# 1989

|  |  |
| --- | --- |
| **ათასწლეული:**  | I · **II** · III |
| **საუკუნე:**  | XIX · **XX** · XXI |
| **წლები:** | 1986 · 1987 · 1988  **1989** 1990 · 1991 · 1992 |

**1989 წელი სხვა კალენდრებში**| გრიგორიანული კალენდარი | 1989 *MCMLXXXIX* |
| იულიანური კალენდარი | 1988—1989 (14 იანვარიდან) |
| იულიანური კალენდარი ბიზანტიურ ერასთან | 7497—7498 (14 სექტემბერიდან) |
| ებრაული კალენდარი  | 5749—5750  |
| ისლამური კალენდარი | 1409—1410 |
| ძველქართული კალენდარი | (21 მარტიდან) |
| - *სამყაროს შექმნიდან* | 7592—7593 |
| - *ქრისტეს შობიდან* | 1989 (*ჩშპთ*) |
| - *ქორონიკონით* | *XIV* მოქცევა და 145 (*რმე*) წელი |
| ძველსომხური კალენდარი | 4481—4482 (11 აგვისტოდან) |
| სომხური საეკლესიო კალენდარი | 1438 *ԹՎ* *ՌՆԼԸ*
 |
| ეთიოპური კალენდარი | 1981—1982 |
| რომის დაარსებიდან | 2741—2742 (4 მაისიდან) |
| ძველინდური კალენდარი |  |
| - *ვიქრამ-სამვატი* | 2045—2046 |
| - *შაკა სამვატი* | 1911—1912 |
| - *კალი-იუგა* | 5090—5091 |
| ირანული კალენდარი | 1367—1368 |
| ბუდისტური კალენდარი | 2532 |
| იაპონური წელთაღრიცხვა | 1-й год Хэйсэй |
| ჩინური კალენდარი | 4685—4686 戊辰 — 己巳 ყვითელი დრაკონი — ყვითელი გველი |

ვიკისაწყობში არის გვერდი თემაზე:
19891989 (ათას ცხრაას ოთხმოცდაცხრა) წელი** — გრიგორიანული კალენდრის არანაკიანი წელიწადი, რომლის პირველი დღეა კვირა. ეს წელი არის XX საუკუნის მე-9 დეკადის მე-9 წელი.

## მოვლენები

* 7 იანვარი : გარდაიცვალა იაპონიის იმპერატორი ჰიროჰიტო. აკიჰიტო გახდა ახალი იმპერატორი. დაიწყო ჰეისეის ერა.
* 15 თებერვალი : სსრ კავშირმა გამოიყვანა ჯარები ავღანეთიდან.
* 9 აპრილი : მრავალდღიანი ანტისამთავრობო დემონსტრაცია თბილისში დარბეულ იქნა საბჭოთა არმიის მიერ. დაიღუპა 16 ადამიანი.
* 18 მაისი : ლიტვის სსრ უმაღლესმა საბჭომ მიიღო დეკლარაცია ლიტვის სუვერენიტეტის შესახებ.
* 25 მაისი : სომხეთის სსრ უმაღლესმა საბჭომ გამოაცხადა სომხეთის სუვერენიტეტი.
* 25 მაისი : მოსკოვში დაიწყო სსრ კავშირის სახალხო დეპუტატთა I ყრილობა. მ. გორბაჩოვი არჩეულ იქნა სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარედ.
* 17 ოქტომბერი : მიწისძვრა კალიფორნიაში
* 2 ივლისი : საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრი ა. პაპანდრეუ თანამდებობიდან გადადგა.
* 9 ნოემბერი : ბერლინის კედლის დანგრევა.
* 29 დეკემბერი : ჩეხოსლოვაკიის პრეზიდენტად არჩეულ იქნა ვაცლავ ჰაველ.

## დაიბადნენ

### იანვარი

* 1 იანვარი : გიორგი ქავთარაძე — ქართველი ფეხბურთელი
* 1 იანვარი : ადამ ოქრუაშვილი — ქართველი ძიუდოისტი
* 3 იანვარი : ჟორდი მასიპი — ესპანელი ფეხბურთელი
* 9 იანვარი : ირაკლი ეხვაია — ქართველი ფეხბურთელი
* 9 იანვარი : ნინა დობრევი — ბულგარელ-კანადელი მსახიობი და მოდელი
* 21 იანვარი : ჰენრიხ მხითარიანი — სომეხი ფეხბურთელი
* 24 იანვარი : ბექა ტუღუში — ქართველი ფეხბურთელი

### თებერვალი

* 2 თებერვალი : ფელიპე ლიმა — ბრაზილიელი ფეხბურთელი
* 2 თებერვალი : ივან პერიშიჩი — ხორვატი ფეხბურთელი
* 9 თებერვალი : ბექა წიკლაური — საქართველოს მორაგბეთა ეროვნული ნაკრების მორაგბე
* 11 თებერვალი : ალექსანდერ ბიუტნერი — ჰოლანდიელი ფეხბურთელი
* 18 თებერვალი : დავით მაისაშვილი — ქართველი ფეხბურთელი
* 19 თებერვალი : არსენ გალსტიანი — რუსი ძიუდოისტი
* 21 თებერვალი : კორბინ ბლიუ — ამერიკელი მუსიკოსი, მსახიობი
* 21 თებერვალი : ჯან ჯუნ იანგი — სამხრეთ კორეელი მომღერალი
* 27 თებერვალი : ვარლამ ლიპარტელიანი — ქართველი ძიუდოისტი

### მარტი

* 13 მარტი : მარკო მარინი — გერმანელი ფეხბურთელი
* 13 მარტი : პიჩეს გელდოფი — ბრიტანელი ჟურნალისტი, ტელეწამყვანი და მოდელი
* 16 მარტი : თეო უოლკოტი — ინგლისელი ფეხბურთელი
* 17 მარტი : შინჯი კაგავა — იაპონელი ფეხბურთელი

### აპრილი

### მაისი

### ივნისი

### ივლისი

### აგვისტო

### სექტემბერი

### ოქტომბერი

### ნოემბერი

### დეკემბერი

* 13 დეკემბერი : ტეილორ სვიფტი – ამერიკელი მომღერალი

## გარდაიცვალნენ

### იანვარი

* 7 იანვარი : ჰიროჰიტო — იაპონიის 124-ე იმპერატორი (დ. 1901)
* 23 იანვარი : დალი, სალვადორ — ესპანელი მხატვარი (დ. 1904)

### თებერვალი

* 21 თებერვალი :თაქთაქიშვილი, ოთარ — ქართველი კომპოზიტორი

### მარტი

### აპრილი

* 17 აპრილი : ბადრიშვილი, გიორგი — ქართველი აგრონომ-მემცენარე

### მაისი

### ივნისი

* 3 ივნისი : ჰომეინი, რუჰოლა — ირანის პოლიტიკური მოღვაწე, სასულიერო პირი (დ. 1900)

### ივლისი

* 16 ივლისი : კარაიანი, ჰერბერტ ფონ — ავსტრიელი დირიჟორი (დ. 1908)

### აგვისტო

### სექტემბერი

* 8 სექტემბერი : ანდრონიკაშვილი, ელეფთერ — ქართველი ფიზიკოსი

### ოქტომბერი

* 13 ოქტომბერი : კოსტავა, მერაბ — ქართველი მუსიკათმცოდნე, პოეტი

### ნოემბერი

* 5 ნოემბერი : ჰოროვიცი, ვლადიმერ — რუსი პიანისტი (დ. 1903)
* 26 ნოემბერი : ბეგალიშვილი, ალექსანდრე — ქართველი მუსიკოს-შემსრულებელი

### დეკემბერი

* 6 დეკემბერი : ჩამილ სიჯარიჩი — ჩერნოგორიელი მწერალი (დ. 1913)

## ნობელის პრემიის ლაურეატები

* ფიზიკა : ნორმან რამზეი, ჰანს დემელტი, ვოლფგანგ პაული
* ქიმია : სიდნი ალტმანი, ტომას ჩეკი
* ფიზიოლოგია და მედიცინა : მაიკლ ბიშოპი, ჰაროლდ ვარმუსი
* ლიტერატურა : კამილო ხოსე სელა
* მშვიდობა : XIV დალაი ლამა
* ეკონომიკა : ტრიუგვე ჰოველმო