Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# კორეის ეროვნული ბიბლიოთეკა

ექსტერიერი
**კორეის ეროვნული ბიბლიოთეკა** სამხრეთ კორეის დედაქალაქ სეულში მდებარეობს. დაარსდა 1945 წელს. მასში 10 მილიონზე მეტი ტომი ინახება, რომელთა შორის 1 134 000 უცხოური წიგნიც არის. ბიბლიოთეკაში აგრეთვე დაცულია სამხრეთ კორეის ეროვნული საგანძური.

1974 წელს იგი გადატანილი იქნა სეულის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ერთეულიდან — სოგონ-დონგიდან (იუნგ-გუ) ნამსან-დონგში, ხოლო 1988 წელს — ამჟამინდელ ადგილზე, ბანპო-დონგში (სეოჩო-გუ). იგი 1991 წელს ბიბლიოთეკა კულტურის სამინისტროს გადაეცა განათლების სამინისტროსაგან.

## რესურსები ინტერნეტში

* **ვიკისაწყობში** არის გვერდი თემაზე: კორეის ეროვნული ბიბლიოთეკა ოფიციალური საიტი (ინგლისური)
# მიშელ ჰაზანავიჩუსი

| მიშელ ჰაზანავიჩუსი |
| --- |
|  |
| დაბადების თარიღი |
29 მარტი, 1967 პარიზი |
| რეზიდენცია |
პარიზი, ლოს-ანჯელესი |
| საქმიანობა |
რეჟისორი |
| აქტიური |
1988-დღემდე |
| მეუღლე(ები) |
ბერენის ბეჟო |
| ოსკარი |
საუკეთესო რეჟისორი
2011 — *არტისტი* |
| BAFTA |
საუკეთესო რეჟისორი
2011 — *არტისტი*
საუკეთესო ორიგინალური სცენარი
2011 — *არტისტი* |
| სეზარი |
საუკეთესო რეჟისორი
2011 — *არტისტი* |

**მიშელ ჰაზანავიჩუსი** (ფრანგ. Michel Hazanavicius დ.29 მარტი, 1967, პარიზი) — ფრანგი რეჟისორი, პროდიუსერი და სცენარისტი. ცნობილია 2011 წელს გადაღებული ფილმით „არტისტი“.

## ფილმოგრაფია

* 2011 - არტისტი *(The Artist)*
* 2012 - მოთამაშეები *(The Players)*
* 2014 - ძებნა *(The Search)*

## რესურსები ინტერნეტში

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„მიშელ ჰაზანავიჩუსი“** ვიკისაწყობში.
* მიშელ ჰაზანავიჩუსი კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზაში
* Michel Hazanavicius at WN
# გრავიტაცია (ფილმი)

| „გრავიტაცია“ |
| --- |
|  |
| რეჟისორი |
ალფონსო კუარონი |
| პროდიუსერი | * ალფონსო კუარონი
* დევიდ ჰეიმენი
 |
| სცენარის ავტორი | * ალფონსო კუარონი
* ხონას კუარონი
 |
| როლებში | * სანდრა ბულოკი
* ჯორჯ კლუნი
 |
| მუსიკა |
სტივენ პრაისი |
| ოპერატორი |
ემანუელ ლუბეცკი |
| მონტაჟი | * ალფონსო კუარონი
* მარკ სენგერი
 |
| მწარმოებელი კომპანია | * Esperanto Filmoj
* Heyday Films
 |
| დისტრიბუტორი |
Warner Bros. Pictures |
| გამოსვლის თარიღი | * 28 აგვისტო, 2013 (2013-08-28) (ვენეციის კინოფესტივალი)
* 4 ოქტომბერი, 2013 (2013-10-04) (აშშ)
* 7 ნოემბერი, 2013 (2013-11-07) (ბრიტანეთი)
 |
| ხანგრძლივობა |
91 წუთი |
| ქვეყანა | * აშშ
* ბრიტანეთი
 |
| ენა |
ინგლისური |
| ბიუჯეტი |
100 მილიონი აშშ დოლარი |
| შემოსავალი |
723.2 მილიონი აშშ დოლარი |

**გრავიტაცია** (ინგლ. Gravity) — 2013 წლის სამეცნიერო ფანტასტიკური თრილერი, რომლის რეჟისორი, თანაპროდიუსერი, თანამონტაჟისტი და თანასცენარისტი არის ალფონსო კუარონი. ფილმის მთავარი გმირები, სანდრა ბულოკი და ჯორჯ კლუნი ანასახიერებენ ამერიკელი ასტრონავტების როლს, რომლებიც აღმოჩნდებიან შუაგულ კოსმოსში, მას შემდეგ რაც მათი შატლი აფეთქდება.

სცენარი კუარონმა შვილთან, ხონასთან ერთად დაწერა. თავდაპირველად ფილმის დისტრიბუტორი Universal Pictures უნდა ყოფილიყო, მაგრამ მოგვიანებით დისტრიბუციაზე უფლებები მოიპოვა Warner Bros. Pictures-მა. დევიდ ჰეიმენი, რომელიც ადრე კუარონთან ერთად მუშაობდა ფილმზე „ჰარი პოტერი და აზკაბანის ტყვე“, გახდა „გრავიტაციის“ თანაპროდიუსერი. ფილმის წარმოება მიმდინარეობდა დიდ ბრიტანეთში, სადაც ბრიტანულმა კომპანია Framestore-მა სამი წელი მოანდომა ვიზუალური ეფექტების შექმნას.

ფილმის პრემიერა შედგა ვენეციის კინოფესტივალზე 2013 წლის 28 აგვისტოს და მაღალი შეფასებები ერგო. შექება ძირითადად წილად ჰხვდა რეჟისურას, მუსიკას, ვიზუალურ ეფექტებს და სანდრა ბულოკის შესრულებას. მიჩნეულია 2013 წლის ერთ-ერთ საუკეთესო ფილმად; ამერიკის კინოინსტიტუტმა დაასახელა წლის 10 საუკეთესო ფილმებს შორის. ის გახდა 2013 წლის მეშვიდე ყველაზე შემოსავლიანი ფილმი 723 მილიონი აშშ დოლარით.

ფილმმა მიიღო უამრავი ჯილდო დაჯილდოების სხვადასხვა ცერემონიალებზე. ოსკარზე წარდგენილი იქნა 10 ნომინაციაში, საიდანაც მოიგო 7: საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის, საუკეთესო სურათისთვის, საუკეთესო რეჟისორისთვის, ორიგინალური მუსიკისთვის, საუკეთესო ოპერატურისთვის და ვიზუალური ეფექტებისთვის. პროექტს აგრეთვე გადაეცა BAFTA ექვსი, კრიტიკოსთა რჩეულის 7 და ოქროს გლობუსის 1 ჯილდო. ისევე როგორც რეი ბრედბერის პრემია. საერთო განხილვების საიტ Rotten Tomatoes-ზე ფლობს 96%-ს 314 მიმოხილვაზე დაყრდნობით.

## რესურსები ინტერნეტში

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„გრავიტაცია (ფილმი)“** ვიკისაწყობში.
* ოფიციალური საიტი
* „გრავიტაცია “ — კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა (ინგლისური)
* „გრავიტაცია “ — Allmovie-ზე
* „გრავიტაცია (ფილმი)“ — Rotten Tomatoes
* „გრავიტაცია (ფილმი)“ — Metacritic-ზე
* „გრავიტაცია“ — Box Office Mojo-ზე

## სქოლიო
# პიკასოს მუზეუმი (ბარსელონა)

| პიკასოს მუზეუმი |
| --- |
| კატ. Museu Picasso  |
|  პიკასოს მუზეუმის აბრა |
| ﻿ / ﻿ |
| დაარსდა |
9 მარტი, 1963 |
| ქვეყანა |  ესპანეთი |
| მდებარეობა | სიუტატ-ველა |
| დირექტორი |
ემანუელ ჟიონი |
| ოფიციალური საიტი | [[ ბმული] [ ბმული]] |
|  |

**პიკასოს მუზეუმი** (კატ. Museu Picasso) — ხელოვნების მუზეუმი ქალაქ ბარსელონაში. მუზეუმში წარმოდგენილია პიკასოს 4 000-ზე მეტი ნამუშევარი.

## ისტორია

პაბლო პიკასომ ბავშვობა და ახალგაზრდობა ბარსელონაში გაატარა. მისი ცხოვრების დიდი ნაწილი ამ ქალაქთან იყო დაკავშირებული. პიკასოს თავისი პირველი ნამუშევრები სწორედ ამ ქალაქმა შთააგონა. მუზეუმი 1963 წლის 9 მარტს, პიკასოს ახლო მეგობრისა და მდივნის, ხაიმე საბარტესის მიერ, მხატვრის სიცოცხლეშივე, დაარსდა. მუზეუმმა პირველად საბარტესის პერსონალურ კოლექციას უმასპინძლა.

## არქიტექტურა

მუზეუმს ბარსელონას გოტიკურ კვარტალში ხუთი შენობა უკავია. შენობები XIII -XV საუკუნეებით თარიღდება: აგილარის სასახლე (Palau Aguilar), ბარონ კასტელეტის სასახლე (Palau del Baró de Castellet), მექას სასახლე (Palau Meca), მაურის სახლი (Casa Mauri) და ფინესტრესის სასახლე (Palau Finestres).

## გალერეა

*
*
*
*

## იხილეთ აგრეთვე

* პაბლო პიკასო
* პიკასოს მუზეუმი (პარიზი)

## რესურსები ინტერნეტში

* ოფიციალური საიტი

## სქოლიო
# 1970-იანები

|  |  |
| --- | --- |
| **ათასწლეული:** | II |
| **საუკუნე:** | XIX – **XX** – XXI |
| **ათწლეული:** | 1940-იანები 1950-იანები 1960-იანები
–  **1970-იანები** –
1980-იანები 1990-იანები 2000-იანები |
| **წლები:** |  1970 · 1971 · 1972 · 1973 · 1974 1975 · 1976 · 1977 · 1978 · 1979  |

**1970-იანი (ათას ცხრაას სამოცდაათიანი) წლები**, ასევე ცნობილი, როგორც **1970-იანები** ან უბრალოდ **სამოცდაათიანები** — გრიგორიანული კალენდრის ათწლეული, რომელიც დაიწყო 1970 წლის 1 იანვარს და დასრულდა 1979 წლის 31 დეკემბერს.

მოვლენები

---

**სარჩევი:** 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979

### 1970

### 1971

* 13 ივნისი : ნიუ-იორკ ტაიმზმა დაიწყო პენტაგონის დოკუმენტების გამოქვეყნება, 7000-გვერდიანი სრულიად გასაიდუმლოებული აშშ-ის თავდაცვის დეპარტამენტის ისტორია ქვეყნის პოლიტიკურ და სამხედრო ჩარევაზე ვიეტნამის ომში.

### 1972

### 1973

ახალ ზელანდიაში მაორები დამარცხდნენ, რის შედეგადაც მათი ცხოვრების ტრადიციული წესი მთლიანად გაქრა.

#### მარტი

* 7 მარტი – აღმოაჩინეს კოგოუტეკის კომეტა.
* 17 მარტი – ბრიტანეთში გამოვიდა პინკ ფლოიდის ალბომი *Dark Side of the Moon*, როკ-მუსიკაში ერთ-ერთი ყველა მნიშვნელოვანი, გავლენიანი და გაყიდვადი ალბომი.
* 29 მარტი – ვიეტნამი დატოვა უკანასკნელმა აშშ სამხედრომ.

### 1974

* დაბად გამოცხადდა დიდი ლილო და შუახევი.

### 1975

* დაბად გამოცხადდა ჟინვალი და ნასაკირალი.

### 1976

* 7 აგვისტო : სინგაპური განდევნილ იქნა მალაიზიის ფედერაციიდან.
* 29 სექტემბერი : თბილისის დინამოს სტადიონზე პირველი საერთაშორისო საფეხბურთო მატჩი ჩატარდა თბილისის დინამოსა და უელსის კარდიფ-სიტის გუნდებს შორის.

### 1977

### 1978

* 14 აპრილი : სახალხო მანიფესტაციებისა და პროტესტების ფონზე საქართველოს სსრ-ის უმაღლესი საბჭო და საკავშირო ხელისუფლება იძულებული გახდა საქართველოს სსრ-ის ახალ კონსტიტუციაში შეეტანა მუხლი ქართულის, როგორც სახელმწიფო ენის, შესახებ.
* 16 ოქტომბერი : კაროლ იოზეფ ვოიტილა, კარდინალი კრაკოვიდან, პოლონეთი, ხდება პაპი იოანე პავლე II, პირველი არა-იტალიელი პაპი მე-16 საუკუნის შემდეგ, და ასევე პირველი ისტორიაში სლავური ქვეყნიდან.
* ევროპის ისტორიაში უდიდესი ეკოლოგიური კატასტროფა მოხდა. ატლანტის ოკეანეში, საფრანგეთის სანაპიროებთან, კლდესთან შეჯახების შედეგად შუაზე გაიყო ტანკერი „ამოკო კადისი“, 230 ათასი ტონა ნავთობის ჩაღვრას 2 ათას კვ. კმ-ზე გიგანტური აპკის ფორმირება მოჰყვა.

### 1979

* 28 ოქტომბერი: პირველად აღინიშნა „თბილისობის“ დღესასწაული.
* 30 ნოემბერი: ბრიტანეთში გამოიცა პინკ ფლოიდის კონცეპტუალური ალბომი The Wall.
* 8 დეკემბერი: პინკ ფლოიდის ალბომი The Wall გამოიცა აშშ-შიც.

## პოლიტიკა

## ეკონომიკა

## კულტურა
# კინტანა-როოს შტატი

**კინტანა-როოEstado Libre y Soberano
de Quintana Roo**| **დროშა**  | **გერბი**  |
|  |
| ქვეყანა
  |  მექსიკა |
| დედაქალაქი:
  | ჩეტუმალი |
| მუნიციპალიტეტი
  | 9 |
| უდიდესი ქალაქი
  | კანკუნი |
| შექმნის თარიღი
  | 8 ოქტომბერი 1974 |
| გუბერნატორი
  | ფელიქს გონსალეს კანტო |
| ფართობი
  | 50 212 კმ² |
| მოსახლეობა (2005)
  | 1 135 309 |
| დროის სარტყელი
  | CST (UTC-UTC-05:00) |

**კინტანა-როო** — შტატი მექსიკაში. მდებარეობს იუკატანის ნახევარკუნძულზე. მისი მოსაზღვრე შტატებია: ჩრდილოეთით და დასავლეთით იუკატანი და კამპეჩე, აღმოსავლეთით – კარიბის ზღვა და სამხრეთით – ბელიზი. შტატს ძალიან პატარა საზღვარი აქვს გვატემალასთანაც.

შტატის ტერიტორიაზე მრავლადაა მაიას ცივილიზაციის ნაკვალევი. დედაქალაქია ჩეტუმალი.

## რესურსები ინტერნეტში

* (ესპანური) ოფიციალური საიტი დაარქივებული 2007-12-21 საიტზე Wayback Machine.
* (ინგლისური) დაარქივებული 2012-04-25 საიტზე Wayback Machine.
* (ინგლისური)
# ესპანეთის სუვერენული ტერიტორიები

ესპანური ტერიტორიები აფრიკის ჩრდილოეთით
პენიონ-დე-ველეს-დე-ლა-გომერა
**ესპანეთის სუვერენული ტერიტორიები** (ესპ. Plazas de soberanía) — არის პატარა ტერიტორიული ერთეულების ჯგუფი ჩრდილოეთ აფრიკაში, ამ ტერიტორიას ესპანეთი აკონტროლებს მაგრამ ის არ შედის ავტონომიურ გაერთიანებაში.

აქ არსებულ ესპანურ ადგილებს არაოფიციალურად უწოდებენ დიდ და მცირე ტერიტორიებს.

"დიდი ტერიტორია" - არის სეუტა და მელილია, რომლებიც ავტონომიური ქალაქის სტატუს ატარებენ, ეს ქალაქები სარგებლობენ უფრო დიდი ავტონომიით, ვიდრე ესპანეთის მუნიციპალიტეტები.

"მცირე ტერიტორია" - არის პატარა კუნძულების ჯგუფი მაროკოს სანაპირო ზოლის სიახლოვეს. ეს ტერიტორიები სადავოა მაროკოსა და ესპანეთს შორის, სწორედ ამიტომ აქ სამხედრო გარნიზონები დგას.

როგორც ესპანეთში ისევე აქ მთავარი ვალუტა არის ევრო.

## რესურსები ინტერნეტში

* Islas y Peñones en el Norte de África დაარქივებული 2015-07-02 საიტზე Wayback Machine. (ესპანური)
* Las plazas menores de soberania: Chafarinas, Velez y Alhucemas (ესპანური)
# ამებები

| ამებები |
| --- |
|   |
| მეცნიერული კლასიფიკაცია |
|

|  |  |
| --- | --- |
| სამეფო:  |
პროტისტები |
| კლასი:  |
სარკოდინები |

 |
| ლათინური სახელი |
|
Amoebina |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  **სისტემატიკა ვიკისახეობებში** |  **სურათები ვიკისაწყობში** |

|  |  |
| --- | --- |
| NCBI   | 554915 |
| EOL   | 2915041 |
| FW   | 212578 |

 |

 |

**ამებები** (ლათ. Amoebina) — უმარტივესების ტიპი.

ამებების სხეული უჩონჩხოა. მათი დიამეტრია 50 მკმ (მიკრომეტრი), თუმცა არიან 2-3 მმ-მდე დიამეტრის მქონე სახეობებიც. სხეული შედგება ციტოპლაზმისა და ერთი ან რამდენიმე ბირთვისაგან. ციტოპლაზმა ორ შრედ იყოფა: გარეთა — ჰომოგენური, ღია ფერის ექტოპლაზმა და შიგნითა — მუქი და მარცვლიანი ენდოპლაზმა, რომელშიც ბირთვი და ვაკუოლებია. კუმშვადი ვაკუოლი წყლისა და მარილების ცვლას აწესრიგებს.

საჭმლის მომნელებელ ვაკუოლში მოხვედრილი საკვები სათანადო ფერმენტების მოქმედებით გადამუშავება. ამებები მოძრაობენ ციტაპლაზმური გამონაზარდებით — ცრუფეხებით (ფსევდოპოდიები), რომლებითაც საკვებსაც იტაცებენ. არახელსაყრელ პირობებში (წყალსატევის ამოშრობის ან საკვების ნაკლებობისა და სხვა დროს) ამებები მრგვალდებიან, იკეთებენ გარსს და ცისტად გადაიქცევიან. ხელსაყრელ პირობებში მოხვედრისას ცისტის გარსი იშლება და ამებები აქტიურად იწყებენ ცხოვრებას.

ჩვეულებრივ, ამებები უსქესოდ (გაყოფით) მრავლდებიან: ჯერ იყოფა ბირთვი, შემდეგ ციტოპლაზმა. სქესობრივად მრავლდებიან მხოლოდ ლათ. Amoeba diploidea. ამებების საკვებია ბაქტერიები, მცირე ზომის წყალმცენარეები და უმარტივესნი, ზოგჯერ კი ორგანული ნივთიერებათა ნარჩენები; პათოგენური ენტამება ერითროციტებით იკვებება. ამებები უმეტესად მტკნარწყლიან წყალსატევებში გვხვდება, ზოგი ზღვაში, ნოტიო ნიადაგში ან შლამში ცხოვრობს. მრავალი სახეობა პარაზიტია. ბინადრობს ადამიანისა და ცხოველების ნაწლავებში, მ. შ. ყველაზე საშიშია დიზენტერიის ამება (ლათ. Entamoeba histolitica), რომელიც ამებურ დიზენტერიას იწვევს.

## ლიტერატურა

* *სვანიძე დ.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 355.
# ბუნებრივი რესურსები

წვიმის ტყეები
ოკეანე
**ბუნებრივი რესურსები** — ბუნებრივი გარემოს შემადგენელი ბუნებრივი ელემენტები, რომლებსაც იყენებენ საწარმოო ძალთა განვითარების მოცემულ ეტაპზე ადამიანთა საზოგადოების მატერიალურ მოთხოვნილებათა დასაკმაყოფილებლად. ბუნებრივი რესურსების ძირითადი სახეობებია: წიაღისეული, კლიმატური, წყლის, ნიადაგის, მცენარეული, ფაუნისტური რესურსები. XX საუკუნის 2 ნახევრიდან მათ მიემატა ატომური პლანეტურ-კოსმოსური რესურსებიც: როგორც ბირთვული, გეოთერმული, ზღვის მიმოქცევისა და სხვა ენერგიის წყაროები. კაცობრიობის ისტორია მოწმობს, რომ საწარმოო ძალთა განვითარების კვალდაკვალ ხდებოდა ბუნებრივი რესურსების სახეობათა განუხრელი ზრდა. იზრდებოდა არა მხოლოდ რაოდენობა, არამედ თითოეულის მოხმარების წილიც და საზოგადოების სარგებლიანობაც.

XIX საუკუნეში ძრავების გავრცელებამ, რომლებიც სითბურ ენერგიას მექანიკურ და ელექტრულ ენერგიად გარდაქმნის, გამოიწვია წიაღისეული რესურსების მოხმარების არნახული ზრდა. ჩვენს ეპოქაში ბირთვული ენერგეტიკული, რაკეტული ტექნოლოგიური, რადიოელექტრონიკის სწრაფმა განვითარებამ ბუნებრივი რესურსების უმნიშვნელოვანეს სახეობად აქცია რადიოაქტიური, ლითონური და არალითონური ელემენტები (ურანი, გერმანიუმი, სილიციუმი და სხვა). ტექნიკური პროგრესი ზოგჯერ თიშავს კიდეც ამა თუ იმ ბუნების ელემენტს ბუნებრივი რესურსების შემადგენლობიდან, მაგალითად, მცირე საბადოებმა, წყლის ნაკადებმა, მიწის პატარა სავარგულებმა და ა.შ. თანამედროვე ტექნიკურ პირობებში დაკარგეს თავიანთი პირვანდელი მნიშვნელობა.

მატერიალური დოვლათის წარმოების პროცესში ადამიანი აქტიურად ზემოქმედებს ბუნების ცალკეულ ელემენტზე და ცვლის ბუნებრივი რესურსების მთელ კომპლექსს. ბუნებრივი რესურსების ერთი ნაწილი გამოულეველია, რადგან მათ სწორი ექსპლუატაციის კვალდაკვალ თვითგანახლებაც ხდება. არის ისეთი ბუნებრივი რესურსებიც, რომელთა მარაგი თანდათან კლებულობს და საბოლოოდ ამოიწურება. ამიტომ ბუნებრივი რესურსების რაციონალური გამოყენება კაცობრიობის უპირველესი საზრუნავია. თანამედროვე სამეცნიერო-ტექნოლოგიური რევოლუცია კიდევ უფრო აფართოებს ბუნებრივი რესურსების გამოყენების სფეროს და საშუალებას გვაძლევს გამოვავლინოთ ბუნებრივი რესურსების ახალ-ახალი სახეობები.

## რესურსები ინტერნეტში

* შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე **„ბუნებრივი რესურსები“** ვიკისაწყობში.

## ლიტერატურა

* ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 2, თბ., 1977. — გვ. 572.
* George P., Géographic industrielle du monde, P., 1966;
* Flawn P. Т., Mineral resources, N. Y., 1966.
# ჰიჯრა (კალენდარი)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| ისლამის თემები

**ისლამი** |
| --- |
| **მოძღვრება** |
| ალაჰი ·  თავჰიდი
მაჰმადი ·  წინასწარმეტყველები |
| **ხუთი ბურჯი** |
| შაჰადა ·  ნამაზი
საუმი ·  ზაქათი ·  ჰაჯი |
| **წმინდა წერილი**  |
| ყურანი ·  სუნა ·  ჰადისი |
| **წმინდა ადგილები** |
| მექა ·  ქააბა ·  მედინა |
| **ისტორია**  |
| მართლმორწმუნე ხალიფები ·  ისლამის ოქროს ხანა სუნიზმი ·  შიიზმი სუფიზმი  ·  ვაჰაბიზმი |
| **კულტურა** |
| არქიტექტურა • ხელოვნება კალენდარი • მეჩეთები • ფილოსოფია • მეცნიერება • ჯიჰადი • შარიათი • ფიყჰი • თაფსირი • მაზჰაბი |
| **ისლამი სხვა რელიგიებთან კონტაქტში** |
| ქრისტიანობა ·  იუდაიზმი
ინდუიზმი ·  სიქჰიზმი ·  ჯაინიზმი |
| **იხილეთ მეტი** |
| კრიტიკა · ისლამოფობია
ისლამური ტერმინები |
| **ისლამის პორტალი**    |

 |

ისლამური კალენდარი, მეფე ხალიდის აეროპორტის შტამპზე.
**ჰიჯრა** (არაბ. هِجْرَة – გადასახლება, გადახვეწა, ემიგრაცია) — მუსლიმურ ქვეყნებში გავრცელებული კალენდრის სახელწოდება. ხალიფა უმარ I-ის დროს (634-644) ჰიჯრა გამოცხადდა მუსლიმური წელთაღრიცხვის დასაწყისად (მუსლიმური ერა). ცნობილია მთვარისა და მზის ჰიჯრის კალენდრები. მთვარის კალენდარი გავრცელებულია ახლო და შუა აღმოსავლეთის უმეტეს მუსულმანურ ქვეყნებში, მზისა – ირანში, ავღანეთში, თურქეთში. ჰიჯრის მთვარის კალენდრის პირველი დღეა 622 წლის 16 ივლისი (მუსლიმური ტრადიციის მიხედვით, მაჰმადისა და მისი მიმდევრების (მუჰაჯირების) მექიდან მედინაში გადასახლების თარიღი), მზის კალენდრისა – 20-21 მარტი (გაზაფხულის ბუნიობის დრო). მუსლიმურ მთვარის წელიწადში 354 დღეა, თვეში – 29-30 დღე. ჰიჯრის კალენდრის დღეები 11-12-ით ნაკლებია საყოველთაოდ გავრცელებულ გრიგორიანული კალენდრის დღეებზე და ამიტომ ყოველ 33 წელიწადში ვიღებთ ერთი წლის განსხვავებას. ჰიჯრის წლების გადაყვანა გრიგორიანულზე და პირუკუ შესაძლებელია სპეციალური ფორმულებით ან ტაბულების საშუალებით.

## ლიტერატურა

* *Цыбульский В.* Современные календари стран Ближнего и Среднего Востока . Снихронические таблицы и пояснения, М., 1964;

* *სიხარულიძე ე.*, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 11, თბ., 1987. — გვ. 676.

|  |  |
| --- | --- |
|
 | ჰიჯრა ვიქსიკონში |
|
 | ჰიჯრა ვიკისაწყობში |