Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# მაფია

1901 წელს პალერმოში გამართული მაფიოზობაში ბრალდებულების სასამართლო პროცესის ჩანახატი
**მაფია** (აგრეთვე ცნობილი როგორც **კოზა ნოსტრა**) — განთქმული იტალიური კრიმინალური საიდუმლო საზოგადოება, რომელიც პირველად XIX საუკუნის შუა წლებში ჩამოყალიბდა სიცილიაში. მისი განშტოებები აშშ-ის აღმოსავლეთ სანაპიროზე და ავსტრალიაში XIX ს-ის ბოლოს სიცილიური და სამხრეთ იტალიური ემიგრაციის პერიოდში აღმოცენდა. ჩრდილოეთ ამერიკაში მაფია ხშირად ზოგადად ორგანიზებულ კრიმინალზე მიუთითებს და არა მხოლოდ სიცილიურ კრიმინალურ დაჯგუფებაზე.

## რესურსები ინტერნეტში

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
მაფია Direzione Investigativa Antimafia (იტალიური)
* მაფია სიცილიის ისტორიაში (ინგლისური)
* Cosa Nostra – მაფიის რებრედინგი დაარქივებული 2008-12-01 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
* მაფია დღეს - განახლებადი მაფიის საინფორმაციო საიტი დაარქივებული 2019-04-24 საიტზე Wayback Machine.  (ინგლისური)
# ინვაირონმენტალიზმი

**ინვაირონმენტალიზმი** (ინგლ. environmentalism) ჩვეულებრივ ეკოლოგიურ, ანუ სხვანაირად “მწავნეთა მოძრაობის” გაჩენას უკავშირებენ. მისი წარმოშობა ჯერ კიდევ XIX საუკუნეში ინდუსტრიალიზმის საწინააღმდეგო გამოსვლას უკავშირდება. ზოგადად მწვანეთა იდეოლოგია იმ ზიანის წინააღმდეგ იმაღლებს ხმას, რაც მზარდმა ეკონომიკურმა განვითარებამ მიაყენა ბუნებრივ გარემოს. გარემოს დამცველთა იდეოლოგიის თანახმად დღის წესრიგში უკვე საერთოდ ადამიანის არსებობის საკითხი დგას. მსგავსი პრობლემების დასმა ხშირად ჩვეულ იდეოლოგიურ კლიშეებს ვერ ცდება. მაგალითად ეკოსოციალიზმი გარემოს განადგურებას კაპიტალიზმის სიხარბით ხსნის.

## რესურსები ინტერნეტში

* ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“
# 1794

|  |  |
| --- | --- |
| **ათასწლეული:**  | I · **II** · III |
| **საუკუნე:**  | XVII · **XVIII** · XIX |
| **წლები:** | 1791 · 1792 · 1793  **1794** 1795 · 1796 · 1797 |

**1794 წელი სხვა კალენდრებში**| გრიგორიანული კალენდარი | 1794 *MDCCXCIV* |
| იულიანური კალენდარი | 1793—1794 (12 იანვარიდან) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერასთან | 7302—7303 (12 სექტემბერიდან) |
| ებრაული კალენდარი  | 5554—5555  |
| ისლამური კალენდარი | 1208—1209 |
| ძველქართული კალენდარი | (21 მარტიდან) |
| - *სამყაროს შექმნიდან* | 7397—7398 |
| - *ქრისტეს შობიდან* | 1794 (*ჩღჟდ*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIII* მოქცევა და 482 (*ჳპბ*) წელი |
| ძველსომხური კალენდარი | 4286—4287 (11 აგვისტოდან) |
| სომხური საეკლესიო კალენდარი | 1243 *ԹՎ* *ՌՄԽԳ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 1786—1787 |
| რომის დაარსებიდან | 2546—2547 (2 მაისიდან) |
| ძველინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 1850—1851 |
| - *შაკა სამვატი* | 1716—1717 |
| - *კალი-იუგა* | 4895—4896 |
| ირანული კალენდარი | 1172—1173 |
| ბუდისტური კალენდარი | 2337 |
| იაპონური წელთაღრიცხვა | 6-й год Кансэй |
| ჩინური კალენდარი | 4490—4491 癸丑 — 甲寅 შავი ხარი — მწვანე ვეფხვი |

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
17941794 (ათას შვიდას ოთხმოცდათოთხმეტი) წელი** — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა ოთხშაბათი და იულიუსის კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა. ამ წელს კალენდრებს შორის განსხვავება იყო 11 დღე. ეს წელი არის XVIII საუკუნის მე-10 დეკადის მე-4 წელი.

## მოვლენები

## დაიბადნენ

### იანვარი

### თებერვალი

### მარტი

### აპრილი

### მაისი

* 17 მაისი : ჯენერი, ედუარდ - ინგლისელი მეცნიერი (გ. 1823)

### ივნისი

### ივლისი

### აგვისტო

### სექტემბერი

### ოქტომბერი

### ნოემბერი

* 6 ნოემბერი : პელისიე, ემაბლ ჟან ჟაკ - საფრანგეთის მარშალი (გ. 1864)

### დეკემბერი

### თარიღი უცნობია

## გარდაიცვალნენ

### იანვარი

### თებერვალი

### მარტი

### აპრილი

### მაისი

### ივნისი

### ივლისი

### აგვისტო

### სექტემბერი

### ოქტომბერი

### ნოემბერი

### დეკემბერი

### თარიღი უცნობია
# ტერორის მმართველობა

ლუი XVI-ის ეგზეკუცია
**ტერორის მმართველობა**, შემოკლებით **ტერორი** (*ფრანგ. La Terreur*) — დაახლოებით 10-თვიანი პერიოდი საფრანგეთის რევოლუციის დროს, რომლის დროსაც რადიკალურად მიმართული მოწინააღმდეგე ფრაქციები ერთმანეთს სასტიკად უსწორდებოდნენ, გილიოტინაზე მასიური დასჯის ჩათვლით. ეს პერიოდი ზოგადად ასოცირდება რობესპიერისა და ჟორჟ დანტონის ფიგურებთან და რევოლუციური ძალადობის არქეტიპს წარმოადგენს.

ტერორი 1793 წლის 5 სექტემბერს დაიწყო. რეპრესიებმა პიკს მიაღწია 1794 წლის ივნის-ივლისში, პერიოდი რომელსაც „გრანდ-ტერორს“ (la Grande Terreur) უწოდებენ და რომელიც გაგრძელდა 1794 წლის 27 ივლისის გადატრიალების ეგზეკუციამდე, რომელშიც თვით ტერორის მმართველობის რამდენიმე წამყვანი ლიდერი გაასამართლეს, მათ შორის სენ-ჟუსტი და მაქსიმილიან რობესპიერი.

ტერორმა 40,000-მდე ადამიანის სიცოცხლე იმსხვერპლა. მხოლოდ ამ პერიოდის ბოლო თვეს 1900 ადამიანს მოკვეთეს თავი.

## ლიტერატურა

* Andress, David (2006). *The Terror: The Merciless War for Freedom in Revolutionary France*. New York:  Farrar, Straus and Giroux. ISBN 0-374-27341-3.
* Beik, William (August, 2005). „The Absolutism of Louis XIV as Social Collaboration: Review Article“. *Past and Present* (188): 195–224. შეამოწმეთ თარიღის პარამეტრი `|date=`-ში (დახმარება)
* Kerr, Wilfred Brenton (1985). *Reign of Terror, 1793–1794*. London:  Porcupine Press. ISBN 0-87991-631-1.
* Moore, Lucy (2006). *Liberty: The Lives and Times of Six Women in Revolutionary France*. London:  HarperCollins. ISBN 0-00-720601-1.
* Steel, Mark (2003). *Vive La Revolution*. London:  Scribner. ISBN 0-7432-0806-4.

## რესურსები ინტერნეტში

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
ტერორის მმართველობა The French Revolution's reign of terror