დონატელა გაგას „ახალ დონატელას“ უწოდებს. გაგა ასევე შთაგონებულია პრინცესა დაიანათი, რომელსაც ბავშვობიდან აღტაცების საგნად თვლიდა.

ინდოელ ექიმს და მწერალ დიპაკ ჩოპრას გაგა უწოდებს ნამდვილ შთაგონებას, ასევე მან ტვიტერზე ციტირება გააკეთა ინდოელი ლიდერის ოშოს წიგნიდან „კრეატიულობა“. გაგამ თქვა, რომ ოშოს შრომა წინააღმდეგობის გაწევის დაფასებაში კრეატიულობისა და თანასწორობის მეშვეობით, არის მისი შთაგონების ერთ-ერთი წყარო.

### მუსიკალური სტილი და თემები

კრიტიკოსები განიხილავენ გაგას მუსიკალურ და შესრულების სტილს, როგორც ექსპერიმენტს ახალი იდეების საშუალებით, რომელიც მთელ მის კარიერას მოიცავს. გაგამ თქვა, რომ მუდმივი გამოგონების საშუალებით იგი „ათავისუფლებლს“ საკუთარ თავს, რომელსაც იგი ბავშვობიდან „ხატავდა“. გაგა არის მეცო-სოპრანო მუსიკალური დიაპაზონით B♭2 - B5. იგი რეგულარულად ცვლიდა თავის ვოკალურ სტილს და მიიჩნევს ალბომს *Born This Way*, ვოკალურად ყველაზე რთულად. გაგას ხმაზე Entertainment Weekly წერდა: „უზარმაზარი ემოცია და ინტელექტია იმაში, თუ როგორ იყენებს ის თავის ხმას. გაგა თითქმის არასდროს მღერის იმისათვის, რომ გამოამჟღავნოს თავისი ვოკალური შესაძლებლობები, რადგან არტისტულობა არის ნიუანსებში და არა ფილტვის ძალაში“.

გაგას თავდაპირველი სიმღერები იწოდებოდა, როგორც „არაღრმა“, მაგრამ PopMatters-ის მიხედვით, გაგამ მოახერხა ჩვენი მართვა თითქმის უმარტივესი ტემპით. გაგას სჯერა, რომ „ყველა კარგი მუსიკა შესაძლებელია დაიკვრას პიანინოზე და მაინც ჟღეროდეს, როგორც ჰიტი“ . სიმონ რეინოლდმა 2010 წელს დაწერა, რომ: „ყველაფერი გაგას შესახებ მოდის ელექტროკლაშიდან, გარდა მუსიკისა, რომელიც არ იყო განსაკუთრებულად 1980-იანი წლების ან ადვილად დასამახსოვრებელი მელოდია 2000-იანი წლების პოპი ავტო-ტუნითა და რიტმ-ენდ-ბლუზ ბითების დახმარებით“.

გაგას სიმღერები ფართო და მრავალფეროვანი კონსეპტებით დაქავერდა; *The Fame* განიხილავს ვარსკვლავად ყოფნის სურვილს, მას მოჰყვება *The Fame Monster*, რომელიც გამოხატავს დიდების ბნელ მხარეებს „მონსტრის“ მეტაფორის საშუალებით. *The Fame* არის ელექტრო და საცეკვაო პოპ ალბომი, რომელიც შთაგონებული იქნა 1980-იანი წლების პოპ და 1990-იანი წლების ევროპოპისგან. ასევე მხედველობაში უნდა მივიღითო *The Fame Monster*, რომელიც გამოხატავს გაგას გემოვნებას, რომლის საშუალებითაც მან შექმნა სამოცდაათიანების გლამურული, მხიარული ABBA დისკო და ტკბილი, ძველი Stacey Q-ის მაგვარი არენა. *Born This Way* მოიცავს ტექსტებს, რომლებიც დაწერილია ინგლისურ, ფრანგულ, გერმანულ და ესპანურ ენებზე. იგი გაერთიანებულია გაგას ჩვეული სიმღერების წერის თემატიკასთან, როგორებიცაა: სექსი, სიყვარული, რელიგია, ფული, ნარკოტიკები, იდენტურობა, სექსუალურობა, თავისუფლება და ინდივიდუალიზმი. ალბომი მოიცავს ახალ ჟანრებს ელექტრონული როკისა და ტექნოს სახით.

თემატიკა ალბომში *ARTPOP* ტრიალებს გაგას პირად შეხედულებებზე დიდების, სიყვარულის, სექსის, ფემინიზმისა და მედიის კრიტიკის მიმართ. *ბილბორდი* ალბომს აღწერს, როგორც დიდ გამოწვევად სხვადასხვა ჟანრში: რიტმ-ენდ-ბლუზი, ტექნო, დისკო და როკ მუსიკა. *Cheek to Cheek* მოიცავს ჯაზ მუსიკას, ხოლო ალბომში *Joanne* გაერთიანებულია: ქანთრი, პანკი, პოპი, როკი, საცეკვაო, ელექტრონული და ფოლკ მუსიკა. ალბომი შთაგონებულია პირადი ცხოვრებისგან.

### ვიდეოები და სცენა

გაგა 2010 წელს სისხლიანი შესრულების დროს.
მუდმივი კოსტუმების ცვლასა და პროვოკაციულ ვიზუალთან ერთად გაგას მუსიკალური ვიდეოები აღწერილია, როგორც მოკლემეტრაჟიანი ფილმები. მუსიკალურმა ვიდეომ სიმღერაზე „Telephone“ გაგას გინესის რეკორდი მოუტანა ყველაზე მეტი პროდუქციის განთავსებისათვის ერთ ვიდეოში. მწერალ კურტის ფოგელის მიხედვით, გაგა გადმოსცემს სექსუალურ მონობას, სადომაზოხიზმსა და ფართოდ გავრცელებულ ფემინისტურ თემატიკებს. მთავარი თემა მის მუსიკალურ ვიდეოებში არის სექსი, ძალადობა და ძალაუფლება. ის საკუთარ თავს „ცოტაოდენ ფემინისტურად“ ახასიათებს და ამტკიცებს, რომ არის „სექსუალურად ძლიერი ქალი.“

გაგა საკუთარ თავს პერფექციონისტს უწოდებს, როდესაც საქმე ეხება მის გულმოდგინედ დამუშავებულ შოუებს. მისი პერფორმანსები აღწერილია, როგორც ფრიად გასართობ და დახვეწილ შოუებად, ხოლო სიმღერა „Paparazzi“-ის შესრულება 2009 წლის MTV-ის მუსიკალური ვიდეოების დაჯილდოებაზე, რომლის დროსაც გაგას სისხლი მოსდის, დახასიათებულია როგორც „თვალებგადმოსაკარკლ“ შოუდ. სისხლის თემატიკა გაგამ თავისი ტურნეს, The Monster Ball Tour-ის დროსაც განაგრძო. 2011 წლის MTV-ის მუსიკალური ვიდეოების დაჯილდოებზე გაგა გამოჩნდა თავის კაც ალტერ ეგოს ამპლუაში სახელად ჯო კალდერონი და სანამ თავის სიმღერას „Yoü and I“ იმღერებდა, სიყვარულისგან დატანჯულის დიალოგით გამოვიდა. მისი ქორეოგრაფი ლორიენ გიბსონი უზრუნველყოფდა სხვადასხვა ელემენტებს გაგას შოუებისთვისა და მუსიკალური ვიდეოებისათვის იქამდე, სანამ 2014 წელს იგი არ ჩაანაცვლა რიჩარდ ჯექსონმა.

## საზოგადოებრივი იმიჯი

საზოგადოების რეაქცია გაგას მუსიკაზე, მოდაზე და მის პიროვნებაზე პოლარიზებულია. კრიტიკოსები აღნიშნავენ მის უნიკალურ ადგილს მუსიკაში, რომელიც იქცა ახალ მოძრაობად თანამედროვე პოპ კულტურაში, ასევე ისინი ყურადღებას ამახვილებენ გაგას შემოქმედებაში თანამედროვე სოციალურ საკითხებს და მის არსებითად სუბიექტურ ხასიათს. თანამედროვე კულტურაზე გაგას გავლენის და მისი გლობალური დიდების ზრდიდან გამომდინარე 2011 წლის გაზაფხულზე სამხრეთ კაროლინის უნივერსიტეტის სოციოლოგიის პროფესრომა მეთიუ დიფლეიმ სტუდენტებს შესთავაზა სალექციო კურსი „*ლედი გაგა და დიდების სოციოლოგია*“. 2011 წელს როდესაც გაგა შეხვდა აშშ-ის 44-ე პრეზიდენტ ბარაკ ობამას ადამიანის უფლებათა კამპანიის საქველმოქმედო ღონისძიებაზე, გაგას ეცვა 16 ინჩის სიგრძის ფეხსაცმელი რითიც გაგა ყველაზე მაღალი პიროვნება იყო ოთახში. მოგვიანებით პრეზიდენტმა გაგასთან ურთიერთობა მისი იმიჯიდან გამომდინარე აღწერა როგორც ცოტათი შემაშინებელი.

გაგა 2012 წელს ყალბ ხორცის კაბაში, მსოფლიო ტურნეზე Born This Way Ball
2008 წლის დასასრულს საზოგადოებამ დაიწყო გაგას და პოპ მომღერალ კრისტინა აგილერას სტილის, თმის ვარცხნილობის და მაკიაჟის ერთმანეთთან მსგავსებების შედარება, რაზეც აგილერამ განაცხადა, რომ საერთოდაც არ იცის ვინ არის გაგა. შედარება გაგრძელდა 2010 წელს როდესაც აგილერამ გამოუშვა მუსიკალური ვიდეო 2010 წლის სინგლზე „Not Myself Tonight“, კრიტიკოსები აღნიშნავდნენ უშუალო მსგავსებას გაგას 2009 წლის ვიდეოსთან „Bad Romance“. 2009 წელს ტელეკომპანია ABC ინტერვიუს დროს გაგამ უარყო საზოგადოებაში გავრცელებული ჭორები მისი ინტერსექსუალობის შესახებ. თუმცა განაცხადა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ არ არის ინტერსექსუალი ის მაინც განიხილავს საკუთარ თავს როგორც ინტერსექსუალი.

გაგას უცნაური მოდის შეგრძნება ასევე არის მისი ერთ-ერთი დამახასიათებელი ასპექტი. ყოველკვირეულმა ჟურნალმა „Entertainment Weekly“ მისი დასამახსოვრებელი კაბები დაასახელა როგორც ბოლო ათი წლის ერთ-ერთი საუკეთესო და აღნიშნა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ მისი კაბები დამზადებულია თოჯინებ მაპეტებისგან ან პლასმასის საპნის ბუშტებისგან, გაგამ ამის დამხარებით ხელოვნება პერფომანსებში გახადა უფრო პოპულარული ყველასათვის. ჟურნალმა „ტაიმი“ 2013 წელს გამოქვეყნებულ ყველა დროის 100 მოდის აიკონის რეიტინგში დაასახელა გაგა მაიკლ ჯექსონთან, მადონასთან და ჯგუფთან The Beatles ერთად.

2010 წლის MTV-ის მუსიკალური ვიდეოების დაჯილდოებაზე გაგას ეცვა ნამდვილი ხორცისგან დამზადებული კაბა, ფეხსაცმელი, ჩანთა და თავსაბურავი. ჟურნალმა „ვოგი“ გაგას ხორცის კაბა დაასახელა 2010 წლის ერთ-ერთ საუკეთესო კაბად, ხოლო ჟურნალმა „ტაიმი“ ხორცის კაბა დაასახელა როგორც 2010 წლის მოდის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მომენტი. თუმცა კაბამ ასევე გამოიწვია უარყოფითი შეფასებებიც ცხოველთა უფლებების დაცვის ორგანიზაციების მხრიდან. მოგვიანებით კაბა ქიმიურად იქნა დამუშავებული, რომლის შემდგომაც განთავსებული იქნა 2012 წელს ვაშინგტონში ქალთა ხელოვნების ეროვნულ მუზეუმში, ხოლო 2015 წელს ასევე გამოტანილი იქნა როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში. 2015 წლის ოსკარის 87-ე დაჯილდოებაზე და შემდგომ სხვადასხვა ღონისძიებებზე გაგამ შეიცვალა სტილი, უფრო დახვეწილი და გლამურული გახდა. ჟურნალმა „ვოგი“ იგი მერილინ მონროსაც კი შეადარა, ხოლო ტელეკომპანიამ MTV მისი ცვლილება უფრო ბუნებრივს და კლასიკურს შეადარა.

გულშემატკივრები გაგას ზედმეტსახელად უწოდებენ „დედა მონსტრი“ (ინგლ. Mother Monster), ხოლო გაგა თავის გულშემატკივრებს მოიხსენიებს როგორც „პატარა მონსტრები“ (ინგლ. Little Monsters), მოგვაინებით გაგამ ფანების პატივსაცემად რამდენიმე ტატუ გაიკეთა, მათ შორის არის მონტრსი კლაჭის ტატუ. 2012 წელს გაგამ დააარსა საკუთარი სოციალური ქსელი გულშემატკივრებისთვის LittleMonsters.com, საიტზე დარეგისტრირებულ მომხმარებლებს შეუძლიათ გაუზიარონ ერთმანეთს ფოტოები და ვიდეოები.

## აქტივიზმი

### ქველმოქმედება

გაგა 2009 წელს ვაშინგტონში გამართულ ეროვნული თანასწორობის მარშზე.
მუსიკალური კარიერის პარალელურად, გაგა ასევე ეწევა ქვემლოქმედებასაც. იგი ხშირად ეხმარება ბუნებრივი კატასტროფებისგან დაზარალებულ ქვეყნებს. მიუხედავად იმისა, რომ დროის უქონლობის გამო მან უარი განაცხადა 2010 წელს ჰაიტის მიწისძვრის დროს დაზარალებულთა დასახმარებელ საქველმქომედო სინგლ „We Are the World 25 for Haiti“-ს ჩაწერაში მონაწიელობაზე, გაგამ საკუთარი ტურნეს 2010 წლის 24 იანვარს ჩატარებული ნიუ-იორკის კონცერტიდან შემოსული თანხის ნაწილი 500,000 აშშ დოლარი გადარიცხდა დასახმარებლად. 2011 წლის 11 მარტს ტოჰოკუს რეგიონის მიწისძვრიდან რამდენიმე საათის შემდომ საკუთარ ელექტრონულ მაღაზიაში განათავსა საქველმოქმედო სამაჯურები წარწერით „Pray for Japan“ რომლის გაყდივებიდან შემოსული თანხა სრულად გადაირიცხდა დაზარალებულთა დასახმარებელ ფონდში. 2011 წლის 29 მარტის მონაცემებით გაგამ სამაჯურებიდან შემოსული 1,3 აშშ დოლარი გადარიცხა დასახმარებლად. 2011 წლის ზაფხულზე გაგა იყო ერთ-ერთი პირველი ცნობილი ადამიანი რომელიც ეწვია იაპონიას და მოინახულა დაზარალებული რეგიონი, გარდა ამისა მან იმღერა იაპონური MTV-ს საქველმოქმედო კონცერტზე რომლიდანაც შემოსული თანხა გადაირიცხა იაპონიის წითელი ჯვრის ფონდში.

2012 წლის ოქტომბერში ლონდონში ეკვადროის საელჩოში გაგა შეხვდა საიტ WikiLeaks-ის დამფუძვნებელ ჯულიან ასანჟს, იმავე თვეში მომღერალმა იოკო ონომ გაგას გადასცა ჯონ ლენონის სახელობის პრემია მშვიდობის დარგში. ერთი თვის შემდგომ ნოემბერში ქარიშხალ სენდით დაზარალებულთა დასახმარებლად გაგამ გადარიცა 1 მილიონი დოლარი აშშ-ის წითელი ჯვრის ფონდში. გაგა ასევე აქტიურად უწოყობს ხელს შიდსის წინააღმდეგ ბრძლოას, ძირითადად კი გაგა აკეთებს აქცენტს ახალგზარდების განათლებაზე და აცნობს მათ ინფექციის რისკებს. 2010 და 2011 წელს გაგამ ითანამშრომლა კოსმეტიკურ კომპანიასთან M·A·C, რომელთან ერთადაც გამოუშვა სერია „Viva Glam“-ის ტუჩსაცხი. ტუჩსაცხის გაყიდვებიდან შემოსულმა თანხამ შეადგინა 202 მილიონი აშშ დოლარი რომელიც სრულად გადაირიცხა შიდსის წინააღმდეგ ბრძოლის კამპანიაში.

2015 წლის დოკუმენტური ფილმისათვის სანადირო ადგილი, რომელიც ეხება სექსუალურ ძალადობას საუნივერსიტეტო კამპუსებში, გაგამ ჩაწერა სიმღერა „Til It Happens to You“. სიმღერის გაყიდვებიდან შემოსული თანხა სრულად გადაირიცხა სექსუალური ძალადობის მსხვერპლთა დასახმარებელ ფონდში. რამდენიმე თვის შემდგომ 2016 წლის თებერვალში ოსკარის 88-ე დაჯილდოებაზე გაგამ შეასრულა ნომინანტი სიმღერა „Til It Happens to You“, შერულების დროს გაგას სცენაზე შეუერთდა სექსუალური ძალადობის პოსტტრავმული სტრესულ აშლილობას გადარჩენილ 50 ადამიანი. იმავე წლის აპრილში ნევადის უნივერსიტეტში გაგა შეუერთდა აშშ-ს ვიცე პრეზიდენტის ჯო ბაიდენის კამანიას „It's On Us“ რომელის მიზანია სტუდენტების ინფორმირება სექსუალური ძალადობის შესახებ. რამდენიმე თვის შემდომ 26 ივნისს ინდიანაპოლისში გამართულ საერთაშორისო კონფერენციაზე გაგა შეხვდა XIV დალაი ლამას რომელთან ერთადაც განიხილა სიკეთის ძალა და როგორ უნდა გახდეს მსოფლიო უფრო თანამგრძნობი. შეხვედრას ჩინეთის მთავრობის და კომუსიტური პარტიის მხრიდან უარყოფითი გამოხმაურება მოჰყვა, რომლის გამოც გაგა მოხვდა მტრულად განწყობილი უცხოელების სიაში. ჩინეთის ვებსაიტებს და მედია ორგანიზაციებს აეკრძალათ მისი სიმღერების დისტრიბუცია. 2016 წლის 28 ივლისს გაგამ მონაწილეობა მიიღო აშშ-ის საპრეზიდენტო კანდიდატ ჰილარი კლინტონის საპრეზიდენტო კმანიის საქველმოქმედო კონცერტში.

### Born This Way Foundation

2012 წელს გაგამ დედამისთან სინტია ჯერმანოტასთან ერთად დააარსა საკუთარი არასამთავრობო საქველმოქმედო ფონდი Born This Way Foundation (BTWF), რომლის მიზანია ყურადღება გაამახვილოს ახალგაზრდების წინსვლაზე და ისეთ საკითხებზე როგორიცაა პროფესიული განვითარება, კარიერული განვითარება, სწავლა-განათლება და ანტი-დაშინება (შანტაჟი) სკოლებში. ფონდის სახელწოდება მომდინარეობს გაგას ამავე სახელწოდების ალბომიდან — *Born This Way*. ფონდის ოფიციალურ გახსნაზე ჰარვარდის უნივერსიტეტში სიტყვით გამოვიდნენ ცნობილი ტელეწამყვანი ოპრა უინფრი, მწერალი დიპაკ ჩოპრა და ამერიკის შეერთებული შტატების სახელმწიფო მდივანი ჯანდაცვისა და სოციალური მომსახურების საკითხებში კეტლინ სებელიუსი. ფონდის დაარსება გაგამ თავდაპირველად დააფინანსა 1,2 მილიონი აშშ დოლარით, პარტნიორმა ფონდმა MacArthur 500,000 აშშ დოლარი და მაღაზიათა ქსელმა Barneys New York 850,000 აშშ დოლარით. ფონდი თანამშრომლობს შემდეგ ორგანიზაციებთან: ჰარვარდის უნივერსიტეტში არსებული ბერკმანის ინტერნეტის და სოციალური საკითხების ცენტრი, the MacArthur Foundation, the California Endowment და მედია კონგლომერატთან Viacom. იმავე წლის ივლისში ფონდმა ითანამშრომლა კომპანიასთან Office Depot, რომელმაც სხვადასხვა სასკოლო ნივთებზე განათავსა ფონდის სოციალური მესიჯები. მესამე მსოფლიო ტურის Born This Way Ball ამერიკული ნაწილის ფარგლებში გაგამ წამოიწყო კამპანია „Born Brave Bus“, რომლის დროსაც არენის მიმდებარე ტერიტორიაზე განთავსდა სპეციალური ცენტრები. ცენტრებში ახალგაზრდებს შეეძლოთ გაევლოთ უფასო კონსულტაცია ფსიქოლოგთან და მიეღოთ რიგი რჩევები სხვდადსხვა სოციალურ საკითხებში.

2015 წლის ოქტონბერში იელის უნივერსიტეტთან პარტნიორობით ფონდმა გაგას მონაწილეობით დააარსა ახალი კამპანია „ემოციური რევოლუცია“. პროექტის პრეზენტაციას იელის უნიერსიტეტში ესწრებოდა 200 სტუდენტი, უნივერსიტეტის აკადემიური პერსონალი, პოლიტიკოსები და მედიის წარმომადგენლები. პროექტის მიზანია დაეხმაროს ახალგაზრდებს საკუთარი ემოციების მართვაში და მათ დადებითად გამოყენებაში. 2016 წლის იანვარში გაგას რედაქტორობით გამოიცა ჟურნალ „V“-ს რიგით 99-ე გამოცემა, რომლის 16 სხვადასხვა ყდიდან ერთ-ერთი გამოცემის გაყიდვებიდან შემოსული თანხა გადაირიცხა ფონდში სოციალურ-ემოციური ინტელექტის კვლევისათვის. იამვე წლის მაისში გაგამ და სერ ელტონ ჯონმა კომპანია Macy's-თან თანამშრომლობით გამოუშვეს ტანსაცმლის ხაზი „Love Bravery“, რომლის გაყიდვებიდან შემოსული თანხა გადაირიცხა როგორც გაგას, ისე ელტონის საქვემლოქმედო ფონდებში.

### LGBT უფლებები

გაგა 2010 წელს მეინის შტატში კანონპროექტ „არ იკითხო, არ თქვა“-ს წინააღმდეგ გამართულ საპროტესტო აქციაზე
გაგა არის ცნობილი ლგბტ საზოგადოების უფლებათა დამცველი მთელი მსოფლიოს მასშტაბით და მისი ურიცხვი გეი გულშემატკივრებიდან გამომდინარე მიიჩნევა ერთ-ერთ გეი აიკონად. კარიერის დასაწყისში ამის გამო გაგას რადიო სადგურებთან პრობლემებიც კი ექმნებოდა, ისინი უარს აცხადებდნენ გაგას სიმღერების გაშვებაზე. სადებიუტო ალბომ *The Fame*-ის ბუკლეტში გაგა მადლობას უხდის მანჰეტენზე არსებულ ლგბტ მარკეტინგულ კომპანია FlyLife რომელიც დაეხმარა კარიერის განვითარებაში. გაგას პირველი სატელევიზიო პერფომანსი შედგა 2008 წლის მაისში ლგბტ ტელეკომპანია Logo-ს დაჯილდოებაზე NewNowNext Awards. იმავე წლის ივნისში ასევე იმღერა სან ფრანცისკოს აღლუმზე. სადებიუტო ალბომის გამოშვების შემდგომ გაგამ განაცხადა, რომ სიმღერა „Poker Face“ არის მისი ბისექსუალობის შესახებ. 2009 წლის მაისში ტელეწამყვან ელენ დეჯენერესის შოუში სტუმრობისას გაგამ საჯაროდ გადაუხადა ელენს მადლობა გეი საზოგადოების შთაგონებისათვის.

2009 წელს გაგამ მონაწილეობა მიიღო ვაშინგტონში გამართულ ეროვნული თანასწორობის მარშში, სადაც გამოვიდა სიტყვით, მოგვაინებით გაგას ეს გამოსვლა დასახელდა როგორც მისი კარიერის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი მომენტი. 2010 წლის MTV-ის მუსიკალური ვიდეოების დაჯილდოებაზე გაგა მივიდა ამერიკის შეერთებული შტატების შეიარაღებული ძალების ოთხ გეი და ლესბოსელ ყოფილ ოფიცრებთან ერთად, რომლებიც კანონპროექტ „არ იკითხო, არ თქვა“-ს მიხედვით განთავისუფლებული იქნენ სამხედრო სამსახურიდან. მოგვაინებით გაგამ YouTube-ზე გამოაქვეყნა სამი ვიდეო მიმართვა, სადაც აშშ-ს სენატორებს მიმართავდა მხარი დაეჭირათ კანონპროექტის გაუქმებისათვის და აღედგინათ დათხოვილი პირები სამხედრო სამსახურში. იმავე წლის სექტემბერში გაგამ ასევე მონაწილეობა მიიღო მენის შტატის ქალაქ პორტრელდში კანონპროექტის წინააღმდეგ გამართულ აქციაში. 2011 წლის ივნისში მან მონაწილეობა მიიღო იტალიის დედაქალაქ რომში გამართულ საერთაშორისო აღლუმზე, სადაც გამოვიდა სიტყვით და შეასრულა რამდენიმე სიმღერა. მან გააკრიტიკა რამდენიმე ევროპული ქვეყნის შეუწყნარებელ კანონები გეების მიმართ და ხალხს სიყვარულის რევოლუციისკენ მოუწოდა. 2016 წლის ივნისში ორლანდოს ღამის კლუბზე განხორციელებული თავდასხის შემდგომ ლოს-ანჯელესში გაიმართა მხარდასაჭერი აქცია, სადაც გაგამ წაიკითხმა თავდასხმის დროს დაღუპული 49 პირის სახელები. იმავე თვეში ორგანიზაცია ადამიანის უფლებათა კამპანიის მიერ გადაღებულ ვიდეოში გაგამ წაიკითხა თავდასხმის დროს დაღუპული ერთ-ერთი ადამიანის ისტორია.

## მემკვიდრეობა

გაგა 2014 წლის მსოფლიო ტურნეზე artRAVE: the ARTPOP Ball
2016 წლის იანვრის მონაცემებით მსოფლიოს მასშტაბით გაგას გაყიდული აქვს 27 მილიონი ალბომი და 146 მილიონი სინგლი; მისი რამდენიმე სინგლი შედის მსოფლიოს საუკეთესოდ გაყიდვადი სინგლების რეიტინგში, ხოლო თავად გაგა ასევე ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე კარგად გაყიდვად მომღერლად. გაგამ თავისი პირველი სამი მსოფლიო ტურის ფარგლებში გაყიდა 3.2 მილიონი ბილეთი, რომლის შემოსავალმაც შეადგინა 300 მილიონ ამერიკულ დოლარზე მეტი.

2011 წელს ჟურნალმა „როლინგ სტოუნი“ გაგა „პოპის დედოფალად“ დაასახელა, იგი უკვე განიხილება, როგორც ერთ-ერთი ნოვატორი არტისტი თანამედროვე ინდუსტრიაში. მისი სადებიუტო ალბომის *The Fame* (2008) წარმოუდგენელი წარმატების წყალობით ის მიიჩნევა ერთ-ერთი არტისტად, რომელმაც 2000-იანი წლების მიწურულს და 2010-იანი წლების დასაწყისში ააღორძინა და უფრო პოპულარული გახადა სინთპოპი. კომპანია პოლაროიდის აღმასრულებელმა დირექტორმა გაგასთან თანამშრომლობის შემდგომ განაცხადა: „ის არის ნამდვილი არტისტი, რომელიც შთააგონებს მის გულშემატკივარს და მის შემოქმედებით გაერთიანებას. მას აქვს განსაკუთრებულად მჭიდრო ურთიერთობა გულშემატკივრებთან, არის მუდმივად კონტაქტში მათთან სოციალური ქსელების მეშვეობით, რაც მის შეტყობინებებს უფრო ხელმისაწვდომს და ნამდვილს ხდის.“ 2015 წელს ჟურნალმა „ტაიმი“ აღნიშნა, რომ პრაქტიკულად გაგამ გამოიგონა სანახაობრივი ერა თანამედროვე პოპ კულტურაში. გაგას ნამუშევრებმა იქონია გავლენა შემდეგ მომღერლებზე: მაილი საირუსი, ნიკი მინაჟი, ელი გოლდინგი, ჰელსი, ნიკ ჯონასი, Lorde, სემ სმიტი, გრეისონ ჩენსი, ჯგუფ Blondie-ს წევრი დები ჰარი, ნოა საირუსი, ეშლი ტისდეილი, და MGMT.

მეცნიერებმა გაგას პატივსაცემად რამდენიმე ახლად აღმოჩენილ ორგანიზმებს დაარქვეს მისი სახელი. კერძოდ კი 2012 წელს აღმოჩენილ გვიმრის ახალ გვარს უწოდეს *გაგა*, რომელიც იყოფა ორ სახეობად *G. germanotta* და *G. monstraparva*. სახელწოდება *monstraparva* წარმოიშვა გაგას გულშემატკვირების სახელიდან „პატარა მონსტრები“ (ინგლ. Little Monsters), რომელთა სიმბოლო „მონსტრის კლანჭი“ ძალიან წააგავს ახლად აღმოჩენილი გვიმრის ფოთლებს. გაგა ასევე უწოდეს გადაშენებულ ძუძუმწოვარს *Gagadon minimonstrum* და პარაზიტულ კრაზანას *Aleiodes gaga*.

## ჯილდოები და აღიარება

ლედი გაგას აღიარება მისი შრომისათვის მოიცავს თერთმეტ გრემის ჯილდოს, ერთ ოსკარს, ერთ BAFTA-ს, სამ Brit Awards, ორ ოქროს გლობუსს, ცამეტ MTV-ის მუსიკალური ვიდეოების ჯილდოს, თორმეტ გინესის მსოფლიო რეკორდს და ასევე არის პირველი შემსრულებელი, რომელმაც სიმღერების ავტორთა დიდების დარბაზისგან მიიღო თანამედროვე აიკონის ჯილდო. დამატებით მან მიიღო ეროვნული სამხატვრო დაჯილდოების „ახალგაზრდა არტისტის ჯილდო“, ჯილდო გადაეცემათ ახალგაზრდა დამწყებ არტისტებს, რომლებმაც კარიერის დასაწყისში მიაღწიეს წარმოუდგენელ და სამაგალითო წარმატებას, გარდა ამისა გაგას გრემის მუზეუმის მიერ გადაეცა ჯეი ორტნერის სახელობის სპეციალური ჯილდო, ჯილდო გადაეცემათ შემსრულებლებს, რომლებიც ხელოვნების მეშვეობით ხელს უწყობენ განათლების გავრცელებას. 2011 წელს გაგა გახდა პირველი მომღერალი, რომელმაც ამერიკის მოდის დიზაინერების გაერთიანებისგან მიიღო მოდის აიკონის ჯილდო თავისი ინდივიდუალური სტილისათვის, რომელმაც მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია თანამედროვე პოპულარულ კულტურაზე.

გაგა რეგულარულად შედის ჟურნალ „ბილბორდის“ წლის არტისტების სიაში, მათ შორის 2010 წელს დაიკავა ნომერ პირველი პოზიცია, ხოლო 2015 წელს ჟურნალმა „ბილბორდი“ გაგა დაასახელა როგორც წლის ქალბატონი. ამერიკის ხმისჩამწერი კომპანიების ასოციაციის (RIAA) მიერ გაგა დასახელდა ციფრული ისტორიის ნომერ მეხუთე საუკეთესო გაყიდვად არტისტად 59 მილიონი სერტიფიცირებული ეგზემპლარით. ის ასევე არის პირველი ქალი შემსრულებელი, რომელსაც RIAA-სგან გადაეცა ციფრული ბრილიანტის ჯილდო, ასევე ის არის პირველი და ერთადერთი არტისტი, რომლის ორი სიმღერა („Poker Face“ და „Just Dance“) 7 მილიონზე მეტ ციფრულ ეგზემპლარად გაიყიდა. გაგა რეგულარულად შედის ჟურნალ „ფორბსის“ გავლენიანი და მაღალ შემოსავლიანი ადამიანების სიებში, მათ შორის 2010 და 2014 წლებში პლანეტის ყველაზე გავლენიანი ქალბატონების რეიტინგში. 2010 წელს ჟურნალმა „ტაიმი“ დაასახელა როგორც წლის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ადამიანი, ხოლო 2013 წელს ასევე ჟურნალ „ტაიმის“ მკითხველთა გამოკითხვაში მან დაიკავა ნომერ მეორე პოზიცია როგორც ბოლო ათი წლის ყველაზე გავლენიანი ადამიანი. 2016 წელს კი დასახელდა ჟურნალ „The Advocate“-ის წლის პერსონის ფინალისტად.

## დისკოგრაფია

სტუდიური სოლოალბომები
* *The Fame* (2008) (2009 წელს გამოიცა როგორც *The Fame Monster*)
* *Born This Way* (2011)
* *ARTPOP* (2013)
* *Joanne* (2016)
* *Chromatica* (2020)
* *Mayhem* (2025)

ერთობლივი ალბომები
* *Cheek to Cheek* (ტონი ბენეტთან ერთად) (2014)
* *Love for Sale* (ტონი ბენეტთან ერთად) (2021)

საუნდტრეკული ალბომები
* *A Star Is Born* (ბრედლი კუპერთან ერთად) (2018)
* *Harlequin* (2024)

## ფილმოგრაფია

* „მაჩეტე კლავს“ (2013)
* „ცოდვათა ქალაქი: ქალი რომლისთვისაც მოკლავ კიდეც“ (2014)
* „გაგა: ხუთი ფუტი და ორი დუიმი“ (2017)
* „ვარსკვლავი დაიბადა“ (2018)

## საკონცერტო ტურნეები

|  |  |
| --- | --- |
| **ჰედლაინერი The Fame Ball Tour (2009)
* The Monster Ball Tour (2009–11)
* Born This Way Ball (2012–13)
* artRAVE: The ARTPOP Ball (2014)
* Joanne World Tour (2017)
* The Chromatica Ball (2021)

**სხვა მომღერლებთან ერთად Fame Kills: Starring Kanye West and Lady Gaga (2009–10) (გაუქმდა)
* Cheek to Cheek Tour (ტონი ბენეტთან ერთად, 2014-15)

 | **გამხსნელ აქტად New Kids on the Block: Live (2008)
* Doll Domination Tour (2009)
* Take That Presents: The Circus Live (2009)
* This Is It (2009–10) (გაუქმდა)

**სარეზიდენციო კონცერტები Lady Gaga Live at Roseland Ballroom (2014)
* Lady Gaga Enigma (2018-19)

**სარეკლამო კონცერტები artRave (2013)
* Dive Bar Tour (2016)
 |

## რესურსები ინტერნეტში

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
ლედი გაგა ოფიციალური საიტი
* ლედი გაგა — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)
* ლედი გაგა საიტზე Curlie
* ლედი გაგა — კინოფილმების ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* ლედი გაგა AllMusic-ზე
* ლედი გაგა — Rotten Tomatoes
* ლედი გაგა Twitter-ზე
* ლედი გაგა Instagram-ზე

## ლიტერატურა

* ჯონსონ, პაულა (2012). *Lady Gaga: A Biography*, Greenwood-ის ბიოგრაფიების სერია. სანტა-ბარბარა, კალიფორნია, აშშ:  ABC-CLIO. ISBN 1440801096.
* (2012) რედ. გრეი, რიჩარდ ჯ.: *The Performance Identities of Lady Gaga: Critical Essays*. ჯეფერსონი, ჩრდილოეთ კაროლინა, აშშ:  McFarland & Company. ISBN 0786468300.
* ჰალბერსტამი, ჯ. ჯეკ (2012). *Gaga Feminism: Sex, Gender, and the End of Normal*. ბოსტონი, ნიუ-იორკი, აშშ:  Beacon Press. ISBN 9780807010983.
* გადმენ, ელისაბედ (2010). *Lady Gaga: Critical Mass Fashion*.  St. Martin's Press. ISBN 0312668406.
* გადმენ, ელისაბედ (2010). *Lady Gaga: Extreme Style*.  HarperCollins. ISBN 9780007379019.
* ჰერბერტ, ემილი (2010). *Lady Gaga: Queen of Pop*.  John Blake Publishing. ISBN 9781844549634.
* მორგან, ჯონი (2010). *Gaga*.  Sterling Publishing. ISBN 1402780591.
* პარვის, სარა (2010). *Lady Gaga*.  Andrews McMeel Publishing. ISBN 0740797956.
* ფენიქს, ჰელია (2010). *Lady Gaga: Just Dance—The Biography*.  Orion Publishing Group. ISBN 9781409115670.

## სქოლიო

|  |  |
| --- | --- |
|  | **მუსიკის პორტალი** – დაათვალიერეთ ვიკიპედიის სხვა სტატიები მუსიკაზე. |