Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# გუგენჰაიმის მუზეუმი (ნიუ-იორკი)

| ფრენკ ლოიდ რაიტის XX საუკუნის არქიტექტურა |
| --- |
|  გუგენჰაიმის მუზეუმი |
| სტატუსი | National Register of Historic Places listed place , National Historic Landmark , New York City Landmark, მსოფლიო მემკვიდრეობის წინასწარი სია, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ობიექტის ნაწილი  და New York State Register of Historic Places listed place |
| ქვეყანა |  აშშ |
| ტიპი |
კულტურული |
| კრიტერიუმები |
ii |
| რეგიონი |
ამერიკა |
| გაწევრიანების ისტორია |
| გაწევრიანება |
2019  (43-ე სესია) |
| ნომერი |
1496 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | მსოფლიო მემკვიდრეობა UNESCO, ობიექტი № 1496 ინგლ. • რუს. • ფრ. |

**სოლომონ გუგენჰაიმის მუზეუმი** — თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი, დაფუძნდა 1937 წელს, მდებარეობს ზემო ისტ-საიდზე, ნიუ-იორკში და ყველაზე ცნობილია სოლომონ გუგენჰაიმის ფონდის მიერ დაარსებულ რამდენიმე მუზეუმს შორის; ხშირად მოიხსენიება უბრალოდ როგორც „გუგენჰაიმი“.

მუზეუმს თავდაპირველად ერქვა „არა-ობიექტური მხატვრობის მუზეუმი“ (The Museum of Non-Objective Painting) და დაფუძნდა ადრეულ მოდერნისტთა მიერ, როგორებიც იყვნენ ვასილი კანდინსკი და პიტ მონდრიანი, ავანგარდული ხელოვნების გამოსაფენად. მუზეუმი მის ამჟამინდელ ადგილზე, მეხუთე ავენიუსა და 89-ე ქუჩის გადაკვეთაზე ცენტრალურ პარკთან, 1959 წელს გადმოვიდა, როდესაც ფრენკ ლოიდ რაიტის პროექტის შენობა დასრულდა. შენობის არქიტექტორი შეარჩია სოლომონ გუგენჰაიმის მეგობარმა ბარონესა ჰილა ფონ რებაიმიმ. რაიტს საკმაო უთანხმოება ჰქონდა ბარონესასთან შენობის ფორმასა და დიზაინზე, თუმცა ბარონესამ საბოლოოდ მაინც თავისი გაიტანა და შენობა ოვალური ფორმისა და თეთრი ფერის დარჩა.

## რესურსები ინტერნეტში

* ოფიციალური საიტი
* Google Cultural Institute page
# თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი (ნიუ-იორკი)

მუზეუმის ხედი ბაღიდან
**თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი** (Museum of Modern Art - MoMA) მდებარეობს მიდთაუნ მანჰეტენზე, ნიუ-იორკში. მუზეუმი ხშირად მეტროპოლიტენის ხელოვნების მუზეუმის მოპაექრედ განიხილება.

მომა თავდაპირველად დააპროექტა მოდერნისტმა არქიტექტორმა ედვარდ დურელ სტოუნმა და პირველად დამთვალიერებელთათვის გაიხსნა 1929 წლის 7 ნოემბერს. ითვლება რა თანამედროვე ხელოვნების ნიმუშთა საუკეთესო კოლექციად მსოფლიოში, მის მთავარ ღირსშესანიშნაობად ითვლება:

* ვინსენტ ვან გოგის “ვარსკვლავებიანი ღამე”,
* პაბლო პიკასოს “ავინიონის დიაცები”
* სალვადორ დალის “მეხსიერების ჟინიანობა”,
* პიტ მონდრიანის “ბროდვეის ბუგი-ვუგი”,
* კლოდ მონეს “წყლის ლილიების” ტრიპტიხი
* ანრი მატისის “ცეკვა”
* პოლ სეზანის “მობანავე”
* ფრიდა კალოს “ავტო-პორტრეტი მოკვეცილი თმით”

აქვე ასევე იხილავთ წამყვანი ამერიკელი მხატვრების ჯექსონ პოლოკის, ჯასპერ ჯონსის, ედვარდ ჰოპერის, ენდი უორჰოლის, ჩაკ კლოზის და რალფ ბეკშის ნამუშევრებს. მომას მსოფლიოში სახელგანთქმული მხატრვული ფოტოგრაფიის კოლექცია აქვს. აქვეა ასევე მნიშვნელოვანი დიზაინის კოლქეციები, მათ შორის პოლ ლასცლოს ნამუშევრები.

მომას მიდთაუნის შენობამ მნიშვნელოვანი რეკონსტრუქცია განიცადა 21-ე საუკუნის დასაწყისში. დაიხურა რა 2002 წლის 21 მაისს, 2004 წლის 20 ნოემბერს გაიხსნა იაპონელი არქიტექტორის იოშიო ტანიგუჩის განახლებული პროექტით. ამ პერიოდში მომას კოლექციის ნაწილი გამოფენილი იყო ყოფილ ჭიკარტების ქარხანაში ლონგ-აილენდ სიტიში, ქუინსში. მომას ხელახალ გახსნას მოსახლეობის უკმაყოფილება მოჰყვა შესვლის ფასის $12-დან $20-მდე გაზრდის გამო. ამგვარად მომა ნიუ-იორკში ყველაზე ძვირი მუზეუმია, თუმცა პარასკევს ნაშუადღევს 4 სთ-ის შემდეგ “გადაიხადეთ რამდენიც გსურთ” პოლიტიკა მოქმედებს და შესაძლებელია უფასოდ მოხვედრაც თუ რიგმა დღის ბოლომდე მოგიწიათ.

## აქ გამოფენილ ზოგიერთ ნამუშევართა გალერეა

* ანრი რუსო, „მძინარე ბოშა“, 1897
* ვინსენტ ვან გოგი, „ვარსკვლავებიანი ღამე“, 1889
* პოლ გოგენი, „არეოის თესლი“, 1892
* პიტ მონდრიანი, „ბროდვეის ბუგი ვუგი“, 1942–1943

## რესურსები ინტერნეტში

* ოფიციალური საიტი.
* მოდერნი: მომა დაარქივებული 2006-05-15 საიტზე Wayback Machine. .